Bai 20.Xay dung va phat trien vhdt tk X-XV -lop10coban

Văn Miếu Hà NộiBài 20: XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC TRONG CÁC THẾ KỈ X-XV... 2 Văn học:- Từ thời Trần, văn học dân tộc phát triển mạnh+ Văn học chữ Hán: nhiều tác phẩm bất hủ…

Văn Miếu (Hà Nội)

Bài 20: XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC TRONG CÁC THẾ KỈ X-XV

Kiểm tra bài cũ

Chọn đáp án đúng:

1 Bộ máy nhà n ớc quân chủ chuyên chế Đại Việt đạt đến mức độ cao, hoàn thiện là ở

A thời Lý B thời Trần C thời Lê sơ D thời Hồ

2.Chiến thắng tiêu biểu nhất thời Trần đã đè bẹp ý chí xâm l ợc của

quân Nguyên – Mông bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc là Mông bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc là

Đông Bộ Đầu B Hàm Tử C Bạch Đằng(1288) D Ch ơng D ơng.

3 Hai câu thơ:

“ Đời vua Thái Tổ, Thái Tông

Thóc lúa đầy đồng, trâu chẳng buồn ăn ”

Là viết về thời

A Lý B Trần C Hồ D Lê sơ.

Kiểm tra bài cũ Chọn đáp án đúng:

Bµi 20

X©y dùng vµ ph¸t triÓn v¨n ho¸ d©n téc

trong c¸c thÕ kû X - XV

IIIIIIIIIIIII

1009 I

1428 I

1225 I

1400

I IIIII

Tiền Lê

1527 I

Lê sơ

Tiến trình lịch sử Việt Nam (Từ thế kỉ X – XVI)

I TƯ TƯỞNG, TÔN GIÁO:

+ Thời Lê sơ: Phật giáo, Đạo giáo suy dần

- §¹o gi¸o: Tuy kh«ng phæ cËp nh ng hoµ lÉn víi

c¸c tÝn ng ìng d©n gian

II GIÁO DỤC, VĂN HỌC, NGHỆ THUẬT, KHOA HỌC – KĨ THUẬT:

Lấy từ trên xuống, ai đủ điểm thì đ

ợc vào sân vua dự kì thi Đình

Ng ời đỗ đầu gọi là Hội Nguyên

2.Thi Hội

Mỗi khoá thi thí sinh sẽ phải làm bài qua 4 tr

ờng(vòng) 1.Thi viết

2.Thi kinh, thơ, phú.

3.Thi chế chiếu, biểu.

4.Thi đối sách.

H ơng cống(Cử nhân), Sinh đồ(Tú tài)

Ng ời đỗ đầu gọi là H ơng Nguyên hay Giải Nguyên

1.Thi H ơng

Nội dung thi Chức danh

Các khoá thi

2) Văn học:

- Từ thời Trần, văn học dân tộc phát triển mạnh+ Văn học chữ Hán: nhiều tác phẩm bất hủ…

+ Văn học chữ Nôm: phát triển…

 Đặc điểm: thể hiện lòng yêu nước, tự hào

dân tộc, ca ngợi vẻ đẹp quê hương, đất nước …

3) Nghệ thuật:

+ Phật giáo: chùa, tháp…

+ Nho giáo: thành quách, cung điện…

+ Nhiều tác phẩm điêu khắc có họa tiết hoa văn độc đáo: rồng, tượng…

- Nghệ thuật sân khấu:

 Nhận xét:

+ Đời sống văn hóa VN thời Lí, Trần, Lê phát triển phong phú và đa dạng

+ Có ảnh hưởng VH ngoại nhập nhưng vẫn

mạng đậm tính dân tộc và dân gian

4) Khoa học – kĩ thuật:

Đại Việt sử kí (Lê Văn Hưu)

Dư địa chí, Hồng Đức bản đồ Binh thư yếu lược (TQuốc Tuấn)

Đại thành toán pháp (LTVinh) Lập thành toán pháp (Vũ Hữu)

Đại Việt sử kí toàn thư (NSLiên)

Kĩ thuật Súng thần cơ, thuyền chiến có

lầu, thành nhà Hồ…

Sóng thÇn c¬

Thµnh nhµ Hå

Câu hỏi:

1) Nhận xét vị trí của Phật giáo ở các thế kỉ X - XIV

2) Tình hình giáo dục nước ta qua các thời Đinh, Tiền Lê, Lý, Trần, Hồ, Lê sơ?

+ Thời Lý – Trần: Phật giáo thịnh hành (quốc giáo), chùa chiền xây dựng khắp nơi…

+ Thời Lê sơ, Phật giáo bị hạn chế, Nho giáo chiếm địa vị độc tôn, công cụ của g/c thống trị

+ Thời Ngô - Đinh - Tiền Lê chưa phát triển

+ Từ thời Lý GD Đại Việt từng bước được hoàn

thiện và ngày càng phát triển, nhất thời Lê sơ

3) Đặc điểm thơ văn Đại Việt các thế kỉ XI-XV?

4) Nhận xét về đời sống văn hóa của nhân

dân thời Lý, Trần, Lê?

