Mục tiêu cần đạt : + Kiến thức :Qua bài học giúp HS: Cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn và niềm khát khao của người phụ nữ về một tình yêu thuỷ chung, bất diệt.Thấy được đặc sắc về nghệ thuật
Trang 1(Xuân Quỳnh)
A Mục tiêu cần đạt :
+ Kiến thức :Qua bài học giúp HS: Cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn và niềm khát khao của người phụ nữ về một tình yêu thuỷ chung, bất diệt.Thấy được đặc sắc về nghệ thuật kết cấu, xây dựng hình ảnh, nhịp diệu và ngôn từ của bài thơ
+ Kĩ năng : Trình bày, trao đổi về mạch cảm xúc của bài thơ, về sự thể hiện hình tượng sóng và
em trong bài thơ Phân tích, so sánh, bình luận về vẻ đẹp của tình yêu trong thơ ca, về vẻ đẹp của gương mặt thơ Xuân Quỳnh
+ Thái độ : Tự nhận thức về vẻ đẹp tình yêu trong cuộc sống
B Chuẩn bị :
+GV : Soạn bài , chuẩn bị tư liệu giảng dạy SGK, SGV, Thiết kế bài học
+HS chuẩn bị: đọc kĩ SGK và trả lời các câu hỏi trong phần hướng dẫn học bài
C.Phương tiện: SGK, SGV, Thiết kế bài học.
D Phương pháp:
- Hướng dẫn HS tiếp cận và khám phá TP qua phát vấn, đàm thoại về các h/ả, từ ngữ, âm điệu của bài thơ
- Kết hợp việc đọc diễn cảm với các hình thức nêu vấn đề, phát vấn, đàm thoại, thảo luận nhóm
F Tiến trình tổ chức:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
- Trong bài thơ Đò Lèn, cái tôi của tác giả thời thơ ấu được thể hiện như thế nào?
- Tình cảm sâu nặng của tác gia đối với bà được thể hiện như thế nào?
- Cách thể hiện tình cảm của tác giả đối với bà có gì đặc biệt?
3 Bài mới:
Trang 2HO T Đ NG THÀY VÀ TRÒ Ạ Ộ N I DUNG C N Đ T Ộ Ầ Ạ
? Nêu vài nét v ti u s Xuân ề ể ử
Quỳnh có nh h ả ưở ng đ n s ế ự
nghi p văn h c, là phong ệ ọ
cách ngh thu t th ệ ậ ơ
? C m nh n hai kh cu i ả ậ ổ ố
c a bài th ? ủ ơ
Bài th ra đ i vào th i gian ơ ờ ờ
nào?
I Tìm hi u chung: ể
1 Tác gi : ả Xuân Quỳnh (1942 - 1988)
- M côi m t nh , s ng v i bà n i, khao khát tình ồ ẹ ừ ỏ ố ớ ộ yêu th ươ ng.
- M t trong s ít g ộ ố ươ ng m t th tr th i ch ng Mĩ ặ ơ ẻ ờ ố
- Th Xuân Quỳnh là ti ng lòng c a m t tâm h n ơ ế ủ ộ ồ
ph n nhi u tr c n, v a h n nhiên, t ụ ữ ề ắ ẩ ừ ồ ươ ắ i t n, v a ừ chân thành, đ m th m và luôn da di t trong khát ằ ắ ế
v ng h nh phúc đ i th ọ ạ ờ ườ ng.
2 Bài th : ơ
a Xu t x và hoàn c nh sáng tác: ấ ứ ả Sáng tác năm 1967
trong chuy n đi th c t vùng bi n Diêm Đi n ế ự ế ở ể ề
(Thái Bình) In trong t p ậ Hoa d c chi n hào ọ ế (1968).
b Giá tr n i dung và ngh thu t: ị ộ ệ ậ Sóng là m t bàiộ
th đ c s c vi t v tình yêu, r t tiêu bi u cho ơ ặ ắ ế ề ấ ể phong cách th Xuân Quỳnh ơ
c Hình t ượ ng “sóng”: Sóng là hình nh n d c a ả ẩ ụ ủ tâm tr ng ng ạ ườ i con gái đang yêu, là s hoá thân, ự phân thân c a nhân v t tr tình ủ ậ ữ
II Đ c- hi u văn b n: ọ ể ả
Trang 3?Hình t ượ ng bao trùm,
xuyên su t bài th là hình ố ơ
t ượ ng sóng M ch liên k tạ ế
các kh th là nh ng khám ổ ơ ữ
phá liên t c v ụ ề sóng Hãy
phân tích hình t ượ ng sóng?
?Gi a ữ sóng và em trong bài
th có m i quan h nh th ơ ố ệ ư ế
nào? Nh n xét v ngh thu t ậ ề ệ ậ
k t c u c a bài th ? ế ấ ủ ơ
?Ch ra s t ỉ ự ươ ng đ ng gi a ồ ữ
tr ng thái tâm h n c a ạ ồ ủ
ng ườ i ph n đang yêu v i ụ ữ ớ
nh ng con sóng? ữ
?Nh n xét gì v 2 câu đ u? ậ ề ầ
Trong lòng ng ườ i con gái
đang yêu đôi khi m nh mẽ vô ạ
cùng:
"Đêm n m l ng ch ng ằ ư ẳ
ra đ ườ ng g p anh" ặ
Nh ng là con gái nên đôi khi ư
1.Nh ng bi u hi n c th c a tình yêu: ữ ể ệ ụ ể ủ
a Hai kh đ u: ổ ầ Tình yêu là qui lu t c a muôn đ i ậ ủ ờ
- d d i ><d u êm ữ ộ ị
n ào>< l ng lẽ ồ ặ
=> hai tr ng thái đ i ngh ch c a sóng cũng là nh ng ạ ố ị ủ ữ
bi n đ ng khác th ế ộ ườ ng v tr ng thái tâm lí tình yêu ề ạ
c a ng ủ ườ i ph n đang yêu: tình yêu n ng nàn, ụ ữ ồ mãnh li t, đ m say nh ng cũng d u dàng, e p, đ y ệ ắ ư ị ấ ầ
n tính ữ
- Tr ướ c nh ng tr ng thái đ i ngh ch c a lòng mình, ữ ạ ố ị ủ sóng không th nào t lí gi i đ ể ự ả ượ c nên đã làm hành trình t sông ra b đ th hi n khát v ng t nh n ừ ể ể ể ệ ọ ự ậ
th c, c t nghĩa h nh phúc c a mình Đó là hành ứ ắ ạ ủ trình thoát kh i khuôn kh ch t h p đ tìm đ n ỏ ổ ậ ẹ ể ế chân tr i m i ờ ớ
- Ra đ n b , con sóng th y nh ng dao đ ng trái ế ể ấ ữ ộ
ng ượ c kia là vĩnh h ng, muôn thu v i th i gian ằ ở ớ ờ Cũng nh khao khát tình yêu c a con ng ư ủ ườ i là khát
v ng vĩnh h ng, muôn thu Nó luôn làm b i h i ọ ằ ở ồ ồ trái tim con ng ườ i mà nh t là tu i tr ấ ổ ẻ
b Kh 3,4: ổ Nhu c u t nh n th c ầ ự ậ ứ
- Tình yêu còn mang đ n nhi u suy t , trăn tr : ế ề ư ở nghĩa v ng ề ườ i mình yêu, nghĩa v mình và v cu c ề ề ộ
đ i ờ
Trang 4âm th m mà không kém ầ
ph n cay đ ng: ầ ắ
"Thò tay b t m t c ng ứ ộ ộ
gi đò ngó l " ả ơ
Ra đ n b soi mình vào ế ể
nh ng con sóng anh em khác, ữ
th y nh ng dao đ ng trái ấ ữ ộ
ng ượ c kia là vĩnh h ng, ằ
muôn th ủơ
?C m nh n nh th nào v ả ậ ư ế ề
kh 3, 4? ổ
"Anh kh kh o l m ờ ạ ắ
ch ng bi t gì" ẳ ế (X Di u) ệ
=> tình yêu nhìn vào h vô, ư
đ m chìm trong m ng ắ ộ ướ c ><
XQuỳnh: khao khát h nh phúc ạ
đ i th ờ ườ ng, g n li n v i ắ ề ớ
cu c đ i hi n t i ộ ờ ệ ạ
"Nào ai đ nh nghĩa ị
gió hiu hiu" (Xuân Di u)ệ
"C n con m t s i lông mày ỏ ộ ợ
- Truy nguyên đ n t n c i ngu n c a sóng- t n n i ế ậ ộ ồ ủ ậ ơ
xu t phát c a tình yêu, nhà th đành ch u " ấ ủ ơ ị em cũng không bi t n a ế ữ ".
=> Tri t lí: " ế ch có th c m nh n ch không th c t ỉ ể ả ậ ứ ể ắ nghĩa đ ượ c tình yêu"
* Cách nói h n nhiên, chân thành, là ti ng nói c a ồ ế ủ chính tâm tr ng th c c a ng ạ ự ủ ườ i con gái v a b ừ ướ c vào tình yêu.
c Kh 5,6: ổ Các s c đ c a tình yêu, tình yêu s c son ắ ộ ủ ắ
- Tình yêu đi li n v i n i nh , n i nh là th ề ớ ỗ ớ ỗ ớ ướ c đo
n ng đ c a tình yêu: Sóng nh b - ngày đêm không ồ ộ ủ ớ ờ
ng , em nh anh: khi th c l n khi vô th c (m )=> ủ ớ ứ ẫ ứ ơ
n i nh th t sâu đ m, chi m c t ng sâu, b r ng ỗ ớ ậ ậ ế ả ầ ề ộ (lòng sâu, m t n ặ ướ c); kh c kho i trong m i th i ắ ả ọ ờ gian (ngày- đêm, m - th c), bao trùm không gian ơ ứ bao la (ph ươ ng B c, ph ắ ươ ng Nam), choáng ng p c ợ ả lòng ng ườ i.
Trang 5Mà em c t trái đ t này vào ộ ấ
anh"
?N i dung c a kh 5,6? ộ ủ ổ
"Nh ai b i h i ớ ổ ổ
nh ng i đ ng than" ư ồ ố
"Anh nh ti ng ớ ế
anh nh l m em i" ớ ắ ơ
"Nh ng ngày không g p ữ ặ
nhau "
><Đã hôn r i hôn l i ồ ạ
tan c đ t tr i ả ấ ờ
Trong 4 ph ươ ng 8 h ướ ng
c a đ t tr i, n u có lúc nào ủ ấ ờ ế
nh m l n gi a xuôi và ầ ẫ ữ
ng ượ c thì co m t ph ộ ươ ng
không bao gi ờ nh m- ầ
ph ươ ng anh.
?Kh 7 nêu lên qui lu t gì? ổ ậ
- Tâm h n khao khát tình yêu y luôn h ồ ấ ướ ng v s ề ự
th y chung ( H ủ ướ ng v anh m t ph ề ộ ươ ng) nh đ nh ư ị
h ướ ng c a sóng bi n là b Trong tình yêu ch có ủ ể ờ ỉ
m t h ộ ướ ng duy nh t là h ấ ướ ng v phía ng ề ườ i mình yêu- "Chi c kim la bàn trong tình yêu" ế
=> Ng ườ i ph n khi yêu th t m nh b o, chân ụ ữ ậ ạ ạ thành khi bày t lòng mình ỏ
d Kh 7: ổ Tình yêu b n v ng.ề ữ
- Sóng v ượ t qua muôn trùng xa cách cu i cùng cũng ố
đ n b => dùng qui lu t c a thiên nhiên đ kh ng ế ờ ậ ủ ể ẳ
đ nh ni m tin mãnh li t vào tình yêu và cũng là ị ề ệ
ni m an i cho b n thân mình và cho c ng ề ủ ả ả ườ i mình
yêu: "tình yêu đ p là tình yêu bi t v ẹ ế ượ t ua th ử thách".
2 Ni m khát v ng trong tình yêu: ề ọ
- S d ng ngh thu t đ i l p gi a cái vô h n v i cái ử ụ ệ ậ ố ậ ữ ạ ớ
h u h n vì th mà Xuân Quỳnh h t mình trong tình ữ ạ ế ế yêu.
- kh cu i nhà th t phân thân Mong mu n tình Ở ổ ố ơ ự ố yêu chung th y nh ng không ích k không ch có anh ủ ư ỉ ỉ
và em mà chan hòa vào tình yêu c a m i ng ủ ọ ườ i có
nh v y tình yêu m i vĩnh h ng “ nghìn năm còn ư ậ ớ ằ
v ” Đây là khát v ng đ p đẽ và đ y c m đ ng ỗ ọ ẹ ầ ả ộ
⇒ Tình yêu c a ng ủ ườ i ph n trong th Xuân ụ ữ ơ Quỳnh n ng nhi t thi t tha, ch đ ng trong tình ồ ệ ế ủ ộ yêu, yêu h t mình, quên mình nh ng cũng đòi h i s ế ư ỏ ự duy nh t, tuy t đ i luôn h ấ ệ ố ướ ng v s g n bó th y ề ự ắ ủ
Trang 6? C m nh n hai kh cu i ả ậ ổ ố
c a bài th ? ủ ơ
"Em đâu dám nghĩ là vĩnh
vi n Hôm nay yêu mai có th ễ ể
xa r i" ồ
"L i yêu m ng m nh nh ờ ỏ ả ư
màu kh i Ai bi t tình anh có ỏ ế
đ i thay" (Hoa c may) ổ ỏ
? Tìm các bi n pháp ngh ệ ệ
thu t đ ậ ượ c dùng đ th ể ể
hi n tâm t và c m xúc c a ệ ư ả ủ
tác gi ? ả
? Nh n xét v th th , âm ậ ề ể ơ
đi u, nh p đi u bài th ? Âm ệ ị ệ ơ
đi u, nh p đi u đó đ ệ ị ệ ượ ạ c t o
nên b i nh ng y u t nào? ở ữ ế ố
? C m nh n đ ả ậ ượ c đi u gì ề
qua bài th ? ơ
C ng c bài, h ủ ố ướ ng d n HS ẫ
luy n t p ệ ậ
chung.
3 Ngh thu t ệ ậ : Sóng là s tìm tòi sáng t o ngh ự ạ ệ thu t đ c đáo c a Xuân Quỳnh ậ ộ ủ
- Âm h ưở ng nh p nhàng dào d t, g i ra nh ng nh p ị ạ ợ ữ ị sóng d n d p và liên ti p Lúc sôi n i, lúc sâu l ng ồ ậ ế ổ ắ
- Th th năm ch , cách ng t nh p linh ho t t o nên ể ơ ữ ắ ị ạ ạ
nh p đi u c a sóng bi n dào d t, sôi n i, lúc sâu ị ệ ủ ể ạ ổ
l ng, d u êm ch y su t bài th ắ ị ạ ố ơ
- Tâm tr ng: h n nhiên, chân thành ạ ồ
- Hình t ượ ng sóng đ ượ c miêu t tr đi tr l i mà ả ở ở ạ không l p, di n t đ ặ ễ ả ượ c tâm h n ng ồ ườ i ph n ụ ữ III T ng k t: ổ ế
- Qua hình t ượ ng “Sóng” nhà th nêu lên khát v ng ơ ọ
v m t tình yêu sâu s c, n ng nàn, th y chung và ề ộ ắ ồ ủ
b t di t, g n v i h nh phúc đ i th ấ ệ ắ ớ ạ ờ ườ ng Qua đó, chúng ta c m nh n đ ả ậ ượ c s c s ng và v đ p tâm ứ ố ẻ ẹ
h n c a ng ồ ủ ườ i ph n trong tình yêu ụ ữ
Dặn dò:
Trang 7- Chuẩn bị bài Luyện tập vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn nghị luận.