LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT TRONG BÀI VĂN NGHI LUẬN I.. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT : o Thấy được sự cần thiết phải vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt trong bài văn ng
Trang 1LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT TRONG
BÀI VĂN NGHI LUẬN
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT :
o Thấy được sự cần thiết phải vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt trong bài văn nghị luận
o Biết cách vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt trong đoạn văn, bài văn nghị luận
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG :
1 Kiến thức :
o Yêu cầu và tầm quan trọng của việc vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt trong bài văn nghị luận
o Cách vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt trong bài văn nghị luận
2 Kĩ năng :
o Nhận diện được tính phù hợp và hiệu quả của việc vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt trong một số văn bản
o Vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt để viết bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí, về một hiện tượng đời sống, về một tác phẩm văn học và về một ý kiến bàn về văn học ( với độ dài ít nhất 700 chữ trong thời gian 90 phút )
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1 Ổn định lớp : KTSS
2 Kiểm tra bài cũ : nghị luận về một ý kiến bàn về văn học
Câu hỏi : đối tượng của bài văn này là gì ? Qua bài học này, em hãy cho
biết cách làm bài văn nghị luận này ?
3 Bài mới : ( lời vào bài )
HOẠT ĐỘNG CỦA
THẦY
HỌAT ĐỘNG CỦA TRÒ
NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Trang 2- GV nêu các câu hỏi
hướng dẫn HS tìm hiểu
bài theo gợi ý trong
SGK ( mục I ).
- GV chia nhóm cho HS
thảo luận ( 6 nhóm – 5
phút ) Nội dung trình
bày trên giấy A0.
+ Câu hỏi 1a –
SGKT158 nhóm 1.
- GV theo dõi, quan sát,
định hướng và giải đáp
những thắc mắc nếu có.
- GV gọi diện nhóm
trình bày, nhận xét, bổ
sung nội dung cho hoàn
chỉnh.
- GV nhận xét và chốt
lại nội dung cơ bản cần
nắm cho HS.
+ Câu hỏi 1b –
SGKT158 nhóm 1.
- GV theo dõi, quan sát,
định hướng và giải đáp
HS dựa vào SGK, bài cũ và câu hỏi, gợi ý của
GV để thực hiện thao tác tìm hiểu bài
HS Chia nhóm thảo luận theo yêu cầu và sự phân công của GV
+ Nhóm 1,2 Câu hỏi 1a.
HS đại diện nhóm trình bày
Các nhóm còn lại nhận xét, bổ sung nội dung cho hoàn chỉnh
HS lắng nghe
và ghi nhận kiến thức
+ Nhóm 3,4 Câu hỏi 1b.
HS đại diện
I LUYỆN TẬP TRÊN LỚP :
1 Vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt tự sự, miêu tả và biểu cảm :
- Mỗi kiểu văn bản có phương thức biểu đạt và hình thức thể hiện khác nhau
- Các phương thức biểu đạt tự sự, miêu tả, và
biểu cảm có thể phối hợp với nhau trong một văn bản nghị luận vì : + Trong văn bản tự sự có thể sử dụng phương thức miêu tả và biểu cảm và ngược lại
+ Ngoài chức năng thông tin, các văn bản còn có chức năng tạo lập
và duy trì quan hệ xã hội, do đó
không có văn bản nào “thuần chủng”một cách cực đoan.
+ Nếu chỉ có nghị luận đơn thuần thì bài văn sẽ khô khan -> nên đưa các yếu tố tự sự, miêu tả và biểu cảm vào các luận điểm, luận cứ thêm cụ thể, sắc nhọn và thuyết phục.
*Lưu ý : để vận dụng các phương
thức biểu đạt trên có hiệu quả, cần
Trang 3những thắc mắc nếu có.
- GV gọi đại diện nhóm
trình bày, nhận xét, bổ
sung nội dung cho hoàn
chỉnh.
- GV nhận xét và chốt
lại nội dung cơ bản cần
nắm cho HS.
- GV hướng dẫn HS trả
lời các câu hỏi 2 trong
SGK, chốt lại những nội
dung kiến thức về đối
tượng nghị luận một ý
kiến bàn về văn học và
cách làm bài kiểu này.
+ Câu hỏi 2 –
SGKT158, 159 nhóm
5,6.
- GV theo dõi, quan sát,
định hướng và giải đáp
những thắc mắc nếu có.
- GV gọi đại diện nhóm
trình bày, nhận xét, bổ
sung nội dung cho hoàn
chỉnh.
- GV nhận xét và chốt
lại nội dung cơ bản cần
nắm cho HS.
- GV hướng dẫn HS về
nhà làm bài tập 3.
nhóm trình bày
Các nhóm còn lại nhận xét, bổ sung nội dung cho hoàn chỉnh
HS lắng nghe
và ghi nhận kiến thức
+ Nhóm 5,6 Câu hỏi 2.
