Đặc biệt cần tập trung phát triển đội ngũgiáo viên và cán bộ quản lý về năng lực xây dựng, thực hiện kế hoạch giáo dụctheo định hướng phát triển năng lực học sinh; năng lực đổi mới phươn
Trang 1PHÒNG GD & ĐT TỪ SƠN
TRƯỜNG TH ĐÌNH BẢNG 1
CÁC NỘI DUNG BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN GIÁO VIÊN
NĂM HỌC: 2017 – 2018
Họ và tên giáo viên: Nguyễn Thị Hoài Thu
Nhiệm vụ được giao: Giáo viên
Căn cứ thông tư số 26 /2012/TT- BGDĐT ngày 10/7/2012 của Bộ trưởng
BGD&ĐT về việc ban hành qui chế bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên mầmnon, phổ thông và giáo dục thường xuyên
Căn cứ thông tư số 32/2011/TT-BGD ĐT ngày 8 /8/2011của Bộ trưởng BGD
& ĐT về việc ban hành chương trình bồi dưỡng thường xuyên giáo viên tiểuhọc
Căn cứ vào công văn số 677/SGD&ĐT – GDTX ngày 8/06/2017 của Sởgiáo dục và đào tạo tỉnh Bắc Ninh về việc hướng dẫn triển khai công tác bồidưỡng thường xuyên năm học 2017 – 2018
Căn cứ vào công văn số 79/PGD&ĐT ngày 10 / 07 / 2017 về việc hướngdẫn,triển khai công tác bồi dưỡng thường xuyên năm học 2017 – 2018
Căn cứ vào nhiệm vụ trọng tâm năm học 2017 – 2018 của Sở GD & ĐTBắc Ninh và phòng GD & ĐT Từ Sơn
Căn cứ vào kế hoạch BDTX của trường Tiểu học Đình Bảng 1 và kế hoạchBDTX của cá nhân năm học 2017 – 2018, tôi xin báo cáo kết quả BDTX của cánhân như sau:
Trang 2PHẦN I: NỘI DUNG BỒI DƯỠNG 1, 2
(Thời gian bồi dưỡng từ ngày 01/08/2016 đến ngày 30/09/2017)
Bồi dưỡng về thực hiện nhiệm vụ năm học bao gồm các đường lối, chính sáchphát triển giáo dục và giáo dục tiểu học của Bộ quy định năm học 2017 - 2018
huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và rèn luyện phương pháp tự học của cácem; tăng cường kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức, kỹ năng vào giải quyếtcác vấn đề thực tiễn; đa dạng hóa các hình thức học tập, chú trọng các hoạt độngtrải nghiệm sáng tạo, nghiên cứu khoa học của học sinh; đẩy mạnh ứng dụngCNTT và truyền thông trong dạy - học Đặc biệt cần tập trung phát triển đội ngũgiáo viên và cán bộ quản lý về năng lực xây dựng, thực hiện kế hoạch giáo dụctheo định hướng phát triển năng lực học sinh; năng lực đổi mới phương phápdạy học, kiểm tra đánh giá, tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo; đổi mớisinh hoạt chuyên môn; nâng cao vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp, của tổchức Đoàn, Hội, Đội, gia đình và cộng đồng trong việc quản lý, phối hợp giáodục toàn diện cho học sinh…
2 Thực hiện tốt nhiệm vụ năm học “Tiếp tục thực hiện đổi mới các hình thức dạy học của giáo viên, phương pháp học và tự học của học sinh Giảm học sinh yếu các kỹ năng; tăng cường học sinh có năng khiếu; Tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo một cách phong phú” Nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện nhất là chất lượng đạo đức, văn hóa, pháp luật Tiếptục củng cố vững chắc kết quả GDTH đúng độ tuổi Tập trung mọi nguồn lực,đầu tư xây dựng CSVC trường học, trường chuẩn quốc gia cải tạo cảnh quan nhà
Trang 3trường Hưởng ứng và thực hiện tốt các cuộc vận động trong ngành giáo dục;Tiếp tục chỉ đạo thực hiện đổi mới đánh giá học sinh Tiểu học theo thông tư22/2016/TT– BGD ĐT của Bộ GD & ĐT (Thông tư 22) Tiếp tục chỉ đạo đẩymạnh và nâng cao chất lượng dạy và học Tiếng Anh, đây là một trong nhữngnhiệm vụ trọng tâm nổi trội của cấp học trong năm học 2017 – 2018 Tiếp tụcđiều chỉnh nội dung dạy học theo chương trìn giáo dục phổ thông hiện hành mộtcách hợp lí Nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ QLGD, tích cựcứng dụng CNTT và đổi mới công tác quản lý giáo dục Tiếp tục đẩy mạnh côngtác truyền thông tăng cường viết bài và đưa tin, bài viết về các hoạt động củangành, nhất là các gương người tốt, việc tốt, các điển hình tiên tiến của cấp học
để lan tỏa, khích lệ các thầy cô giáo, các em học sinh phấn đấu vươn lên Tiếptục xây dựng và quản lý môi trường giáo dục lành mạnh, dân chủ, an toàn, thânthiện, chất lượng và bình đẳng
3 Tiếp thu nội dung dạy học 4 tuần 0 với GDCN và 4 tuần làm quen với chương trình VNEN.
* Hình thành các kĩ năng và động lực học tập trong chương trình tuần 0: Đến với những tiết học đầu tiên tất cả đều mới mẻ, lạ lẫm đối với học
sinh lớp 1, cần biết rằng mọi thao tác, mọi tư thế, mọi cách nói năng, giao tiếp(nhận việc, trả lời)… được hình thành trong giai đoạn này là hết sức quan trọng
vì nó rất bền vững và sẽ theo suốt các em trong cả cuộc đời học tập, công tác.Những thao tác, những thói quen, những tư thế, tác phong đúng, đẹp sẽ rất có lợicho lâu dài và ngược lại Bởi thế rèn luyện các thao tác, động hình, tư thế …
trong tuần 0 cần phải hết sức chuẩn mực, rõ ràng, dứt khoát (không sai, không
thừa, nhẹ nhàng nhưng không khoan nhượng).Để cho các buổi học đầu tiênđược diễn ra nhẹ nhàng, hấp dẫn mà hiệu quả, thực sự làm cho học sinh lớp 1thấy “Đi học là hạnh phúc”, “Mỗi ngày đến trường náo nức một ngày vui” đòi
hỏi giáo viên lớp 1 phải đa dạng hóa việc tổ chức dạy học, đặc biệt cần coi trọng việc tổ chức các trò chơi để củng cố kĩ năng Giáo viên không chỉ cần đọc
kĩ cách tổ chức các trò chơi trong sách Thiết kế mà còn phải tìm hiểu nhiều tròchơi khác, cải tiến luật chơi, cách chơi để học học sinh thường xuyên thấy mới
Trang 4lạ, hứng thú (có thể vào mạng, đọc cuốn 100 trò chơi vận động, sưu tầm các trò
chơi dân gian) Đã là giáo viên tiểu học thì phải biết cách tiếp cận học sinh, tổchức trò chơi
*4 tuần làm quen với chương trình VNEN:
1 Xây dựng tổ chức lớp học
2 Trang trí lớp học
Trang trí lớp học theo mô hình VNEN, đó là bước đầu thay đổi không
gian, tạo cho các em một cảm giác thay đổi ngay từ đầu cũng là tạo cho các em
một môi trường mới, gây nhiều hứng thú trong các hoạt động học tập Cách thứctrang trí là bám theo chuẩn trang trí của mô hình VNEN Các mảng trang tríxung quanh lớp học phải là những công cụ học tập Giáo viên phải biết khai thácchúng trong các tiết học và trong những thời điểm các em hoạt động ở trường
Ví dụ ở góc Thư viện – là tủ sách thân thiện của học sinh, giáo viên cầnbày trí bắt mắt, thu hút học sinh Cần tổ chức cho học sinh phát huy tối đa vai tròcủa nó Hướng dẫn cho trưởng ban thư viện tổ chức cho các bạn đọc sách đầugiờ học, giờ ra chơi Một tháng nên giành một tiết sinh hoạt lớp để tổ chức đọcsách, giới thiệu nội dung một vài câu chuyện hay các em được đọc, giới thiệusách hay để học sinh thêm tự tin và luyện rèn cách diễn đạt cho các em
Trang 5Góc thư viện cuối lớp
Một giờ đọc và giới thiệu sách ngoài trời
Trang 6Xây dựng bảng thi đua của các nhóm và cá nhân với phần thưởng là cờ
hoặc hoa thi đua Đây là nơi phản ánh rõ nét và công khai kết quả học tập củamỗi nhóm và cá nhân sau mỗi hoạt động học tập, mỗi giờ học hay mỗi tuần, mỗitháng học Khi không còn điểm số thì mỗi lá cờ mỗi bông hoa là một cách độngviên cụ thể và hữu ích Giáo viên tuyên dương học sinh kịp thời sẽ kích thíchtính tích cực, tính thi đua trong học tập và hoạt động giáo dục
Nhịp cầu bè bạn với những phong thư cá nhân, là nơi tâm sự của các emvới nhau và của giáo viên với từng học sinh Trong các tiết học, có thể thay đổihình thức liên hệ bằng việc tổ chức cho các em viết một vài dòng nói với bạn bènội dung liên quan của tiết học, như vậy cũng đã giúp các em xích lại gần nhau,cũng là rèn cách viết văn cho các em rồi Thỉnh thoảng giáo viên cũng viết mộtvài điều cho các em để thay đổi cho hình thức nhận xét bằng lời bình thườngcũng là đã tạo cho các em một cảm giác mới và một cảm xúc lạ rồi Có thể mộtlời nhắc nhở bằng một mẫu thư nhỏ trong phong thư cá nhân sẽ có tác dụng hơnmột câu nhắc nhở trước lớp; có thể một lời động viên trong phong thư nhỏ sẽmang lại cho các em sự cảm động nhiều hơn một câu nói bình thường trướclớp…
Trang 7Hộp thư được trình bày theo từng nhóm nhỏ.
