LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠTTRONG BÀI VĂN NGHỊ LUẬN A.. Mục tiêu cần đạt : + Kiến thức : Qua bài học giúp HS:Thấy được sự cần thiết phải vận dụng kết hợp các phươ
Trang 1LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT
TRONG BÀI VĂN NGHỊ LUẬN
A Mục tiêu cần đạt :
+ Kiến thức : Qua bài học giúp HS:Thấy được sự cần thiết phải vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt trong bài văn nghị luận
+ Kĩ năng : Biết cách vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt trong một đoạn văn, bài văn nghị luận
+ Thái độ :
B Chuẩn bị :
+GV : Soạn bài , chuẩn bị tư liệu giảng dạy SGK, SGV, Thiết kế bài học +HS chuẩn bị: đọc kĩ SGK và trả lời các câu hỏi trong phần hướng dẫn học bài
C.Phương tiện: SGK, SGV, Thiết kế bài học.
D Phương pháp:
- GV nhắc HS ôn tập các bài Luyện tập đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận;Luyện tập đưa các yếu tố tự sự và miêu tả vào bài văn nghị luận trong SGK Ngữ văn 8 Trên lớp GV kiểm tra những điều HS đã biết bằng các hình thức như:
kiểm tra, nhận diện phương thức biểu đạt trong các đoạn trích, thảo luận, tranh luận,
- GV nên cho HS đi từ những điều đã biết về vận dụng kết hợp các thao tác lập luận để suy ra cách thức vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt
- Tích hợp với các tác phẩm nghị luận Tuyên ngôn Độc lập, Mấy ý nghĩ về thơ
E Tiến trình tổ chức:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài tập của HS.
3 Bài mới:
+ Đặt vấn đề :Trong bài văn nghị luận, việc kết hợp các phương thức biểu đạt, tự
sự, miêu tả, biểu cảm đem lại sự hấp dẫn, sinh động cho bài văn nghị luận Để sử dụng tốt các phương thức biểu đạt trong bài văn, chúng ta cùng đi vào “luyện tập” vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt trong bài văn nghị luận
+ Nội dung bài :
Trang 2HOẠT ĐỘNG THÂY VÀ TRÒ YÊU CẦU CẦN ĐẠT
? GV hướng dẫn HS ôn tập
kiến thức đã học ở lớp 8 qua
việc tìm hiểu ngữ liệu ở bảng
phụ.
?Qua ngữ liệu 1 theo em đâu là
yếu tố tự sự, yếu tố miêu tả?
Yếu tố tự sự mẹ chàng sáng
bạc.
Yếu tố miêu tả:
Còn nàng Người kinh.
I Luyện tập trên lớp:
1 Bài tập 1:
a Ngữ liệu:
1 Mẹ chàng trăng đã nằm mơ thấy một con thỏ trắng, nhảy qua ngực mà thụ thai mà đẻ
ra chàng Sợ tù trưởng phạt vạ, mẹ chàng bỏ chàng trên rừng, phó mặc cho trời đất Suốt ngày chàng không nói, không cười, chỉ thích chơi khiên đao Sau đó, chàng cưỡi ngựa đá khổng lồ do trời đất cho, đi giết một tên bạo chúa đến chiếm đất rồi cuối cùng biến vào mặt trăng để đêm đêm soi xuống dòng thác Fông- Gơ-Nhi những vầng sáng bạc.
Còn nàng Han là một cô gái thông minh, dũng cảm, lớn lên đi đánh giặc ngoại xâm Quân nàng liên kết với người kinh, theo cờ lệnh bằng chăn dệt chỉ ngũ sắc của nàng mà đánh tan được giặc Mường bản đang vui thắng trận thì nàng hoá thành tiên lên trời, sau khi tắm ở sông Nậm Bờ để lại trên bờ thanh gương nàng đã dùng diệt giặc Từ đấy, hằng năm đế ngày nàng lên trời, dân bản mường lại mở hội dước cờ nàng Han, vui chơi rồi kéo ra sông Nậm Bờ tắm Và trên dày núi Fu-Keo vẫn còn đền thờ nàng Han ở trên rừng, gần đây có những vũng, những ao chi chit nối tiếp nhau là vết chân voi ngựa của quân nàng Han và quân đội người kinh.