Đặc điểm: thể hiện lòng yêu nước, tự hào dân tộc,

ca ngợi quê hương đất nước…

Văn học chữ Hán và chữNôm đều phát triển

+ Đời sống văn hóa Việt Nam thời Lí, Trần, Lê phát triển phong phú và đa dạng

+ Ảh VH ngoại nhập nhưng vẫn mạng đậm tính

dân tộc và dân gian

+ KHKT phát triển vượt bậc

+ Thể hiện sự trưởng thành ý thức dân tộc, sức sáng tạo của người Việt, mang đậm tính dân tộc và tính

 Lập bảng thống kê các thành tựu văn học, sử học, công trình KH của Đại Việt thời Lý – Trần và thời Lê sơ

Thời Lí Thời Trần Thời Lê sơ Văn học

Sử học

Ctrình KH

Bài tập về nhà:

BÀI HỌC KẾT THÚC

CHÚC QUÍ THẦY CÔ VÀ CÁC

EM HỌC SINH VUI KHỎE VÀ

HẠNH PHÚC !

Khổng Tử

Văn Miếu (Hà Nội)

Chùa Diên Hựu (Một Cột) Tháp chùa Phổ Minh

Văn Miếu – Quốc Tử Giám

Quốc Tử Giám

Bia tiến sĩ

Nam quốc sơn hà nam đế cư

Tiệt nhiên định phận tại thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư

Sông núi nước Nam vua Nam ở

Rành rành định phận tại sách trời

Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm

Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời

Nam quốc sơn hà

Lý Thường Kiệt

Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ giận chưa thể xả thịt, lột da, ăn gan, uống máu quân thù; dẫu cho trăm thân

ta phơi ngoài nội cỏ, nghìn thây ta bọc trong da ngựa, cũng nguyện xin làm.

Hịch tướng sĩ (Trần Quốc

Tuấn)

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân,

Quân điếu phạt trước lo trừ bạo;

Như nước Đại Việt ta từ trước,

Vốn xưng nền văn hiến đã lâu,

Nước non bờ cõi đã chia,

Phong tục Bắc Nam cũng khác;

Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần; bao đời xây nền độc lập;

Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên; mỗi bên hùng cứ một phương;

Tuy mạnh yếu có lúc khác nhau,

Song hào kiệt thời nào cũng có

Đem đại nghĩa để thắng hung tàn,

Lấy chí nhân để thay cường bạọ

Bình Ngô đại cáo (Nguyễn Trãi)

Ch÷ H¸n: Thiªn

Ch÷ H¸n: Th

îng Ch÷ N«m: Trêi

Dòng văn học chữ Nôm: Chữ Nôm được Việt hóa từ chữ Hán

Văn học chữ Nôm được phát triển đỉnh cao vào thế kỷ XVIII và tiếp tục phát triển tới đầu thế kỷ XX Nhiều tác phẩm nổi tiếng

được lưu danh tới ngày nay như Bình Ngô Đại Cáo, Quốc Âm Thi Tập với 254 bài thơ của đại danh nhân Văn hóa Thế giới Nguyễn Trãi; tác phẩm Hồng Đức Quốc Âm Thi Tập Vua Lê Thánh Tông; Bách Vân Thi Tập của nhà học giả Nguyễn Bỉnh Khiêm; Chinh Phụ Ngâm của Đặng Trần Côn hay những vần thơ thể hiện khát

vọng cho quyền bình đẳng nam nữ trong chế độ phong kiến của

“Bà Chúa Thơ Nôm” Hồ Xuân Hương… Đỉnh cao phát triển của

văn học của thời kỳ này là Truyện Kiều của nhà đại thi hào

Nguyễn Du Bên cạnh đó, những tác phẩm lịch sử viết bằng chữ

Nôm cũng xuất hiện nhiều như bộ Đại Việt Sử Ký Toàn Thư của

các nhà sử thần nhà Lê (Phan Phu Tiên, Ngô Sỹ Liên, Vũ Quỳnh)

hay Lê Triều Thông Sử của học giả Lê Quý Đôn…

Nguyễn Trãi

Chùa Diên Hựu (Một Cột) Tháp chùa Phổ Minh (NĐ)

Văn Miếu (Hà Nội)

Lan can đá chạm rồng tại thềm

điện Kính Thiên (Hà Nội)

Di tích Hoàng thành Thăng Long

Cổ vật Hoàng thành Thăng Long

Thành Nhà Hồ (Tây Đô)

Đình làng Đình Bảng (Bắc Ninh)

THĂNG LONG

Tháp Poklong-Garai (Ninh Thuận)

Điêu khắc hình rồng

Lan can đá chạm rồng tại thềm

điện Kính Thiên (Hà Nội)

Tượng Phật Adiđà (Chùa

Phật Tích)

Tượng Phật bà nghìn mắt nghìn tay

ở Chùa Bút Tháp

(Bắc Ninh)

Điêu khắc Chăm (Vũ nữ)

Lá đề khắc hình chim ph

ợng

Rồng thời Lê sơ

Điêu khắc Chăm

Đấu vật (tranh Đông Hồ)

Hội Võ vật Làng Liễu Ðôi tỉnh Hà Nam (từ 5 đến 10 tháng Giêng âm lịch hàng năm)

Đua thuyền

Móa rèi n íc

Mét c¶nh trong s©n khÊu

chÌo

Đánh đu