GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12Tiết 113-114 Đọc văn : THUỐC Lỗ Tấn I/ Mục tiêu cần đạt : Giúp Hs - Hiểu được hai chủ đề của truyện ngắn : thực trạng lạc hậu của đa số người dân và nỗi buồn đau
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12
Tiết 113-114 Đọc văn : THUỐC ( Lỗ Tấn )
I/ Mục tiêu cần đạt : Giúp Hs
- Hiểu được hai chủ đề của truyện ngắn : thực trạng lạc hậu của đa số người dân và nỗi buồn đau của nhà cách mạng Trung Quốc thời kì trước Cách mạng tân Hợi ( 1911 ); Thái độ phê phán, vừa xót thương của tác giả trước thực trạng ấy
- Nắm được nghệ thuật tự sự hiện đại thể hiện ở kết cấu , cách miêu tả và sử dụng hình ảnh tượng trưng
II/ Phương pháp và phương tiện dạy học
- Phương pháp thuyết trình kết hợp với phát vấn theo tiến trình quy nạp
- Phương tiện chính: SGK, SGV, Giáo án, có thể sưu tầm một số tranh ảnh về
Lỗ Tấn và xã hội Trung Quốc cuối thế kỉ XIX
III/ Tiến trình lên lớp
- Ổn định lớp
- Kiểm tra bài cũ
- Bài mới:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Tổ
chức tìm hiểu chung
I Tìm hiểu chung
+ GV nêu câu hỏi gợi 1 HS đọc mục Tiểu 1 Tác giả
Trang 2- Tiểu sử, con người?
- Vị trí của Lỗ Tấn
trong văn học Trung
Quốc?
- Con đường gian nan
để chọn ngành nghề
của Lỗ Tấn?
- Quan điểm sáng tác
văn nghệ của Lỗ Tấn?
+ Gọi HS phỏt biểu,
định hướng thảo luận
giỳp HS nắm những
nột chớnh
dẫn, kết hợp với
những hiểu biết cá nhân qua phần soạn bài ở nhà để giới thiệu những nét chính về Lỗ Tấn
+ Lỗ Tấn (1881-1936) tên thật là Chu Thụ Nhân, quê ở phủ Thiệu Hưng, tỉnh Chiết Giang, miền Đông Nam Trung Quốc Ông là nhà văn cách mạng lỗi lạc của Trung Quốc thế
kỉ XX “Trước Lỗ tấn chưa hề có Lỗ
Tấn; sau Lỗ Tấn có vô vàn Lỗ Tấn”
(Quách Mạt Nhược) + Tuổi trẻ của Lỗ Tấn đã nhiều lần đổi nghề để tìm một con đường cống hiến cho dân tộc: từ nghề khia mỏ đến hàng hải rồi nghề y, cuối cùng làm văn nghệ để thức tỉnh quốc dân đồng bào
=> Con đường gian nan để chọn ngành nghề của Lỗ Tấn vừa mang đậm dấu ấn lịch sử Trung Hoa thời cận hiện đại, vừa nói lên tâm huyết của một người con ưu tú của dân tộc + Quan điểm sáng tác văn nghệ của
Lỗ Tấn được thể hiện nhất quán trong toàn bộ sáng tác của ông: phê phán những căn bệnh tinh thần khiến cho
quốc dân mê muội, tự thoả mãn “ngủ
say trong một cái nhà hộp bằng sắt
Trang 3không có cửa sổ”.
+ Tác phẩm chính: AQ chính truyện (Kiệt tác của văn học hiện đại Trung
Quốc và thế giới), các tập Gào thét,
Bàng hoàng, Truyện cũ viết theo lối mới, hơn chục tập tạp văn có giá trị
phê phán, tính chiến đấu cao
2 GV nêu câu hỏi:
Tác phẩm Thuốc
được sáng tác trong
hoàn cảnh nào?
