SKKN Một số biện pháp giúp học sinh nắm vững kiến thức về kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực trong môn Thể dục 8

Một số biện pháp giúp học sinh nắm vững kiến thức về kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực trong môn Thể dục 8Một số biện pháp giúp học sinh nắm vững kiến thức về kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực trong môn Thể dục 8Một số biện pháp giúp học sinh nắm vững kiến thức về kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực trong môn Thể dục 8Một số biện pháp giúp học sinh nắm vững kiến thức về kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực trong môn Thể dục 8Một số biện pháp giúp học sinh nắm vững kiến thức về kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực trong môn Thể dục 8Một số biện pháp giúp học sinh nắm vững kiến thức về kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực trong môn Thể dục 8Một số biện pháp giúp học sinh nắm vững kiến thức về kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực trong môn Thể dục 8Một số biện pháp giúp học sinh nắm vững kiến thức về kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực trong môn Thể dục 8Một số biện pháp giúp học sinh nắm vững kiến thức về kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực trong môn Thể dục 8Một số biện pháp giúp học sinh nắm vững kiến thức về kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực trong môn Thể dục 8Một số biện pháp giúp học sinh nắm vững kiến thức về kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực trong môn Thể dục 8

DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT 2

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU 3

I Đặt vấn đề 3

II Mục đích (mục tiêu) nghiên cứu 4

Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 4

I Cơ sở lí luận của vấn đề 4

II Thực trạng vấn đề 5

III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề 6

1 Giải pháp 1: Tạo hứng thú cho học sinh ngay từ đầu tiết học 6 2 Giải pháp 2: Phát huy tính tích cực, tự giác, sáng tạo của học sinh qua việc thay đổi trình tự phân tích kĩ thuật 7

3 Giải pháp 3: Phân tích kĩ thuật một cách ngắn gọn, xúc tích thông qua hệ thống các câu hỏi và tranh ảnh 7

4 Giải pháp 4: Sử dụng hệ thống bài tập phù hợp 10

IV Tính mới của giải pháp 12

V Phạm vi áp dụng 12

VI Phạm vi ảnh hưởng 12

VII Hiệu quả SKKN 13

Phần thứ ba: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 13

I Kết luận 14

II Kiến nghị 14

TÀI LIỆU THAM KHẢO 16

DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU

I Đặt vấn đề

Trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa con người là mục tiêu, là động lực của sự phát triển Muốn tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa thắng lợi thì yếu tố con người là yếu tố cơ bản, quyết định Khi xã hội ngày càng phát triển, để đạt hiệu quả cao trong công việc bắt buộc chúng ta phải nắm vững kiến thức để vận dụng linh hoạt vào thực tế Mục tiêu của nền giáo dục hiện đại là đào tạo ra những chủ thể phát triển toàn diện, chủ động, tích cực lĩnh hội những kiến thức và vận dụng linh hoạt, sáng tạo trong cuộc sống nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển không ngừng của xã hội

Đó cũng chính là những cơ hội, những thách thức mới đòi hỏi nền giáo dục nước ta phải có sự đổi mới không ngừng về chương trình tổng thể, sách giáo khoa và đặc biệt

là đổi mới về phương pháp dạy học Vậy để đạt được mục tiêu đó thì mỗi giáo viên phải tự xây dựng cho mình những phương pháp dạy học phù hợp với học sinh và đặc thù bộ môn

Giáo dục thể chất nói chung và Thể dục nói riêng là một môn học trong chương trình giáo dục tổng thể và có vai trò hết sức quan trọng, giúp cho học sinh phát triển một cách toàn diện về đức, trí, thể, mỹ Nó được coi là một bộ môn đặc thù: Việc dạy học diễn ra ở ngoài sân là chủ yếu; Hình thức tổ chức và phương pháp dạy học chủ yếu là tổ chức các hoạt động vận động, tập luyện và thi đấu; Có sự gắn kết giữa lí thuyết và thực hành nhưng chung qui lại vẫn nhằm rèn luyện kĩ năng là chủ yếu Nhưng chính những nét riêng của bộ môn này vô tình tạo ra một số quan điểm sai lầm trong dạy và học của một bộ phận không nhỏ giáo viên và học sinh, họ chỉ chú trọng vào việc rèn kĩ thuật động tác quên mất rằng việc giúp học sinh nắm bắt kiến thức về

kĩ thuật chính là tiền đề để hình thành kĩ thuật đó Khi nắm vững được cách thực hiện động tác mới hạn chế được những sai lầm trong khi tập luyện kĩ thuật Một khi kĩ thuật đã hình thành sai thì việc sửa kĩ thuật đó cho người học là vô cùng khó khăn vì vậy việc giúp học sinh nắm vững kĩ thuât để có thể thực hiện đúng kĩ thuật ngay từ lúc bắt đầu học kĩ thuật mới là rất quan trọng

Bộ môn Thể dục trong trường học bao gồm nhiều nội dung như nhảy cao, nhảy

xa, đá cầu, chạy bền, Trước đây, đá cầu là nội dung nằm trong phần tự chọn của bộ môn thể dục, nhưng trong những năm gần đây nó được đưa vào làm nội dung học chính, trở thành môn thi đấu chính thức trong hội thi học sinh giỏi TDTT, hội khỏe phù đổng các cấp, nên nội dung này được hầu hết các trường, học sinh quan tâm, tập luyện Mặc dù vậy, chất lượng nội dung đá cầu vẫn chưa cao thể hiện ở việc thực hiện

kĩ thuật của học sinh, chất lượng bộ môn và thành tích tại các cuộc thi Nguyên nhân của tình trạng này là do học sinh chưa thấy được tầm quan trọng của môn đá cầu; học sinh không nắm được các kĩ thuật căn bản; các kĩ thuật của môn đá cầu tương đối khó; phương pháp giảng dạy của giáo viên chưa hiệu quả, chưa hấp dẫn được người tập,

Vì thế rất cần phải có những phương pháp cụ thể đề ra để khắc phục những khó khăn trên nhằm giúp học sinh nắm vững kiến thức, phát huy tính tích cực của học sinh, thực hiện tốt các kĩ thuật, đáp ứng việc nâng cao chất lượng bộ môn, bồi dưỡng học sinh giỏi Xuất phát từ những yêu cầu đó tôi đã không ngừng tìm tòi, học hỏi và mạnh dạn

đưa ra sáng kiến kinh nghiệm với đề tài "Một số biện pháp giúp học sinh nắm vững

kiến thức về kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực trong môn Thể dục 8"

II Mục đích (mục tiêu) nghiên cứu

Tìm ra được các giải pháp giúp học sinh nắm vững kiến thức về kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực một cách hiệu quả, tích cực, chủ động nhằm thực hiện tốt kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực, tiến tới học tốt nội dung đá cầu, góp phần nâng cao chất lượng bộ môn và đạt kết quả cao trong các kì thi; Giúp giáo viên phân tích kĩ thuật mới một cách ngắn gọn, hiệu quả cao

Tôi hy vọng đề tài này có thể giúp tôi giảng dạy tốt hơn

Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Cơ sở lí luận của vấn đề

Kiến thức là các thông tin, các tài liệu, các cơ sở lí luận, các kĩ năng khác nhau đạt được bởi một con người thông qua các trải nghiệm thực tế hay thông qua sự giáo dục đào tạo, là các hiểu biết về lí thuyết hay thực tế về một đối tượng, một vấn đề, có thể lí giải được về nó

Trong bộ môn thể dục ta có thể hiểu rằng kiến thức của một kĩ thuật nào đó bao gồm những hiểu biết về kĩ thuật và cách thực hiện kĩ thuật đó Do đó, nắm vững kiến thức về kĩ thuật động tác giúp chúng ta có thể thực hiện đúng kĩ thuật, hạn chế những sai lầm có thể mắc phải

Đá cầu là môn thể thao thường được chơi nhiều ở Châu á, trong đó người chơi tìm cách điều khiển một quả cầu ở trên không sao cho không bị rơi xuống đất bằng các bộ phận của cơ thể trừ tay

Kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực là một trong các kĩ thuật cơ bản của đá cầu, nó sử dụng phần diện tích trước ngực để khống chế những đường cầu của đối phương đá sang ở tầm trên hông và dưới cầu, hoặc để chắn cầu sát trên lưới

Một phương pháp dạy học tốt là phương pháp phát huy được tính tích cực, chủ động của người học, giúp người học chủ động tìm hiểu nội dung kiến thức mới, từ đó vận dụng những nội dung kiến thức mới vào giải quyết vấn đề

Dựa vào mục tiêu giáo dục quy định trong chương trình góp phần nâng cao chất lượng giáo dục phù hợp với điều kiện cụ thể của nhà trường theo tinh thần của các nghị quyết trung ương, các văn bản chỉ đạo của Bộ GDĐT: Công văn số 5555/BGDDT-GDTrH ngày 8 tháng 10 năm 2014 về việc hướng dẫn sinh hoạt chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá; Nghị quyết TW 2 khóa VIII khẳng định: "Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục – đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến, đảm bảo điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học sinh "; Trong điều 24, mục 2 Luật giáo dục đã chỉ rõ: "Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm từng lớp học, từng môn học" Đây là định hướng cơ bản, thiết thực đối với mỗi giáo viên và cũng là yếu tố quyết định tới hiệu quả giờ dạy Phương pháp giáo dục phù hợp tạo điều kiện, tâm lí tốt trong giảng dạy và nắm bắt kiến thức của học sinh

Qua tham khảo, tôi nhận thấy nhiều đồng nghiệp ở nhiều địa phương đã nghiên cứu về kĩ thuật đá cầu Tuy nhiên, họ chỉ mới tập trung nghiên cứu về các bài tập nhằm nâng cao chất lượng bộ môn và thành tích trong các hội thi Theo tôi, bên cạnh việc tìm ra các bài tập phù hợp thì việc nắm vững kiến thức là tiền đề để thực hiện tốt

kĩ thuật nhằm nâng cao thành tích bộ môn Vậy nên tôi đã mạnh dạn nghiên cứu về vấn đề này từ năm 2016 – 2017, 2017 – 2018, 2018 – 2019 cho học sinh khối 8 trường THCS Dur Kmăn và đạt được một số kết quả khả quan

II Thực trạng vấn đề

Hiện nay, đa số học sinh và phụ huynh vẫn chưa hiểu hết được tầm quan trọng của bộ môn thể dục trong hệ thống giáo dục cũng như sức ảnh hưởng của bộ môn trong đời sống con người Trong quá trình học việc nắm bắt kiến thức của học sinh chưa thực sự được chú trọng, các em nghĩ rằng các kĩ thuật động tác trong môn thể dục chỉ cần nhìn và bắt chước là có thể thực hiện được Nhưng thực tế thì không phải vậy, khi nắm vững kiến thức về kĩ thuật sẽ giúp ta tập luyện kĩ thuật một cách nhanh hơn, chính xác hơn; hạn chế được những sai xót ngay từ khi kĩ thuật mới được hình thành; nắm được những điểm mấu chốt của kĩ thuật cũng sẽ giúp chúng ta tránh được những chấn thương, những rủi ro không đáng có trong quá trình tập luyện; mặt khác

nó còn giúp chúng ta có thể nâng cao thành tích của kĩ thuật đó

Đá cầu là nội dung được khá nhiều học sinh yêu thích vì điều kiện, yêu cầu phục vụ cho tập luyện không phức tạp và khi thực hiện được các kĩ thuật thì học sinh

có thể chơi ở bất cứ đâu, kể cả những nơi có không gian hẹp Do là môn học đặc thù nhằm rèn luyện kĩ năng nên nội dung của mỗi tiết học thường được lặp đi lặp lại, điều

đó dẽ gây ra sự nhàm chán cho học sinh Điều đó luôn thôi thúc tôi phải tìm ra những biện pháp để học sinh có thể chủ động lĩnh hội kiến thức, kĩ thuật một cách tích cực

mà không gây nhàm chán cho học sinh Trong quá trình giảng dạy tôi đã đúc rút được một số kinh nghiệm phục vụ cho công tác giảng dạy của mình và đã mạnh dạn áp dụng trong giảng dạy bộ môn và đã nhận được một số phản hồi tích cực từ đồng nghiệp, và hiệu quả học tập của học sinh cũng được cải thiện đáng kể Tuy nhiên, không có biện pháp dạy học nào là tối ưu nên trong quá trình giảng dạy tôi vẫn không ngừng học hỏi, chỉnh sửa, hoàn thiện các biện pháp mà bản thân tôi xây dựng

Để thực hiện đề tài này tôi đã nghiên cứu về kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực qua các tài liệu, sách báo, giáo trình, video của các vận động viên; Nghiên cứu về các phương pháp giảng dạy, Trong quá trình giảng dạy, khi quan sát học sinh thực hiện kĩ thuật

đỡ cầu bằng ngực tôi nhận thấy đa số học sinh không thực hiện được động tác ưỡn ngực để đỡ cầu Trong số đó có một số ít là học sinh nam, còn đa phần là học sinh nữ Nguyên nhân của tình trạng này là do các em chưa biết được tầm quan trọng của động tác ưỡn ngực trong kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực; chưa nắm được cách thực hện kĩ thuật này; học sinh nữ ở giai đoạn này đang phát triển về tâm sinh lí đặc biệt là sự phát triển

về hình thể nên các em ngại ngùng, không chịu thực hiện động tác này; hoặc do phương pháp dạy học của giáo viên chưa phù hợp

Trong đề tài này tôi trình bày các giải pháp chính như sau: Tạo hứng thú cho học sinh ngay từ đầu tiết học; Phát huy tính tích cực, tự giác, sáng tạo của học sinh qua việc thay đổi trình tự phân tích kĩ thuật; Phân tích kĩ thuật một cách ngắn gọn, xúc tích thông qua hệ thống các câu hỏi và tranh ảnh; Sử dụng hệ thống bài tập phù hợp nhằm giúp học sinh nắm vững được kiến thức để có thể thực hiện tốt kĩ thuật động tác

Trước khi thực hiện các giải pháp này thì kết quả đỡ cầu của học sinh khối 8 trường THCS Dur Kmăn chưa cao, thể hiện ở kết quả đỡ cầu của học sinh khối 8 năm

2015 – 2016 như sau:

Bảng 1: Kết quả nội dung đỡ cầu của học sinh khối 8

SL TL(%) SL TL(%) SL TL(%) SL TL(%)

2015 - 2016 8 87 18 20,7% 37 42,5% 26 29,9% 6 6,9%

Trong đó:

- Đạt (Giỏi): Thực hiện kĩ thuật động tác ở mức đúng và đạt thành tích qui định

- Đạt (Khá): Thực hiện kĩ thuật động tác ở mức tương đối đúng và đạt thành tích qui định

- Đạt (TB): Thực hiện kĩ thuật động tác ở mức cơ bản đúng

- Chưa đạt: Thực hiện sai kĩ thuật động tác

Vì kết quả trên chưa đạt được theo mong muốn của bản thân nên tôi đã áp dụng các giải pháp này từ năm 2016 – 2017

III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

1 Giải pháp 1: Tạo hứng thú cho học sinh ngay từ đầu tiết học

Hứng thú biểu hiện ở sự tập trung cao độ, sự say mê, hấp dẫn bởi nội dung hoạt động nào đó Nó là động cơ thúc đẩy con người tham gia tích cực vào hoạt động nào

đó, làm nảy sinh khát vọng hành động, làm tăng hiệu quả của hoạt động nhận thức, tăng sức làm việc Một ai đó đã nói "Dù có dắt ngựa đến bờ sông cũng không thể bắt

nó uống nước được" Vấn đề học tập của học sinh cũng vậy, nếu bắt chúng ngồi ngay ngắn học tập nhưng nếu chúng không hứng thú, không phối hợp thì chúng cũng không nắm bắt được kiến thức cần học Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến việc học sinh không hứng thú với việc tiết học như: học sinh không nắm được tầm quan trọng của kĩ thuật cần học, nội dung bài học quá đơn điệu, phương pháp giảng dạy nhàm chán, lặp

đi lặp lại một mô tuýp cũ, Vì vậy, việc tạo hứng thú trong quá trình học để học sinh

có thể nắm bắt được kiến thức là vô cùng quan trọng

Để tạo hứng thú cho học sinh tôi có thể sử dụng một số biện pháp sau để dẫn dắt học sinh vào bài mới :

- Chọn một vài học sinh có năng khiếu biểu diễn để tạo tình huống có vấn đề

- Sử dụng một số tranh ảnh sinh động trong quá trình giảng dạy kích thích sự tò

mò, ham muốn tìm tòi của học sinh

- Cho học sinh xem các trận đấu, đoạn video về kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực

2 Giải pháp 2: Phát huy tính tích cực, tự giác, sáng tạo của học sinh qua việc thay đổi trình tự phân tích kĩ thuật

Việc học sinh lĩnh hội kiến thức như thế nào, chủ động hay thụ động phụ thuộc rất nhiều phương pháp cũng như trình tự các bước giảng dạy của giáo viên Để tránh việc học sinh tiếp nhận kiến thức và kĩ thuật một cách thụ động như trước đây(Giáo

viên làm mẫu - Phân tích kĩ thuật - Học sinh làm mẫu) tôi đã tiến hành thực hiện giảng dạy kĩ thuật mới theo trình tự như sau:

+ Cho học sinh quan sát tranh đỡ

cầu bằng ngực trong 1 phút

+ Sau đó yêu cầu mỗi học sinh tự thực hiện động tác theo tranh 3 - 4 lần theo cách hiểu và nhìn nhận của mình về bức tranh

+ Mời 2 – 3 học sinh lên thực hiện động tác vừa quan sát

+ Giáo viên phân tích kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực thông qua hệ thống các câu hỏi

và tranh ảnh

+ Giáo viên làm mẫu để chốt kĩ thuật chính xác nhất cho học sinh

3 Giải pháp 3: Phân tích kĩ thuật một cách ngắn gọn, xúc tích thông qua hệ thống các câu hỏi và tranh ảnh

Để thực hiện giải pháp này tôi phải thực hiện các biện pháp sau:

3.1: Xây dựng hệ thống câu hỏi dựa trên tranh ảnh liên quan đến kĩ thuật cần giảng dạy:

Trong sách giáo viên Thể dục 8 có phần câu hỏi rất hữu ích mà người viết sách đưa ra với dụng ý tạo ra các tình huống mà với các kiến thức đã biết trước đó của học sinh không thể giải thích được hoặc chỉ trả lời được một phần Đó là một gợi ý rất hay nhưng không phải giáo viên nào cũng tận dụng tốt được điều này

Trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy nếu xây dựng được hệ thống câu hỏi phù hợp với từng giai đoạn kĩ thuật sẽ giúp cho việc phân tích kĩ thuật được ngắn gọn, bật lên được những điểm mấu chốt mà học sinh cần nắm, giúp học sinh nắm được cách thực hiện kĩ thuật một cách chủ động hơn Sau đây tôi xin đưa ra hệ thống một số câu hỏi dẫn dắt học sinh trong quá trình phân tích kĩ thuật mà tôi đã sử dụng trong tiết dạy bài mới Đỡ cầu bằng ngực và tạo được hiệu quả cao:

Hình 1 Hình 2

Câu 1: Quan sát tư thế 1 (Hình 1) và cho biết VĐV đang làm gì?

Câu 2: Ở tư thế 2 (Hình 1) chân sau và thân trên của vận động viên như thế nào? Câu 3: Quan sát tư thế 3 (Hình 1) và cho biết cầu tiếp xúc vào vị trí nào của cơ thể? Câu 4: Để đỡ được cầu , theo em nên ưỡn ngực hay hóp ngực?

Câu 5: Khi cầu bay đến nhưng cách xa người ta phải làm gì?

Câu 6: Em hãy nêu thao tác chính khi thực hiện động tác đỡ cầu bằng ngực?

Câu 7: Em hãy quan sát hình 2 và cho biết VĐV đã sử dụng kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực

để làm gì?

3.2: Tiến hành phân tích kĩ thuật bằng nhiều hình thức khác nhau:

Tùy thuộc vào đối tượng học sinh và mục đích của người dạy để sử dụng hình thức giảng dạy phù hợp

- Sử dụng phương pháp trò chơi: Tạo hứng thú cho học sinh, giúp học sinh tiếp thu bài một cách chủ động, sáng tạo

Cách chơi: Quan sát hình và trả lời câu hỏi Chia lớp thành 2 nhóm, bốc thăm

và trả lời câu hỏi Mỗi đội bốc thăm 3 lần Nếu trả lời đúng thì sẽ đáp án sẽ được lật ra

Luật chơi: câu trả lời đúng được cộng 10 điểm, trả lời sai trừ 5 điểm, trả lời

đúng câu chốt kiến thức được 20 điểm Đội nào nhiều điểm hơn sẽ thắng cuộc

Câu 1: Quan sát tư thế 1 (Hình 1) và cho biết VĐV đang làm gì?

Câu 2: Ở tư thế 2 (Hình 1) chân sau và thân trên của vận động viên như thế nào?

Câu 3: Quan sát tư thế 3 (Hình 1) và cho biết cầu tiếp xúc vào vị trí nào của cơ thể? Câu 4: Để đỡ được cầu , theo em nên ưỡn ngực hay hóp ngực?

Câu 5: Khi cầu bay đến nhưng cách xa người ta phải làm gì?

Câu 6: Em hãy quan sát hình 2 và cho biết VĐV đã sử dụng kĩ thuật đỡ cầu bằng ngực

để làm gì?

Câu chốt kiến thức: Em hãy nêu thao tác chính khi thực hiện động tác đỡ cầu bằng ngực?

Cuối cùng giáo viên chốt lại kiến thức cho học sinh

- Sử dụng phương pháp hỏi - đáp: giúp học sinh nắm được bài một cách có hệ thống

GV: Quan sát tư thế 1 và cho biết VĐV

đang làm gì?

HS: Chuẩn bị đỡ cầu

GV gỡ miếng dán ở dưới bức tranh để đối

chiếu câu trả lời của học sinh TTCB

GV: Ở tư thế 2 chân sau và thân trên của vận

động viên như thế nào?

HS: Trùng gối chân sau - Ngả thân trên

GV gỡ miếng dán ở dưới bức tranh để đối

chiếu câu trả lời của học sinh TTCB Trùng gối chân sau

ngả thân trên GV: Quan sát tư thế 3 và cho biết cầu tiếp

xúc vào vị trí nào của cơ thể?

HS: Ngực

GV: Để đỡ được cầu, theo em nên ưỡn ngực

hay hóp ngực?

HS: Ưỡn ngực

GV gỡ miếng dán ở dưới bức tranh để đối

chiếu câu trả lời của học sinh

TTCB Trùng gối chân sau Ưỡn ngực

ngả thân trên đỡ cầu