Ê-LUY-A A.Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh : - Hiểu được bài thơ là khát vọng tự do mãnh liệt không chỉ của cá nhân nhà thơ mà còn là của nhân dân Pháp khi bị phát xít Đức xâm lược trong
Trang 1Đọc thêm: TỰ DO
P Ê-LUY-A
A.Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh :
- Hiểu được bài thơ là khát vọng tự do mãnh liệt không chỉ của cá nhân nhà
thơ mà còn là của nhân dân Pháp khi bị phát xít Đức xâm lược trong chiến tranh
thế giới lần thứ 2
- Nắm được các biện pháp nghệ thuật cơ bản của bài thơ: điệp khúc, kết cấu
vòng tròn, nhân cách hóa góp phần diễn tả cảm xúc dào dạt, tuôn trào
- Vun đắp tình yêu tự do, nhận thức tự do của mỗi cá nhân phải luôn gắn với
tự do của tổ quốc, dân tộc
B Phương pháp giảng dạy
- Học sinh soạn các câu hỏi GV phân công Trên lớp hs trình bày, lớp phát
biểu thảo luận; Giáo viên kết luận vấn đề
- Phân công chuẩn bị của học sinh (cuối tiết học trước): Tất cả hs đều đọc và
soạn các câu hỏi trong sgk (chuẩn), chuẩn bị trình bày nhóm (2,3 phút)
+ Nhóm 1: câu 2,3
+ Nhóm 2: câu 4
C Phương tiện giảng dạy :
- Sách giáo khoa, sách giáo viên, bản thiết kế
D Tiến trình bài dạy:
1 Ổn định lớp :
2 Lời vào bài : Tự Do là một đề tài lớn mang tính nhân văn phổ quát, thể
hiện khát vọng vĩnh cửu của con người mọi thời đại Đề tài Tự Do trở thành thánh
ca của cuộc kháng chiến chống phát xít Đức trong thế chiến thứ 2, và bài thơ Tự
Do của nhà thơ Pôn Ê-luy-a đã trở thành tiếng lòng đồng vọng của hàng triệu con
tim nước Pháp đang rên xiết vì bị mất nước
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung bài học
*Hoạt động 1 : Hướng dẫn đọc hiểu phần TD I Tiểu dẫn
1 Dựa vào TD, em hãy
tóm lược những nét cơ bản
HS (đã đọc TD ở nhà) phát biểu
1 Tác giả:
- Pôn Ê-luy-a (1895-1952) là nhà
Trang 2nhất về tác giả và tác phẩm
?
2 Nhận xét phần trả lời
của hs, nhấn mạnh nội
dung chính
3 Lưu ý hs: nguyên tác bài
thơ có 21 khổ thơ (không
kể dòng cuối cùng: Tự
Do), không vần, không dấu
chấm câu- trừ dòng cuối
cùng Bản dịch có 12 khổ
thơ
- Nêu được các nét lớn về tác giả
- Nêu được hoàn cảnh
ra đời bài thơ
thơ lớn nước Pháp
- Từng tham gia trào lưu siêu thực Trong chiến tranh thế giới lần thứ 2, ông thoát ly chủ nghĩa siêu thực, cùng nhân dân Pháp kháng chiến chống chủ nghĩa phát xít
- Thơ ông mang đậm chất trữ tình chính trị, hơi thở của thời đại
2 Bài thơ "Tự do":
- Hoàn cảnh sáng tác: Được viết vào mùa hè 1941, lúc nước Pháp đang bị phát xít Đức xâm lược
- Xuất xứ: Bài thơ được in trong tập "Thơ ca và chân lý, 1942" (1942)
*Hoạt động 2: Tổ chức đọc hiểu II Hướng dẫn đọc hiểu
1 Hướng dẫn cách đọc:
giọng tha thiết, bồi hồi;
nhấn giọng ở câu kết mỗi
khổ thơ và từ TỰ DO
2 Gọi 1 hs đọc bài thơ
HS đọc
*Hoạt động 3: HD đọc hiểu chi tiết.
1 Em hãy nêu ngắn gọn ấn
tượng chung nhất của mình
sau khi đọc bài thơ ?
(Về hình thức, về nhân vật
em, về tứ thơ ?)
* Diễn giảng thêm: Bài thơ
trữ tình chính trị, khắc họa
không khí thời đại - mang
đậm PC của tác giả.
HS trả lời được:
- Hình thức: điệp
- Tự Do được nhân
hóa thành em
- Dựa vào HCRĐ rút
ra tứ thơ
Em = TỰ DO (nhân hóa)
Tứ thơ bao trùm: Khát vọng tự do.
