Kiểm tra bài cũ : - Câu hỏi 1 : trình bày yêu cầu về việc tìm hiểu đề và cách làm bài văn nghị luận về một hiện tượng đời sống?. - Câu 2 : trình bày lại những nội dung cần nhớ khi làm v
Trang 1I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT :
o Giúp học sinh củng cố và nâng cao thêm tri thức và kĩ năng viết bài nghị luận xã
hội bàn về một tư tưởng, đạo lí
o Giúp học sinh rút kinh nghiệm và chuẩn bị cho bài viết số 2.
II CHẨN BỊ :
1 Giáo viên : SGK, SGV, chuẩn KT-KN, tài liệu tham khảo.
2 Học sinh : SGK, xem phần tìm hiểu đề và xây dựng dàn ý cho bài văn nghị luận
xã hội
3 Phương pháp : kết hợp thuyết trình, giảng giải, phát vấn, thảo luận nhĩm, gợi dẫn, gợi tìm,
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1 Ổn định lớp : KTSS
2 Kiểm tra bài cũ :
- Câu hỏi 1 : trình bày yêu cầu về việc tìm hiểu đề và cách làm bài văn nghị luận về
một hiện tượng đời sống ?
- Câu 2 : trình bày lại những nội dung cần nhớ khi làm văn nghị luận về một hiện
tượng đời sống ?
3 Bài mới : ( GV chép đề )
HOẠT ĐỘNG CỦA
THẦY HỌAT ĐỘNG CỦATRÒ NỘI DUNG CẦN ĐẠT
- GV viết đề lên bảng.
- GV hướng dẫn HS
phân tích đề ( Kiểu bài,
luận đề, phạm vi dẫn
chứng ).
Phần mở bài cần
giới thiệu những vấn
đề gì ? Cách giới thiệu
HS chép đề vào tập
HS tìm hiểu bước phân tích đề theo hướng dẫn của GV
HS nêu hướng giới thiệu phần mở bài
Đề bài : Trình bày sự hiểu biết của anh (chị ) về câu hỏi sau của nhà thơ
Tố Hữu :
Ơi ! Sống đẹp là thế nào, hỡi bạn
?
I Tìm hiểu đề :
- Kiểu bài : nghị luận xã hội về một
tư tưởng, đạo lí
- Luận đề : nêu vấn đề sống đẹp của
con người
- Phạm vi dẫn chứng : lấy dẫn
chứng từ thực tế đời sống, cĩ thể lấy dẫn chứng trong văn học
II Lập dàn ý tĩm lược :
Mở bài :
- Giới thiệu, dẫn dắt vấn đề
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA
THẦY HỌAT ĐỘNG CỦATRÒ NỘI DUNG CẦN ĐẠT
ra sao ?
( GV gơi ý : giới thiệu
trực tiếp, gián tiếp,
phản đề, nêu vấn đề ).
- GV giới thiệu cách mở
bài để HS tham khảo.
Hãy giải thích nội
dung, ý nghĩa câu thơ
của Tố Hữu ?
- GV nhận xét, diễn
giảng và chốt lại nội
dung cho HS nắm.
Theo em, những
biểu hiện hiện của
sống đẹp là gì ?
- GV giảng : sống cĩ lí
tưởng,
Hãy chỉ ra những
HS lắng nghe phần gợi ý mở bài của GV
HS giải thích nội dung, ý nghĩa của câu thơ Tố Hữu
HS chỉ ra những biểu hiện cụ thể của sống đẹp và ví dụ
HS chỉ ra những biểu hiện lối sống
+ Trực tiếp : nêu ngay câu thơ của
Tố Hữu và nội dung, mục đích của câu thơ
+ Gián tiếp : lựa chọn lối sống là vấn đề vơ cùng khĩ khăn, đặc biệt đối với bạn trẻ
+ Phản đề : nêu thực trạng một bộ phận thanh thiếu niên sống ích kỉ, trục lợi
- Nêu vấn đề : vấn đề sống đẹp mà câu thơ của Tố Hữu đưa ra là vấn
đề mỗi con
người cần nhận thức và rèn luyện một cách đúng đắn, tích cực
a Giải thích nội dung, ý nghĩa câu thơ của Tố Hữu.
- Câu thơ của Tố Hữu viết dưới dạng một câu hỏi, nêu lên vấn đề sống đẹp trong cuộc sống mỗi con người
- Sống đẹp là một địi hỏi tất yếu của lồi người từ khi xã hội xuất hiện nền văn minh, văn hĩa
- Sống đẹp : sống cĩ ý nghĩa, sống
cĩ ích cho cộng đồng, quốc gia dân tộc, sống khẳng định năng lực bản thân, giá trị của mỗi cá nhân ; sống khiến người khác cảm phục, yêu mến, kính trọng, noi theo ; sống với tâm hồn, tình cảm nhân cách, suy nghĩ khát vọng chính đáng, cao đẹp
- Câu thơ của Tố Hữu là lời chất vấn, thực chất là lời nhắc nhở định hướng con người cần rèn luyện cách sống đẹp
a Biểu hiện của sống đẹp :
- Sống cĩ lí tưởng, mục đích đúng đắn, cao đẹp
- Sống cĩ tâm hồn, tình cảm lành
Trang 3biểu hiện của lối sống
không đẹp ?
- GV nhận xét, diễn
giảng chốt lại những
biểu hiện của lối sống
không được đẹp.
Nêu phương hướng
để rèn luyện lối sống
đẹp ?
Phần kết bài cần bày
tỏ những suy nghĩ
riêng của bản thân
như thế nào ?
- GV nhận xét và chốt
lại vấn đề cần nắm ở
phần kết bài.
- GV nêu những ưu
điểm chung của bài viết
để HS tiếp tục phát huy.
- GV đọc một số bài
hoặc một số đoạn văn
viết tốt để HS có cơ hội
không được đẹp
HS đưa ra phương hướng rèn luyện lối sống đẹp
HS nêu những nội dung cần trình bày ở phần kết luận
HS lắng nghe những ưu khuyết điểm để tiếp tục phát huy và khắc phục hạn chế
mạnh, nhân hậu
- Sống không ngừng học hỏi, mở mang trí tuệ, bồi bổ kiến thức
- Sống phải hành động lương thiện tích cực
b Phê phán quan niệm và lối sống không đẹp.
- Thói ích kỉ, vụ lợi không những làm cho con người nhỏ nhen, ti tiện,
vô cảm mà còn còn gây những hậu quả xấu cho xã hội
- Thói sống buông thả, tùy tiện, thiếu lí tưởng dẫn đến tình trạng tha hóa nhân cách, sống vô nghĩa, không có mục đích, vô giá trị, sống thừa
- Thói lời nhác trong lao động, học tập dẫn đến ngu dốt, thiếu kĩ năng sống, kĩ năng làm việc và quan hệ
xã hội
- Sống vô cảm, thiếu tình yêu thương, lòng trắc ẩn, dẫn đến cô độc, thiếu tính nhân văn
c Phương hướng rèn luyện lối sống đẹp.
- Tích cực học tập trong cuộc sống, lịch sử, sách vở
- Xác định mục đích sống rõ ràng
- Rèn luyện đạo đức, tinh thần lao động, mở mang tri thức
Kết bài :
- Khẳng định ý nghĩa tích cực của lối sống đẹp
+ Sống đẹp là chuẩn mực cao nhất của nhân cách con người, là tiêu chí đánh giá giá trị con người
+ Câu thơ của Tố Hữu có ý nghĩa nhắc nhở, gợi mở về lối sống đẹp, nhất là cho thế hệ trẻ ngày nay
4 Nhận xét :
Trang 4
HOẠT ĐỘNG CỦA
THẦY HỌAT ĐỘNG CỦATRÒ NỘI DUNG CẦN ĐẠT
“học bạn” sau khi đã
“học thầy”
- GV chỉ ra những
khuyết điểm cụ thể của
một số bài viết chưa đạt
yêu cầu của đề.
- GV từng bước hướng
dẫn HS sửa chữa những
khuyết điểm của bài
làm.
- GV cơng bố kết quả về
điểm số của từng lớp.
HS theo dõi kết quả làm bài của lớp
*Ưu điểm :
- Nắm được yêu cầu của đề
- Một vài bài viết giới thiệu, giải thích được sống đẹp là gì, biểu hiện của sống đẹp, Nêu được ý nghĩa và rút
ra được bài học nhận thức và hành động về sống đẹp
* Khuyết điểm :
- Kiến thức để giải quyết vấn đề của nhiều HS cịn nơng cạn nên bài làm sơ sài, chưa bật nổi trọng tâm
- Diễn đạt cịn lúng túng, trùng lặp,
- Hình thức trình bày và chữ viết cịn hạn chế bởi tính thẩm mĩ
- Nhiều bài viết dưới trung bình
4 C
ủng cố :
- HS nhắc lại những nội dung cơ bản cần đạt được trong bài văn nghị luận về một tư tưởng đạo lí
- Diễn đạt cần chuẩn xác, mạch lạch,
5 Dặn dị :
- Xem lại bài viết và rút kinh nghiệm từ việc nhận xét của GV để viết tốt hơn ở bài viết
số 2
- Chuẩn bị làm bài viết số 2
- Đọc và soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài văn bản : “Thơng điệp nhân ngày thế giới
Phịng chống AIDS, 1 – 12 – 2003” của Cơ-phi-An-nan.
VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 2: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
(Bài làm ở nhà)
Đề bài : “Thiết nghĩ ai cũng cĩ thể hiểu rằng an tồn giao thơng ( ATGT ) thật sự chỉ cĩ
được khi sự hợp tác của tất cả những người tham gia giao thơng và của cả xã hội”.
( “Ý kiến bạn đọc” – báo Nhân dân số ra ngày 08-8-2010 )
Trang 5thiểu tình hình ùn tắc và tai nạn giao thông hiện nay