Niềm hân hoan sung sướng của người dân khi quê hương được giải phóng 2.. giác ngộ cách mạng.- Tiến trình bài dạy: THỜI GIAN HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH NỘI DUNG KIẾN
Trang 1Đọc thêm :
I MỤCTIÊU Giúp học sinh (Nông
Quốc Chấn)
1 Về kiến thức
Tội ác của thực dân Pháp gây ra cho đồng bào Cao Bắc Lạng nói riêng
và nhân dân Việt Nam ta nói chung
Niềm hân hoan sung sướng của người dân khi quê hương được giải
phóng
2 Về kĩ năng:
Nét độc đáo về nghệ thuật: Lối thơ giàu hình ảnh, lối so sánh cụ thể sát
với thực tế, không can hư cấu
3 Về thái độ:
Giáo dục tình cảm yêu quê hương đất nước, lòng căm thù giặc
II CHUẨN BỊ
1.Chuẩn bị của giáo viên
- Đồ dùng dạy học : Tài liệu tham khảo: Sách giáo viên, Thiết kế
bài giảng Ngữ văn 12, Ôn tập Ngữ văn 12 Soạn giáo án
- Phương án tổ chức lớp học : Đọc diễn cảm, gợi mở, thảo luận, bình giảng
2 Chuẩn bị của học sinh : Đọc sách giáo khoa, soạn bài theo hướng dẫn sách
giáo khoa
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra nề nếp, sĩ số, tác phong học
sinh
2 Kiểm tra bài cũ : (5 phút)
Câu hỏi:
3 Giảng bài mới:
- Vào bài : (2 phút)
Trong chiến dịch Biên giới 1950, quê hương nhà thơ Nông Quốc Chấn được
hoàn toàn giải phóng Bài thơ thể hiện sự cảm xúc chân thành, giản dị, tự
Trang 2giác ngộ cách mạng.
- Tiến trình bài dạy:
THỜI
GIAN
HOẠT ĐỘNG
CỦA GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
NỘI DUNG KIẾN THỨC
7’ Hoạt động 1
-Dựa vào SKG, em
hãy trình bày một
vài nét về tiểu sử
và quá trình sáng
tác của nhà thơ
Nông Quốc Chấn
Văn bản Dọn về
làng sáng tác khi
Hoạt động 1
Học sinh tìm hiểu về tác giả, tác phẩm
I.TÌM HIỂU CHUNG:
1.Tác giả: Nông Quốc
Chấn (1923 – 2002) Tên khai sinh: Nông Văn Quỳnh
- Quê: Ngân Sơn – Bắc Cạn.
-Sớm tham gia cách mạng
và trưởng thành trong kháng chiến
2 Sự nghiệp
-Tác phẩm chính:
+ Tiếng ca người Việt Bắc (1959)
+ Đèo gió (1968) + Suối và biển (1984) + Một số tập thơ bằng tiếng Tày
Thơ ông giản dị, tự nhiên, giàu hình ảnh mang đặc trưng của người miền núi
3 Bài thơ “Dọn về làng”
-Hoàn cảnh sáng tác (1950):
Viết về quê hương tác giả vào những năm kháng chiến chống Pháp đầy đau thương
Trang 3nào? Giá trị tiêu
biểu của văn bản là
gì ?
Hoạt động 2
Giáo viên hướng
dẫn học sinh đọc
hiểu tác phẩm
Em hãy phát biểu
chủ đề của bài thơ ?
Tác giả đã miêu tả
nỗi thống khổ của
nhân dân và tội ác
của giặc qua những
chi tiết hình ảnh nào
trong bài thơ ?
Hoạt động 2
Học sinh đọc hiểu tác phẩm
Chủ đề:
mà anh dũng
*Gía trị tác phẩm:
-Một trong một trăm bài thơ hay nhất thế kỉ XX
Đoạt giải nhì tại đại hội liên hoan TNSV thế giới tại Đức
II Đọc – hiểu văn bản
1 Đọc diễn cảm
2 Chú thích
*Mạch cảm xúc -Niềm vui khi Cao – Bắc – Lạng được giải phóng
-Nỗi buồn tủi, xót xa, căm giận trước sự tàn phá của quân xâm lược
-Trở lại cảm xúc hân hoan, vui sướng khi quê hương được sống thanh bình
a.Chủ đề
Nỗi thống khổ của nhân dân được diễn đạt rất cụ thể bằng những từ
ngữ, hình ảnh gần gũi với đời sống sinh hoạt của người dân tộc miền núi
b1 Nỗi thống khổ của nhân dân và tội ác của giặc Phap:
*Từ ngữ, hình ảnh
Mấy năm: thời gian kéo dài Quên tết… quên rằm … Chạy hết núi khe,cay
Trang 4Câu hỏi: Tác giả
miêu tả nỗi thống
khổ của nhân dân và
tội ác tày trời của
giặc nhằm mục đích
gì?
Thái độ của nhân
vật trữ tình và nhân
dân đợc thể hiện
qua những câu thơ
nào? ý nghĩa?
Thảo luận nhóm
* - Khắc sâu mối thù
với quân xâm lược
- Thể hiện được sự nhận thức tỉnh táo của người
dân trước âm mưu hiểm độc của kẻ thù
- Biết nén đau thương
mà vượt lên nỗi khổ của chính mình
đắng…
Lán sụp; nát cửa; vắt bám
Mẹ địu em chạy; con sau lưng tay dắt bà; vai đầy tay nải…
Cuộc sống yên ấm bị đảo lộn, nhà cửa tan hoang, gia đình li tán, cơ cực
* Tội ác của giặc:
- Lán đốt trơ trụi, súng nổ, Tây lùng.
- Áo quần bị vơ vét.
- Cha bị bắt, bị đánh chết.
- Chôn cất cha Bằng khăn của mẹ.
Liệm bằng áo của con
- Máu đầy tay, nước tràn đầy mặt…
* - Khắc sâu mối thù với
quân xâm lược
- Thể hiện được sự nhận thức tỉnh táo của người dân trước âm mưu hiểm độc của
kẻ thù
- Biết nén đau thương mà vượt lên nỗi khổ của chính mình
“Mày sẽ chết! Thằng giặc Pháp hung tàn
Băm xương thịt mày tao mới hả”
=>Mối thù đế quốc khắc sâu
Trang 5Em có nhận xét gì
về cách diễn tả niềm
vui của nhân dân
khi đợc giải phóng ?
Niềm vui của nhân
dân đợc tác giả diễn
tả qua những hình
ảnh, từ ngữ nào?
Thảo luận: (Thời gian
trong lòng như một lời thề tạc vào đá núi
b2 Niềm vui của nhân dân khi quê hương được giải phóng:
*Hình ảnh, từ ngữ
Cười vang Xuống làng
Người nói cỏ lay
Ô tô kêu vang đường cái
Ríu rít tiếng cười con trẻ…
Mật độ động từ dày đặc diễn tả
xúc cảm mừng vui, hân hoan
khi quê hương đã trở lại cuộc
sống thanh bình
“Mẹ! Cao – Lạng hoàn toàn giải phóng”
“Đuổi hết nó đi con sẽ về trông mẹ”
Lời gọi thể hiện niềm vui;
lời hứa hẹn
* Hình tượng người mẹ gợi nhiều suy ngẫm
->Người mẹ thân yêu trong tâm thức tác giả
->Người mẹ quê huơng trong ý nghĩa tự thân của tác phẩm
=>Với ngôn ngữ mộc mạc,
Trang 65’
Câu hỏi: Nêu và
phân tích màu sắc
dân tộc qua cách sử
dụng hình ảnh từ
ngữ của nhà thơ ?
Hoạt động 3
Giáo viên hướng
dẫn học sinh học
sinh dựa vào bài học
và phần ghi nhớ
trong SGK để tổng
kết theo hai khía
cạnh:
+ Nội dung
+ Nghệ thuật
Hoạt động 4
Bài tập 1:
5 phút)
Hoạt động 3
Học sinh dựa vào bài học và phần ghi nhớ trong SGK để tổng kết
Hoạt động 4
lối thơ giản dị, ý thơ chân thực, tác giả đã diễn tả niềm vui với đủ cung bậc, ở các đối tượng, vui nhất là niềm vui của nhân vật trữ tình
b3 Màu sắc dân tộc qua cách sử dụng hình ảnh, từ ngữ
- Hình ánh so sánh:
Người như kiến; súng như
củi Người nói cỏ lay trong rừng rậm Hổ…đến đẻ con trong vườn chuối
=>Cụ thể, gần gũi
=> cách nói của đồng bào dân tộc
- Từ ngữ: hàng đàn; quên
tết tháng giêng, quên rằm tháng bảy; mày; tao…
=>Cách diễn tả nỗi đau cũng như niềm vui sướng của tác giả sinh động giàu hình ảnh mà rất cụ thể thuần phác, hồn nhiên như chính tâm hồn của người dân miền núi
3 Tổng kết:
Nông Quốc Chấn Nhà thơ tiêu biểu của thơ ca đồng bào các dân tộc thiểu số
Thơ ông chân thực, hình ảnh sinh động gần gũi với
Trang 7sinh hoạt cũng nh tâm hồn
ngời miền núi
- Bài thơ Dọn về làng Miêu tả chân thực sinh động
về nỗi khổ của nhân dân
Tố cáo tội ác tàn bạo cuả
thực dân Pháp
IV.luyện tập 4 Củng cố : - - Ra bài tập về nhà: Học sinh về nhàhọc bài, đọc lại tác phẩm Làm bài tập ở sách giáo khoa Học thuộc lòng những câu, đoạn thơ tiêu biểu trong bài thơ - Tìm đọc: Tác phẩm thơ của nhà thơ - Soạn bài - Chuẩn bị bài : - Xem trước bài mới IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG: