- Các nhóm còn lại nhận xét, bổ sung nội dung cho hoàn chỉnh.. HS lắng nghe phần nhận xét chung, diễn giảng và chốt lại nội dung cơ cần nắm của GV, ghi nhận nội dung bài.. - GV gọi các
Trang 1THỰC HÀNH CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG
VĂN NGHỊ LUẬN
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT :
o Biết phát hiện, phân tích và sửa chữa được các lỗi về lập luận trong văn nghị luận
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG :
1 Kiến thức :
o Một số lỗi về lập luận
o Cách sửa các lỗi về lập luận
2 Kĩ năng :
o Nhận diện, phân tích được các lỗi về lập luận trong một số văn bản nghị luận
o Sửa chữa các lỗi về lập luận
o Có kĩ năng tạo lập các văn bản nghị luận có lập luận chặt chẽ, sắc sảo
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1 Ổn định lớp : KTSS
2 Kiểm tra bài cũ : kiểm tra sự chuẩn bị bài tập mà GV đã phân cho các
nhóm
3 Bài mới : ( lời vào bài )
HOẠT ĐỘNG
CỦA THẦY
HỌAT ĐỘNG CỦA TRÒ
NỘI DUNG CẦN ĐẠT
- GV ôn lại kiến
thức cũ : Lập
luận trong văn
nghị luận.
Hãy nhắc lại các
khái niệm sau :
HS nhắc lại các khái niệm : lập luận, luận điểm, luận cứ
HS lắng nghe phần nhận xét và
LỖI TRONG CÁC ĐOẠN VĂN LÀ :
Câu a : Tìm lỗi
Chữa lỗi
Trang 2Lập luận là
gì ?
Thế nào là
luận điểm ?
Luận cứ ?
- GV gọi HS trình
bày, nhận xét bổ
sung cho đầy đủ
3 khái niệm trên.
- GV nhận xét
chung và nhắc
lại một lần nữa
khái niệm : lập
luận, luận điểm,
luận cứ.
- GV chia nhóm
cho HS chuẩn bị
trước ở nhà ( 6
nhóm )
- GV gọi đại diện
nhóm đứng lên
trình bày nhận
xét, bổ sung cho
nội dung hoàn
chỉnh.
- GV gọi nhóm 1
trình bày câu a.
gợi nhắc của GV
để nhớ lại kiến thức
+ Nhóm 1 : câu a
1HS đại diện nhóm 1 đứng lên trình bày
- Các nhóm còn lại nhận xét, bổ sung nội dung cho hoàn chỉnh
HS lắng nghe phần nhận xét chung, diễn giảng
và chốt lại nội dung cơ cần nắm của GV, ghi nhận nội dung bài
Luận cứ nêu không đầy đủ, chỉ đề cập đến một khía cạnh rất đẹp : hiểu biết, nhận thức
về tự nhiên ( thời tiết ) ->
không phù hợp với luận điểm
Nguyên nhân :
+ Không nắm được khía cạnh
cụ thể của vấn
đề nghị luận
+ Không hiểu mối liên hệ lôgíc của các luận cứ và thiếu dẫn chứng cụ thể để làm rõ cho luận điểm
Gía trị quan trọng nhất của văn học dân gian là giá trị nhận thức Văn học dân gian chứa đựng một lượng kiến thức khổng lồ, phong phú
về tự nhiên và đời sống xã hội Truyện
cổ tích giúp chúng ta hiểu cuộc đấu tranh không khoan nhượng giữa cái thiện và cái
ác, tâm hồn hướng thiện của nhân dân
Ca dao dân ca bồi dưỡng tình yêu quê hương đất nước, gia
đình “Anh đi anh nhớ
quê nhà – Nhớ canh
rau muống nhớ cà
dầm tương” Tục ngữ lại phổ biến những kinh nghiệm qua phán đoán từ thực tiễn “Chuồn chuồn bay thấp thì mưa – Bay cao thì nắng, bay vừa thì râm”
Câu b : Tìm lỗi
Chữa lỗi
Trang 3- GV gọi nhóm 2
trình bày câu b.
- GV gọi các
nhóm còn lại
nhận xét, bổ sung
nội dung cho
hoàn chỉnh.
- GV nhận xét,
diễn giảng và
chốt lại nội dung
cơ bản cần nắm.
- GV gọi nhóm 3
trình bày câu c.
- GV gọi các
nhóm còn lại
nhận xét, bổ sung
+ Nhóm 2 : câu b
1HS đại diện nhóm 2 đứng lên trình bày
- Các nhóm còn lại nhận xét, bổ sung nội dung cho hoàn chỉnh
HS lắng nghe phần nhận xét chung, diễn giảng
và chốt lại nội dung cơ cần nắm của GV, ghi nhận nội dung bài
+ Nhóm 3 : câu c
1HS đại diện nhóm 3 đứng lên trình bày
- Các nhóm còn lại
không rõ ràng ( nội dung câu 1
và 2 không phù hợp ), luận cứ không chặt chẽ thiếu lôgíc
Nguyên nhân :
không nắm vững vấn dề trình bày, không hiểu mối quan
hệ các chi tiết trong tác phẩm -> khái quát
không phù hợp đối tượng, không triển khai được các luận
cứ xác đáng và thuyết phục
Người thanh niên trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long không chỉ say mê công việc, lạc qua yêu đời mà còn rất thèm người Anh thèm người tới mức Anh vẫn yêu đời, vẫn yêu người
Câu c : Tìm lỗi Chữa lỗi
Luận điểm chưa
rõ ràng, chưa phù hợp với bản chất của đối tượng nghị luận
Luận cứ quá sơ lược, không đầy
đủ, chưa trình bày được những khía cạnh chủ yếu liên quan đến chi tiết
“Tràng nhặt
được vợ” đã đi
Truyện ngắn “Vợ
nhặt” của Kim Lân
đã cho ta thấy sức mạnh của tình người trong hoàn cảnh khó khăn của cuộc sống Trong cái đói gay gắt,
họ đã biết nương tựa vào nhau, chia sẻ cho nhau Đó chính là biểu hiện của giá trị nhân đạo trong tác phẩm
Trang 4nội dung cho
hoàn chỉnh.
- GV nhận xét,
diễn giảng và
chốt lại nội dung
cơ bản cần nắm.
- GV liên hệ thực
tế về thực trạng
viết văn của HS
hiện nay
- GV gọi nhóm 4
đứng lên trình
bày câu d
- GV gọi các
nhóm còn lại
nhận xét, bổ sung
nội dung cho
hoàn chỉnh.
- GV nhận xét,
diễn giảng và
chốt lại nội dung
cơ bản cần nắm.
nhận xét, bổ sung nội dung cho hoàn chỉnh
HS lắng nghe phần nhận xét chung, diễn giảng
và chốt lại nội dung cơ cần nắm của GV, ghi nhận nội dung bài
+ Nhóm 4 : câu d
1HS đại diện nhóm 4 đứng lên trình bày
- Các nhóm nhóm còn lại nhận xét,
bổ sung nội dung cho hoàn chỉnh
HS lắng nghe phần nhận xét chung, diễn giảng
và chốt lại nội
đến kết luận chung về giá trị nhân đạo của tác phẩm
Câu d : Tìm lỗi Chữa lỗi
Không nêu được luận điểm cần trình bày
Luận cứ được nêu ra làm tiền
đề dẫn nhập cho lập luận cũng quá lan man, xa rời vấn đề
Nguyên Nhân :
+ Không nắm được rõ phạm vi luận điểm cần trình bày ;
+ Không tìm được những luận cứ cần thiết, liên quan trực tiếp đến luận điểm chính đang triển khai
Sóng từ đâu đến và sóng đi đâu về đâu ? Xuân Quỳnh hóa thân vào sóng để tự bộc lộ tình yêu của mình Đó là những cung bật cảm xúc tha thiết mãnh liệt, những đam mê cháy bổng rạo rực trong lòng
“Con sóng dới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi ! Con sóng nhớ bờ Ngày đêm không ngủ được
Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức”
Câu e : Tìm lỗi Chữa lỗi
Luận cứ thiếu lôgíc, quan hệ giữa các luận cứ không chặt chẽ,
Lòng thương người của Nguyễn Du bao trùm lên toàn bộ tác phẩm “Truyện Kiều”
Trang 5- GV gọi nhóm 5
đứng trình bày
câu e.
- GV gọi các
nhóm còn lại
nhận xét, bổ sung
nội dung cho
hoàn chỉnh.
- GV nhận xét,
diễn giảng và
chốt lại nội dung
cơ bản cần nắm.
dung cơ cần nắm của GV, ghi nhận nội dung bài
+ Nhóm 5 : câu e
1HS đại diện nhóm 5 đứng lên trình bày
- Các nhóm còn lại nhận xét, bổ sung nội dung cho hoàn chỉnh
HS lắng nghe phần nhận xét chung, diễn giảng
và chốt lại nội dung cơ cần nắm của GV, ghi nhận nội dung bài
không phù hợp, không có các dẫn chứng đầy
đủ để làm rõ luận điểm được nêu cũng chưa thật xác đáng, các dùng từ
“lòng thương người” quá chung, chưa phản ánh được bản chất của vấn đề
Đoạn nào của truyện cũng đều thể hiện tấm lòng ấy của Nguyễn Du Ông thương nàng Kiều phải bán mình chuộc tội cho cha và em Ông xót xa khi Kiều phải “Thanh y hai lượt, thanh lâu hai lần” Ông cảm thông chia sẽ với kiều Ta càng hiểu vì sao
“Truyện Kiều” đạt đến đỉnh cao của chủ nghĩa nhân đạo
Câu g : Tìm lỗi Chữa lỗi
Lỗi ở cách tổ chức lập luận
Luận cứ được nêu làm tiền đề
để dẫn nhập cho luận điểm chính quá rườm rà, lan man, không cần thiết, không
có vai trò làm nổi bật vấn đề
Cây xà nu là một cây
họ thông ở Tây Nguyên Xà nu là loại cây gỗ quý và đặc biệt có sức sống rất mãnh liệt Rừng
xà nu là biểu tượng cho dân làng Xôman Hình ảnh những thế
hệ cây xà nu gợi lên
sự nối tiếp của thế hệ người dân nơi đây trong cuộc chiến không cân sức với kẻ thù hung bạo là đế quốc Mĩ
Câu h : Tìm lỗi Chữa lỗi
Trang 6- GV gọi nhóm 6
đứng lên trình
bày câu g.
- GV gọi các
nhóm còn lại
nhận xét, bổ sung
nội dung cho
hoàn chỉnh.
- GV nhận xét,
diễn giảng và
chốt lại nội dung
cơ bản cần nắm.
- GV gọi nhóm 1
đứng trình bày
câu h.
+ Nhóm 6 : câu g
1HS đại diện nhóm 6 đứng lên trình bày
- Các nhóm còn lại nhận xét, bổ sung nội dung cho hoàn chỉnh
HS lắng nghe phần nhận xét chung, diễn giảng
và chốt lại nội dung cơ cần nắm của GV, ghi nhận nội dung bài
+ Nhóm 1 : câu h
1HS đại diện nhóm 1 đứng lên trình bày
không rõ ràng, không phù hợp với kết luận, luận cứ thiếu tính hệ thống, không đầy đủ, không toàn diện
VHDG có giá trị nuôi dưỡng tâm hồn con người Các tác phẩm của VHDG đều hướng con người tới cái “chân, thiện, mĩ”
Cô Tấm phải chết đi sống lại nhiều lần để cuối cùng trở lại làm người, giết kẻ thù, giành lại hạnh phúc Thạch Sanh cũng là hiện thân của người lao động giỏi, dũng cảm và chân thật, bị
mẹ con Lý Thông gian tham độc ác đánh lừa, nhưng cuối cùng chàng vẫn được làm phò mã, nối ngôi vua
Những câu ca dao ru hồn ta bằng tình yêu quê hương đất nước
và gắn bó với con người, biết ơn tổ tiên, ông cha, biết rèn mình góp phần nuôi dưỡng tâm hồn con người
VHDG còn tiêu biểu cho nhiều phong cách nghệ thuật, đặt nền móng cho văn học viết Nhà văn học gì
ở truyện cổ tích, nhà
Trang 7- GV gọi các
nhóm còn lại
nhận xét, bổ sung
nội dung cho
hoàn chỉnh.
- GV nhận xét,
diễn giảng và
chốt lại nội dung
cơ bản cần nắm.
- Các nhóm còn lại nhận xét, bổ sung nội dung cho hoàn chỉnh
HS lắng nghe phần nhận xét chung, diễn giảng
và chốt lại nội dung cơ cần nắm của GV, ghi nhận nội dung bài
thơ học gì ở ca dao Phải chăng học về cốt truyện, bố cục truyện, những tình tiết, sự kiện, tình huống gây cho người đọc, người nghe sự hứng thú Cách so sánh ẩn dụ, nhân hóa của ca dao là những bài học sáng giá cho những nhà văn và cả với ai “Trót
nợ vì thơ phải chuốt lời”
* Lưu ý :
- Xác định rõ luận điểm cần trình bày : luận điểm phải phù hợp với đối tượng nghị luận, phải thể hiện được khía cạnh bản chất của đối tượngcần bàn
- Dùng phương tiện ngôn ngữ phù hợp : câu văn, từ ngữ rõ ràng, chính xác để diễn đạt đúng nội dung cần trình bày
- Có nhiều cách trình bày và sắp xếp luận điểm trong đoạn văn nhưng luôn phải chú
ý đến tính lôgíc, nhất quán của các luận điểm, luận cứ
Trang 8- GV khái quát lại
vấn đề qua lưu ý.
HS lắng nghe và ghi nhận nội dung
mà GV chốt lại
4 Củng cố :
Khi viết văn nghị luận, nên chú ý tránh những lỗi gì ? ( GV nhận xét và chốt lại vấn đề )
5 Dặn dò :
- Về nhà học bài + Đọc lại các ngữ liệu trong bài “Thực hành chữa lỗi lập luận
trong văn nghị luận”.
- Tự kiểm tra và sửa các lỗi lập luận trong quá trình tạo lập văn bản
- Chuẩn bị bài kĩ, tuần sau thi HKI