Gv lưu ý phõn bietj
hai thời điểm ;
+ Thời điểm viết và
cụng bố tỏc phẩm :
4/1919 trong khụng
khớ sụi sục thức tỉnh
của ý thức dõn tộc
- HS đọc Tiểu dẫn,
kết hợp những hiểu biết cá nhân để trình bày
2 Hoàn cảnh sáng tác truyện
Thuốc
Thuốc được viết năm 1919, đúng
vào lúc cuộc vận động Ngũ tứ bùng
nổ Đây là thời kì đất nước Trung Hoa
bị các đế quốc Anh, Nga, Pháp, Đức, Nhật xâu xé Xã hội Trung Hoa biến thành nửa phong kiến, nửa thuộc địa, nhưng nhân dân lại an phận chịu nhục
“Người Trung Quốc ngủ mê trong
một cái nhà hộp bằng sắt không có cửa sổ” (Lỗ Tấn) Đó là căn bệnh đớn
hèn, tự thoả mãn, cản trở nghiêm trọng con đường giải phóng dân tộc Chính nhà cách mạng lỗi lạc thời này
là Tôn Trung Sơn cũng nói: “ Người Trung Quốc là một con bệnh trầm
trọng” Thuốc đã ra đời trong bối cảnh
ấy với một thông điệp: cần suy nghĩ
Trang 4nghiêm khắc về một phương thuốc
để cứu dân tộc.
Hoạt động 2: Tổ
chức đọc- hiểu văn
bản
II Đọc- hiểu
GV gợi ý cho học
sinh tìm hiểu cốt
truyện tỏc phẩm
- Cõu hỏi 1 (SGK )
Kể lại cốt truyện và
cho biết nhõn vật
chớnh là những ai,cú
thể chia nhõn vật
truyện làm mấy
nhúm, cỏc nhúm khỏc
nhau ở chỗ nào?
HS đọc và tóm tắt tác phẩm, thảo luận
và trình bày trước lớp
1 Cốt truyện :
Cả Khang Hoa Thuyờn Cụ Ba Hạ
Mỏu Hạ Du bỏnh bao Tố cỏo
Hạ Du
Hi sinh
Cho là điờn Xấu hổ
Đỏm đụng Mẹ Hạ Du Vũng hoa
Trang 5- Nêu câu hỏi tìm
hiểu về nhân vật Hạ
Du:
Nhân vật Hạ Du được
biểu hiện gián tiếp
qua những chi tiết
nào?
HS trao đổi, phát biểu ý kiến
3 Nhân vật Hạ Du: Qua câu
chuyện bàn tán trong quán trà : + Người bị xử chém mà ông Cả Khang đã lấy máu tẩm bánh bao bán cho lão Hoa
+ Nhà nghèo, chỉ có một mẹ già + Trong nhà lao tử tù: vẫn hiên ngang tuyên truyền CM chống nhà Mãn Thanh
=> Một chiens sĩ Cm có lí tưởng tiến bộ, có phẩm chất anh hùng sãn sàng hi sinh vì sự nghiệp, cận kề cái chết vẫn hiên ngang
- Gv dẫn dắt vào câu
chuyện bàn luận
trong quán trà về Hạ
Du và yêu cầu HS
phân tích ý nghĩa
cuộc bàn luận đó
- Những người trong
quỏn trà bàn luận
những gỡ? Thỏi độ
của họ chứng tỏ họ là
người như thế nào/
HS phân tích ý nghĩa cuộc bàn luận đó
HS thảo luận nhóm, cử đại diện trình bày
4 Cuộc bàn luận trong quán trà
về Hạ Du
* Nội dung bàn luận : + Chuyện Thằng Thuyờn cú được bỏnh bao tẩm mỏu người Mọi người đều tin đú là “thuốc” chữa bệnh lao thần diệu, là phỳc cho nhà lóo Hoa + Chuyện về Hạ Du, nhà cỏch mạng
bị xử chộm
=> Qua câu chuyện cú thể thấy:
Trang 6Yờu cầu HS thảo luận
nhóm, cử đại diện
trình bày
+ Một số người được hưởng lợi từ cỏi chết của Hạ Du:
- Cả Khang bỏn bỏnh bao tẩm mỏu
- Lóo Nghĩa mắt cỏ chộp tước được cỏi ỏo tử tự
- Cụ Ba Hạ tố cỏo được thưởng hai mươi lạng bạc
- Vợ chồng Hoa Thuyờn mua được bỏnh bao chữa bệnh lao cho con
+ Một số người phỉ bỏng Hạ Du: Cả
Khang “ Cỏi thằng nhói con ấy ”, cậu
Năm Gự, những người trong quỏn : “
Cỏi thằng khốn nạn…”, “ Điờn thật rồi!”
