NGHỊ LUẬN VỀ MỘT BÀI THƠ, ĐOẠN THƠ A.. Mục tiêu: Giúp HS: - Có kĩ năng vận dụng các thao tác lập luận, phân tích, bình luận, chứng minh, so sánh… để làm một bài nghị luận văn học.. - B
Trang 1NGHỊ LUẬN VỀ MỘT BÀI THƠ, ĐOẠN THƠ
A Mục tiêu:
Giúp HS: - Có kĩ năng vận dụng các thao tác lập luận, phân tích, bình luận, chứng minh, so sánh… để làm một bài nghị luận văn học
- Biết cách làm bài nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ
B Phương pháp - phương tiện:
1
Phương pháp:
Khai thác ngữ liệu, HS luyện tập để rút ra nội dung bài học
2 Phương tiện:
GV: Giáo án
HS: Phần chuẩn bị bài, sgk, sbt
C.Tiến trình bài dạy :
Bài cũ: - Kiểm tra 15 phút (bài 1)
1 Thế nào là nghị luận về một hiện tượng đời sống?
2 Muốn làm một bài nghị luận về một hiện tượng đời sống cần tiến hành những bước cơ bản nào?
Bài mới:
HĐ1: HdHS tìm hiểu đề và lập dàn
ý
TT1: GV yêu cầu HS đọc đề 1- sgk,
sau đó xem kĩ phần gợi ý để tìm
hiểu đề và lập dàn ý
HS :Tiến hành, trả lời
1 Tìm hiểu đề, lập dàn ý
Đề bài:
Đề 1 – sgk
a Tìm hiểu đề:
- Hoàn cảnh ra đời: Bài thơ ra đời vào những năm đầu của cuộc kháng
Trang 2GV: Gợi dẫn, nhận xét, chốt:
TT2: HS chia nhóm nhỏ (4
người./nhóm) trao đổi, lập dàn ý
cho đề bài theo gợi ý sgk
HS: Tiến hành, trình bày kết quả
trước lớp
GV: Yêu cầu các nhóm nhận xét,
GV nhận xét chung, định hướng lại:
chiến chống thực dân Pháp Địa điểm là vùng chiến khu Việt Bắc Lúc này Chủ tịch Hồ Chí Minh đang trực tiếp lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Pháp đầy gian khổ
b Lập dàn ý:
- Mở bài: Giới thiệu khái quát hoàn cảnh ra đời của bài thơ
- Thân bài:
Gợi ý:
+ Vẻ đẹp thiên nhiên thơ mộng trong một đêm trăng nơi chiến khu Việt Bắc
+ Nỗi bật lên giữa bức tranh thiên nhiên là người chiến sĩ “nặng nỗi nước nhà” (khác với hình ảnh ẩn sĩ
và thiên nhiên trong thơ cổ)
+ Tính cổ điển và hiện đại trong phong cách thơ HCM
* Cổ điển: Thể thơ Đường luật, hình ảnh thiên nhiên (trăng, suối, hoa…)
* Hiện đại: Nhân vật trữ tình lo “nỗi nước nhà”
- Kết bài:
+ Sự hài hòa về tâm hồn nghệ sĩ và
ý chí chiến sỹ trong bài thơ
+ Đánh giá chung: Khái quát về nội dung và nghệ thuật của bài thơ
Đề 2 – sgk
Trang 3TT3: GV yêu cầu HS đọc đề 2- sgk
và gợi ý cho HS tìm hiểu đề
HS :Tiến hành
GV: Định hướng bằng câu hỏi:
Đoạn thơ có thể chia làm mấy
phần?Nd của từng phần?.
HS: Suy nghĩ, phát biểu
GV: Nhận xét, chốt lại:
TT4: GV yêu cầu HS đọc gợi ý
phần lập dàn bài, làm việc theo
nhóm và trình bày kết quả trước
lớp
GV nhận xét chung, định hướng lại:
a Tìm hiểu đề:
– Nhớ lại quang cảnh chiến đấu sục sôi, hào hùng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ở Việt Bắc với nhiều lực lượng tham gia
- Nhớ lại niềm vui khi tin tức chiến thắng của mọi miền đất nước tiếp nối báo về (4 câu cuối)
b Lập dàn ý:
- Mở bài: Giới thiệu đoạn thơ
- Thân bài:
+ Triển khai các ý trong phần tìm hiểu đề
+ Nghệ thuật điêu luyện trong việc
sử dụng thể thơ lục bát:
* Cách dùng từ ngữ, hình ảnh
* Cách vận dụng các biện pháp tu từ (so sánh, cường điệu)
* Giọng thơ hào húng, sôi nỗi
- Kết bài:
Đoạn thơ thể hiện thành công cảm hứng ngợi ca cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta
2 Cách viết bài nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ.
a Khái niệm:
Nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ
là trình bày ý kiến , nhận xét, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của
Trang 4HĐ2: Rút ra kết luận về cách làm
bài nghị luận về một bài thơ, đoạn
thơ
TT1: GV nêu câu hỏi: Từ kq thảo
luận hãy cho biết thế nào là nghị
luận về một bài thơ, đoạn thơ?
HS : Rút ra kết luận, phát biểu
GV: Nhận xét, chốt:
TT2: GV hỏi: Để viết bài nghị luận
về một bài thơ, đoạn thơ cần đạt
những yêu cầu cơ bản nào?
HS: Trả lời
GV: Nhận xét, chốt:
bài thơ, đoạn thơ đó
b Cách làm:
* Nội dung:
- Giới thiệu khái quát về bài thơ, đoạn thơ
- Cần phân tích, bình giảng, bàn luận
dự vào mạch vận động của cảm xúc, suy tư (các yếu tố; ngôn ngữ, hình ảnh, giọng điệu…) để thấy được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ, đoạn thơ đó
- Khái quát, đánh giá những giá trị nỗi bật về tư tưởng và nghệ thuật của bài thơ đoạn thơ
* Hình thức (kĩ năng):
- Trong khi viết cần phối hợp các thao tác lập luận: Giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận
Cần diễn đạt ngắn gọn, rõ ràng nhất
là cần nêu bật suy nghĩ riêng của bản thân
* Luyện tập:
- Bình luận hai câu thơ sau:
“Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm
Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”
Trang 5HĐ3: GV cho HS làm bt về nhà
TT1: GV ghi bt lên bảng.
TT2: GV gợi ý , yêu cầu HS lập dàn
ý cho đề bài
Dặn dò:
- Bài cũ: + Nắm các bước làm bài nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ
+ Làm bt để trình bày trước lớp trong tiết bs sắp đến
- Bài mới: “ Tây Tiến”
+ Đọc kĩ phần tiểu dẫn, nắm những nd chính của phần này
+ Đọc bài thơ, xem chú thích từ khó
+ Đọc lại bài thơ “Đồng chí” của Chính Hữu
+ Trả lời các câu hỏi phần hướng dẫn học bài- sgk
Trang 6
-******* -PHẦN BỔ SUNG