Hoàn thiện quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn tỉnh bến tre

Mục tiêu nghiên cứu đề tài Trên cơ sở những lý luận về bảo hiểm xã hội, về quản lý thu BHXH, đề tài nhận diện được thực trạng về công tác quản lý thu BHXH đối với doanh nghiệp có vốn đầ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

LÊ HOÀNG DIỄM

HOÀN THIỆN QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC ĐỐI VỚI

DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI

TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẾN TRE

Chuyên ngành : Kinh tế phát triển

Mã số : 60.31.05

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ PHÁT TRIỂN

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS BÙI QUANG BÌNH

Đà Nẵng - Năm 2014

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi

Các số liệu, kết quả trình bày trong luận văn tốt nghiệp là hoàn toàn trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tác giả

LÊ HOÀNG DIỄM

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu đề tài 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài 2

4 Phương pháp nghiên cứu đề tài 3

5 Kết cấu đề tài 3

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu 3

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI .7

1.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI 7

1.1.1 Khái niệm bảo hiểm xã hội 7

1.1.2 Đặc điểm của bảo hiểm xã hội: 7

1.1.3 Vai trò của bảo hiểm xã hội 9

1.1.4 Nguyên tắc hoạt động của bảo hiểm xã hội 10

1.2 QUẢN LÝ THU BHXH ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI 11

1.2.1 Quản lý thu BHXH đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 11

1.2.2 Triển khai và phổ biến các văn bản quy phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 13

1.2.3 Xây dựng và tổ chức thực hiện dự toán thu bảo hiểm xã hội đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 14

1.2.4 Tổ chức bộ máy và cán bộ quản lý thu BHXH đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài .16

1.2.5 Tổ chức phân cấp quản lý thu BHXH đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 18

1.2.6 Tổ chức thực hiện quy trình quản lý thu bảo hiểm xã hội đối với

doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài .19

1.2.7 Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo hiểm xã hội.21 1.3 CÁC NHÂN TỐ QUAN TRỌNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ THU BHXH ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI 22

1.3.1 Hệ thống chính sách pháp luật về BHXH 22

1.3.2 Nhân tố thuộc về cơ quan BHXH 23

1.3.3 Nhóm nhân tố thuộc về người lao động 24

1.3.4 Nhân tố thuộc về doanh nghiệp 25

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU BHXH ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẾN TRE 26

2.1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ, XÃ HỘI VÀ TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẾN TRE 26

2.1.1 Điều kiện tự nhiên .26

2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế .26

2.1.3 Tình hình phát triển xã hội 27

2.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BHXH ĐỐI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN TỈNH BẾN TRE .28

2.2.1 Rà soát, cụ thể hóa và phổ biến các văn bản quy phạm pháp luật về BHXH đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 28

2.2.2 Thực trạng xây dựng và tổ chức thực hiện dự toán thu BHXH đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài .31

2.2.3 Tổ chức bộ máy và cán bộ quản lý thu BHXH đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 33

2.2.4 Tổ chức phân cấp quản lý thu BHXH đối với doanh nghiệp có vốn

đầu tư nước ngoài 36

2.2.5 Tổ chức thực hiện quy trình quản lý thu BHXH đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 37

2.2.6 Tổ chức kiểm tra, thanh tra về BHXH 42

2.3 KẾT QUẢ THU BHXH ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẾN TRE 44

2.3.1 Tiêu chí đánh giá quản lý thu .44

2.3.2 Kết quả mở rộng đối tượng tham gia BHXH 45

2.3.3 Kết quả thu BHXH đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 48

2.3.4 Thực thu bảo hiểm xã hội so với kế hoạch 49

2.4 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ QUẢN LÝ THU BHXH ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN TỈNH BẾN TRE 51

2.4.1 Những thành công 51

2.4.2 Những hạn chế 53

2.4.3 Nguyên nhân của những hạn chế 57

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BHXH ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẾN TRE 61

3.1 CƠ SỞ CHO GIẢI PHÁP .61

3.1.1 Quan điểm hoàn thiện quản lý thu 61

3.1.2 Mục tiêu hoàn thiện quản lý thu 63

3.1.3 Định hướng hoàn thiện quản lý thu .66

3.2 CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ THU BHXH ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI .68

3.2.1 Giải pháp tăng cường công tác phổ biến tuyên truyền pháp luật về

chính sách BHXH .68

3.2.2 Giải pháp hoàn thiện nâng cao chất lượng lập dự toán thu BHXH 69 3.2.3 Giải pháp hoàn thiện quy trình tổ chức thực hiện quản lý thu BHXH cho lao động thuộc doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 70

3.2.4 Giải pháp tăng cường phối hợp tốt với các cơ quan có liên quan trong việc thực hiện chính sách BHXH cho lao động thuộc doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 73

3.2.5 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra về BHXH và xử lý nghiêm minh các đơn vị nợ đóng BHXH cho người lao động 79

3.2.6 Hoàn thiện bộ máy và nâng cao năng lực cán bộ quản lý thu BHXH 80

3.3 KIẾN NGHỊ 83

3.3.1 Đối với cơ quan Nhà nước 84

3.3.2 Đối với đơn vị doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 85

3.3.3 Đối với người lao động 86

KẾT LUẬN 87

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 89 QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (bản sao)

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BHXH Bảo hiểm xã hội

BHYT Bảo hiểm y tế

BHTN Bảo hiểm thất nghiệp

DANH MỤC CÁC BẢNG

Số hiệu

2.2 Kế hoạch và thực hiện Thu BHXH đối với DN

2.3 Tình hình nợ đọng BHXH của các DN có vốn

2.4 Số liệu Thanh tra – kiểm tra 43

2.5 Số doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

tham gia BHXH trên địa bàn tỉnh Bến Tre 45

2.6 Số lao động của các DN có vốn ĐTNN tham

Tình hình thực thu BHXH đối với DN có vốn

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Chính sách bảo hiểm xã hội là một trong những chính sách quan trọng trong hệ thống chính sách an sinh xã hội của các quốc gia trên thế giới Nó là một trong những công cụ hữu ích của nhà nước trong việc thực hiện các mục tiêu tăng trưởng, ổn định và công bằng trong quản lý kinh tế vĩ mô Ở Việt Nam, Đảng và Nhà nước hết sức quan tâm tới lĩnh vực an sinh xã hội nói chung và lĩnh vực bảo hiểm xã hội (BHXH) nói riêng Các chính sách bảo hiểm xã hội luôn được đổi mới phù hợp với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước, góp phần đảm bảo đời sống của người lao động, ổn định xã hội, thúc đẩy kinh tế phát triển

Trong những năm qua thực hiện đường lối đổi mới, doanh nghiệp ngoài nước đang vào đầu tư ở nước ta có tốc độ phát triển rất nhanh và nhiều tiềm năng, huy động ngày càng nhiều lao động mới, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế Thực hiện BHXH cho lao động thuộc khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài một mặt làm tăng trưởng quỹ BHXH, mặt khác bảo đảm quyền lợi cho người lao động, tạo sự bình đẳng giữa lao động thuộc khu vực Nhà nước và khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Đây không chỉ là chủ trương của Đảng và Nhà nước mà còn đáp ứng nhu cầu

và nguyện vọng chính đáng của tất cả người lao động

Trong những năm qua, BHXH tỉnh Bến Tre đã có nhiều cố gắng trong việc thực hiện BHXH cho lao động nói chung và lao động đang làm việc ở các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài nói riêng Tuy nhiên, đến số đơn

vị và số lao động tham gia BHXH ở doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài vẫn còn thấp, chưa tương xứng tiềm năng Tuy nhiên công tác quản lý thu BHXH đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài còn nhiều vấn đề cần phải nghiên cứu nhất là về cơ chế chính sách, quy trình, thủ tục trong quản lý

thu BHXH Với lý do đó, tôi thực hiện đề tài “Hoàn thiện quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn tỉnh Bến Tre”

2 Mục tiêu nghiên cứu đề tài

Trên cơ sở những lý luận về bảo hiểm xã hội, về quản lý thu BHXH, đề tài nhận diện được thực trạng về công tác quản lý thu BHXH đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên đại bàn tỉnh Bến Tre, chỉ ra những tồn tại hạn chế và nguyên nhân Đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý thu BHXH hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài

3.1 Đối tượng nghiên cứu đề tài

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác quản lý thu doanh nghiệp

có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn tỉnh Bến Tre

3.2 Phạm vi nghiên cứu đề tài

Nghiên cứu các vấn đề về thu nộp bảo hiểm xã hội của người lao động, người sử dụng lao động, các yếu tố ảnh hưởng đến số thu bảo hiểm xã hội, đối tượng nộp BHXH, phương thức đóng, quy trình tổ chức quản lý thu, nguyên nhân các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài né tránh nộp BHXH và các

đề xuất những biện pháp chống thất thu bảo hiểm xã hội

Đề tài chỉ giới hạn nghiên cứu thực trạng quản lý thu BHXH đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn tỉnh Bến Tre từ năm

2009 đến 2013

3.3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Làm rõ thêm các khái niệm, phạm trù về bản chất, vai trò, vị trí của BHXH trong hệ thống an sinh xã hội Khẳng định sự cần thiết, vai trò giải pháp cụ thể của việc mở rộng đối tượng tham gia BHXH trước yêu cầu phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Hệ thống các quan

điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về bảo hiểm xã hội theo xu hướng phát triển và hội nhập

4 Phương pháp nghiên cứu đề tài

Phương pháp định tính: thu thập tài liệu, tư liệu, phân tích tổng hợp Phương pháp định lượng: trên cơ sở số liệu thống kê, tác giả so sánh,

xử lý số liệu nhằm phân tích hoạt động quản lý thu, mở rộng đối tượng quản

lý và thực hiện quy trình thu đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn tỉnh Bến Tre

5 Kết cấu đề tài

Ngoài phần mở đầu, mục lục, kết luận và các danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được chia thành ba chương như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý thu bảo hiểm xã hội doanh nghiệp

có vốn đầu tư nước ngoài

Chương 2: Thực trạng quản lý thu bảo hiểm xã hội doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn tỉnh Bến Tre

Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thu bảo hiểm

xã hội doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn tỉnh Bến Tre

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Đã có nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến hoạt động BHXH ở nhiều khía cạnh khác nhau ở phạm vi lớn trên quy mô cả nước trước và sau khi Luật BHXH có hiệu lực từ ngày 01/01/2007 Đề tài nghiên cứu tài “Hoàn thiện quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với doanh nghiệp có vốn đầu

tư nước ngoài trên địa bàn tỉnh Bến Tre” của tác giả đi sâu vào việc nghiên cứu và phân tích các vấn đề liên quan đến công tác quản lý thu BHXH đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài dựa trên các quy định về quản lý thu BHXH, phân tích thực trạng công tác quản lý thu BHXH, những nhân tố tác động đến công tác quản lý thu BHXH đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư

nước ngoài và trên cơ sở lý luận khoa học và thực tiễn đề tài sẽ xây dựng các giải pháp hoàn thiện quản lý thu BHXH đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài địa bàn tỉnh Bến Tre giai đoạn từ năm (2014- 2020)

Tác giả Trần Ngọc Tuấn (2013) trong luận án thạc sĩ “Hoàn thiện công tác thu bảo hiểm xã hội khu vực kinh tế tư nhân trên địa bàn tỉnh Gia Lai” Luận văn đã nghiên cứu thực trạng công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc Trên cơ sở đó, đánh giá kết quả đạt được và những tồn tại, hạn chế và

đề ra những giải pháp tăng cường quản lý thu bảo hiểm xã hội; tuy nhiên, đề tài chưa nêu ra cụ thể làm thế nào để mang lại hiệu quả thiết thực nhất

Tác giả Bùi Thị Thanh Thanh (2011) trong luận án thạc sĩ “Quản lý thu bảo hiểm xã hội từ các doanh nghiệp tại bảo hiểm xã hội tỉnh Phú Thọ” trường Đại học nông nghiệp Hà Nội Luận văn mở rộng nghiên cứu quá trình thu bảo hiểm xã hội ở các nước có chính sách an sinh xã hội ổn định, phân tích quy trình thu bảo hiểm xã hội ở tỉnh Phú Thọ và từ đó đưa ra kiến nghị với nhiều cấp quản lý Nhà nước để thu bảo hiểm xã hội đạt hiệu quả nhất Luận văn tiến sĩ của tác giả Đỗ Văn Sinh “Hoàn thiện quản lý thu bảo hiểm xã hội ở Việt nam” năm 2005 – Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Trong quá trình tiến hành công tác thu là thu đúng đối tượng, đúng phạm vi thu và quan trọng hơn nữa là thu đủ số tiền đóng BHXH từ các đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội thì việc tăng cường công tác quản lý thu BHXH là vấn đề được các cơ quan quản lý và mọi người rất quan tâm Để hình thành nên một kế hoạch thu, một chính sách thu BHXH thích ứng với cơ chế quản lý kinh tế trong quá trình đổi mới, đòi hỏi phải nghiên cứu, giải quyết hàng loạt vấn đề cả về lý luận và thực tiễn Luận án đề xuất những giải pháp nâng cáo hiệu quả quản lý quỹ bảo hiểm xã hội

Tác giả Nguyễn Thị Bình “Quản lý thu bảo hiểm xã hội đối với khu vực kinh tế tư nhân tại Hà Nội” Luận văn thạc sĩ kinh tế - Đại học kinh tế quốc

dân Luận văn nghiên cứu BHXH dưới góc độ quản lý nguồn thu tại địa bàn

Hà Nội Tác giả phân tích rõ ràng quy trình thu bảo hiểm xã hội, đưa ra những

số liệu thực tế để từ đó kiến nghị những giải pháp hiệu quả trên nguyên tắc có đóng có hưởng Hoạt động thu bảo hiểm xã hội ảnh hưởng trực tiếp đến công tác chi và quá trình thực hiện chính sách BHXH.

Khóa luận tốt nghiệp “Công tác thu bảo hiểm xã hội bắt buộc của khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại bảo hiểm xã hội quận Ba Đình Thực trạng và giải pháp” của tác giả Ngô Thị Minh Chi - Đại học lao động xã hội Hoạt động của công tác thu ảnh hưởng trực tiếp đến công tác chi và quá trình thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội trong tương lai Công tác thu BHXH đóng một vai trò then chốt, quyết định trong quá trình đảm bảo ổn định cho cuộc sống người lao động cũng như các doanh nghiệp được hoạt động bình thường

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trương Thị Ngọc Linh - Đại học lao động xã hội “Thực trạng và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thu bảo hiểm

xã hội tại bảo hiểm xã hội thị xã Hồng Lĩnh – Hà Tĩnh giai đoạn 2008 -2010” Tác giả nêu các giải pháp để công tác thu đạt hiệu quả cao như: nâng cao đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền, quản lý chặt chẽ đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội

Luận văn thạc sĩ của tác giả Phạm Ngọc Hà “Các giải pháp tăng cường bảo hiểm xã hội tự nguyện cho nông dân ở tỉnh Quảng Nam” Luận văn trình bày quyền lợi khi tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và những khó khăn vướng mắt khi tổ chức thực hiện bảo hiểm xã hội tự nguyện Tác giả đã nêu

để thực sự thu hút được nhiều người dân tham gia BHXH tự nguyện thì cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cần có sự điều chỉnh các quy định của pháp luật cho phù hợp với thực tế, hài hòa được lợi ích của người tham gia bảo hiểm

Bài viết tác giả Đặng Nhung với chủ đề “Bảo hiểm xã hội tỉnh nỗ lực thực hiện công tác thu” được đăng trên báo của tỉnh Quảng Ninh Tác giả nêu

để hoàn thành kế hoạch giao thì BHXH tỉnh có trách nhiệm đề xuất các giải pháp cụ thể trong công tác thu nộp BHXH và giải quyết nợ đọng, thành lập tổ công tác thống kê danh sách số tiền nợ, thời gian nợ của các doanh nghiệp, xác định nguyên nhân của các đơn vị còn nợ bảo hiểm xã hội

Ngoài ra, còn nhiều bài báo tạp chí chuyên ngành nghiên cứu dánh giá những vấn đề BHXH đang đặt ra như quản lý, mở rộng đối tượng tham gia BHXH

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI

VÀ ĐẶC ĐIỂM QUẢN LÝ THU BHXH ĐỐI VỚI

DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI

1.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI

1.1.1 Khái niệm bảo hiểm xã hội

Từ điển Bách khoa Việt Nam định nghĩa: “Bảo hiểm xã hội là một chế

độ pháp định bảo vệ người lao động, sử dụng nguồn tiền đóng góp của người lao động, của người sử dụng lao động và được sự tài trợ, bảo hộ của Nhà nước nhằm trợ giúp vật chất cho người được bảo hiểm và gia đình trong trường hợp bị giảm hoặc mất thu nhập bình thường do ốm đau, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thai sản, thất nghiệp, hết tuổi lao động theo quy định của pháp luật hoặc chết” [3, tr 6]