Tạo môi trường mới và mang tính giáo dục và thẫm mỹ Ở khối lớp 2, 3cũng đã phát huy tích cực các công cụ học tập từ các góc trang trí và việc sửdụng các công cụ đó đã mang lạ hiệu quả thiết thực trong việc đổi mới phươngpháp dạy học
2 Thành lập Hội đồng tự quản:
Hội đồng tự quản được thành lập ngay từ tuần đầu của năm học Giáoviên cần nắm bắt được những em học tốt và năng động để có hội ý trước khi tổchức bầu Hội đồng tự quản Định hướng cho các em hiểu ứng cử là gì, để cử lànhư thế nào Nói cho các em hiểu vai trò của các ban, của Chủ tịch Hội đồng tựquản, phó chủ tịch Hội đồng tự quản để tác động sự chủ động ứng cử nếu các
em có mong muốn làm một chức vụ gì Cũng có thể cho các em xem một tiếtbầu hội đồng tự quản mẫu trên băng hình rồi nêu các câu hỏi để các em hiểuđược các hoạt động trong tiết bầu HĐTQ Ví dụ như để các em nắm quy trình thì
có thể nêu các câu hỏi như: Vào đầu tiết, các con thấy các bạn làm gì? ( Vănnghệ) Sau hoạt động đó thì các bạn làm gì nữa? …Để học sinh hiểu các hoạtđộng thì giáo viên có thể đặt một số câu hỏi như: Trong hoạt động ứng cử: Hoạtđộng giơ tay xin được vào Hội đồng tự quản gọi là hoạt động gì? Hoặc: MuốnỨng cử vào Hội đồng tự quản thì con cần làm gì? Con thích vào Hội đồng tựquản thì con tham gia hoạt động nào trong tiết Bầu hội đồng tự quản? Sau khiứng cử vào hội đồng tự quản thì con cần làm gì để được các bạn tín nhiệmmình? ….Hoạt động Bầu hội đồng tự quản có thể 2 tháng thì tổ chức một lần.Lần đầu có thể giáo viên hướng dẫn kĩ, cho xem băng hình nhưng những lần saugiáo viên chỉ cung cấp lại quy trình và nên để các em tự tổ chức để các em cũngđược một lần rèn kĩ năng diễn đạt
Ở lớp tôi triển khai mới chỉ hai lần bầu Hội đồng tự quản, nhưng từ lần thứ hai,tôi đã nhìn nhận thấy sự trưởng thành nhanh chóng của các em, sự tự tin của các
em đang càng ngày càng lớn lên sau mỗi tháng tham gia hoạt động giáo dục mới
Phát huy vai trò của các nhóm trưởng và các trưởng ban
Trang 8Trước khi vào hoạt động, ngay từ đầu năm giáo viên cần có kế hoạch bồidưỡng kĩ năng làm việc cho các nhóm trưởng và các trưởng ban Đối với môhình dạy học VNEN thì vai trò của nhóm trưởng và các trưởng ban có tính quyếtđịnh đến sự thành công của quá trình thực hiện các hoạt động học tập Vì lànhiệm vụ mới mẻ và cũng là khó khăn đối với đối tượng học sinh nhỏ, nên giáoviên có thể áp dụng phối hợp nhiều hình thức: Đầu tiên giáo viên đánh máynhiệm vụ của nhóm trưởng và trưởng ban, giao cho các em học thuộc.
II VẬN DỤNG KIẾN THỨC BDTX VÀO HOẠT ĐỘNG NGHỀ NGHIỆP:
- Dạy học là một nghề, có lẽ hiểu thông thường thì cũng như những nghềkhác Nghề nào mà chẳng cần chuyên môn, cần cù, sáng tạo, yêu nghề, uy tín,
thương hiệu nhưng nét rõ hơn của dạy học là chữ TÂM và ĐỨC và đánh giá dạy
học học sinh tiểu học và cụ thể là đánh giá học sinh tiểu học khi vừa định lượng
và đặc biệt là định tính là theo dõi quá trình học tập và tu dưỡng của học sinh thì
cái TÂM lại là lớn lao biết bao nhiêu
- Hiện tại tôi đang thực hiện đánh giá học sinh theo TT22 một số điều củaquy định đánh giá học sinh Do vậy việc đánh giá thường xuyên học sinh bằng nhậnxét, cuối HKI và cuối năm đánh giá bằng điểm số kết hợp với nhận xét Kết quả bài thicuối kì không phải là căn cứ để xếp loại học sinh Chính vì vậy việc đánh giá HS dựahoàn toàn vào người GV Tôi đánh giá HS một cách công bằng, khách quan và tránhlàm tổn thương các em
III TỰ ĐÁNH GIÁ NỘI DUNG 1, 2:
Tiêu chí 1 : 4,5 điểm
Tiêu chí 2 : 4,5 điểm
Tổng số : 9,0 điểm
PHẦN II: NỘI DUNG BỒI DƯỠNG 3
(Thời gian bồi dưỡng từ ngày 01/10/2017 đến ngày 31/03/2018)
Tôi chọn thực hiện bồi dưỡng 4 môdun : 32, 39, 27, 16
- TH 32: Dạy học phân hoá ở tiểu học (Nhà trường)
- TH 39: Giáo dục KNS cho học sinh qua các môn học (Tổ 2)
- TH27: Phương pháp kiểm tra đánh giá bằng nhận xét (Cá nhân)
Trang 9- TH16: Một số kỹ thuật dạy học tích cực ở tiểu học (Cá nhân)
Cụ thể :
TH32: DẠY HỌC PHÂN HÓA Ở TIỂU HỌC
I NẮM VỮNG KIẾN THỨC TÀI LIỆU BDTX:
1 Mục tiêu giáo dục phổ thông và mục tiêu giáo dục tiểu học
a) Mục tiêu của giáo dục phổ thông:
Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh (HS) phát triển toàndiện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, phát triển nănglực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người ViệtNam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho
HS tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc
b) Mục tiêu của giáo dục tiểu học:
Giáo dục tiểu học (GDTH) nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sởban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm
mĩ và các kĩ năng cơ bản để tiếp tục học trung học cơ sở
Nền tảng nhân cách, kĩ năng sống, kĩ năng học tập cơ bản (nghe, nói, đọc,viết và tính toán) của HS được hình thành ở tiểu học và được sử dụng trong suốtcuộc đời của mỗi con người HS tiểu học được dạy từ những thói quen nhỏ nhấtnhư cách cầm bút, tư thế ngồi viết, cách thưa gửi, đi đứng, ăn mặc cho đến các
kĩ năng tự phục vụ, kĩ năng giao tiếp, các kĩ năng học tập và khả năng tự học,sáng tạo Như vậy, GDTH có giá trị cơ bản, lâu dài, có tính quyết định Vì thế,làm tốt GDTH là đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước
2 Tầm quan trọng của việc dạy học phân hoá ở cấp tiểu học
Quá trình dạy học gồm hai hoạt động có quan hệ hữu cơ: hoạt động dạycủa giáo viên (GV) và hoạt động học của HS Cả hai hoạt động này đều đượctiến hành nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục Trong quá trình dạy học, cần dựatrên nhu cầu, hứng thú, thói quen và năng lực của người học Chính vì vậy, việcdạy học theo nhóm đối tượng sẽ giúp cho tất cả HS đều tích cực học tập Từ đó
Trang 10đạt được chuẩn kiến thức, kĩ năng của bài học, đồng thời phát triển năng lực họctập của từng HS
3 Phương pháp thực hiện dạy học phân hoá đối tượng ở một số môn học ở tiểu học.
Như chúng ta đã biết, đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) ở tiểu họctập trung theo những định hướng cơ bản: Phát huy tính tích cực, chủ động, sángtạo của HS; hình thành và phát triển khả năng tự học cho HS; đảm bảo tính phùhợp với đối tượng giáo dục và đặc điểm vùng, miền; đảm bảo tính trực quan;thực hiện dạy học tích hợp… nhằm khơi dậy hứng thú học tập cho HS
Ở tiểu học, đảm bảo tính phù hợp với đối tượng giáo dục là tôn trọng sựphát triển của mỗi cá nhân, tạo cơ hội phát triển tối đa khả năng cho mỗi ngườihọc qua dạy học phân hoá, bồi dưỡng HS có năng lực, phụ đạo HS yếu, HS cókhó khăn trong học tập… Chấp nhận sự đa dạng trong giáo dục thể hiện tínhnhân văn của GDTH Tính phù hợp trong dạy học ở tiểu học còn thể hiện ở sựphù hợp với đặc trưng môn học, hoạt động giáo dục; phù hợp với điều kiện,hoàn cảnh cụ thể của lớp học, của nhà trường, của địa phương…
Phương pháp thực hiện dạy học phân hoá đối tượng ở một số môn học ởtiểu học gắn liền với việc tổ chức dạy học Tổ chức dạy học ở tiểu học linh hoạt,
đa dạng phù hợp với mỗi đối tượng HS và điều kiện của nhà trường Có thể tổchức học theo cá nhân, theo nhóm, theo lớp; có thể học trong lớp hoặc ngoàilớp; có thể chuẩn bị bài ở nhà hay sinh hoạt theo các câu lạc bộ… giúp HS họctập hứng thú và đạt kết quả cao Ví dụ, có thể tổ chức theo hướng các hoạt độnggiáo dục trên cơ sở phù hợp khả năng và nhu cầu của HS, chia HS theo cácnhóm: Nhóm củng cố kiến thức; nhóm bồi dưỡng năng khiếu, sở thích; nhómphát triển thể chất; nhóm phát triển nghệ thuật; nhóm hoạt động xã hội… Nêndành thời gian thích đáng cho việc tự học của HS với sự hướng dẫn, giúp đỡthích hợp của GV Tất cả hướng vào mục tiêu phát triển toàn diện cho HS
Như vậy, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học ở tiểu học phải phù hợpvới nội dung, đối tượng, điều kiện cụ thể của mỗi lớp học GDTH thực hiện mụctiêu dạy chữ - dạy người, hướng tới mục tiêu phát triển con người toàn diện Với
Trang 11mục tiêu đó, GV cần có cách nhìn tổng thể, tích hợp các nội dung giáo dục củacác môn học, giải quyết hài hoà các nhiệm vụ học tập, đó cũng chính là giảipháp tối ưu để đạt chất lượng, hiệu quả giáo dục ở tiểu học
4 Các điều kiện để thực hiện hiệu quả việc dạy học phân hoá ở tiểu học
Với ý nghĩa đảm bảo cho việc thực hiện tốt các mục đích dạy học đối vớitất cả HS đồng thời khuyến khích phát triển tối đa và tối ưu những khả năng của
cá nhân trong quá trình học tập, dạy học phân hóa (DHPH) đang được xem làmột giải pháp phổ biến hiện nay
DHPH là phương pháp dạy học có tính đến sự khác biệt của người học (cánhân) hoặc nhóm người học Ở tiểu học, DHPH thường được thể hiện ở việc lấychuẩn kiến thức, kĩ năng làm nền cơ bản Ngoài kế hoạch dạy học, thông thườngphân hóa để có những kế hoạch dạy học phù hợp, đưa HS yếu kém đạt chuẩn vàgiúp các đối tượng đã đạt chuẩn hoặc khá, giỏi phát triển ở mức cao hơn Ngoài
ra, ở một số nơi DHPH thể hiện ở việc tổ chức cho HS học theo chương trình tựchọn môn học
a Sơ lược một số vấn đề về cơ sở lí luận
Theo tác giả Nguyễn Bá Kim, DHPH có thể được thực hiện theo hai
hướng: “DHPH trong” và “DHPH ngoài” DHPH trong (hay còn gọi là phân hóanội tại) là sử dụng những biện pháp phân hóa thích hợp với các đối tượng khácnhau trong cùng một lớp học, trong cùng khoảng thời gian, đảm bảo thống nhấtmột chương trình và kế hoạch dạy học Nhìn bề ngoài “DHPH trong” không có
gì khác biệt so với các lớp học thông thường “ DHPH ngoài” là sử dụng nhữngbiện pháp phân hóa thích hợp để phân hóa rõ rệt về nội dung và cả hình thức tổchức dạy học, tức là hình thành những nhóm ngoại khóa, lớp chọn, trườngchuyên, sử dụng chương trình chuyên biệt, nội dung và kế hoạch
dạy học không lệ thuộc chặt chẽ vào SGK
Trong thực tiễn DH hiện nay, thường có hai hình thức DHPH gọi là
“DHPH trung gian” và “DHPH bộ phận” DHPH trung gian là DHPH dựa trên
sự thống nhất của mục tiêu dạy học cho tất cá các đối tượng HS HS có thể chọnmột môn học hay lĩnh vực học tập mà mình ưa thích hoặc có sở trường để học
Trang 12chuyên sâu theo chương trình và tài liệu riêng Hình thức này ở tiểu học được
gọi là dạy học theo chương trình tự chọn DHPH bộ phận là DHPH diễn ra ở
cấp độ tổ chức hoạt động dạy học Trong cùng một nội dung học tập, GV vậndụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực để tạo cơ hội cho HS đượchọc tập phù hợp với nhịp độ phát triển của cá nhân, nhằm đạt hiệu quả học tậpcao nhất ở mỗi HS Như vậy có thể coi DHPH trung gian là một cấp độ củaDHPH ngoài và DHPH bộ phận là một cấp độ của DHPH trong
* Quy trình thực hiện DHPH ở tiểu học thường diễn ra như sau: Đánh
giá, phân loại trình độ, năng lực học tập của HS Xây dựng kế hoạch, nội dung
và lựa chọn hình thức, phương pháp dạy học cho phù hợp với từng nhóm đốitượng hoặc từng đối tượng đặc biệt Tổ chức triển khai thực hiện Kiểm tra, đánhgiá và điều chỉnh, hoàn thiện
b Một số khó khăn trong thực tiễn hiện nay khi thực hiện DHPH
Qua trực tiếp làm công tác giảng dạy và qua trao đổi với các đồng nghiệp,tôi đã tổng hợp được một số khó khăn khi tiến hành dạy học phân hóa như sau:
- Sĩ số lớp học hiện nay khá đông (mỗi lớp thường trên dưới 30 HS), nênviệc dạy học phù hợp với từng đối tượng HS rất khó Chưa kể đến việc HS cóthể học tốt môn này nhưng chưa tốt môn khác nên cần phải có nhiều cách chianhóm, phân loại đối tượng HS phù hợp theo từng môn học
- Cơ sở vật chất còn thiếu thốn; thiếu chương trình, tài liệu tham khảo;thiếu phương tiện kĩ thuật, đồ dùng dạy học,
- Trình độ đào tạo và năng lực sư phạm của đội ngũ GV tiểu học hiện naychưa đồng đều, chưa có nhiều GV có năng lực và kinh nghiệm trong việcDHPH
- GV tiểu học phải dạy nhiều môn nên khó khăn trong việc chuẩn bị kếhoạch bài dạy theo định hướng phân hóa
- Có thể xuất hiện những biểu lộ mất tự tin hay mặc cảm về tâm lí đối với
HS đầu cấp khi bị xếp vào nhóm yếu, kém cũng như tâm lí lo lắng của phụhuynh HS
Trang 13Để khắc phục những khó khăn trong thực tiễn nói trên, cần phải kết hợpnhiều giải pháp tổng thể như điều chỉnh sĩ số lớp học; tăng cường cơ sở vật chất,phương tiện dạy học; tổ chức biên soạn chương trình, nội dung; bồi dưỡngchuyên đề cho đội ngũ GV, tăng cường học liệu cho HS Trong đó cần ưu tiêncho việc nâng cao năng lực nghề nghiệp GV, hỗ trợ cho GV những nghiệp vụ sưphạm để DHPH có hiệu quả là cần thiết.
c Một số biện pháp về nghiệp vụ sư phạm để thực hiện dạy học phân hóa ở tiểu học đạt hiệu quả
Trong từng công đoạn của tiến trình DHPH như đã trình bày ở trên, GVcần thực hiện những biện pháp về nghiệp vụ sư phạm như sau:
c.1 Kết hợp nhiều hình thức kiểm tra để đánh giá, chẩn đoán, phân loại đối tượng HS theo trình độ
- Kết hợp kiểm tra định kì, kiểm tra thường xuyên và quan sát lớp học:
GV cần thận trọng khi đưa ra kết luận một HS nào đó thuộc nhóm trình độ nào
Do vậy, cần phải kết hợp nhiều hình thức kiểm tra trong dạy học để có kết quảkhách quan và chính xác Ngoài việc kiểm tra định kì và kiểm tra thường xuyên,
GV nên có sổ tay ghi chép kết quả quan sát, theo dõi hàng ngày, trong đó lưu ýđến những trường hợp đặc biệt, hoặc quá xuất sắc hoặc quá yếu để tiến hànhDHPH phù hợp
- Kết hợp kiểm tra độ khó và độ nhanh, tăng cường cho HS tự đánh giá:Hiện nay, GV thường chỉ thiết kế đề kiểm tra theo độ khó Để có thể phân loạisâu hơn, GV thiết kế đề kiểm tra kết hợp độ khó và độ nhanh, tức là tăng sốlượng bài tập trong mỗi lần kiểm tra, kết quả đánh giá không theo thang điểm 10
mà là GV ghi nhận trong cùng một khoảng thời gian đó, HS làm đúng được baonhiêu bài Cách làm này khuyến khích HS phát huy hết khả năng của mình đồngthời có thể tự đánh giá khả năng của mình so với các bạn
c.2 Phân bậc nhiệm vụ trong thiết kế kế hoạch bài dạy
Phân bậc nhiệm vụ học tập đối với nội dung mang tính lí thuyết: Kĩ thuật
cơ bản cho việc thiết kế này là chia nhỏ nội dung học tập ra thành nhiều nhiệm
vụ HS khá, giỏi sẽ thực hiện nhiệm vụ khó hơn hoặc nhiều nhiệm vụ hơn hoặc
Trang 14thực hiện không có sự hướng dẫn HS TB hoặc yếu sẽ thực hiện ít nhiệm vụ, đơngiản hơn hoặc ít hơn, hoặc được những chỉ dẫn, hỗ trợ nhiều hơn
Khi tổ chức DHPH nội dung thực hành luyện tập và sửa bài tập, thườngyêu cầu cao về năng lực tổ chức và quản lý lớp học của người GV Do đó GVcần dự kiến về thời gian và biện pháp sao cho phù hợp nhất để phát huy khảnăng của từng HS
c.3 Linh hoạt trong tổ chức hoạt động nhóm khi DHPH
Tùy theo mục tiêu dạy học, việc chia nhóm có thể theo nhiều cách: Nhómđôi (nhóm đối ngẫu), nhóm ngẫu nhiên, nhóm hỗn hợp và nhóm phân theo trình
độ Trong DHPH, nhóm hỗn hợp được sử dụng khi nhiệm vụ của các nhóm là như nhau, với mục đích là HS giỏi sẽ giúp đỡ HS yếu hơn Nhóm theo trình độ
được sử dụng khi mức độ yêu cầu của nhiệm vụ từng nhóm khác nhau, như ví
dụ nêu ở trên hoặc trong thực hành giải bài tập để mỗi nhóm được yêu cầu làmnhững bài tập với độ khó khác nhau
c.4 Giao tiếp trong dạy học phân hóa
Đối với GV, lời nói của GV trong dạy học hoặc giao tiếp với HS rất có ýnghĩa vì đặc điểm tâm lí cơ bản của lứa tuổi này là vô tư và hồn nhiên, các emđặt rất nhiều niềm tin vào giáo viên Do vậy, GV cần có kĩ thuật nói rõ ràng, tốc
độ vừa phải, dễ nghe, thân thiện nhưng nghiêm túc và luôn khuyến khích.Không nên gay gắt hay nặng lời với những HS yếu kém Với mỗi trường hợp,cần tìm hiểu nguyên nhân để có biện pháp hỗ trợ, giúp đỡ HS phù hợp
Đối với HS, GV nên khuyến khích HS nói lại bằng ngôn ngữ của mìnhkhi hiểu một nội dung học tập nào đó Ví dụ như mô tả lại cách hiểu các mốiquan hệ trong một bài toán, cách thực hiện các bước giải một bài toán, để giúp
HS hiểu sâu sắc và ghi nhớ tốt hơn, đồng thời giúp GV có cơ sở để đánh giá HStrung thực hơn
II VẬN DỤNG KIẾN THỨC BDTX VÀO HOẠT ĐỘNG NGHỀ NGHIỆP:
Trên đây là những vấn đề cơ bản mà tôi đã tìm hiểu về nội dung dạy họcphân hoá ở tiểu học Để DHPH thành công, trong giao tiếp hàng ngày với HS,
GV cần lưu ý về sự tinh tế trong ứng xử đối với các nhóm HS để tạo điều kiện
Trang 15cho mọi HS đều cố gắng vươn lên phát triển tối đa và tối ưu khả năng của mình,đồng thời cũng lưu ý đến sự “phân biệt” làm tổn thương về mặt tâm lí đối với
HS khi DHPH Do đó, GV cũng lưu tâm đến giáo dục cảm xúc trí tuệ và giáodục giá trị cho HS như cần phải yêu thương, giúp đỡ nhau trong học tập, biếttrung thực trong học tập, biết tôn trọng kết quả của mình và của người khác,không coi thường người khác khi mình giỏi hơn, không bi quan khi mình chưagiỏi như bạn Ngoài ra, GV cũng cần tăng cường trao đổi và giao tiếp tốt vớiphụ huynh HS hoặc các tổ chức giáo dục ngoài trường để phối hợp trong việcgiáo dục toàn diện cho HS
III TỰ ĐÁNH GIÁ:
Tiêu chí 1: 4,0 điểm
Tiêu chí 2: 5,0 điểm
Tổng số : 9,0 điểm
Trang 16TH 39: GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HSTH QUA CÁC MÔN HỌC
I NẮM VỮNG KIẾN THỨC TÀI LIỆU BDTX:
1 Một số vấn đề chung về kỹ năng sống và giáo dục kỹ năng sống qua các môn học ở tiểu học ( Mục tiêu, yêu cầu )
1.1 Khái niệm về kỹ năng sống: Kĩ năng sống là khả năng làm chủ bản
thân của mỗi người, khả năng ứng xử phù hợp với những người khác và với xãhội, khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống
1.2 Mục tiêu:
- Trang bị cho học sinh những kiến thức, giá trị, thái độ, kỹ năng phù hợp
- Hình thành cho HS những hành vi, thói quen lành mạnh, tích cực; loại
bỏ những hành vi, thói quen tiêu cực
- KNS giúp HS có khả năng ứng phó phù hợp và linh hoạt trong các tìnhhuống của cuộc sống hàng ngày
- KNS giúp HS vận dụng tốt kiến thức đã học, làm tăng tính thực hành
* Tạo cơ hội thuận lợi để HS thực hiện tốt quyền, bổn phận của mình
và phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức
- Nhằm đẩy mạnh phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện,học sinh tích cực”, đồng thời có sự thống nhất cao việc tăng cường giáo dục kỹnăng sống cho học sinh tiểu học trong toàn cấp học; trang bị cho học sinh nhữnghành vi, thói quen lành mạnh, tích cực, loại bỏ những hành vi, thói quen tiêu cựctrong các mối quan hệ, các tình huống và hoạt động hàng ngày; giúp các em cókhả năng làm chủ bản thân, khả năng ứng xử, ứng phó phù hợp, tích cực trướctình huống cuộc sống
- Giúp GV soạn và dạy được KNS cho học sinh TH
Yêu cầu: Việc bố trí sắp xếp bàn ghế trong phòng học, vị trí trưng bày sản
phẩm của học sinh…
- Chuẩn bị thiết bị đồ dùng dạy học, các loại phiếu học tâp sử dụng chocác hoạt động trong giờ học
Trang 17- Giáo viên mạnh dạn, tích cực trong việc tổ chức các hoạt động dạy học,vận dụng các phương pháp dạy học, các kỹ thuật dạy học phù hợp…
- Tạo được sự thân thiện, hợp tác, các giao tiếp ứng xử trong giờ học giữagiáo viên và học sinh, học sinh và học sinh, động viên, tạo cơ hôị cho mọi đốitượng học sinh cùng tham gia Ngoài việc GDKNS cho HS TH thông qua các kĩthuật dạy học, tổ chức các hoạt động GDNGLL, phối hợp với gia đình,PGD&ĐT chỉ đạo các lớp đưa nội dung GDKNS vào dạy trong tiết SHTT(1tiết/2 tuần, bắt đầu từ tuần đầu tiên của tháng 12/2011) Nhà trường cần phải ràsoát lại thực trạng của trường mình, về hạn chế và hướng giải quyết để có thể tổchức tốt việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, sau đó căn cứ vào chươngtrình khung của PGD, xây dựng chương trình cụ thể cho đơn vị Tùy theo hoàn cảnh thực tế của từng địa phương, từng trường để triển khaiGDKNS cho thật hiệu quả
- Các trường cũng cần phải xây dựng được quy tắc ứng xử văn hóa Thầy
cô giáo, cán bộ, phụ huynh phải gương mẫu Bên cạnh đó, cần tạo được môitrường thân thiện, gia đình thân thiện, cộng đồng thân thiện Ngoài ra, việc đẩymạnh phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”cũng là giải pháp góp phần trang bị thêm nhiều kiến thức kỹ năng sống cho họcsinh
* Nội dung và địa chỉ giáo dục kỹ năng sống qua một số môn học như Tiếng Việt, Đạo đức, TN _ XH:
Môn Tiếng Việt:
* Khả năng GD KNS qua môn Tiếng Việt: Môn TV là một trong nhữngmôn học ở cấp tiểu học có khả năng GD KNS khá cao, hầu hết các bài học đều
có thể tích hợp GD KNS cho HS ở những mức độ nhất định Số lượng phânmôn nhiềuThời gian dành cho môn học chiếm tỉ lệ cao Các bài học trong cácphân môn đều có khả năng giáo dục KNS cho học sinh:
* Mục tiêu và nội dung sống qua môn Tiếng Việt:
- Giúp HS bước đầu hình thành và rèn luyện các KNS cần thiết, phù hợplứa tuổi; nhận biết được những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống, biết tự nhìn nhận,
Trang 18đánh giá đúng về bản thân; biết ứng xử phù hợp trong các mối quan hệ; biếtsống tích cực, chủ động trong mọi điều kiện, hoàn cảnh.
- Nội dung GD KNS được thể hiện ở tất cả các nội dung học tập của mônhọc Những KNS chủ yếu đó là: KN giao tiếp; KN tự nhận thức; KN suy nghĩsáng tạo; KN ra quyết định; KN làm chủ bản thân
Kết luận:
* Các yêu cầu cần thiết phải đưa GD KNS váo môn Tiếng Việt:
- Xuất phát từ Thực tế cuộc sống: sự phát triển của KHKT, sự hội nhập,giao lưu, những yêu cầu và thách thức mới của cuộc sống hiện đại
- Xuất phát từ mục tiêu GDTH: GD con người toàn diện
- Xuất phát từ đổi mới mục tiêu, nội dung và phương pháp dạy học
- Xuất phát từ thực tế dạy học Tiếng việt: cung cấp KT và KN sử dụngTiếng việt thông qua thực hành (hành dụng)
NỘI DUNG GD KNS TRONG MÔN T.VIỆT
- KNS đặc thù, thể hiện ưu thế của môn TV : KN giao tiếp
- KN nhận thức (gồm nhận thức thế giới xung quanh, tự nhận thức, raquyết định, ) là những KN mà môn TV cũng có ưu thế vì đối tượng của mônhọc này là công cụ của tư duy
- Giao tiếp là hoạt động trao đổi tư tưởng, tình cảm, cảm xúc, giữa cácthành viên trong xã hội Gồm các hành vi giải mã (nhận thông tin), ký mã (phátthông tin) qua : nghe, nói và đọc, viết
- Các KNS này của HS được hình thành, phát triển dần, từ những KN đơn
lẻ đến những KN tổng hợp