NGHỊ LUẬN VỀ MỘT Ý KIẾN BÀN VỀ VĂN HỌCI.. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT : o Nắm được cách viết bài văn nghị luận về một ý kiến bàn về văn học.. Câu hỏi : Nêu lại các bước tìm hiểu đề và áp dụng vào
Trang 1NGHỊ LUẬN VỀ MỘT Ý KIẾN BÀN VỀ VĂN HỌC
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT :
o Nắm được cách viết bài văn nghị luận về một ý kiến bàn về văn học
II CHẨN BỊ :
1 Giáo viên : SGK, SGV, chuẩn KT-KN, tài liệu tham khảo.
2 Học sinh : SGK, bài soạn.
2 Phương pháp : phát vấn, thảo luận nhóm, gợi dẫn, gợi tìm, diễn giảng
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1 Ổn định lớp : KTSS
2 Kiểm tra bài cũ :
- Câu hỏi 1 : mục đích yêu cầu của bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ ?
- Câu hỏi 2 : cách triển khai bài văn nghị luận về một tác phẩm thơ ?
3 Bài mới : ( lời vào bài )
HOẠT ĐỘNG CỦA
THẦY
HỌAT ĐỘNG CỦA
TRÒ
NỘI DUNG CẦN ĐẠT
- GV nêu các câu hỏi
hướng dẫn HS tìm hiểu
đề, lập dàn ý theo gợi ý
trong SGK ( Mục 1 )
Câu hỏi :
Nêu lại các bước tìm
hiểu đề và áp dụng vào
HS dựa vào SGK, bài cũ và câu hỏi gợi
ý của GV để thực hiện thao tác tìm hiểu
- Nhóm 1 câu hỏi
I TÌM HIÊU CHUNG :
1 Tìm hiểu đề và lập dàn ý :
a.
Tìm hiểu đề : ( SGK )
b Lập dàn ý : ( SGK ).
Nội dung cần lưu ý :
Trang 2tìm hiểu đề bài 1 và 2
SGKT91 ?
Nêu lại các bước lập
dàn ý và thao tác thực
hiện cho từng phần ?
Các hỏi gợi ý trong
SGK ở đề 1,2
SGKT91,92 ?
- GV tổ chức cho HS
thảo luận nhóm.
- GV nhận xét chung và
chốt lại các kiến thức cơ
bản cần nắm.
- GV cho HS dựa vào
câu hỏi gợi ý trong SGK,
Hãy thực hiện các công
việc sau :
Tìm ý cho phần mở
bài ?
Tìm ý cho phần thân
bài ?
Tìm ý cho phần kết
1
- Nhóm 2 câu hỏi 2
- Nhóm 3 câu hỏi
3 đề 1
- Nhóm 4 câu hỏi 3
đề 2
HS đại diện nhóm trình bày
* Đề 1 :
- Nghĩa của các từ, cụm từ trong đề bài :
+ “Phong phú, đa dạng” : có nhiều
tác phẩm với nhiều hình thức, thể loại khác nhau
+ “Chủ lưu” : dòng chính ( bộ phận
chính ), khác với phụ lưu, chi lưu
+ “Quán thông kim cổ” : thông suốt
từ xưa đến nay
- Đề bài yêu cầu trình bày suy nghĩ về
ý kiến của GS Đặng Thai Mai : từ xưa đến nay trong cái phong phú, đa dạng của văn học Việt Nam dòng văn học yêu nước là một chủ lưu, xuyên suốt.
+ Cuộc sống của con người Việt Nam phong phú, đa dạng, thơ văn Việt Nam đã phản ánh cuộc sống đó
+ Lịch sử Việt Nam là lịch sử chống ngoại xâm Chủ lưu của văn học Việt Nam là văn học yêu nước
Ví dụ : “Nam quốc sơn hà”, “Hịch
tướng sĩ”, “Đại cáo bình Ngô”, “Văn
tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”, “Tuyên ngôn độc lập”, thơ Tố Hữu,
+ Là người Việt Nam, cần nắm hoàn cảnh lịch sử của đất nước và đặc điểm
của văn học của dân tộc mình là
Trang 3bài ?
- GV hướng dẫn HS thực
hiện bằng cách dựa vào
SGKT91,92
- GV tổ chức cho HS
thảo luận nhóm.
- GV nhận xét, diễn
giảng, bổ sung và chốt
lại nội dung cần nắm.
- GV chia nhóm cho
HS thảo luận
- Nhóm 1 câu hỏi
1, đề 1
- Nhóm 2 câu hỏi
2, đề 2
- Nhóm 3 câu hỏi
3
đề 1
- Nhóm 4 câu hỏi 1
đề 2
- Nhóm 5 câu hỏi 2
đề 2
- Nhóm 6 câu hỏi 3
đề 3
cách nhớ đến công lao và công sức của cha ông ta.
Ý kiến này giúp chúng ta nhìn rõ
và khắc họa sâu những điều đó.