Theo điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành, BHXH là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động trên cơ sở đóng góp vào quỹ BHXH khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp, hết tuổi lao động, chết, trên cơ

sở đóng vào quỹ BHXH [3, tr 2]

1.1.2 Đặc điểm của bảo hiểm xã hội

Bảo hiểm xã hội được hình thành trên cơ sở quan hệ lao động, giữa các bên cùng tham gia và được hưởng BHXH Nhà nước ban hành các chế độ, chính sách BHXH, tổ chức ra cơ quan chuyên trách, thực hiện nhiệm vụ quản

lý hoạt động BHXH Chủ sử dụng và người lao động có trách nhiệm đóng góp để hình thành quỹ BHXH Người lao động và gia đình của họ được cung cấp tài chính từ quỹ BHXH khi họ có đủ điều kiện theo chế độ BHXH quy định Đó chính là mối quan hệ của bên tham gia BHXH

Từ mối quan hệ về BHXH, nếu xem xét một cách toàn diện thì BHXH hàm chứa và phản ánh những đặc điểm cơ bản sau đây:

- Bảo hiểm xã hội là hoạt động dịch vụ công, mang tính xã hội cao lấy hiệu quả xã hội làm mục tiêu hoạt động Hoạt động BHXH là quá trình tổ chức, triển khai thực hiện các chế độ, chính sách BHXH của tổ chức quản lý BHXH đối với người lao động tham gia và hưởng các chế độ BHXH

- Bảo hiểm xã hội là một loại hàng hoá tư nhân mang tính bắt buộc do Nhà nước cung cấp, nên việc tham gia BHXH về nguyên tắc là bắt buộc đối với mọi người lao động do Nhà nước quản lý và cung cấp dịch vụ Hiện nay ở Việt Nam việc tham gia BHXH là bắt buộc, do Nhà nước quản lý và cung cấp

- Cơ chế hoạt động của BHXH theo cơ chế 3 bên: Cơ quan BHXH- người sử dụng lao động-người lao động, cộng thêm cơ chế quản lý Nhà nước Bảo hiểm xã hội bắt buộc do Nhà nước đứng ra làm, do vậy thực sự chưa có thị trường BHXH ở Việt Nam Xét thực chất thị trường BHXH ở Việt Nam thể hiện độc quyền: cung BHXH do Nhà nước độc quyền, cầu thì bắt buộc cầu và mức hưởng BHXH còn thấp nên dẫn đến chất lượng dịch vụ kém

- Thực hiện thống nhất việc quản lý nhà nước về BHXH, thực hiện nhiệm vụ thu, quản lý và chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội chặt chẽ, đúng đối tượng và đúng thời hạn Nguồn đóng góp của các bên tham gia được đưa vào quỹ riêng, độc lập với ngân sách Nhà nước và quỹ bảo hiểm xã hội được quản lý tập trung, thống nhất và sử dụng theo nguyên tắc hạch toán cân đối thu-chi theo quy định của pháp luật, bảo toàn và phát triển

- Người lao động được hưởng trợ cấp BHXH trên cơ sở mức đóng và thời gian đóng bảo hiểm xã hội, có chia sẻ rủi ro và thừa kế Thông thường, mức đóng góp và mức hưởng trợ cấp đều có mối liên hệ đến thu nhập (tiền lương, tiền công) của người lao động Điều này thể hiện tính công bằng xã hội gắn liền giữa quyền và nghĩa vụ của người lao động

1.1.3 Vai trò của bảo hiểm xã hội

- Đối với người lao động: BHXH sẽ góp phần trợ giúp cho những người lao động gặp phải rủi ro, bất hạnh, nhanh chóng khắc phục những khó khăn bằng cách tạo cho họ những thu nhập thay thế, những điều kiện sinh hoạt thuận lợi giúp họ ổn định cuộc sống, yên tâm trong công tác, tạo cho

họ niềm tin vào tương lai, từ đó góp phần quan trọng vào việc tăng năng suất lao động cũng như tinh thần nỗ lực vì sự phát triển của doanh nghiệp, cơ quan

họ đang làm nói riêng và cho toàn xã hội nói chung

- Đối với xã hội:

+ Cần phải khẳng định rằng, BHXH là một loại dịch vụ công Hoạt động BHXH giống như một “doanh nghiệp” sản xuất ra những dịch vụ “bảo hiểm” cho người lao động, một loại dịch vụ cần cho mọi người chứ không phải chỉ là cán bộ, công nhân viên chức Khi các tổ chức này sản xuất và cung ứng ngày càng nhiều loại dịch vụ bảo hiểm, đáp ứng đa dạng các nhu cầu người dân, thì giá trị của những dịch vụ này ngày càng tăng và là một bộ phận trực tiếp làm gia tăng tổng sản phẩm xã hội Dưới giác độ này, BHXH được xem là một ngành dịch vụ quan trọng của nền kinh tế

+ Với tư cách là một trong những chính sách kinh tế-xã hội của Nhà nước, BHXH sẽ giải quyết những vấn đề “rủi ro” xảy ra đối với người lao động, góp phần tích cực của mình vào việc phục hồi năng lực làm việc, khả năng sáng tạo của họ và tác động trực tiếp đến việc nâng cao năng suất lao động xã hội Thông qua sự trợ giúp của BHXH đối với người lao động khi họ gặp rủi ro, bằng cách tạo ra thu nhập thay thế, BHXH đã gián tiếp tác động đến chính sách tiêu dùng quốc gia, kích thích tiêu dùng của xã hội, hỗ trợ và

bổ sung các chính sách vĩ mô khác của Chính phủ

+ Với tư cách là một quỹ tiền tệ tập trung, BHXH tác động mạnh mẽ tới hệ thống tài chính quốc gia, tới hoạt động của hệ thống tín dụng, tiền tệ,

ngân hàng Chính vì vậy, trong các hoạt động của BHXH, luôn đặt ra một yêu cầu: quỹ BHXH phải tự bảo tồn và phát triển bằng nhiều hình thức khác nhau, trong đó có hình thức đầu tư phát triển phần “nhàn rỗi” của quỹ Đây là một trong những kênh vốn quan trọng, có tác động không nhỏ tới quá trình phát triển kinh tế của đất nước, là một trong những nguồn đầu tư lớn tạo ra những

cơ sở sản xuất kinh doanh mới, góp phần tạo ra công ăn việc làm cho người lao động, giảm tỷ lệ thất nghiệp, góp phần tăng thu nhập cá nhân cho người lao động và tăng tổng sản phẩm quốc dân

+ BHXH cũng là một chính sách nhằm thực hiện công bằng xã hội, là công cụ phân phối lại thu nhập giữa những người tham gia BHXH Sự phân phối lại thu nhập này được tiến hành qua hai cách: phân phối lại giữa người khỏe và người già, người làm việc và người đã về nghỉ hưu, người trẻ tuổi và người cao tuổi, giữa nam và nữ, người đang hưởng trợ cấp và người chưa được hưởng trợ cấp Đây được gọi là phân phối lại theo chiều ngang Còn phân phối lại theo chiều dọc là thực hiện điều tiết giữa người có thu nhập cao

và người có thu nhập thấp, giữa người giàu và người nghèo Đây là một mục tiêu quan trọng trong các chính sách kinh tế - xã hội ở tầm vĩ mô

1.1.4 Nguyên tắc hoạt động của bảo hiểm xã hội

Nhìn chung hệ thống BHXH được thực hiện dựa trên các nguyên tắc sau:

- Nguyên tắc đóng hưởng chia sẻ rủi ro; lấy số đông bù số ít, lấy của người đang làm việc bù đắp cho người nghỉ hưởng chế độ BHXH Đây là nguyên tắc hoạt động chung của ngành bảo hiểm là quỹ góp chung của số đông bù cho số ít là những người thiếu may mắn gặp phải những rủi ro trong cuộc sống, trong lao động sản xuất Phần thể hiện tính chính sách của Nhà nước là việc rủi ro trong BHXH không chỉ là những rủi ro thuần tuý như trong bảo hiểm thương mại mà còn có cả những rủi ro không mang tính ngẫu nhiên như: tuổi già, thai sản,

- Mức hưởng phải thấp hơn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, nhưng phải đảm bảo được mức sống tối thiểu cho người hưởng khoản trợ cấp đó Việc quy định trên là hoàn toàn hợp lý và cũng là quy định chung cho tất cả các nước, song thấp bao nhiêu còn tuỳ thuộc vào điều kiện kinh tế, chính trị,

xã hội của mỗi nước trong mỗi thời kỳ khác nhau

- Phải tự chủ về tài chính, đây là nguyên tắc quan trọng trong chính sách BHXH của các nước Nếu chỉ hoàn toàn phụ thuộc vào Ngân sách Nhà nước (NSNN) giống như giai đoạn trước cải cách năm 1995 của nước ta thì đây thực sự là một gánh nặng lớn của đất nước Việc thành lập quỹ BHXH do các bên tham gia BHXH đóng góp và có sự hỗ trợ của Nhà nước là hoàn toàn phù hợp Quỹ này có thể quản lý theo các cách thức khác nhau song độc lập với NSNN, NSNN chỉ bù thiếu hoặc tài trợ một phần tuỳ thuộc vào quy định của mỗi nước khác nhau

1.2 QUẢN LÝ THU BHXH ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU

TƯ NƯỚC NGOÀI

1.2.1 Quản lý thu BHXH đối với DN có vốn ĐTNN

Quản lý nói chung là sự tác động của chủ thể quản lý vào đối tượng quản lý là tập thể con người để khơi nguồn các động lực sáng tạo, phối hợp và hướng hoạt động của họ nhằm thực hiện mục tiêu đã xác định

Có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý thu BHXH Tuy nhiên, có thể coi quản lý thu BHXH là hoạt động tổ chức, điều hành và giám sát của cơ quan BHXH nhằm đảm bảo đơn vị sử dụng lao động và người lao động chấp hành nghĩa vụ nộp BHXH vào quỹ BHXH theo quy định của pháp luật

Quản lý thu BHXH đảm bảo cho chính sách BHXH được thực thi nghiêm chỉnh trong thực tiễn Quản lý tốt việc thu BHXH chính là điều hành, giám sát để đơn vị sử dụng lao động và người lao động phải nộp đúng, nộp đủ

và nộp đúng hạn số phải nộp BHXH vào quỹ BHXH Vì vậy, có thể khẳng định quản lý thu BHXH có vai trò quyết định đối với sự ổn định và phát triển quỹ BHXH

Quản lý thu BHXH đối với DN có vốn ĐTNN là hoạt động quản lý của nhà nước mà cơ quan BHXH là đại diện để tổ chức hướng dẫn, điều hành, giám sát việc thực thi pháp luật BHXH nhằm động viên nguồn thu vào quỹ BHXH

Quản lý thu BHXH nói chung và quản lý thu BHXH đối với DN có vốn ĐTNN nói riêng đối với cơ quan BHXH là một quá trình giống như quá trình sản xuất Trong đó, đầu vào gồm tài liệu và các thông tin, đầu ra là số thu vào quỹ BHXH và đảm bảo quyền lợi cho người lao động

b Đặc điểm quản lý thu BHXH đối với DN có vốn ĐTNN

- Quản lý thu BHXH đối với DN có vốn ĐTNN mà ở đây người đứng đầu DN chịu trách nhiệm về toàn bộ hoạt động SXKD và toàn quyền quyết định phương thức phân phối lợi nhuận sau khi đã hoàn thành nghĩa vụ nộp NSNN mà không chịu sự chi phối nào từ phía Nhà nước với tư cách là chủ sở hữu Do vậy, cùng với việc lấy lợi nhuận làm mục tiêu chính DN luôn tìm mọi cách để có thể đạt được lợi nhuận cao nhất vì vậy các DN hay trốn đóng BHXH cho người lao động

- Quản lý thu BHXH đối với DN có vốn ĐTNN mà trình độ quản lý, văn hóa, ngôn ngữ, chuyên môn, nghiệp vụ và nhận thức về pháp luật về BHXH ở các doanh nghiệp là khác nhau Một bộ phận doanh nghiệp nghiên cứu rất sâu về BHXH nhưng lại lợi dụng những sơ hở trong chính sách, chế

độ để trốn tránh nghĩa vụ nộp BHXH

- Quản lý thu BHXH đối với DN có vốn ĐTNN có số lượng đối tượng quản lý thu BHXH rất lớn Số lượng DN có vốn ĐTNN không lớn, nhưng mỗi doanh nghiệp có số lao động rất đông Các DN có vốn ĐTNN hoạt động

SXKD ở tất cả mọi lĩnh vực của nền kinh tế, từ sản xuất, gia công, chế biến, may mặc, thiết bị ôtô… Tất cả những điều đó đã gây những khó khăn nhất định cho công tác quản lý thu BHXH đối với những DN này

Những đặc điểm trên cho thấy quản lý thu BHXH đối với DN có vốn ĐTNN rất phức tạp, phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức hơn là thuận lợi

1.2.2 Triển khai và phổ biến các văn bản quy phạm pháp luật về BHXH đối với DN có vốn ĐTNN

Quản lý thu BHXH giữ vai trò quan trọng và quyết định đến sự thành công của quá trình thu BHXH, từ đó quyết định đến sức mạnh quỹ BHXH để đảm bảo cho việc chi trả cho các chế độ trợ cấp Nội dung của quản lý thu BHXH đối với DN có vốn ĐTNN tập trung vào các nội dung chính sau đây:

a Các văn bản quy phạm pháp luật về BHXH đối với DN có vốn

ĐTNN

Nhà nước, thông qua các cơ quan chức năng của mình xây dựng các

văn bản pháp luật về BHXH bao gồm các luật, các văn bản pháp quy (Nghị

định, Thông tư, Quyết định…) và các văn bản dưới luật để thực hiện pháp

luật BHXH thống nhất trong phạm vi cả nước Khác với bảo hiểm thương mại, Nhà nước chỉ ban hành những điều, những nội dung cơ bản nhất còn các chính sách, chiến lược cụ thể là do các công ty bảo hiểm thực hiện, đối với BHXH, Nhà nước quy định bằng văn bản pháp luật rất cụ thể và chặt chẽ các nội dung của chính sách BHXH, các cơ quan BHXH không được tự ý đặt ra bất kỳ chế độ, bất kỳ quy định nào Vì vậy, việc rà soát và cụ thể hóa các văn

bản hướng dẫn thực thi pháp luật về thu BHXH có thể coi là nội dung quan

trọng nhất của công tác quản lý thu BHXH

b Triển khai phổ biến pháp luật về chính sách BHXH cho đơn vị sử dụng lao động và người lao động thuộc DN có vốn ĐTNN

Chính sách BHXH được áp dụng chung cho các khu vực kinh tế, không có

quy định cụ thể riêng đối với DN có vốn ĐTNN để đảm bảo sự bình đẳng giữa lao động trong các thành phần kinh tế Trong năm 2006 Quốc hội đã ban hành Luật BHXH quy định rõ trách nhiệm của các bên trong việc thực hiện BHXH cho người lao động

Việc triển khai thực hiện các chính sách BHXH cho người lao động là trách nhiệm chung của tất cả các cấp, các ngành và toàn xã hội, trong đó cơ quan BHXH các cấp là đầu mối tổ chức thực hiện Chính sách, pháp luật về BHXH liên quan đến quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia BHXH thuộc DN

có vốn ĐTNN bao gồm: Luật BHXH của Quốc hội, Nghị định của Chính phủ, thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính; Bộ Lao động Thương binh và Xã hội và các văn bản hướng dẫn của BHXH VIệt Nam nhằm đảm bảo thực hiện thống nhất trong cả nước

Để thực hiện tốt các chính sách, pháp luật BHXH, cơ quan BHXH phải

tổ chức công tác tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn và cụ thể hóa các chính sách BHXH, từ các quy định về đối tượng tham gia BHXH, quy trình thu BHXH, tỷ lệ trích nộp BHXH, các quy định về đăng ký kê khai nộp BHXH

cơ quan BHXH các cấp phải lấy việc hoàn thành dự toán thu BHXH là nhiệm vụ chính trị hàng đầu của BHXH các cấp Vì vậy, việc xây dựng và tổ chức thực hiện dự toán thu được tiến hành trên cơ sở dự báo điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước nói chung và của từng địa phương nói riêng, gắn với đó là việc đảm bảo tính bền vững của

nguồn thu, tính khả thi và hiệu quả

Là việc xác định các chỉ tiêu dự toán thu BHXH và xây dựng các biện pháp thực hiện các chỉ tiêu đã đề ra Xét về mặt kỹ thuật nghiệp vụ, lập dự toán thu BHXH chính là quá trình dự báo, tính toán mức độ và các biện pháp

tổ chức động viên nguồn thu vào quỹ BHXH Căn cứ theo tiêu thức độ dài thời gian, có thể phân loại dự toán thu BHXH thành dự toán dài hạn, dự toán trung hạn

và dự toán ngắn hạn Dự toán thu BHXH dài hạn, trung hạn thường mang tính dự báo gắn với một kỳ ổn định NSNN Dự toán thu BHXH ngắn hạn là dự toán có thời gian hiệu lực từ một năm trở xuống, bao gồm:

Dự toán năm: Gắn với dự toán ngân sách và kế hoạch phát triển kinh tế -

xã hội hàng năm Cơ quan BHXH các cấp đều phải lập dự toán thu BHXH năm

Dự toán thu BHXH năm mang tính pháp lệnh Để thực hiện dự toán pháp lệnh,

cơ quan BHXH còn phải lập và giao dự toán quý, tháng, dự toán phấn đấu để điều hành thu

Dự toán quý: Căn cứ xây dựng dự toán thu BHXH quý là dự toán pháp

lệnh đã được phê chuẩn và dự toán phấn đấu Trên cơ sở số dự toán thu cả năm

mà phân bổ cho từng quý cho phù hợp với quy luật vận động của nguồn thu trong từng quý

Dự toán tháng: Là dự toán thu mang tính chất tác nghiệp nhằm triển

khai thực hiện dự toán quý và dự toán năm Dự toán tháng được lập ở BHXH tỉnh và Bảo hiểm xã hội các huyện, thành phố Dự toán tháng có ý nghĩa rất quan trọng trong việc thúc đẩy cơ quan BHXH tăng cường các biện pháp quản lý các khoản thu theo các khoản phát sinh hàng tháng để nộp kịp thời vào quỹ BHXH, tránh tình trạng dồn thu vào những tháng cuối năm

Việc lập dự toán thu BHXH phải đảm bảo tính khách quan, trung thực

Dự toán thu BHXH phải đảm bảo tính tiên tiến, tích cực, chủ động, phù hợp

với tăng trưởng kinh tế và quy luật tăng trưởng thu trên địa bàn

Đây là giai đoạn tiếp theo của quá trình quản lý thu BHXH, là giai đoạn

có tầm quan trọng quyết định đối với việc hoàn thành các chỉ tiêu dự toán đã được giao Việc tổ chức thực hiện dự toán thu cần phải có sự phối hợp đồng

bộ giữa các biện pháp chuyên môn, nghiệp vụ với sự chỉ đạo sát sao của các cấp chính quyền cũng như các ngành chức năng có liên quan

Xây dựng và tổ chức thực hiện dự toán thu đối với DN có vốn ĐTNN là một trong những nội dung quan trọng của xây dựng và tổ chức thực hiện dự toán thu BHXH nói chung Thực hiện tốt việc xây dựng và tổ chức thực hiện

dự toán thu BHXH đối với DN có vốn ĐTNN sẽ tạo điều kiện để theo dõi, đôn đốc sát sao quá trình quản lý thu BHXH đối với thành phần kinh tế này Việc xây dựng và tổ chức thực hiện dự toán thu BHXH đối với DN có vốn ĐTNN phải đáp ứng yêu cầu nắm đầy đủ các đối tượng tham gia BHXH

1.2.4 Tổ chức bộ máy và cán bộ quản lý thu BHXH đối với DN có vốn ĐTNN

a Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý thu bảo hiểm xã hội

Tổ chức bộ máy quản lý thu BHXH là một khâu quan trọng trong công tác quản lý bảo hiểm xã hội, bao gồm việc xác định cơ cấu tổ chức bộ máy và phân

bổ nguồn nhân lực một cách hợp lý, nhằm xây dựng hệ thống quản lý thu bảo hiểm xã hội khoa học, phù hợp, đảm bảo tính thống nhất, thực hiện đầy đủ, có hiệu quả các chức năng quản lý BHXH nhằm thực thi chính sách, pháp luật về BHXH một cách nghiêm minh, bảo đảm thu đúng, đủ, kịp thời tiền đóng BHXH của người lao động và đơn vị sử dụng lao động vào quỹ bảo hiểm xã hội

Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý thu BHXH có vai trò rất quan trọng đối với sự vận hành của toàn bộ hệ thống BHXH Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý thu BHXH được xây dựng hợp lý, đảm bảo khả năng thực hiện đầy đủ các

chức năng quản lý thu BHXH sẽ góp phần đảm bảo hiệu quả quản lý cao cũng như phát huy hiệu lực của toàn bộ hệ thống BHXH Ngược lại, một cơ cấu tổ chức không phù hợp sẽ hạn chế tác dụng của bộ máy, kìm hãm và làm suy yếu tổ chức

Mô hình tổ chức BHXH gồm 3 cấp: Trung ương, vùng, địa phương Ở một số nước đang phát triển hoặc có nền kinh tế chuyển đổi, cơ quan BHXH địa phương chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo song trùng của cơ quan BHXH cấp trên và chính quyền địa phương, nhưng xu hướng chung là cơ quan BHXH được tổ chức theo ngành dọc độc lập với chính quyền địa phương

Cán bộ thu BHXH là những người làm trong cơ quan BHXH, hưởng lương từ quỹ BHXH, được xếp vào một ngạch, bậc nhất định phù hợp với trình độ đào tạo, được sử dụng quyền lực nhà nước để thực thi công vụ trên

cơ sở chức năng, nhiệm vụ do pháp luật quy định

Cán bộ thu BHXH là nhân tố hợp thành công sở BHXH, là người đại diện cho nhà nước, cho cơ quan BHXH để xử lý các mối quan hệ với người lao động và chủ sử dụng lao động theo quy định của pháp luật về chính sách BHXH Cán bộ thu BHXH được coi là là dây chuyền, cầu nối giữa Đảng, Chính phủ với nhân dân, là người đem chính sách BHXH của nhà nước tuyên truyền, giải thích cho nhân dân hiểu và thi hành nhằm thu đủ, thu đúng, thu kịp thời tiền đóng BHXH của người lao động và của đơn vị sử dụng lao động vào quỹ BHXH

Để thực hiện tốt nhiệm vụ đặt ra, cán bộ thu BHXH phải có đủ trình

độ, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, phẩm chất chính trị và đạo đức; tôn trọng pháp luật, tận tụy phục vụ nhân dân, xã hội trong khuôn khổ pháp luật Nếu cán bộ thu BHXH yếu kém thì, một mặt, chính sách BHXH hiện hành sẽ không được thực hiện tốt, mặt khác, việc hoạch định, xây dựng chính sách

mới về BHXH sẽ dễ mắc phải thiếu sót, sai lầm Có thể nói, đội ngũ cán bộ thu BHXH luôn là nhân tố, là lực lượng quyết định sự thắng lợi của quá trình phát triển quỹ BHXH Sự trưởng thành, lớn mạnh cả về số lượng và chất lượng của đội ngũ cán bộ thu BHXH đóng vai trò quan trọng đối với sự nghiệp an sinh xã hội

1.2.5 Tổ chức phân cấp quản lý thu BHXH đối với DN có vốn ĐTNN

Việc phân cấp quản lý Nhà nước có mục tiêu là làm tăng hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước Hiện nay, các quốc gia trên thế giới đều tiến hành cải cách hành chính nhằm làm tăng hiệu lực và hiệu quả của nền hành chính công Các nền hành chính công đang chuyển dần từ hành chính “cai trị” sang hành chính phục

vụ Phân cấp quản lý hành chính nhà nước là một tất yếu khách quan đối với tất cả các quốc gia Việc phân cấp quản lý mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

- Khuyến khích dân chúng tham gia nhiều hơn vào công tác quản lý nhà nước, tăng tính chủ động, sáng tạo và linh hoạt cho cấp dưới

- Giao quyền và trách nhiệm cho cấp dưới để tạo điều kiện phát huy tính năng động, sáng tạo của cấp dưới, rèn luyện và tập dượt cho cấp dưới trưởng thành, khắc phục tính dựa dẫm, ỷ lại cấp trên

- Tạo nên bầu không khí tâm lý dân chủ và lành mạnh trong tập thể của

hệ thống quản lý

Phân cấp quản lý thu BHXH đối với DN có vốn ĐTNN là việc phân giao cho cơ quan BHXH ở từng cấp được quyền tổ chức quản lý thu BHXH đối với doanh nghiệp nhất định tại địa bàn theo quy định của pháp luật

Trong hệ thống quản lý thu BHXH, việc phân cấp quản lý cho từng cấp

là hết sức cần thiết nhằm tăng cường tính chủ động, nâng cao vai trò, trách nhiệm của cơ quan BHXH các cấp trong quản lý, khai thác có hiệu quả các nguồn thu BHXH phát sinh tại địa bàn, thực hiện tốt các quy định của Luật

BHXH Việc phân cấp quản lý thu BHXH trong ngành BHXH thường căn cứ vào đơn vị sử dụng lao động đóng chân trên địa bàn, nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người lao động và đơn vị sử dụng lao động

Đối với DN có vốn ĐTNN, số lao động rất nhiều và thường xuyên biến động Điều đó đòi hỏi cơ quan BHXH phải phân tích, đánh giá đặc điểm, quy

mô, ngành nghề kinh doanh, tính chất phức tạp trong công tác quản lý thu BHXH đối với từng đơn vị để thực hiện phân cấp quản lý thu BHXH cho từng cấp quản lý đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tiễn, năng lực quản lý của cơ quan BHXH và cán bộ BHXH của từng cấp

1.2.6 Tổ chức thực hiện quy trình quản lý thu bảo hiểm xã hội đối với DN có vốn ĐTNN

Quy trình quản lý thu BHXH đối với DN có vốn ĐTNN nằm trong quy trình quản lý thu BHXH gắn với yêu cầu thực hiện các chức năng quản lý thu Quy trình quản lý thu BHXH gồm các khâu cơ bản sau:

BHXH cho người lao động

Quản lý kê khai nộp BHXH là một trong những nội dung cơ bản của quản lý thu BHXH Đó là quá trình thực hiện các bước công việc từ khâu quản lý đăng ký, nhập và xử lý số liệu về thời gian, mức đóng BHXH của người lao động, cập nhập chứng từ nộp BHXH phục vụ cho các bộ phận chức năng khác khai thác thông tin và giải quyết các chế độ chính sách cho người lao động Có quản lý được đơn vị sử dụng lao động, quản lý người lao động, quản lý tiền lương, tiền công của người lao động theo hợp đồng lao động thì mới quản lý tốt được công tác thu BHXH Theo quy định việc thực hiện chính sách BHXH cho người lao động thông qua đơn vị sử dụng lao động, dựa vào mối quan hệ giữa người lao động và chủ sử dụng lao động trên có sở hợp đồng lao động, các quy định trong hợp đồng lao động Nếu

quản lý tốt đơn vị sử dụng lao động thì nắm chắt được tình hình sử dụng lao động của đơn vị, tình hình sản xuất kinh doanh của đơn vị và thu nhập của người lao động, từ đó có cơ sở yêu cầu các đơn vị lập thủ tục đăng ký đóng BHXH cho người lao động

b Tổ chức thực hiện thu và quản lý tiền thu BHXH

- Thu BHXH bằng hình thức chuyển khoản Trường hợp người sử dụng lao động hoặc người lao động đóng BHXH bằng tiền mặt thì cơ quan BHXH phải hướng dẫn thủ tục nộp tiền vào tài khoản chuyên thu của cơ quan BHXH Nếu người sử dụng lao động hoặc người lao động nộp tiền mặt trực tiếp tại cơ quan BHXH thì chậm nhất sau 3 ngày làm việc, cơ quan BHXH phải nộp vào tài khoản chuyên thu mở tại Ngân hàng hoặc Kho bạc Nhà nước

- BHXH tỉnh và BHXH huyện không được sử dụng tiền thu BHXH vào bất cứ mục đích gì (trường hợp đặc biệt phải được Tổng giám đốc BHXH Việt Nam chấp thuận bằng văn bản)

Bảo hiểm xã hội huyện chuyển tiền thu BHXH về tài khoản chuyên thu của BHXH tỉnh vào ngày 10 và ngày 25 hàng tháng Riêng tháng cuối năm chuyển toàn bộ số tiền thu BHXH, BHYT của huyện về BHXH tỉnh trước 24 giờ ngày 31/12

Mục tiêu của công tác quản lý thu nợ BHXH là kịp thời phát hiện và xử lý các đơn vị sử dụng lao động cố ý chây ỳ, chậm đóng BHXH cho người lao động, đảm bảo thu đúng, thu đủ, thu kịp thời các khoản thu vào quỹ BHXH theo quy định của pháp luật Nội dung của công tác quản lý nợ BHXH bao gồm:

+ Giám sát chặt chẽ việc thực hiện nghĩa vụ nộp BHXH cho người lao động của chủ sử dụng lao động, có biện pháp kịp thời để đôn đốc, xử phạt theo quy định của Luật BHXH

+ Theo dõi, phân tích số tiền nợ BHXH của các đơn vị sử dụng lao động,

thời gian nợ, nguyên nhân nợ và kết hợp với việc phân tích thông tin về tình hình SXKD, tình hình tài chính của doanh nghiệp để xây dựng kế hoạch, biện pháp tổ chức thu nợ, áp dụng các biện pháp cưỡng chế nợ BHXH phù hợp

1.2.7 Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo hiểm xã hội

Kiểm tra, thanh tra có liên quan đến mọi cấp quản lý, nhằm đo lường, phát hiện những sai sót, tìm ra nguyên nhân và biện pháp điều chỉnh kịp thời hoạt động của các cá nhân và bộ phận liên quan nhằm đảm bảo thực hiện thành công mục tiêu, kế hoạch đã định Kiểm tra là tai mắt của quản lý Kiểm tra cần được tiến hành thường xuyên, linh hoạt và với nhiều hình thức Kiểm tra là việc làm bình thường, không được cản trở đối tượng thực hiện mục tiêu [27, tr 18]

Kiểm tra BHXH là hoạt động của cơ quan BHXH trong việc xem xét tình hình thực tế của đối tượng kiểm tra, từ đó đối chiếu với chức năng, nhiệm vụ, yêu cầu đặt

ra đối với đối tượng kiểm tra để có những nhận xét, đánh giá Đối tượng của kiểm tra, thanh tra BHXH là các tổ chức và cá nhân tham gia và thụ hưởng chính sách BHXH Việc giám sát được tiến hành toàn diện, từ việc đăng ký tham gia BHXH, tình hình đóng nộp BHXH đến giải quyết chính sách BHXH cho người lao động

Kiểm tra, thanh tra BHXH nói chung và đối với DN có vốn ĐTNN nói riêng đều nhằm vào các mục tiêu chủ yếu sau:

+ Phát hiện để từ đó có biện pháp xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm pháp luật về BHXH như đăng ký tham gia BHXH không đúng số lao động, kê khai mức tiền lương, tiền công đóng BHXH thấp hơn hợp đồng lao động, kiểm tra tình hình đóng nộp và giải quyết chính sách BHXH cho người lao động

+ Điều tra, xác minh để làm sáng tỏ những khiếu nại về chính sách BHXH làm căn cứ cho việc xử lý kịp thời những khiếu nại về BHXH

Kiểm tra, thanh tra về BHXH phải tuân thủ các nguyên tắc sau:

+ Kiểm tra, thanh tra BHXH phải dựa vào các quy định của pháp luật

về BHXH và tuân thủ theo pháp luật; coi pháp luật là cơ sở pháp lý và chuẩn mực để kết luận vấn đề kiểm tra, thanh tra, tránh mọi biểu hiện chủ quan, tùy tiện trong quá trình tiến hành và ra kết luận kiểm tra, thanh tra

+ Thực hiện phân tích thông tin, thu thập chứng cứ để xác định hành vi

vi phạm pháp luật về BHXH

+ Không làm cản trở hoạt động bình thường của các doanh nghiệp, các

cơ quan tổ chức, cá nhân có liên quan

1.3 CÁC NHÂN TỐ QUAN TRỌNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ THU BHXH ĐỐI VỚI DN CÓ VỐN ĐTNN

Hoạt động quản lý thu BHXH đối với DN có vốn ĐTNN là hoạt động chịu sự tác động, ảnh hưởng của nhiều nhân tố chủ quan và khách quan Song khái quát lại thì hoạt động quản lý thu BXHH đối với DN có vốn ĐTNN chịu ảnh hưởng bởi các nhân tố cơ bản sau:

1.3.1 Hệ thống chính sách pháp luật về BHXH

Hệ thống các văn bản hướng dẫn thực hiện luật được ban hành đầy đủ, kịp thời, đồng bộ, đảm bảo chất lượng, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý thu BHXH thực thi nghiêm túc, đúng quy định của Luật BHXH; Công tác thanh, kiểm tra; công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về BHXH

là cầu nối quan trọng tạo ra sự chuyển biến trong nhận thức và thực hiện của người lao động và người sử dụng lao động Nếu triển khai kịp thời, đồng bộ các văn bản quy định của Nhà nước về chính sách BHXH thì số đối tượng tham gia BHXH bắt buộc sẽ tăng lên, số thu BHXH không ngừng gia tăng, đây là cơ sở quan trọng nhằm đảm bảo giải quyết quyền lợi cho hàng chục triệu lượt người lao động khi gặp phải rủi ro trong quá trình lao động, góp phần đảm bảo cuộc sống người lao động và đảm bảo an sinh xã hội

Tuy nhiên trong quá trình triển khai thực hiện chính sách BHXH cho người lao động cũng xuất hiện một số vướng mắc cần được tiếp tục nghiên

cứu, bổ sung, ban hành văn bản hướng dẫn như việc đăng ký đóng nộp BHXH cho người lao động, các quy định về ký kết hợp đồng lao động giữa chủ sử dụng lao động và người lao động; về tiền lương, tiền công của người lao động đóng BHXH còn quá thấp so với thu nhập thực tế của họ Hầu hết các doanh nghiệp chỉ đóng BHXH cho người lao động theo mức lương cơ bản trong hợp đồng lao động ảnh hưởng đến công tác thu và giải quyết chính sách BHXH cho người lao động; công tác khen thưởng đối với các đơn vị sử dụng lao động làm tốt công tác BHXH cho người lao động; công tác thanh kiểm tra và các chế tài xử phạt để buộc các doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, nhiều doanh nghiệp nợ hàng chục tỷ đồng, khi thanh tra đến DN và xử phạt

DN sẵn sàng nộp phạt

1.3.2 Nhân tố thuộc về cơ quan BHXH

Bảo hiểm xã hội là một trong những chính sách lớn của Đảng và Nhà nước giữ vai trò trụ cột trong hệ thống chính sách an sinh xã hội được thể chế hóa trong Luật BHXH Sự phối hợp đồng bộ của các cấp, các ngành trong việc thực thi chính sách BHXH cho người lao động sẽ góp phần đảm bảo quyền lợi cho người lao động, góp phần bảo đảm an sinh xã hội Việc phối hợp thực hiện chính sách BHXH cho người lao động thiếu đồng bộ, không nghiêm túc sẽ dẫn đến tình trạng trốn đóng, nợ đóng BHXH diễn ra ở nhiều doanh nghiệp, gây thất thoát quỹ BHXH, đồng thời tạo dư luận xã hội không tốt, ảnh hưởng đến chính sách của Đảng và Nhà nước Do vậy các cấp, các ngành phải có sự phối hợp đồng bộ, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách BHXH đến mọi người dân bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú nhằm phát triển đối tượng tham gia BHXH; cơ quan thông tin, truyền thông thường xuyên biểu dương, khen thưởng kịp thời những doanh nghiệp thực hiện tốt chính sách BHXH; đồng thời nhắc nhở, phê bình các doanh nghiệp vi phạm pháp luật BHXH trên các phương tiện thông tin đại chúng

Cục thuế, Sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp chặt chẽ với BHXH rà soát, thống

kê các doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn, nắm rõ đối tượng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc để yêu cầu các doanh nghiệp tham gia BHXH đầy đủ cho người lao động theo quy định của pháp luật Sở Lao động – Thương binh và Xã hội phối hợp với Liên đoàn Lao động và BHXH tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện Luật BHXH tại các đơn vị sử dụng lao động để yêu cầu các đơn vị đóng BHXH đầy đủ, kịp thời; ngăn ngừa, phát hiện các hành vi lạm dụng, chiếm dụng quỹ BHXH nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động, đồng thời kiên quyết xử lý nghiêm những trường hợp nợ BHXH kéo dài ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động

1.3.3 Nhóm nhân tố thuộc về người lao động

a Việc làm và thu nhập của người lao động

Việc làm và thu nhập của người lao động có ảnh hưởng rất lớn đến việc quyết định tham gia BHXH của người lao động Lao động làm việc ở các DN

có vốn ĐTNN thường quan tâm đến thu nhập hằng tháng của mình để đảm bảo cuộc sống hiện tại mà ít quan tâm đến quyền lợi của mình về sau khi hết tuổi lao động, cho nên đôi khi giữa họ và chủ sử dụng lao động hình thành một thỏa thuận ngầm đó là chủ sử dụng lao động trả trực tiếp một phần số tiền đáng ra họ phải nộp vào quỹ BHXH vào cùng với tiền lương hàng tháng của người lao động, nhiều trường hợp do áp lực việc làm không dám đấu tranh đòi hỏi quyền lợi với chủ sử dụng lao động hoặc người lao động sợ hoạt động của doanh nghiệp không ổn định lâu dài cho nên không cần tham gia BHXH cho

họ hàng tháng mà muốn chủ doanh nghiệp trả luôn vào tiền lương, tiền công

hàng tháng của họ

Nhận thức của người lao động về chính sách, trách nhiệm và quyền lợi của mình khi tham gia BHXH còn thấp Trên thực tế, phần lớn người lao động

chỉ quan tâm đến việc làm và thu nhập của mình trong tháng, không quan tâm đến quyền lợi của mình mà lẽ ra họ phải được thụ hưởng Do vậy, tình trạng chủ sử dụng lao động trốn tránh tham gia BHXH cho người lao động còn rất phổ biến, đặc biệt là ở các doanh nghiệp Trong khi đó, người lao động do sức

ép việc làm, nhận thức về chính sách chưa đầy đủ nên không dám đòi hỏi hoặc không muốn thực hiện quyền tham gia BHXH Bên cạnh đó, chính quyền một số địa phương cũng chưa quan tâm đúng mức đến công tác BHXH, cá biệt có những địa phương vì muốn thu hút đầu tư đã chưa xử lý nghiêm doanh nghiệp vi phạm pháp luật về BHXH

1.3.4 Nhân tố thuộc về doanh nghiệp

a Sự biến động của các DN có vốn ĐTNN

Doanh nghiệp có vốn ĐTNN phát triển ngày càng mạnh, số lượng các doanh nghiệp tăng lên nhanh chóng, sẽ thu hút được lực lượng lớn lao động làm việc ở các doanh nghiệp này, điều này sẽ làm cho số đối tượng tham gia BHXH ở khu vực này tăng lên, số thu BHXH cũng sẽ tăng lên và ngược lại Bên cạnh đó tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp cao và ổn định thì chắc chắn đời sống của người lao động sẽ cao dần lên, tình hình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp gặp nhiều thuận lợi vì thế người đứng đầu doanh nghiệp cũng sẵn sàng tham gia BHXH cho người lao động và ngược lại

Công đoàn là tổ chức đại diện hợp pháp, bảo vệ quyền lợi cho người lao động hầu hết các DN có vốn ĐTNN đều có tổ chức công đoàn Tuy nhiên

do hoạt động của các tổ chức chỉ là kiêm nhiệm không chuyên trách, vừa thiếu về nhân lực vừa yếu về chuyên môn nên việc kiểm tra, giám sát thực hiện Bộ Luật Lao động, bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người lao động còn rất hạn chế

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU BHXH ĐỐI VỚI

DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI

TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẾN TRE2.1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ, XÃ HỘI VÀ TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BẾN TRE

2.1.1 Điều kiện tự nhiên

Vị trí địa lý: Bến Tre là tỉnh thuộc vùng đồng bằng sông Cửu Long, có

diện tích tự nhiên là 2.360 km2, được hợp thành bởi cù lao An Hóa, cù lao Bảo, cù lao Minh và do phù sa của 4 nhánh sông Cửu Long bồi tụ thành (sông Tiền, sông Ba Lai, sông Hàm Luông, sông Cổ Chiên) Bến Tre cách thành phố Hồ Chí Minh 86 km, cách thành phố Cần Thơ 120 km, phía Bắc giáp tỉnh Tiền Giang, phía Tây và phía Nam giáp tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Trà Vinh, phía Đông giáp biển Đông

Khí hậu: tỉnh Bến Tre nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa cận

xích đạo, với hai mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau Lượng mưa trung bình hàng năm từ 2.000 đến 2.300 mm, nhiệt độ trung bình hàng năm từ 260C – 270C Với vị trí nằm tiếp giáp biển Đông, nhưng Bến Tre ít chịu ảnh hưởng của bão lũ, khí hậu ôn hòa, mát mẻ quanh năm… Đây là điều kiện thuận lợi cho việc đầu tư, sản xuất, kinh doanh và du lịch của tỉnh

2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế

Bến Tre là tỉnh có nhiều lợi thế về nguồn lợi thủy sản, với 65 km chiều dài bờ biển nên thuận lợi cho việc đánh bắt và nuôi trồng thủy sản, tạo ra nguồn tài nguyên biển phong phú với các loại tôm, cua, cá, mực, nhuyễn

thể…Đây còn là vùng đất phù sa trù phú, sản sinh ra vựa lúa lớn của đồng bằng sông Cửu Long và nhiều loại nông sản mang lại hiệu quả kinh tế cao

Những vườn hoa kiểng, cây trái nổi tiếng ở vùng Cái Mơn- Chợ Lách hàng năm cung ứng cho thị trường nhiều loại trái cây và hàng triệu giống cây trồng, cây cảnh nổi tiếng Đặc biệt, Bến Tre- xứ sở dừa Việt Nam, nơi có diện tích trồng dừa lớn nhất cả nước khoảng 51.560 ha Cây dừa đã góp phần to lớn vào sự phát triển kinh tế của tỉnh, có thể nói là cây xóa đói, giảm nghèo, giải quyết việc làm cho hàng ngàn lao động, giúp nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống, đồng thời góp một phần đáng kể vào ngân sách địa phương

Toàn tỉnh hiện có trên 2.886 doanh nghiệp và hơn 44.000 hộ kinh doanh cá thể đăng ký hoạt động trên các lĩnh vực Bến Tre đã hình thành Khu công nghiệp Giao Long và Khu công nghiệp An Hiệp đưa vào hoạt động thu hút nhiều dự án đầu tư vào tỉnh Hiện tỉnh đang tập trung phát triển các loại hình du lịch sinh thái, sông nước Trên lĩnh vực sản xuất công nghiệp phát triển khá ổn định, thương mại-du lịch phong phú, đa dạng ngày càng sôi động, tạo tiền đề cho bước đột phá tăng trưởng kinh tế của địa phương trong thời gian tới Đặc biệt, cống đập Ba Lai, cầu Rạch Miễu hoàn thành và đưa vào sử dụng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở ra tương lai phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh, đưa Bến Tre thoát khỏi thế “ốc đảo”, nhanh chóng hòa nhập với các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, tạo đà phát triển các mặt kinh tế- xã hội và bảo đảm an ninh quốc phòng cho toàn vùng

2.1.3 Tình hình xã hội

Dân cư và nguồn lao động: tỉnh Bến Tre có khoảng 1,255 triệu người với 64,5% dân số trong độ tuổi lao động Bên cạnh đó, tỉnh có hai trường Cao đẳng và trên 60 cơ sở dạy nghề Hàng năm tỉnh đã đào tạo và giới thiệu việc

làm cho khoảng 30.000 lao động, tỷ lệ lao động qua đào tạo chiếm 36% Bến Tre hiện có 31 trường trung học với 40.000 học sinh, trong đó có khoảng 12.000 học sinh trung học phổ thông tốt nghiệp hàng năm và khoảng 3.000 học sinh bước vào các trường Đại học, Cao đẳng

2.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BHXH ĐỐI VỚI DN

- Chương trình hành động số 25/Ctr/TU ngày 07/3/2013 của Tỉnh ủy về việc thực hiện Nghị quyết 21-NQ/TW của Bộ chính trị về việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác BHXh, BHYT giai đoạn 2012 – 2020

- Kế hoạch 1932/KH-UBND ngày 04/05/2013 về việc thực hiện chương trình hành động số 25/Ctr/TU của Tỉnh ủy Bến Tre

- Kế hoạch số 1658/KH-BHXH ngày 10 tháng 05 năm 2013 của UBND tỉnh về việc triển khai đối tượng tham gia BHXH, BHYT năm 2013 Kế hoạch đề ra các chỉ tiêu phấn đấu cụ thể dựa trên kết quả sát dân số trên địa bàn tỉnh, đồng thời đề ra tăng cường hợp tác từ phía Sở LĐTB & XH, Sở y tế, Liên đoàn lao động tỉnh

- Chương trình liên ngành số 362/CT-PHLN-BHXH-LĐLĐ ngày 17/6/2011 về việc thực hiện chính sách, pháp luật về BHXH, BHYT

- Quy chế phối hợp số 1310/QCPH-LĐLĐ-BHXH ngày 11/10/2013 về việc thực hiện chính sách, pháp luật về BHXH, BHYT

Bên cạnh đó, Bảo hiểm xã hội tỉnh Bến Tre chỉ đạo tiếp tục triển khai thực hiện tốt các Quyết định của BHXH Việt Nam về quy trình, quản lý thu BHXH như Quyết định 1111/QĐ-BHXH của Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam quy định về thu BHXH Việc thực hiện nghiêm túc các quy định, quy chế trong quản lý thu BHXH đã góp phần tăng nguồn thu vào quỹ BHXH, đồng thời còn đảm bảo quyền lợi cho người lao động và thân nhân của họ được thụ hưởng chính sách BHXH khi chẳng may gặp ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, già yếu, hưu trí và tử tuất

gia BHXH

Bảo hiểm xã hội tỉnh Bến Tre tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền chính sách BHXH đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành BHXH trong thời gian qua Thông qua các phương tiện truyền thông, BHXH tỉnh đã phối hợp với Đài Truyền hình xây dựng và phát trên sóng truyền hình nhiều chuyên đề về chính sách BHXH Ngoài ra, để phục cho công tác tuyên truyền, hàng năm BHXH tỉnh tiến hành in tờ rơi những điều cần biết về BHXH phát hành rộng rãi đến các Sở, ban, ngành, các cơ quan doanh nghiệp trong toàn tỉnh Tổ chức tập huấn tuyên truyền về chế độ, chính sách BHXH, BHYT cho các cơ quan, doanh nghiệp cấp tỉnh Hàng năm đều đăng ký báo cáo với Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh về kết quả hoạt động của BHXH tỉnh và

có ý kiến đóng góp sủa đổi Luật BHXH để các đại biểu có thông tin đóng góp vào các kỳ họp của Quốc hội Phát hành Tạp chí BHXH, báo BHXH cho các đơn vị sử dụng lao động trong tỉnh Đặc biệt BHXH tỉnh đã cử viên chức đến

hai khu công nghiệp phát tờ rơi tuyên truyền trực tiếp cho công nhân Sở dĩ BHXH tỉnh Bến Tre đặc biệt quan tâm đến vấn đề này vì trên thực tế số lao động tại các doanh nghiệp này là rất lớn, nhưng nhận thức của người lao động tại các doanh nghiệp về chế độ, chính sách BHXH chưa cao

Bảng 2.1: Công tác tuyên truyền Năm Số đợt tuyên

truyền

Số người được tuyên truyền

có vốn ĐTNN Các DN, tổ chức công đoàn đánh giá c.ông tác tuyên truyền được BHXH tỉnh tổ chức thông qua nhiều hình thức đa dạng về nội dung Từ

đó, đã góp phần lớn vào việc thực hiện tốt Luật BHXH Những đợt tuyên truyền luôn kèm theo mục hỏi - đáp về chế độ chính sách BHXH, chứa nhiều thông tin hữu ích cho người tham gia BHXH Tuy nhiên, so với yêu cầu chung công tác tuyên truyền tại các đoàn thể thời gian qua chưa thật sự đạt

hiệu quả Số lượng cuộc tuyên truyền tại các đoàn thể chưa nhiều, chỉ tập trung tại một vài huyện Lực lượng báo cáo viên thuộc các đoàn thể chưa được tập huấn bài bản nên chưa thuyết phục được người nghe

Kết quả đạt được thông qua các hoạt động tuyên truyền góp phần gia tăng số lượng người tham gia BHXH Theo số liệu thống kê tại cơ quan BHXH tỉnh, trong 5 năm qua số lượng người tham gia BHXH bình quân tăng 1,12 % so với năm trước

2.2.2 Thực trạng xây dựng và tổ chức thực hiện dự toán thu BHXH đối với DN có vốn ĐTNN

Các căn cứ để xây dựng dự toán thu BHXH bao gồm nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh; số đơn vị sử dụng lao động, số lao động, quỹ tiền lương, tiền công đăng ký đóng BHXH và mức lương tối thiểu và mức lương tối thiểu vùng do Nhà nước quy định Đây là tiền đề, mục tiêu để xây dựng dự toán thu BHXH

Sau khi có quyết định giao dự toán thu, chi BHXH của Thủ tướng Chính phủ cho ngành BHXH Việt Nam Bảo hiểm xã hội Việt Nam tổ chức giao dự toán cho BHXH các tỉnh Bảo hiểm xã hội các tỉnh tiến hành giao dự toán thu BHXH cho BHXH các huyện, thành phố để các huyện thành phố xây dựng dự toán thu chi tiết trên địa bàn

Dự toán thu BHXH đối với DN có vốn ĐTNN được Bảo hiểm xã hội tỉnh xây dựng trên cơ sở căn cứ vào số lượng đơn vị sử dụng lao động, số lao động thuộc doanh nghiệp trên địa bàn; tình hình SXKD, kết quả ước thực hiện thu BHXH năm báo cáo, dự báo khả năng tăng trưởng kinh tế và phát triển SXKD của các huyện, thành phố; đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố tác động trực tiếp đến kết quả thực hiện dự toán thu BHXH, như các chính sách tăng lương tối thiểu của Nhà nước, các yếu tố kinh tế - xã hội trong nước và của

địa phương