Trang 32 Dựa vào đặc điểm hình
thức và nội dung bài thơ,
em hãy chia đoạn và gọi
tên các đoạn thơ ?
3 Gọi đại diện nhóm 1
trình thuyết trình theo phân
công
4 Nhận xét Gợi ý hs phát
biểu bổ sung (nếu cần) Kết
luận các nội dung chính
DG: Hình ảnh thơ giản dị
lấy từ cuộc sống nhưng
vẫn rất sâu xa
(Có thể lưu ý về tính siêu
thực của bài thơ: ngẫu
hứng, phi logic, phá vỡ sự
ngăn cách khách thể và
chủ thể, chú trọng hình
ảnh thị giác )
- Lưu ý hs: chọn 1,2 khổ
thơ tiêu biểu để phân tích
(VD khổ 4,5)
4 HD tìm hiểu khổ thơ
cuối
- Tự Do có ý nghĩa như thế
nào đối với tác giả và mọi
người ?
HS chia bài thơ làm 2 đoạn, dùng điệp khúc
để gọi tên
Nhóm 1 trình bày (C2,3 sgk): (2-3 phút)
- Nổi bật hình thức lặp kết cấu, điệp từ
trên trên theo kiểu
"xoáy tròn"; câu thứ
tư mỗi khổ như một điệp khúc
- "Tôi viết tên em"
lên mọi không gian, thời gian
(Hữu hình: Viết trên
trang vở, trên bàn học, trên cây xanh, trên đất cát, trên tuyết, trên gươm đao người lính, trên mũ
áo các vua quan).
(Vô hình: Viết trên
thời thơ ấu âm vang, viết trên những mảnh đời trong xanh, trên
ao mặt trời ẩm mốc, viết trên hồ vầng trăng lung linh )
Hs trả lời được các nét nghĩa của đoạn
1 Nội dung.
a, 11 khổ đầu: Tôi viết tên
em-Tự Do
- Từ "trên" thể hiện cả không gian
và thời gian:
+ Chỉ địa điểm - không gian( tôi viết Tự Do ở đâu, vào đâu) + Chỉ thời gian ( tôi viết Tự Do khi nào)
- Tôi viết tên em lên mọi không gian bao la, lên mọi thời gian; Viết tên em lên những vật cụ thể hữu hình và cả những cái vô hình
Hình ảnh được liên tưởng ngẫu hứng Tình yêu, khát vọng tự do cháy bỏng của nhà thơ
b, Khổ cuối: Tôi gọi tên em - Tự Do
- Tự do- sức mạnh nhiệm màu
- Tự do- tái sinh những cuộc đời
Tình yêu tự do cũng là lời kêu
Trang 45.Yêu cầu hs tóm tắt những
đặc sắc về nghệ thuật bài
thơ
thơ
HS dựa vào phần phân tích trên trả lời
gọi hy sinh vì tự do
2 Nghệ thuật:
- Trùng điệp thủ pháp liệt kê, nhân hóa, lặp từ ngữ, cấu trúc qua các khổ thơ
- Hiệu quả: Nhạc điệu thơ gợi mạch cảm xúc hướng về tự do tuôn trào, triền miên, mạnh mẽ
*Hoạt động 4: Hướng dẫn tổng kết III Kết luận.
1 Gọi đại diện nhóm 2
trình thuyết trình theo phân
công
(Giải thích gọn về tính đa
chủ thể của bài thơ)
2 DG thêm: tác động rộng
lớn của bài thơ khi nó ra
đời và khát vọng tự do
vĩnh cửu của con người,
của các dân tộc.
Nhóm 2 trình bày (C4 sgk) Từ đó khái quát chủ đề bài thơ.(1-2 phút)
- Chủ đề: Khát vọng tự do cũng là lời kêu gọi hành động vì tự do của nhà thơ (và của cả dân tộc Pháp) khi đất nước bị phát xít xâm lăng
- Không thể sống trong nô lệ, Tự
Do trở thành mệnh lệnh của cuộc sống, là lương tâm của thời đại.Vì thế, bài thơ được xem là thánh ca của thơ kháng chiến Pháp
3 Củng cố - Dặn dò:
- Yêu cầu hs tóm tắt thật gọn những cốt lõi về nội dung và nghệ thuật
- Sau khi học bài thơ, em hãy bàn về hai chữ Tự Do trong cuộc sống hôm
nay
- Chuẩn bị bài: “Luyện tập vận dụng tổng hợp các phương thức biểu đạt”
4 Rút kinh nghiệm - Bổ sung: