An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội đượcđảm bảo, thế trận quốc phòng toàn dân được củng cố vữngchắc, phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc được đẩymạnh, từ đó gây được niềm ti
Trang 1THỰC TRẠNG XÂY DỰNG CƠ SỞ VẬT CHẤT TRƯỜNG HỌC VÀ HUY ĐỘNG NGUỒN LỰC CỘNG ĐỒNG TRONG XÂY DỰNG CƠ SỞ VẬT CHẤT CHO CÁC TRƯỜNG THCS VÙNG KHÓ KHĂN THUỘC HUYỆN SA PA, TỈNH LÀO CAI
Trang 2- Khái quát chung về điều kiện kinh tế xã hội và công tác giáo dục đào tạo huyện Sa Pa
- Điều kiện kinh tế, văn hoá, xã hội
Sa Pa là huyện vùng cao của tỉnh Lào Cai có diện tích
tự nhiên 68.329 ha, chiếm 8,24% diện tích tự nhiên của tỉnh.
Huyện Sa Pa có 17 xã và một thị trấn (Tả Giàng Phìn, BảnKhoang, Tả Phìn, Trung Chải, Sa Pả, San Sả Hồ, Lao Chải,
Tả Van, Hầu Thào, Sử Pán, Thanh Kim, Bản Phùng, Bản Hồ,Thanh Phú, Nậm Sài, Nậm Cang, Suối Thầu và Thị trấn SaPa) Thị trấn SaPa là trung tâm huyện lỵ nằm cách thị xã LàoCai 36 km về phía Tây Nam Nằm trên trục quốc lộ 4D từLào Cai đi Lai Châu, Sa Pa là cửa ngõ giữa hai vùng Đôngbắc và Tây bắc
Nền kinh tế - xã hội có bước phát triển mạnh, đến nay18/18 xã, Thị Trấn có đường ô tô đến trung tâm; 100% sốbản có đường dân sinh, tỷ lệ hộ được sử dụng điện lưới đạt93,89%; tỷ lệ số hộ được cấp nước sinh hoạt đạt 87,16%, bộmặt nông thôn từng bước được đổi thay và phát triển
Trang 3Văn hóa xã hội tiếp tục được phát triển, thực hiện tốtchương trình y tế quốc gia, công tác văn hóa, thông tin, thểdục - thể thao, các chính sách xã hội được quan tâm chăm lo,đời sống vật chất cũng như tinh thần của nhân dân từng bướcđược nâng lên An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội đượcđảm bảo, thế trận quốc phòng toàn dân được củng cố vữngchắc, phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc được đẩymạnh, từ đó gây được niềm tin đối với nhân dân.
- Công tác Giáo dục và đào tạo
Huy động nguồn lực cộng đồng trong xây dựng cơ sở vậtchất cho các trường Trung học sơ sở vùng khó khăn là một việclàm cực kỳ khó khăn, đòi hỏi phải kiên trì, phải giành nhiều thờigian và thời gian dài,
Đối với huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai là một huyện vùngcao đặc biệt khó khăn của tỉnh nói riêng và là một trong 88huyện nghèo nhất cả nước nói chung Trong những năm quangành Giáo dục và Đào tạo huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai đã cónhững bước phát triển mạnh, cụ thể như: chất lượng hai mặtgiáo dục, số lớp, số học sinh tăng lên Hệ thống trường, lớp,cấp học phát triển cả về số lượng và chất lượng, năm học
Trang 42017 - 2018 trên địa bàn của huyện có 63 trường (59 trườngthuộc quản lý Phòng GD&ĐT) trong đó có: 19 trường Mầmnon, 20 trường Tiểu học, 20 Trường trung học cơ sở, 02trường THPT, 01 trường PTDT Nội trú THCS&THPT và 01Trung tâm GDNN&GDTX được xây dựng kiên cố, đáp ứngnhu cầu dạy và học Đội ngũ giáo viên cơ bản được chuẩnhóa, cơ sở vật chất trong dạy và học được quan tâm xâydựng.
Huyện đã đạt và duy trì giữ vững thành quả phổ cậpGiáo dục ở cả ba cấp học: Phổ cập giáo dục cho trẻ 5 tuổi(năm 2013), phổ cập xóa mù chữ (năm 2000) và phổ cập giáodục THCS (năm 2007) Huyện có 18/18 xã, Thị trấn duy trìgiữ vững chắc thành quả về Phổ cập Giáo dục THCS (từ năm
2007 đến nay); 100% các xã, Thị trấn đạt chuẩn Phổ cập giáodục Tiểu học mức độ 1; 15/18 xã, Thị trấn đạt chuẩn Phổ cậpgiáo dục Tiểu học mức độ 2: 3/18 xã, Thị trấn đạt chuẩn Phổcập giáo dục Tiểu học mức độ 3; 15/18 xã, Thị trấn đạt chuẩnPhổ cập giáo dục Mầm non cho trẻ em 5 tuổi; 32/59 trườngđược công nhận trường đạt chuẩn quốc gia (tính đến tháng1/2018)
Trang 5- Cơ sở vật chất trường trung học cơ sở vùng khó khăn huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai
Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước ta, ngành giáodục cùng với nhân dân trong tỉnh vượt qua khó khăn thựchiện thắng lợi nhiệm vụ giáo dục, đưa sự nghiệp giáo dục vàđào tạo tiến lên đạt nhiều kết quả đáng tự hào, góp phần quantrọng trong việc đào tạo lớp lớp các thế hệ cán bộ phục vụđắc lực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Đảng ta thực sự coi trọng giáo dục Đây là chủ trươnglớn được Đảng ta xác định từ Đại hội đại biểu toàn quốc lầnthứ VII Chủ trương này tiếp tục được nhấn mạnh và cụ thểhoá trong văn kiện hội nghị Trung ương lần thứ 4 - khoá VII,hội nghị Trung ương lần thứ 2, khoá VIII, Đảng ta đã khẳng
định một cách nhất quán: "Giáo dục, đào tạo là nhân tố
quyết định sự phát triển của đất nước Đầu tư cho giáo dục, đào tạo là đầu tư cho sự phát triển thực hiện các chính sách
ưu tiên, ưu đãi đối với giáo dục, đào tạo, đặc biệt là chính sách đầu tư và chính sách tiền lương Có các giải pháp mạnh mẽ để phát triển giáo dục" Nghị quyết Đại hội đại biểu
toàn quốc lần thứ XII của Đảng, họp ngày 28/01/2016 đãkhẳng định nhiệm vụ trọng tâm cần phải thực hiện là “Đổi
Trang 6mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo; phát triển nguồnnhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao; xây dựng
hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ,…”
Chính vì vậy mà Đảng bộ tỉnh Lào Cai cũng đã cónhững phương hướng chỉ đạo quyết liệt trong công tác huyđộng cộng đồng xây dựng cơ sở vật chất trường học trên địabàn tỉnh, xác định rõ nhiệm vụ giáo dục, đào tạo là sự nghiệpcủa toàn dân Mọi người dân đều có trách nhiệm chăm lo cho
sự nghiệp giáo dục Các tổ chức kinh tế xã hội, các gia đình
và cá nhân có trách nhiệm tích cực tham gia các phong tràonhằm phát triển sự nghiệp giáo dục - đào tạo Kết hợp mộtcách chặt chẽ và thống nhất về mục tiêu, nội dung giáo dụcgiữa nhà trường, gia đình và xã hội
Huy động cộng đồng là một quan điểm cơ bản, có tínhchiến lược trong việc xây dựng và phát triển giáo dục; là cuộcvận động lớn trong xã hội có sự lãnh đạo chặt chẽ của Đảng,
sự quản lý của Nhà nước và vai trò nòng cốt của ngành giáodục Khi đã có những đường lối, chủ trương, chính sách đúngđắn, phù hợp, kịp thời của Đảng, Nhà nước, các cấp chínhquyền địa phương quan tâm tới công tác huy động cộng đồng
Trang 7sẽ tạo được sự đồng thuận và huy động được sức mạnh tổnghợp của toàn xã hội tới công tác giáo dục.
Phát triển giáo dục, đào tạo gắn liền với yêu cầu về pháttriển kinh tế xã hội, khoa học kỹ thuật, công nghệ và củng cố
an ninh quốc phòng Do đó, phát triển giáo dục cần coi trọng
cả ba mặt: Mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng và phát huyhiệu quả Thực hiện mối quan hệ chặt chẽ giữa giáo dục vớilao động sản xuất, nghiên cứu khoa học, học đi đôi với hành,gia đình gắn liền với xã hội, lý luận gắn liền với thực tiễn,tạo mọi điều kiện để thực hiện công bằng trong giáo dục, giữvai trò nòng cốt trong sự nghiệp giáo dục
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ XV,
trong nội dung chương trình phát triển đã khẳng định: Giai đoạn 2015 - 2020: Báo cáo chính trị trình đại hội đã đề ra
một số mục tiêu, định hướng như: Phấn đấu phát triển kinh tếnhanh và bền vững, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu nông
nghiệp, tăng tỷ trọng công nghiệp - thương mại - dịch vụ; đổi mới căn bản toàn diện giáo dục, phát triển nguồn nhân lực; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ; giữ vững ổn
định chính trị, an ninh quốc phòng, giữ gìn biên giới hòabình, hữu nghị, đảm bảo trật tự an toàn xã hội; xây dựng
Trang 8Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, đoàn kết, dân chủ, đổi mới;phấn đấu đến năm 2020 trở thành tỉnh phát triển của khu vựcTây Bắc.
Trong những năm qua, cùng với việc phát triển quy mô,mạng lưới trường lớp, Đảng bộ tỉnh Lào Cai đặc biệt quantâm và có nhiều giải pháp tích cực có tác dụng thiết thựctrong việc tăng cường các điều kiện dạy học, đầu tư xâydựng cơ sở vật chất, một trong những giải pháp đó là xâydựng trường chuẩn quốc gia Kế hoạch xây dựng trườngchuẩn quốc gia và trường trọng điểm chất lượng cao giaiđoạn 2011- 2015, định hướng đến năm 2020, xác định nhiệm
vụ trước mắt và lâu dài để nâng cao chất lượng giáo dục là:
“Xây dựng cơ sở vật chất, tăng cường thiết bị dạy học Từng bước xây dựng và nâng cấp cơ sở vật chất, nhất là những vùng khó khăn và vùng đặc biệt khó khăn theo hướng chuẩn hóa, đồng bộ Đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục, khuyến khích huy động và tạo điều kiện để toàn xã hội tham gia phát triển giáo dục”.
Trong mỗi chúng ta đều nhận thấy rõ mục tiêu củaĐảng ta là: “Nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực, bồidưỡng nhân tài vươn lên hình thành đội ngũ lao động tri thức
Trang 9có tay nghề cao, có năng lực thực hành, năng động, sáng tạo,
có đạo đức cách mạng, có tinh thần yêu nước, yêu chủ nghĩa
xã hội” Lớp người mới được đào tạo toàn bộ có trình độkiến thức, có năng lực chuyên môn sâu và có khả năng làmviệc trong môi trường đòi hỏi chuyên môn cao Nghị quyếtđại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX và lần thứ X Đảng ta đã
khẳng định và tiếp tục khẳng định: “Nguồn nhân lực là yếu
tố quyết định sự phát triển của đất nước, cần tạo ra chuyển biến căn bản về Giáo dục và Đào tạo”.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ XV tiếp
tục đề ra mục tiêu: “Phát huy quyền làm chủ của nhân dân,
thực hiện tốt pháp lệnh, quy chế dân chủ ở cơ sở Chú trọng xây dựng lực lượng nòng cốt, phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ, người có uy tín trong tuyên truyền, vận động quần chúng thực hiện nhiệm vụ chính trị, kinh tế - xã hội.”
Từ những nhiệm vụ cơ bản, tạo tiền đề nâng cao chấtlượng giáo dục và đào tạo, tăng cường nhận thức của ngườihọc, chỉ đạo các địa phương thực hiện tốt phương châm
“Giáo dục và Đào tạo là sự nghiệp của toàn dân”, làm cho xãhội hiểu về giáo dục, góp sức chung tay phát triển giáo dục
Trang 10và xác định được hưởng lợi ích lâu dài từ giáo dục, thực hiệntốt quy chế dân chủ nhằm huy động mọi nguồn lực phục vụcho việc xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị; đồdùng, đồ chơi trong các trường Củng cố và nâng cao chấtlượng hoạt động của Hội đồng giáo dục các cấp, nhất là cấp
xã Phát huy sự hỗ trợ của các tổ chức thành viên, đặc biệt làcủa Hội khuyến học và Hội cha mẹ học sinh trong công tácgiáo dục Tăng cường sự phối hợp giữa các ngành, các cấptriển khai thực hiện có hiệu trong công tác huy động cộngđồng xây dựng cơ sở vật chất trường học góp phần nâng caochất lượng giáo dục trên địa bàn
Sa Pa là huyện nghèo, giao thông đi lại giữa các xã tronghuyện còn gặp nhiều khó khăn, nhất là mùa mưa lũ, dân cưsống rải rác khắp các bản (nhà dân ở cách xa nhau), có nhữngbản cách trung tâm xã gần 30km Đời sống nhân dân chủ yếudựa vào nghề nông, trồng rừng; thu nhập bình quân đầu ngườithấp; tỷ lệ hộ đói nghèo còn cao, năm 2017 tỉ lệ hộ đói nghèochiếm 58,68%
Đa số cấp Ủy chính quyền các xã trong huyện chưa xácđịnh được trách nhiệm sự nghiệp giáo dục của địa phương.Nhận thức của nhân dân ở vùng sâu, vùng cao về công tác
Trang 11giáo dục còn hạn chế Cơ sở vật chất trường, lớp đã được đầu
tư nhưng ở mức hạn chế, nhiều trường còn lớp học tạm, thiết
bị dạy học còn thiếu Công tác xã hội hóa giáo dục chưađược quan tâm đúng mức, xã hội phó mặc cho ngành Giáodục, cho nhà trường và cho rằng giáo dục là trách nhiệmriêng của ngành giáo dục, của nhà trường, gia đình chưa thực
sự quan tâm đến việc học của con em mình, chính quyền địaphương xa rời giáo dục Nhiều nơi lớp học, bàn nghế, trangthiết bị dạy học tạm bợ, không đúng quy cách, không đảmbảo tối thiểu cho học sinh học tập đã ảnh hưởng đến công tácdạy và học
Trong những năm gần đây được sự quan tâm của cấp ủyđảng, chính quyền địa phương, Phòng Giáo dục và Đào tạohuyện, đặc biệt là sự đầu tư của các chương trình dự án 135,
… Dự án Giáo dục Tiểu học, chương trình kiên cố hóa, nên
cơ sở vật chất ở nhiều đơn vị trường đã được đầu tư xâydựng theo tiêu chuẩn trường đạt chuẩn quốc gia Nhưng vẫncòn có những trường cơ sở vật chất nghèo nàn chưa đáp ứngđược nhu cầu dạy học, đặc biệt là những trường ở sâu, xa củahuyện Tổng số các phòng học và chất lượng các phòng học
Trang 12tại huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai ở cả ba cấp học trong 5 năm trởlại đây cụ thể như sau:
- Tổng số phòng học năm học 2013 - 2014 huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai của cả ba cấp học (Mầm non, Tiểu học,
Trung học cơ sở)
Cấp học
Tổng số học sinh
Tổng số lớp
Tổng số phòng học
Chia ra
Kiên cố
Bán kiên cố
Nhà tạm
Trang 13học sinh lớp phòng
học
Kiên cố
Bán kiên cố
Nhà tạm
Tổng số phòng học
Chia ra
Kiên cố
Trang 14- Tổng số phòng học năm học 2016 - 2017 huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai của cả ba cấp học (Mầm non, Tiểu học,
Trung học cơ sở):
Cấp học Tổng số
học sinh
Tổng số lớp
Tổng số phòng học
Chia ra
Kiên cố
Bán kiên cố
Nhà tạm
Trang 15học sinh lớp phòng
học Kiên
cố
Bán kiên cố
Nhà tạm
Trang 16điểm bản cách xa trung tâm trường, giáo viên phải đến từngđiểm bản để dạy học, đặc biệt là giáo viên Mầm non và Tiểuhọc đa số là phải đi dạy học tại các bản lẻ, các lớp học tại bảnhầu như là nhà tạm tranh tre, nứa lá do nhà trường hoặc cộngđồng địa phương dựng tạm để lấy chỗ dạy cho giáo viên và chocon em học tập,… Từ chất lượng cơ sở vật chất trường học đếnhoàn cảnh và điều kiện sống của nhân dân trong huyện như vậy
đã ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học của mỗi nhà trường vàảnh hưởng đến việc phát triển toàn diện nguồn nhân lực củachất lượng giáo dục
Chỉ tính riêng từng năm học chúng ta dễ dàng nhìn nhậnthấy, tổng số phòng học kiên cố hầu như chững lại, không cómức độ tăng lên, nếu có tăng cũng chỉ là một con số rất nhỏ,
số phòng học tạm còn khá nhiều, phòng học tạm dẫn đến bànghế, trang thiết bị dạy học cũng thiếu, không đúng đảm bảocho công tác dạy và học, trong khi đó tổng số học sinh và sốlớp học ngày một tăng cao Năm học 2015 - 2016, toànhuyện có 816 phòng học, trong đó có 341 phòng học kiên cố,
339 phòng học bán kiên cố, 136 phòng học tạm Như vậytổng số phòng học kiên cố chiếm tỉ lệ thấp 42% Trong khi
Trang 17đó tổng số phòng học bán kiên cố và phòng học tạm chiếm tỉ
lệ cao hơn 58%
Kinh phí đầu tư cho giáo dục đòi hỏi nguồn lực rất lớn.Những khó khăn trên lĩnh vực kinh tế của địa phương sẽ làmhạn chế đến công tác xã hội hóa giáo dục Một vấn đề đặt racho ngành Giáo dục và Đào tạo Sa Pa là mặc dù đầu tư củaNhà nước cho giáo dục không ngừng tăng nhưng vẫn chưa
đủ để đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục ngày càng cao đốivới một huyện còn nhiều khó khăn
Nhìn trên tổng thể, cơ sở vật chất của huyện hiện naycòn thiếu nhiều phòng học đảm bảo đạt chuẩn, số lượngphòng học bán kiên cố và phòng học tạm còn nhiều Đặc biệt
ở những trường xa, các điểm bản đang thiếu nhiều về trườnglớp học kiên cố Cho nên việc huy động các lực lượng đầu tưcho giáo dục là một việc làm rất cần thiết
Trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXII,
nhiệm kỳ 2015 - 2020 huyện Sa Pa đã đánh giá “Cơ sở vật
chất, trang thiết bị dạy và học ở một số đơn vị chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.”
Trang 18Để nâng cao chất lượng toàn diện trong các nhà trường
và đảm bảo về nhu cầu về cơ sở vật chất trường học thì mỗingười cần phải nâng cao ý thức trách nhiệm đối với giáo dục
Để mỗi nhà trường có đủ diện tích đất theo quy định, đảmbảo sân chơi, bãi tập, đảm bảo vệ sinh trường học theo quyđịnh đối với khu vực nông thôn và miền núi Có hệ thống câyxanh bóng mát, thảm cỏ đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm
áp về mùa đông Các phòng chức năng được tăng cường, có
đủ phương tiện thiết bị phục vụ cho dạy - học, đầy đủ bànghế cho học sinh và giáo viên đảm bảo đúng quy cách đápứng yêu cầu vệ sinh học đường cho học sinh
Có kế hoạch thực hiện hiệu quả việc huy động cácnguồn lực nhằm tăng cường cơ sở vất chất, phương tiện, thiết
bị phục vụ cho các hoạt động giáo dục Tập trung đầu tưtrọng điểm nhà trường, đảm bảo có cơ sở vật chất, trang thiết
bị đồng bộ và hiện đại, có chất lượng giáo dục ngang tầm vớicác trường học trong và ngoài tỉnh và theo hướng đạt chuẩn
- Thực trạng công tác huy động cộng đồng xây dựng cơ
sở vật chất trường trung học cơ sở vùng khó khăn
- Khảo sát thực trạng cơ sở vật chất các trường THCS vùng khó khăn huyện Sa Pa hiện nay
Trang 19Cơ sở vật chất của các trường THCS vùng khó khăn bao
gồm diện tích xây dựng và sân trường; phòng học, nhà ở vànhà công vụ cũng như các phòng chức năng như phòng thínghiệm, phòng chuyên môn, bếp ăn, nhà tắm, nhà vệ sinh; cácdụng cụ thiết bị và đồ dùng dạy học Tôi đã tiến hành khảo sát
ý kiến của (190 người) cán bộ chính quyền, đoàn thể xã hội,
doanh nghiệp, phụ huynh, giáo viên và cán bộ quản lý giáodục về thực trạng CSVC của các trường THCS vùng khó khăntrên địa bàn huyện Sa Pa hiện nay Kết quả khảo sát đượctrình bày ở Bảng 2.6:
- Thực trạng CSVC của các trường THCS vùng khó khăn
trên địa bàn huyện Sa Pa
62.63
Trang 21Bảng cho thấy, theo đánh giá của CBQL, GV, các cấpchính quyền và các lực lượng xã hội trên địa bàn huyện, ngoàidiện tích xây dựng và sân trường, mọi cơ sở vật chất khác của
các trường THCS vùng khó khăn trên địa bàn huyện Sa Pa đều
rơi vào tình trạng thiếu, thậm chí rất thiếu Thiếu nhiều nhất đó
là Phòng ở, nhà công vụ, Máy tính và Dụng cụ, thiết bị phục vụhoạt động giáo dục văn hóa dân tộc, thể dục thể thao, vui chơi,giải trí với mức thiếu (Thiếu và Rất thiếu) lần lượt là 71,58%;
Trang 2269,48%; 61,58% Ngoài ra các cơ sở vật chất khác cũng rấtthiếu Điều này có vẻ mâu thuẫn với một huyện du lịch như Sa
Pa nhưng những vùng có kinh tế khá tập chung chủ yếu ở thịtrấn và những khu du lịch nên những trường THCS vùng khó
khăn lại không nằm trong 2 vùng này.
Thực trạng thiếu thốn về cơ sở vật chất của các trường
THCS vùng khó khăn trên địa bàn huyện Sa Pa có thể liên
quan trực tiếp đến việc huy động và sử dụng các nguồn lực địa phương trong xây dựng cơ sở vật chất
- Các nguồn lực xây dựng cơ sở vật chất cho trường THCS vùng khó khăn trên địa bàn huyện Sa Pa
Thuộc loại hình trường do nhà nước đầu tư xây dựng,đương nhiên các trường THCS vùng khó khăn trên địa bànhuyện Sa Pa có được nguồn ngân sách nhà nước để đầu tư xâydựng cơ sở vật chất cho mình Tuy nhiên, việc huy động cácnguồn lực từ công đồng địa phương cũng là một phần hết sứcquan trọng để phát triển cơ sở vật chất cho nhà trường, đápứng các yêu cầu chăm sóc và giáo dục học sinh là con emđồng bào dân tộc thiểu số
Trang 23- Nguồn lực để xây dựng cơ sở vật chất cho trường THCS
vùng khó khăn huyện Sa Pa
T
CBGV (120)
LLXH (70)
TỔNG (190)
3 Từ đóng góp của học
Bảng cho thấy việc xây dựng cơ sở vật chất cho các
trường THCS vùng khó khăn ở huyện Sa Pa hiện nay chủ yếu
dựa vào nguồn ngân sách do nhà nước cấp (87.89%) Cũng cónhững đóng góp nhất định từ những nguồn lực của các tổchức, đoàn thể, doanh nghiệp địa phương Tuy nhiên, mức độđóng góp của những nguồn lực từ cộng đồng địa phương cònrất khiêm tốn (12,11%), theo đánh giá của các cấp chính
Trang 24quyền và đoàn thể địa phương, cũng như giáo viên và cán bộquản lý các trường Do quá phụ thuộc vào nguồn ngân sáchnhà nước, nên sự thiếu thốn về cơ sở vật chất của các trường
THCS vùng khó khăn trên địa bàn huyện Sa Pa hiện nay là
hoàn toàn dễ hiểu Vì nguồn ngân sách nhà nước, dù ổn định,những chỉ đáp ứng tối thiểu các yêu cầu về CSVC cho nhàtrường Có lẽ, công tác huy động nguồn lực cộng đồng xâydựng CSVC của các trường và địa phương hiện này còn nhiềubất cấp
- Huy động cộng đồng trong xây dựng cơ sở vật chất trường trung học cơ sở vùng khó khăn của huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai
“Giáo dục là quốc sách hàng đầu, là tương lai của dân tộc”, bởi giáo dục là cái đòn xeo thúc đẩy sự phát triển của
cả loài người Giáo dục chính là một phương tiện để xã hộiđổi mới và phát triển Chính vì lẽ đó mà công tác xã hội hóagiáo dục càng đóng vai trò quan trọng hơn bao giờ hết trongviệc góp phần phát triển giáo dục
Trong Luật Giáo dục số 38/2005/QH11, ngày 14/6/2005
của Quốc hội, tại Điều 13 đã ghi rõ: “Đầu tư cho giáo dục là
Trang 25đầu tư phát triển Nhà nước ưu tiên đầu tư cho giáo dục; khuyến khích và bảo hộ các quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức, cá nhân nước ngoài đầu tư cho giáo dục Ngân sách nhà nước phải giữ vai trò chủ yếu trong tổng nguồn lực đầu tư cho giáo dục” Văn kiện Đại hội đại biểu
toàn quốc lần thứ XI của Đảng (họp từ ngày 12/01 =>
19/01/2011) xác định: “Giáo dục và Đào tạo có sứ mệnh
nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát triển đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam”.
Đảng và Nhà Nước ta luôn luôn quan tâm đến phát huyyếu tố con người Điều đó xuất phát từ nhận thức sâu sắc vớinhững giá trị lớn lao và ý nghĩa quyết định của chủ thể sángtạo Xây dựng và phát huy yếu tố con người có trí tuệ cao làmục tiêu của chủ nghĩa xã hội Để đạt được điều đó, giáo dục
- đào tạo đóng vai trò quyết định thúc đẩy sự phát triển vàtiến bộ xã hội của mỗi quốc gia
Sự phát triển của giáo dục sẽ tạo ra một nguồn nhân lực
có đạo đức và trí tuệ cao đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Khi phân tích năng suất
Trang 26lao động, người ta thấy rằng trình độ văn hóa kĩ thuật củangười lao động là một nhân tố chủ yếu tăng năng suất laođộng.
Giáo dục - đào tạo là môi trường để phát triển và bồidưỡng nhân tài cho đất nước Loài người đang sống trong thế
kỉ XXI, thế kỷ bùng nổ của khoa học, công nghệ, thế kỷ màtrí tuệ đóng vai trò quyết định Vì vậy hơn bao giờ hết cácquốc gia đang dành nguồn nhân lực tối đa cho phát triển,nâng cao chất lượng của giáo dục quốc dân
Nhận thức vai trò của giáo dục - đào tạo, Nghị quyếtHội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương Đảng khóaVIII về định hướng chiến lược phát triển giáo dục đào tạotrong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nhiệm vụ đến
năm 2000, ngày 24/12/1996 đã khẳng định: "Nhận thức sâu
sắc giáo dục - đào tạo cùng với khoa học và công nghệ là nhân tố quyết định tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội, đầu tư cho giáo dục - đào tạo là đầu tư phát triển Thực hiện các chính sách ưu tiên, ưu đãi đối với giáo dục - đào tạo đặc biệt là chính sách đầu tư và chính sách tiền lương Có giải pháp mạnh mẽ để phát triển giáo dục".
Trang 27Chính vì vậy mà các cấp, các ngành, các tổ chức, cánhân đã tri nhận về công tác xã hội hóa giáo dục một cáchsâu sắc, đã phát huy tính năng động, sáng tạo của mình Kếthợp chặt chẽ với cấp ủy đảng, chính quyền từ huyện đến cơ
sở, địa phương để thực hiện tốt công tác huy động cồngđồng
Nhận thức của chính quyền địa phương, mọi người dântrong công tác huy động cộng đồng cũng có những bước pháttriển: đa số mọi người đều nhận thức được phát triển giáodục vừa là trách nhiệm vừa là quyền lợi của mỗi tổ chức, cánhân Giáo dục là sự nghiệp của toàn dân, mọi người đều cótrách nhiệm, nghĩa vụ đóng góp và xây dựng
Nhận thức của phụ huynh học sinh: Các bậc phụ huynhhọc sinh cũng đã xác định được quyền lợi và ý nghĩa việchọc của con em mình, từ đó có ý thức cao trong công tác gâydựng nền giáo dục địa phương, phát huy vai trò của phụhuynh trong việc xây dựng trường lớp học, vận động phụhuynh các thôn bản tham gia góp sức, vật liệu có sẵn để ủng
hộ nhà trường xây dựng cơ sở vật chất
Trang 28Thấy được vai trò, vị trí của giáo dục trong sự nghiệptrồng người: các tổ chức xã hội, những người có điều kiện vềkinh tế, tài chính đã cùng vào cuộc trong công tác xây dựngtrường lớp học trên địa bàn huyện với những hành động, việclàm đầy ý nghĩa thiết thực đối với mỗi ngôi trường tronghuyện và tại địa phương.
Nội dung của huy động cộng đồng xây dựng cơ sở vậtchất trường Trung học cơ sở vùng khó tức là huy động các lựclượng xã hội xây dựng một môi trường giáo dục an toàn vàcùng chăm lo sự nghiệp giáo dục dựa trên các nền tảng sau:
a/ Công tác huy động cộng đồng không phải là một hiệntượng mới đối với giáo dục Hiện nay chưa có chính sách huyđộng cộng đồng cụ thể, thì bản thân nó đã tồn tại trong thực tếlàm giáo dục ngay từ trong lịch sử xa xưa đến những năm đầulập nước (phong trào diệt giặc dốt, xoá nạn mù chữ) và ngay
cả trong chiến tranh, dưới bom đạn, chính quyền và người dânvẫn duy trì sự phát triển giáo dục trong điều kiện hết sức khókhăn Đến ngày nay huy động cộng đồng giáo dục đã trởthành một nội dung quan trọng của cải cách giáo dục Huyđộng cộng đồng giáo dục không chỉ là những đóng góp vậtchất mà còn là những ý kiến đóng góp của người dân cho quá
Trang 29trình đổi mới giáo dục Đẩy mạnh công tác huy động cộngđồng nhằm phát triển nền giáo dục là một biện pháp hữu hiệu
để thực hiện mục tiêu quản lý giáo dục, đem lại nguồn sứcmạnh tổng hợp giúp cho nhà trường đào tạo cho xã hội nguồnnhân lực phát triển toàn diện về đức, trí, thể, mỹ, lao động,làm nên sức mạnh nội sinh ở dân tộc góp phần hiện đại hoágiáo dục, đáp ứng nhu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đấtnước Thực tế ở các trường Trung học cơ sở huyện Sa Pa, tỉnhLào Cai trong thời gian qua, công tác huy động công đồng cónhiều chuyển biến đáng kể Đã đóng góp không nhỏ cho sựnghiệp giáo dục của địa phương Các nhà trường đã chủ động
đề xuất biện pháp với cấp ủy và chính quyền địa phương, phốihợp với gia đình và xã hội nhằm thống nhất quy mô, kế hoạchphát triển nhà trường Đã đề ra các biện pháp giáo dục họcsinh và quan tâm giúp đỡ những trường hợp các em học sinh
có hoàn cảnh khó khăn Mặt khác nhà trường phối hợp tốt vớicác tổ chức chính trị - xã hội và cá nhân có liên quan để tuyêntruyền phổ biến kiến thức khoa học nuôi dưỡng, hướng dẫntác động cho cha mẹ và cộng đồng; thực hiện trách nhiệm đônđốc, quan tâm trển con em Huy động rất nhiều nguồn lực củacộng đồng chăm lo cho sự nghiệp giáo dục; góp phần xây
Trang 30dựng cơ sở vật chất; xây dựng môi trường giáo dục lànhmạnh, an toàn; tạo điều kiện để nâng cao chất lượng học tập.Bên cạnh những kết quả đó thì vẫn còn những bất cập tồn tại.Trong những năm qua, quan điểm Phát triển giáo dục là quốcsách hàng đầu chưa được nhận thức đầy đủ trong xã hội, chưathực sự chi phối sự chỉ đạo tổ chức thực tiễn của nhiều cán bộquản lý và các cấp quản lý, kể cả việc đầu tư cho giáo dục vàtạo cơ chế cho tổ chức và hoạt động giáo dục Trong quản lý
về giáo dục chưa tạo ra được sự phối hợp đồng bộ giữa cácngành, các cấp, các lực lượng xã hội để phát triển sự nghiệpgiáo dục Mục tiêu cuối cùng của quá trình xã hội hoá sựnghiệp giáo dục là nâng cao thêm mức hưởng thụ về giáo dụccủa nhân dân, nâng cao chất lượng cuộc sống tinh thần và vậtchất của từng người dân Song hiện nay, huy động công đồnggiúp đỡ sự nghiệp giáo dục trên thực tế chưa phát huy đượcthế mạnh của nó, bởi vì trong xã hội còn tồn tại nhiều nhậnthức chưa thật tinh tế, toàn diện Có quan điểm cho rằng huyđộng cộng đồng cho sự nghiệp phát triển giáo dục chỉ đơnthuần là sự đa dạng hoá các hình thức tham gia của nhân dân
và xã hội mà ít chú trọng tới nâng mức hưởng thụ từ giáo dụccủa người dân Vì vậy, có nơi công tác huy động cộng đồng