2.Hỡi đồng bào toàn quốc !.
Chúng ta muốn hoà bình, chúng ta phải nhân nhượng Nhưng chúng ta càng nhân nhượng, thực dân Pháp càng lấn tới, vì chúng quyết tâm cước nước ta lần nữa!
Không! Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định
Trang 3?Ngữ liệu 2 sử dụng yếu tố nào?
?Theo em, sử dụng các yếu tố
đó vào ngữ liệu có tác dụng gì?
GV hướng dẫn HS luyện tập ở
lớp trên cơ sở trả lời các câu hỏi
SGK.
?Vì sao cần phải vận dụng kết
hợp các phương thức biểu đạt:
tự sự, miêu tả, biểu cảm trong
đoạn văn nghị luận?
Muốn vận dụng các phương
thức biểu đạt có kết quả cao thì
chúng ta cần chú ý điều gì?
GV cho HS luyện tập bằng cách
chia nhóm
?Gọi HS đại diện mỗi nhóm xác
định chủ đề của bài phát biểu?
(phát biểu về nhà văn nào?)
Xác định nội dung của bài phát
không chịu làm nô lệ.
Hỡi đồng bào ! Chúng ta phải đứng lên!
b Nhận xét:
- Yếu tố tự sự
- Yếu tố miêu tả
- Yếu tố biểu cảm Các yếu tố giúp cho việc trình bày luận cứ trong bài văn được rõ ràng, sinh động có sức thuyết phục tác động mạnh mẽ đến tình cảm người đọc.
- Khắc phục hạn chế của bài văn nghị luận bởi đặc điểm của văn nghị luận khô khan, thiên về
lý tính.
- Yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm làm cho bài văn nghị luận thêm cụ thể, sống động.
* Yêu cầu của việc kết hợp các phương thức biểu đạt trong bài văn nghị luận
Bài văn phải thuộc một kiểu văn bản chính luận, dứt khoát phải là văn nghị luận.
3 Bài tập 3: Viết một bài văn nghị luận ngắn
về chủ đề “Nhà văn tôi hâm mộ”
Tác giả Nguyễn Đình Chiểu
- Cuộc đời, sự nghiệp sáng tác (tác phẩm chính có giá trị)
* Ghi nhớ: SGK
II Luyện tập ở nhà:
1 Trả lời: Cả hai nhận định đều đúng vì:
Trang 4Lưu ý: Bài văn phải vận dụng
những phương thức biểu đạt
mà các em thấy cần.
GV yêu cầu HS rút ra bài học
sau khi đã làm bài tập.
- GV hướng dẫn HS luyện tập ở
nhà.
- Một bài văn nghị luận chỉ hấp dẫn khi sử dụng kết hợp các phương thức biểu đạt nếu không nó sẽ đi sa vào trừu tượng, khô khan.
- Tác phẩm nghị luận chỉ vận dụng một phương pháp sẽ rơi vào đơn điệu, nhàm chán
và khô cứng.
2 Viết bài:
Chủ đề: Ô nhiễm môi trường
* Giáo dục kĩ năng sống:
- Trình bày suy nghĩ của cá nhân về tác dụng của việc vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt trong bài văn nghị luận.
- Lựa chọn và vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai các vấn
đề nghị luận.
Củng cố:
- Việc vận dụng các phương thức biểu đạt trong bài văn nghị luận là cần thiết
- Việc vận dụng các phương thức biểu đạt phải xuất phát từ yêu cầu và mục đích nghị luận
- Kết hợp nhuần nhuyễn các phương thức người viết có thể làm cho tiến trình nghị luận đặc sắc, hấp dẫn
Dặn dò:Chuẩn bị bài mới: Đàn ghi-ta của Lor-ca (Thanh Thảo).
F Đánh giá - Rút kinh nghiệm: