Về kiến thức Giúp học sinh phân tích được hình thức nghệ thuật đặc sắc, độc đáo thể hiện khát vọng tự do của tác giả đồng thời cũng là của nhân dân Pháp qua bài thơ.. - Tiến trình bài
Trang 1Đọc thêm :
(Pôn Ê-luy-a)
I MỤCTIÊU Giúp học sinh
1 Về kiến thức
Giúp học sinh phân tích được hình thức nghệ thuật đặc sắc, độc
đáo thể hiện khát vọng tự do của tác giả đồng thời cũng là của
nhân dân Pháp qua bài thơ
Nhận thức được sức mạnh và giá trị của bài thơ
2 Về kĩ năng:
Nắm được nghệ thuật độc đáo, liên quan đến chủ nghĩa siêu thực
3 Về thái độ:
Giáo dục tình yêu tự do khát khao hành động để giành lấy tự do
II CHUẨN BỊ
1.Chuẩn bị của giáo viên
- Đồ dùng dạy học : Tài liệu tham khảo: Sách giáo viên, Thiết kế
bài giảng Ngữ văn 12, Ôn tập Ngữ văn 12 Soạn giáo án
- Phương án tổ chức lớp học : Đọc diễn cảm, gợi mở, thảo luận, bình giảng
2 Chuẩn bị của học sinh : Đọc sách giáo khoa, soạn bài theo hướng dẫn sách
giáo khoa
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra nề nếp, sĩ số, tác phong học
sinh
2 Kiểm tra bài cũ : (5 phút)
Câu hỏi: Tóm tắt đoạn trích “Con người không thể bị đánh bại” (Trích ông già
và biển cả – Hê-ming-uê) Phương pháp sáng tác “tảng băng trôi” thể hiện như thế nào trong đoạn trích?
3 Giảng bài mới:
- Vào bài : (2 phút)
Trang 2dắc, Huy-gô Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu một tác giả nổi tiếng của nền văn học nầy Đó là P Ê-luy-a với tác phẩm “Tự do” Một tác phẩm làm rung cảm mãnh liệt hàng triệu trái tim vì tính nhân văn sâu sắc của nó
- Tiến trình bài dạy:
THỜI
GIAN
HOẠT ĐỘNG
CỦA GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
NỘI DUNG KIẾN THỨC
7’
20’
Hoạt động 1
-Dựa vào SKG, em
hãy trình bày một
vài nét về tác giả
Pôn- Êluya ?
-Giáo viên bổ sung
những nét cơ bản về
chủ nghĩa siêu thực
-Khuynh hướng
nghệ thuật xuất hiện
ở Pháp năm 1922
-Hướng tới nghệ
thuật cao siêu chỉ
trực giác mới nắm
bắt được
- Khai thác mối
quan hệgiữa thực và
mộng, vô thức và ý
thức
-Hình thức tác
phẩm xáo trộn
không tuân theo
lô-gíc thông thường
Hoạt động 2
Hoạt động 1
Học sinh tìm hiểu về tác giả, tác phẩm
Hoạt động 2
I.TÌM HIỂU CHUNG: 1.Tác giả:
Pôn-Êluya( 1895-1952), là nhà thơ lớn của nước Pháp, nhà thơ có vị trí đặc biệt trong dòng thơ kháng chiến chống phát xít Đức
-Thơ ông mang đậm chất trữ tình chính trị, mang đậm hơi thở của thời đại
2 Tác phẩm:
a Hoàn cảnh sáng tác:
Bài thơ ra đời đúng thời gian phát xít Đức đang dày xéo nước Pháp
( mùa hè 1941) và được coi
là thánh ca của thơ kháng chiến Pháp
b Vị trí:
Bài thơ được rút trong tập “ Thơ ca và chân lí” (1942) Nguyên văn bài thơ không
có vần Không có dấu chấm câu
Trang 3Giáo viên hướng
dẫn học sinh đọc
tác phẩm cho cả lớp
nghe
Theo em, bài thơ
nầy có thể tiếp cận
tìm hiểu bằng cách
nào?
Giáo viên giới
thiệu một cách tiếp
cận :đi từ những
dấu hiệu nghệ thuật
để tìm hiểu nội
dung tư tưởng
Học sinh đọc hiểu tác phẩm, đọc đúng giọng: lúc trầm lắng, khi sôi nổi, mãnh liệt
II H ư ớng dẫn đọc hiểu : 1.Đọc - giải thích từ khó:
2 Tìm hiểu văn bản:
a.Khát vọng tự do :
- Hình ảnh trong các khổ thơ thể hiện sự liên tưởng ngẫu hứng Tự Do được viết mọi nơi, mọi lúc, trên các vật hữu hình lẫn trừu tượng:
+ Viết tên em- Tự Do lên những vật cụ thể, hữu hình (trên trang vở, trên bàn học, trên cây xanh, trên đất cát, trên tuyết, trên gươm đao ng-ười lính, trên mũ áo các vua quan )
+ Viết tên em – Tự Do lên những cái trừu tượng, vô hình ( Viết trên thời thơ ấu
âm vang, viết trên những mảnh đời trong xanh, trên ao mặt trời ẩm mốc, viết trên hồ vầng trăng lung linh )
=>Những hình ảnh thơ giản
dị lấy từ cuộc sống không làm mất đi tính thiêng liêng của Tự Do mà
ngược lại còn làmTự Do đ-ược mở rộng ra nhiều nghĩa:
Tự Do hoá thân vào mọi nơi, mọi chỗ, gắn với cuộc sống Qua đó làm nổi bật khát khao hướng tới Tự Do của
Trang 4Em có suy nghĩ gì
về cách lặp từ theo
kiểu xoáy tròn
“trên-trên”?
Theo em “trên”
trong bài thơ được
sử dụng với những
ý nghĩa nào? Có
phải nó chỉ được
hiểu là giới từ chỉ
nơi chốn, địa
điểm ?
Hãy liệt kê ra
những địa địa điểm,
nơi chốn mà nhà
thơ viết từ “tự do”
lean đó? Cảm xúc
Học sinh thảo luận
tác giả
-Tự Do được nhân hoá thành
“em” -người thân yêu nhất -> cảm xúc hướng về Tự Do rất tha thiết, đó cũng chính là quyết tâm hành động hướng tới tự do, giành và bảo vệ Tự
Do Tác giả nh sẵn sàng bắt đầu lại cuộc đời để được gắn
bó với Tự Do
- Điệp khúc “ Trên tôi viết tên em”
=> thể hiện khát vọng tự do thiết tha đến cháy bỏng của tác giả
b Đặc sắc nghệ thuật:
- Giới từ “ trên” được lặp lại rất nhiều trong bài thơ:
+ Chỉ địa điểm - không gian ( tôi viết Tự Do ở đâu, vào đâu)
+ Chỉ thời gian ( tôi viết Tự
Do khi nào)
=> Như vậy trong bài thơ, giới từ “trên” hiểu theo nghĩa không gian nhưng cũng có thể hiểu theo nghĩa thời gian ( ở một số ý thơ)
- Hình ảnh thơ giản dị, lối thơ không dùng dấu chấm (.) -> tạo cảm xúc tuôn chảy
ào ạt
- Lối điệp từ, điệp cấu trúc theo hình thức xoáy tròn -> tạo điểm nhấn cho cảm xúc
Trang 55’
của em khi bắt gặp
những hình ảnh
nầy?
Hoạt động 3
- Giáo viên hướng
dẫn học sinh dựa
vào bài học để
tổng kết theo hai
khía cạnh:
+ Nội dung
+ Nghệ thuật
Hoạt động 4
Hoạt động 3
HS dựa vào bài học
để tổng kết
hướng về hai chữ “ Tự Do”
III Kết luận:
Bài thơ được xem là thánh ca của thơ kháng chiến Pháp Trước hết đó là tình yêu tự do tha thiết tuôn trào
từ chính trái tim nhà thơ, Êluya đã viết lên một bài thơ xúc động truyền khát khao tự
do, khát khao hành động để giành lấy tự do mang đến cho tất cả mọi người Bài thơ được in ra và phổ biến rông khắp như những tờ truyền đơn kêu gọi tinh thần quyết tâm kháng chiến của nhân dân để có được tự do,
để được “ gọi tên em - Tự Do” trên đất nước của mình Bài thơ thể hiện tình yêu tha thiết đối với tự do của tác giả
III Tổng kết
1 Gía trị nghệ thuật :
- Kiểu kết cấu trùng điệp
- Nghệ thuật nhân hoá
- Nghệ thuật liệt kê hình ảnh
2 Gía trị nội dung :
- Laứ baứi thụ ngụùi ca tửù
do theồ hieọn nieàm say name tửù do moọt caựch maừnh lieọt
IV.luyện tập
Trang 6Bài tập 1:
Bài tập: Em hãy
tìm một số bài thơ
có cùng chủ đề với
“ Tự Do” của
Êluya
Hoạt động 4
4 Củng cố :
- Ra bài tập về nhà: Học sinh về nhàhọc bài, đọc lại tác phẩm Làm bài tập ở
sách giáo khoa
- Chuẩn bị bài : - Xem trước bài mới
IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG: