Thu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiệnThu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiệnThu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiệnThu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiệnThu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiệnThu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiệnThu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiệnThu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiệnThu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiệnThu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiệnThu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiệnThu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiệnThu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiệnThu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiệnThu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiệnThu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiệnThu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiệnThu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiệnThu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiệnThu hút bạn đọc đến với Thư viện thân thiện
Trang 1Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU
I Đặt vấn đề
“ Thư viện là trái tim của Nhà trường”, là bộ phận không thể thiếu trongtrường học, với vai trò lưu trữ và luân chuyển sách, phục vụ đắc lực cho việcdạy học trong nhà trường Để nâng cao chất lượng hoạt động của thư viện, ngườicán bộ thư viện cần có những biện pháp tổ chức sắp xếp, bảo quản, giữ gìn, cungcấp và luân chuyển sách một cách hiệu quả nhất Sách trong thư viện nhà trườngphải giáo dục được đạo đức cho học sinh, giúp các em mở mang kiến thức, hiểubiết về thế giới tự nhiên xã hội, bồi dưỡng về tư tưởng tiến bộ, hoàn thiện nhữnghành động cao đẹp Đồng thời, sách thư viện phải cung cấp nhiều tư liệu quýbáu, nhiều kiến thức uyên bác cho cán bộ giáo viên nhằm giúp nâng cao chấtlượng giảng dạy, thêm nhiều phương pháp truyền đạt hiệu quả Thư viện phảithực sự là nơi lưu trữ và cung cấp hiệu quả nhất, nhiều phương tiện cần thiết đểphục vụ hỗ trợ cho quá trình giảng dạy và học tập trong nhà trường Làm cáchnào để thư viện xứng đáng là trái tim của nhà trường? Và thực tiễn cần phải cónhững biện pháp hiệu quả để thu hút bạn đọc đến thư viện
Để một cuốn sách hay đến tay các em, một tài liệu quý đến với giáo viên làmột việc làm không hề đơn giản Trước đây, những cuốn sách ấy được bạn đọcbiết đến thông qua lời giới thiệu ngắn gọn của người làm thư viện, hay chỉ là vôtình biết đến Và có thể bạn đọc sẽ tiếp nhận cuốn sách nhưng cũng có thể khôngquan tâm Bởi một lẽ tất yếu cây cầu nối sách đến với bạn đọc quá mỏng manh,không ấn tượng, không phong phú Chính vì thế sách không đến được với bạnđọc, thư viện ngày một vắng bóng những bạn đọc Vậy làm gì để kết nối đượcbạn đọc với sách, với thư viện?
Cùng với phong trào thi đua xây dựng trường học thân thiện, học sinh tíchcực, nhiều thư viện trường học thân thiện ra đời đã thay đổi cách nhìn nhận vềvai trò của thư viện trường học với trọng tâm hướng tới đảm bảo sự phát triểntoàn diện của các em với các tài liệu học tập và môi trường học tập thân thiện Chính vì những lí do trên đã thúc đẩy tôi chọn đề tài: “ Thu hút bạn đọc đếnthư viện thông qua mô hình thư viện trường học thân thiện” làm đề tài sáng kiếnkinh nghiệm
Những yếu kém, bất cập:
- Sách thư viện nhiều nhưng học sinh không đến tìm đọc
- Sách truyện tranh về trinh thám, thám tử phù hợp với học sinh chưa cónhiều trong thư viện
- Không gian chưa đẹp, phong phú thu hút bạn đọc
Trang 2- Một số học sinh dân tộc thiểu số còn hạn chế tiếp xúc tiếng phổ thôngnên cũng gặp khó khăn trong truyền đạt, hay hướng dẫn cho các em về sữ dụngthư viện, tận dụng nguồn sách trong thư viện còn hạn chế
Đối tượng nghiên cứu: Học sinh điểm trường chính Buôn Dur trường THHòang Văn Thụ Thời gian từ năm học 2015-2016
II Mục đích nghiên cứu:
Nhà trường là trung tâm giáo dục của Đảng, nhà nước có nhiệm vụ làm tốtcông tác chăm sóc và giáo dục thế hệ trẻ từ tuổi ấu thơ đến lúc trưởng thành,nhằm tạo ra cơ sở ban đầu rất quan trọng của con người Việt Nam mới
Với nhà trường sách, báo lại có ý nghĩa quan trọng vì nó là người bạn gầngủi nhất, là học liệu cần thiết nhất của thầy và trò Học sinh cần có sách giáokhoa, sách bài tập, sách tham khảo để học tập và luyện tập Giáo viên cần cósách giáo khoa,sách nghiệp vụ, sách tham khảo để giảng dạy và bồi dưỡngchuyên môn, không ngừng nâng cao kiến thức Ngoài ra các loại báo, tạpchí ở Thư viện cũng là nguồn tài liệu tham khảo hết sức quan trọng đối vớigiáoviên và học sinh trong nhà trường
Chính vì vậy, từ lâu thư viện trường học đã trở thành một bộ phận khôngthể thiếu được trong nhà trường Nhận thức được vai trò sách, báo trong nhàtrường cũng như nhu cầu sử dụng sách, báo ngày càng tăng của giáo viên và họcsinh Đội ngủ cán bộ thư viện trường học không ngừng học hỏi trau dồi, mởrộng, nâng cao kiến thức nắm vững kỷ thuật nghiệp vụ thư viện nhằm đáp ứngyêu cầu ngày càng cao của giáo viên vàì học sinh đối với sách, báo và thông tinkhoa học Một số cán bộ thư viện trường học đã có những biện pháp cải tiếntrong các khâu nghiệp vụ thư viện Đã tổ chức tuyên truyền, giới thiệu và hướngdẫn bạn đọc sử dụng sách báo thư viện Nhằm truyền tải đến giáo viên và họcsinh những tài liệu, thông tin cần thiết phục vụ cho công việc giảng dạy và họctập trong nhà trường, lôi cuốn bạn đọc nhiều hơn nữa vào việc sử dụng sách báothư viện, kích thích sự ham mê đọc sách, báo, xem sách là người bạn đồng hànhkhông thể thiếu được trong giảng dạy và học tập của mình Một số cán bộ thưviện đã kết hợp với Đoàn đội tổ chức các cuộc thi kể chuyện theo sách, điểmsách, trưng bày sách nhân các ngày lể lớn nhằm phát huy hiệu quả tốt nhất cơ
sở vật chất trọng yếu và trung tâm sinh hoạt văn hóa khoa học của nhà trường
“Thư viện góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡngkiến thức cơ bản về khoa học, Thư viện xây dựng thói quen tự học, tự nghiêncứu cho học sinh, tạo cơ sở từng bước thay đổi phương pháp dạy và học, đồngthời Thư viện tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xâydựng nếp sống văn hóa mới cho các thành viên nhà trường”
Trang 3Xác định được điều ấy, tôi cảm thấy băn khoăn một điều là làm thế nào đểhướng dẫn cho bạn đọc tìm sách báo một cách dễ dàng để các em đến thư việnđọc sách hiệu quả
Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I Cơ sở lý luận của vấn đề
Sách là sản phẩm của con người, của xã hội: Là sự tích lũy kiến thức củatoàn nhân loại, qua từng thời kỳ và từng nền văn minh của thế giới Sách là nơilưu giữ những thành tựu mà con người đã đạt được Đồng thời là kho tàng cấtgiữ những di sản tinh thần vô giá của nhân loại Sách như một chiếc chìa khóavàng mở những cánh cửa ước mơ
Thư viện thân thiện là một thư viện luôn chào đón, hỗ trợ và tạo ra môitrường đọc an toàn, thoải mái cho học sinh là nơi để cán bộ, giáo viên, nhânviên và các em học sinh có thể vui chơi, đọc sách, thể hiện năng khiếu, sở
trường của bản thân, thể hiện tính đoàn kết, thân ái Cán bộ thư viện, giáo viên,
cán bộ quản lý, phụ huynh và cộng đồng chủ động khuyến khích học sinh đọcsách để xây dựng thói quen đọc
Chỉ thị số 40/ 2008/ CT-BGDĐT ngày 22/7/2008 của Bộ giáo dục và đàotạo về việc triển khai phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, họcsinh tích cực” đến toàn ngành, đến từng trường đã tác động mạnh mẽ trong tâmthức tôi với hai chữ “ thân thiện” thấy thật cần thiết và cần phải có hơn thứ gìhết trong nhà trường và trong thư viện
Đã có một số SKKN trước đây nghiên cứu những kiến thức để xây dựngthư viện thân thiện, thu sự quan tâm của học sinh nhưng chưa đạt hiệu quả cao.Các SKKN trước đây chưa chỉ ra được giải pháp phù hợp với tâm lý lứa tuổi họcsinh tiểu học, chưa chạm vào được vào tình yêu đối với sách của học sinh nhưngmột số SKKN chỉ tập trung vào kết quả đạt được mà chưa đi sâu vào các biệnpháp cụ thể, chưa mới lạ ở đề xuất giải quyết những vấn đề hạn chế, bất cập ởcác thư viện trường học hiện nay
2015 – 2016 40 lượt/ngày/359 học sinh 15 lượt/ngày
2016 – 201 70 lượt/ngày/359 học sinh 60 lượt/ngày
Trang 4Đứng trước yêu cầu đặt ra của người làm công tác thư viện và trước nhữngthuận lợi, khó khăn trên thì sáng kiến này giúp cho giáo viên và học sinh tiếpcận với sách ở mọi thời điểm, ở mọi nơi mà không nhất thiết phải vào thư việnđọc sách theo phương thức truyền thống Đặc biệt, tạo cảm giác thoải mái vàhứng thú đọc sách cho bạn đọc, đưa những quyển sách hay, sách quý đến tay bạnđọc một cách thích thú, đồng thời nhằm nâng cao chất lượng công tác phục vụbạn đọc, thu hút bạn đọc đến thư viện ngày càng đông và đem lại lợi ích gópphần nâng cao chất lượng dạy và học.
Xuất phát từ tình hình thực tế của nhà trường, của địa phương và sự chỉđạo của Phòng GD&ĐT, là nhân viên thư viện nhà trường, bản thân tôi đã tìmtòi học hỏi và thấy cần áp dụng một sô giải pháp sau
Giải pháp 1: Xây dựng mô hình Thư viện đa chức năng:
- Xây dựng phòng thư viện phải đủ diện tích, đủ không gian cho số lượnghọc sinh một lớp là 48m2/ 01 học sinh (40-50 học sinh/ 01 lớp) Loại hình thưviện này tạo điều kiện cho các em được tham gia vào các hoạt động của thư việnnhư: giải trí, chơi trò chơi,…đồng thời giúp các em hình thành các kĩ năng cơbản và thể hiện năng khiếu của bản thân Tuy nhiên, với diện tích phòng đọc củathư viện trường Tiểu học Hoàng Văn Thụ là 36m2 nhưng số học sinh trung bìnhtrên mỗi lớp là 15 nên vẫn có thể tổ chức thư viện theo hình thức này
- Với thư viện đa chức năng, thư viện được chia thành các góc:
Không gian đọc:
Góc đọc trong thư viện thân thiện hướng tới mục đích:
+ Hình thành và phát triển thói quen đọc sách của học sinh
+ Nâng cao kĩ năng đọc cho học sinh
+ Bổ sung kiến thức vào bài học của của các em
+ Học sinh được giải trí
Các hoạt động có thể tổ chức ở góc đọc là:
+ Đọc cá nhân, đọc theo nhóm + Bình luận sách
+ Thi đọc nhiều sách + Thi kể chuyện theo sách
+ Tóm tắt sách
+ Sắm vai + Câu lạc bộ đọc sách…
Bài trí góc đọc:
+ Nên sử dụng bàn ghế đơn để kê được nhiều kiểu khác nhau
+ Màu sơn tươi sáng
+ Thảm
Đồ dùng ở góc đọc:
Trang 5+ Mẫu bình luận sách + Bút chì, bút bi
+ Bút màu, màu sáp + Thẻ đánh dấu sách…
- Phân loại sách theo trình độ đọc và trưng bày trên kệ Học sinh dễ dàngtìm sách phù hợp với trình độ đọc của mình và tự lấy được sách để đọc;
- Trang thiết bị trong thư viện được sắp xếp hợp lý, học sinh di chuyển dễdàng để chọn sách và vật phẩm giáo dục Có đủ không gian để học sinh thamgia vào các hoạt động: cá nhân, cặp đôi, nhóm, có đủ không gian phục vụ việcmượn trả sách