* Đề 2 :
Cần hiểu đây là cách nói ẩn dụ :
- Tuổi trẻ đọc sách như nhìn trăng qua cái kẽ : tuổi trẻ đọc sách chỉ thấy
được trong phạm vi nhỏ hẹp
- Lớn tuổi đọc sách như ngắm trăng ngoài sân : theo thời gian, kinh
nghiệm, vốn sống nhiều hơn thì tầm nhìn được mở rộng hơn khi đọc sách
- Tuổi già đọc sách như thưởng trăng trên đài : càng nhiều vốn sống, vốn
văn hóa và kinh nghiệm thì đọc sách càng hiểu sâu hơn, rộng hơn
Càng lớn tuổi, có vốn sống, vốn
văn hóa và kinh nghiệm thì đọc sách càng hiệu quả.
Tác phẩm văn học ghi lại những cảnh, tình, trải nghiệm của cuộc đời Tiếp nhận nó tùy thuộc vào :
+ Trình độ, kinh nghiệm, và hiểu biết
về cuộc đời của người đọc
+ Tuổi trẻ, nếu chú ý quan sát, tìm hiểu, biết nâng cao trình độ văn hóa, lí luận, họ cũng hiểu sâu tác phẩm
Trang 4Đối tượng của nghị
luận về một ý kiến bàn
về văn học ?
Cách triển khai bài
văn nghị luận về một ý
kiến bàn về văn học ?
- GV nhận xét và chốt lại
nội dung lí thuyết cơ bản
cần nắm
- GV gọi HS đọc ngữ
liệu phần luyện tập
SGKT93.
- GV tổ chức cho HS
thảo luận nhóm.
HS đại diện nhóm trình bày
HS trả lời dựa vào hiểu biết của bản thân từ việc thực hành : tìm hiểu đề và lập dàn ý
2 Đối tượng của nghị luận về một ý kiến bàn về văn học :
Nghị luận luận về một ý kiến bàn về văn học thường đề cập đến các ý kiến
về lịch sử văn học, lí luận văn học, về tác giả, tác phẩm văn học
3 Cách triển khai bài văn nghị luận
về một ý kiến bàn về văn học :
Để triển khai bài văn nghị luận về một
ý kiến bàn về văn học cần tập trung giải thích ý kiến, làm sáng tỏ ý kiến, nêu ý nghĩa và tác dụng của ý kiến đó đối với văn học và đời sống
II LUYỆN TẬP :
* Bài tập 1: ( gợi ý )
- Thạch Lam không tán thành quan điểm văn học thoát li thực tế
- Ông nhấn mạnh giá trị cải tạo xã hội
và giá trị giáo dục của văn học “ làm thay đổi xã hội và phong phú”
- Trước Cách mạng tháng Tám, đó là một quan điểm rất tiến bộ
- Quan điểm văn học trên vẫn còn nguyên giá trị cho đến ngày nay
Trang 5- GV quan sát, định
hướng, giải đáp những
thắc mắc nếu có.
GV giảng yếu tố trữ
tình trong thơ Tố Hữu
HS đọc ngữ liệu phần luyện tập
HS thảo luận nhóm ( 5’ ) để trình bày
- Nhóm 1, 3 Bài tập 1
- Nhóm 2,4 Bài tập 2
* Bài tập 2 : ( gợi ý )
- Ý kiến của Hoài Thanh trong đề này được trích từ bài Thơ Tố Hữu viết tháng 5/1976, in lại trong Tuyển tập Hoài Thanh, NXB Văn học, Hà Nội, 1982
- Phải lưu ý chữ “chính” trong nhận
định Như thế theo Hoài Thanh còn
có những nguyên nhân khác góp phần làm nên sự thành công của thơ Tố
Hữu như : năng khiếu, truyền thống gia đình, sự tu dưỡng nghệ thuật,
- Hoài Thanh nói cụ thể vào trường hợp thơ trữ tình chính trị của Tố Hữu, chứ không nói đến lí do thành công của các nhà thơ Nhu cầu tinh thần, tình cảm của con người phong phú, đa dạng, nên có nhiều loại thơ trữ tình khác nhau ( thơ về tình yêu, về điền viên, ) với những nguyên nhân thành công khác
- Thơ Tố Hữu chủ yếu là thơ trữ tình chính trị Ý kiến của Hoài Thanh nói đến những bài thơ loại này
- Ý kiến của Hoài Thanh phù hợp với thực tế sáng tác của Tố Hữu và gơi ý cho chúng ta khi tìm hiểu những bài thơ thành công thời chống thực dân Pháp, chống đế quốc Mĩ của
Tố Hữu Ý kiến ấy cũng đúng về lí luận
Trang 6- GV nhận xét, diễn
giảng, bổ sung, chốt
lại nội dung cần nắm.
- GV gơi ý cho HS nội
dung hướng dẫn tự họ
cđể HS về nhà có thể tự
tìm hiểu thêm
HS đại diện nhóm trình bày, nhận xét,
bổ sung cho hoàn chỉnh
HS nghe giảng và ghi nhận kiến thức
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC :
Củng cố và hoàn thiện các kiến thức
về văn học được học trong chương trình : tác phẩm văn học, phân tích, chứng minh, bình giảng, về tác phẩm văn học
Trang 7 HS lắng nghe gợi
ý và về nhà thực hiện
4 Củng cố :
- Đối tượng của nghị luận về một ý kiến bàn về văn học ?
- Cách triển khai bài văn nghị luận về một ý kiến bàn về văn học ?
5 Dặn dò :
- Về nhà học bài và tiếp tục làm phần luyện tập
- Đọc và soạn bài : “Việt Bắc” – phần 1 : Tác giả.