HS đại diện nhóm trình bày
Các nhóm còn lại nhận xét, bổ sung nội dung cho hoàn chỉnh
HS lắng nghe
và ghi nhận kiến thức
HS lắng nghe
và làm theo yêu
lưu ý : + Đưa vào bài đúng lúc, đúng chỗ
+ Phù hợp với mục đích cần biểu đạt
2 Trong bài văn nghị luận cũng cần vận dụng kết hợp phương thức biểu đạt thuyết minh Vì :
+ Nó góp phần nâng cao hiệu quả nghị luận
+ Thông tin tri thức một cách khách quan, tạo độ tin cậy cao vào những luận điểm, luận cứ trong bài văn
* Trong đoạn văn có yếu tố thuyết minh :
+ Tác giả cung cấp cho người đọc những kiến thức về GDP và GNP + Nó giúp cho người đọc có tri thức để hiểu và tin vào vấn đề mà thế giới đang bàn luận
Trang 4Theo em, vận dụng
và kết hợp các phương
thức biểu đạt trong bài
văn nghị luận có tác
dụng gì ?
Để kết hợp các
phương thức biểu đạt
trong bài văn nghị luận
một cách hợp lí, chúng
ta cần phải lưu ý đến
nhũng vấn đề gì ?
- GV hướng dẫn HS tìm
hiểu
phần luyện tập ở nhà.
- GV gọi HS đọc ngữ
liệu của bài tập 1 ở
SGKT161.
- GV chia nhóm cho HS
thảo luận theo đơn vị
bàn 5 phút.
- GV theo dõi, quan sát,
định hướng và giải đáp
cầu của GV
HS thông qua việc thực hành những bài tập ở trên, HS hiểu và trả lời câu hỏi
HS đọc ngữ liệu bài tập 1 phần luyện tập ở nhà
HS thảo luận
nhóm theo đơn vị bàn Nội dung ghi
trên phiếu học tập
HS đại diện nhóm trình bày
3 Viết về “Nhà văn mà tôi hâm mộ” Các bước tiến hành :
a Nhà văn nào ? Hâm mộ về điều
gì ?
b Tìm các luận điểm, luận cứ để làm sáng tỏ khía cạnh mà ta hâm
mộ -> sắp xếp các ý vừa tìm thành dàn ý rành mạch, hợp lí
c Xác định các phương thức cần kết hợp để biểu đạt có hiệu quả
d Viết bài văn hoặc đoạn văn ( Tham khảo ngữ liệu SGK )
Tóm lại :
- Vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt ( tự sự, miêu tả, biểu
cảm, thuyết minh ) làm tăng sức thuyết phục, hấp dẫn cho bài văn
nghị luận
- Cần xuất phát từ yêu cầu và mục đích nghị luận để vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt trong bài văn nghị luận một cách hợp lí
* Ghi nhớ ( SGKT161 ).
II LUYỆN TẬP Ở NHÀ :
Bài tập 1 :
a Nhận xét này đúng nhưng chưa
đủ, cần phải bổ sung, phải vận dụng một cách hợp lí, có hiệu quả,
Trang 5những thắc mắc nếu có.
- GV gọi đại diện nhóm
trình bày, nhận xét, bổ
sung nội dung cho hoàn
chỉnh.
- GV nhận xét và chốt
lại nội dung cơ bản cần
nắm cho HS.
- GV gọi HS đọc ngữ
liệu của bài tập 2 ở
SGKT161.
- GV gợi ý về kiến thức
và kĩ năng để HS thực
hiện yêu cầu bài tập 2.
Các nhóm còn lại nhận xét, bổ sung nội dung cho hoàn chỉnh
HS đọc ngữ liệu bài tập 2 phần luyện tập ở nhà
HS lắng nghe
và thực hiện theo yêu cầu
tránh lắp ghép cơ học hoặc xa rời mục đích của văn bản nghị luận
b Nhận xét này đúng nhưng chưa
đủ, cần bổ sung, vận dụng nhiều phương thức, nhưng phải hợp lí và
có hiệu quả, nếu không thà vận dụng một phương thức thành công còn hơn
Bài tập 2 : ( GV hướng dẫn HS về
nhà làm )
4 Củng cố :
- Trong bài văn nghị luận, chúng ta cần chọn phương thức biểu đạt nào để bài văn
có hiệu quả cao ? Tại sao ?
- Kết hợp phương thức biểu đạt thuyết minh trong văn nghị luận có tác dụng gì ?
5 Dặn dò :
- Học bài và tiếp tục làm những bài tập luyện tập ở nhà
- Đọc và soạn bài : “Đàn ghi-ta của Lor-ca”