- Có thời khóa biểu tiết đọc thư viện của tất cả các lớp Tiết đọc thư việnđược triển khai đúng thời khóa biểu Có lịch trả mượn sách cho tất cả các khốilớp
- Cán bộ thư viện và giáo viên giúp học sinh tìm sách phù hợp với trình độđọc, làm mẫu thế nào là đọc tốt/hay , giúp các em cảm thấy thư viện là một nơithoải mái và không bị áp lực khi đọc và thể hiện sự thích thú khi đọc sách
Hình ảnh minh họa góc đọc:
Hình Tiết đọc thư viện
Trang 6Hình ảnh các em đọc sách tại phòng Thư viện thân thiện
Trang 9Giải pháp 2: Xây dựng Góc viết, vẽ phong phú
- Hướng dẫn học sinh thực hiện hoạt động có thể tổ chức ở góc viết là:+ Viết thư
+ Làm thơ, viết văn
+ Vẽ lại tranh, nhân vật đã đọc mà các em yêu thích
+ Học sinh vẽ và viết cảm nhận về quyển sách mà các em đã đọc
+ Các hoạt động cần phải liên quan đến sách, lưu ý tăng cường các sảnphẩm viết
+ Tạo cơ hội để tất cả học sinh có sản phẩm đều được trưng bày (không chỉtrưng bày các sản phẩm đẹp hoặc các bài viết hay)
+ Các sản phẩm được thay đổi định kỳ, khi thay đổi thì các sản phẩm cũđược đóng thành quyển và lưu ở thư viện hoặc chuyển cho giáo viên chủ nhiệm
để trả về cho học sinh
- Bài trí góc viết, vẽ một cách khoa học
+ Bàn ghế nên kê ở vị trí yên tĩnh
+ Chiều cao đúng kích cỡ để học sinh có thể ngồi viết thoải mái
Trang 10+ Bảng ghi rõ “góc viết, vẽ”
- Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng ở góc viết, vẽ:
+ Giấy A4, giấy vẽ
+ Khu vực trưng bày sản phẩm của học sinh
Hình ảnh minh họa góc viết - vẽ
Giải pháp 3: Xây dựng góc nghệ thuật tại thư viện thân thiện
- Hướng dẫn học sinh tổ chức các hoạt động tại góc nghệ thuật
- Chuẩn bị đồ dùng góc nghệ thuật đầy đủ
Trang 11+ Giấy A4, giấy bìa màu
Giải pháp4: Hướng dẫn học sinh sử dụng Góc tra cứu có hiệu quả
- Khuyến khích học sinh sử dụng sách tra cứu phục vụ cho học tập và nâng caokiến thức;
- Rèn luyện kỹ năng tra cứu tài liệu cho học sinh
- Chuẩn bị những vật dụng cần thiết cho việc thiết lập góc tra cứu:+ Bàn hoặc kệ để đựng sách;
+ Bàn, ghế cho khu vực tra cứu;
+Trang trí tên góc
- Thường xuyên tổ chức hoạt động của góc tra cứu:
+ Giáo viên đưa ra các câu hỏi để học sinh tìm thông tin từ sách tra cứu;+ Sách ở góc tra cứu chỉ sử dụng tại thư viện, không cho học sinh mượn vềnhà
Giải pháp 5: Xây dựng Góc trò chơi phù hợp với sở thích học sinh,
mang tính giáo dục cho học sinh.
Trang 12- Khuyến khích học sinh khối 1 khi các em chưa đọc được thì đến thư viện
để chơi các trò chơi giáo dục, làm quen với thư viện và hình thành thói quen đếnthư viện
- Mua đồ chơi xếp hình phù hợp với học sinh lớp 1
- Vận động bổ sung đồ chơi làm phong phú góc trò chơi
- Với các học sinh khối lớp khác: đa dạng hóa các hình thức hoạt động củathư viện cho các em
- Chuẩn bị những vật dụng cần thiết cho việc thiết lập góc trò chơi:
+ Trang trí tên góc
+ Bàn hoặc kệ để đựng các bộ đồ chơi
+ Đối với những bộ đồ chơi có nhiều chi tiết, trường mua các hộp nhựa đểđựng nhằm tránh thất lạc;
- Xây dựng kế hoạch Hoạt động của góc trò chơi:
Cho học sinh chơi tự do theo sự hướng dẫn của cán bộ thư viện
Giải pháp 6: Xây dựng mô hình Thư viện góc lớp có hiệu quả
- Khuyễn khích giáo viên và học sinh xây dựng giá sách, tủ sách nhỏ,thường đặt ở cuối lớp vì:
+ Là giải pháp cho các trường có phòng thư viện hẹp, không đủ chỗ chohọc sinh ngồi đọc sách
+ Học sinh dễ dàng tiếp cận với sách và tài liệu
+ Hỗ trợ giáo viên việc tổ chức các hoạt động trong lớp học
Trang 13+ Tăng cường tính tự quản của học sinh.