=> Những người trong quỏn trà, họ
là đỏm đụng ngu muội và vụ cảm: + Hoàn toàn khụng hiểu gỡ về Hạ
Du ( Tư tưởng và sự nghiệp mà vỡ nú
Hạ Du hi sinh cả mỏu của mỡnh) + Vụ cảm trước cỏi chết của Hạ Du + Thậm chớ cũn khinh bỉ, phỉ bỏng
Tìm hiểu bối cảnh
truyện
5 KHÔNG GIAN THỜI GIAN
Trang 7GV dẫn dắt: Không
gian nghệ thuật của
truyện là tù hãm, ẩm
mốc, bế tắc, nhưng
thời gian thì có tiến
triển Từ mùa thu
“trảm quyết” đến mùa
xuân thanh minh đã
thể hiện mạch suy tư
lạc quan của tác giả
- Hãy phân tích làm
rõ ý nghĩa của các chi
tiết trong việc thể
hiện chủ đề tác
phẩm?
HS làm việc cá nhân, phát biểu ý kiến
- Mùa thu lạnh lẽo, tối tăm ( pháp trường, quán trà )->
Bối cảnh ngột ngạt tăm tối của Xh TQ lúc bấy giờ
- Mùa thu tích nhựa sống cho mùa xuân đâm chồi nẩy lộc => Niềm tin, niềm hi vọng vào một tương lai tốt đẹp!
Hoạt động tổng kết
- Yêu cầu Hs đọc câu
hỏi 6 (SGK ) phát
biểu chủ đề tp
- Truyện kể bằng tả,
lấy tả làm chính đã
phơi bày một cách
- Hs tham gia phát bieur chủ đề tp
III/ Chủ đề :
- Qua tác phẩm, tác giả đã phơi bày trạng thái tinh thần ngu muội, vô cảm của người dân Trung Quốc trước thực trạng đất nước và bi kịch của nhà cách mạng
- Qua tác phẩm tác giả cũng bày tỏ
Trang 8khách quan, lạnh
lùng trạng thái ngu
muội và vô cảm của
người dân và bi kịch
của người cách mạng
niềm mơ ước, hi vọng vào một tương lai mà quần chúng được giác ngộ và người chiến sĩ CM sẽ được tôn vinh, trân trọng
IV/ Tổng kết
Thuốc là truyện ngắn đặc sắc cả về
tư tưởng và nghệ thuật :
- Về tư tưởng: Truyện phơi bày tình trạng ngu muội, vô cảm cảu người dân Trung Quốc trước Cách mạng Tân Hợi ( 1911) và thể hiện lòng khâm phục, xót thương đối với nhà cách mạng đã hi sinh
- Về nghệ thuật : Truyện kể bằng tả, lấy tả làm chính,chỉ mấy nét chấm phá
mà xây dựng một nhóm hình tượng đám đông ấn tượng, khéo léo sử dụng hình ảnh tượng trưng để thể hiện tư tưởng Lối kết cấu hiện đai ( 4 phần )
Củng cố : Giá trị tư tưởng nghệ thuật của tác phẩm
Bài tập nâng cao : Thuốc có màu sắc tượng trưng đậm nét qua hàng loạt hình
ảnh tượng trưng
+ Hoa Hạ : Tên gọi của Trung Hoa cổ xưa – tượng trưng cho đất nước TH ( Hạ bị Hoa dùng làm thuốc chữa bệnh lao Hạ Hoa bị chia cắt bởi con đường mòn trong nghĩa địa…
Trang 9+ Thuốc – Bánh bao tẩm máu người: Bánh bao tẩm máu người đã đành , mà máu người CM lẽ ra là phương thuốc cứu đất nước thì lại được sử dụng thành thuốc chữa bệnh lao !
+ Nghĩa địa với mộ dày khít như bánh bao… và con đường mòn chia cắt : Thời đại tăm tối trong sự ngu muội và những lối mòn cố huuwx trong nhận thức của người dân
+ Người thanh niên 20 tuổi : Thế hệ trẻ , thế hệ tương lai : Chỉ biết nói theo, a dua…
+ Vòng hao trên mộ Hạ Du: Hình ảnh tượng trưng nổi bật – ước mơ hi vọng của nhà văn vào tương lai TQ
* Dặn dò : Soạn bài chuẩn bị tiết học sau