- Hướng dẫn giáo viên, lớp trưởng Tổ chức hoạt động tại thư viện góc lớp
+ Giáo viên dùng nguồn tài liệu có trong thư viện góc lớp để tổ chức cáchoạt động trong môn kể chuyện, tập làm văn, vẽ, thủ công…;thi đọc sách, sángtác truyện, vẽ minh họa…
+ Học sinh có thể đọc sách để giải trí trong các giờ ra chơi, trước giờ đi ngủtrưa để tạo tinh thần thoải mái cho các em trong những tiết học tiếp theo
+ Tổ chức quyên góp sách
+ Chia sẻ câu chuyển hay với thầy cô, bạn bè
- Xây dựng nhóm hỗ trợ, chịu trách nhiệm cho các bạn mượn sách, trảsách, luân chuyển sách với các lớp khác hoặc mượn sách từ thư viện trườngnhằm xác định vai trò tự chủ của các em trong hoạt động
Trang 16IV Tính mới của giải pháp:
Giai pháp 1: Xây dựng Mô hình thư viện ngoài trời một cách mới lạ
- Là thư viện được đặt dưới tán cây xanh hoặc hành lang lớp học Thư việnngoài trời sẽ do nhóm cộng tác viên thư viện hoặc lớp trực tuần quản lí Thưviện ngoài trời chọn những cuốn sách mỏng, hấp dẫn có những thông tin khoahọc, lịch sử, tự nhiên thú vị vì giờ giải lao thường không nhiều
- Sách có thể được đặt trong các ống tre nứa, giỏ sách được treo ở tán cây.Thiết kế Khu vực ghế ngồi có mái che để mọi người ngồi đọc mà không sợmưa nắng
- Làm tủ, kệ đựng sách, trưng bày sách dưới cây bóng mát trong sân
trường, chọn cây bóng mát thuận tiện cho việc đọc sách cho các em cũng như thầy cô và phụ huynh
- Ngoài vốn sách, báo, truyện đã có trong thư viện nhà trường, vốn sáchbáo , truyện được bổ sung thường xuyên từ ngân sách nhà nước cấp, nhà trườngcòn huy động sự ủng hộ sách từ học sinh, cán bộ, giáo viên nhà trường và nhândân địa phương
Giải pháp 2: Xây dựng góc công nghệ thông tin tra cứu tài liệu
- Tham mưu với BGH nhà trường
- Phối hợp với giáo viên Tin học hướng dẫn học sinh tra cứu
- Sắp xếp không gian để máy tính
2017 – 2018 145 lượt/ngày/371 học sinh 80 lượt/ngày2018-2019 160 lượt/ngày/371 học sinh 95 lượt/ngày
Trang 17rất nhiều em có số lượt mượn về nhà nhiều được tuyên dương trước buổi chào cờ,trong lớp để khuyến khích các em, thu hút các em thường xuyên đến với thư việntìm đọc những trang sách hay và bổ ích cho các em.
- Giải pháp xây dựng mô hình thư viện ngoài trời một cách mới lạ và xâydựng góc công nghệ thông tin để tra cứu tài liệu nhằm thu hút học sinh tham giavào quá trình đọc, Học sinh được tạo không gian rộng, thoáng mát cảm nhận thânthiện với môi trường và thiên nhiên, tạo cảm hứng cho sự sáng tạo của người đọc.Góc Công nghệ thông tin đáp ứng sự tìm tòi của học sinh, tạo cơ hội cho học sinhlàm quen với công nghê thông tin, đưa công nghệ thông tin một cách có hiệu quảtrong quá trình bổ sung kiến thức
Hình ảnh trao phần quà cho các em đại diện mỗi khối đọc nhiều nhất trongnăm học 2017 – 2018