MỤC TIÊU BÀI HỌC: Giúp HS : 1- Qua việc phân tích các yếu tố: Tiếng, vần, nhịp, hài thanh… của một số đoạn thơ để thấy sự giống nhau và khác nhau của thơ truyền thống và hiện đại 2- Bi
Trang 1Giáo án Ngữ văn 12
Bài LUẬT THƠ (t2)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC: Giúp HS :
1- Qua việc phân tích các yếu tố: Tiếng, vần, nhịp, hài thanh… của một số đoạn
thơ
để thấy sự giống nhau và khác nhau của thơ truyền thống và hiện đại
2- Biết vận dụng tri thức vào đọc thơ, phân tích, bình giảng thơ
3- Trân trọng thành tựu văn chương quá khứ, đồng thời biết cách tân sáng tạo
II CHUẨN BỊ:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Đọc SGK, SGV, TLTK, soạn giáo án
- Phương án tổ chức lớp học, nhóm học: phát vấn, đàm thoại với cá nhân, tập thể, thảo luận nhóm…
2 Chuẩn bị của học sinh:
Đọc SGK, TLTK để củng cố kiến thức cũ và chuẩn bị cho bài mới theo HDHB
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định tình hình lớp: 1 phút
2 Kiểm tra bài cũ: (4ph) Luật thơ là gì? Nêu tên các thể thơ trong thơ Việt
Nam Nêu vai trò của tiếng trong thơ VN
3 Giảng bài mới: 38 phút
- Tạo tâm thế tiếp thu bài mới
- Giới thiệu bài:
TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY
TL
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
NỘI DUNG
Trang 2- Chia lớp thành 4
nhóm thảo luận
theo sự chuẩn trước
của mỗi cá nhân ở
nhà:
+ Nhóm1: câu 1
+ Nhóm 2: câu 2
+ Nhóm 3: câu 3
+ Nhóm 4: câu 4
-GV: Nhận xét,
chốt lại
lên bảng ghi lại bài làm theo sự thống nhất của nhóm
về cách gieo vần, ngắt nhịp, hài thanh
(bài Mặt trăng và bài Sóng):
*Giống nhau: số tiếng
*Khác nhau:
Ngũ ngôn truyền thống
( Mặt trăng)
Thơ năm chữ hiện đại:
(Sóng)
-Gieo vần: độc vận, có tính chất bắt buộc (bên, đen, lên, hèn)
-Ngắt nhịp: chẵn /lẻ
- Hài thanh: Tuân thủ niêm , luật
- Gieo vần: theo từng khổ thơ 4 dòng, có thể thay đổi (dùng cả vần bằng, và trắc): thế- trẻ; em, lên -Nhịp tự do
- Hài thanh tương đối tự do
2 Sự đổi mới, sáng tạo trong thể thơ 7 tiếng hiện đại so với thơ thất ngôn truyền thống:
*Gieo vần:
- Vần chân cuối các dòng 1,2,4 giống thơ truyền thống
- Sử dụng vần lưng để hỗ trợ => sáng
Trang 3h Hoạt động 2:
Củng cố
? Qua các bài tập
cụ thể hãy nêu
nhận xét chung
nhất về mối quan
hệ giữa các thể thơ
truyền thống và các
thể thơ mới?
- Phát biểu
*Ngắt nhịp: Linh hoạt hơn
* Hài thanh: cả luật và niêm đều linh hoạt, không gò bó
3 Mô hình âm luật bài thơ Mời trầu:
Quả cau nho nhỏ / miếng trầu hôi
B T B B(v)
Này của Xuân Hương / mới quệt rồi
T B T B(v)
Có phải duyên nhau / thì thắm lại
T B T
Đừng xanh như lá / bạc như vôi
B T B B(v)
4 Ảnh hưởng của thơ thất ngôn Đường luật đối với thơ mới trong đoạn mở đầu
Tràng giang (Huy Cận):
Vần, nhịp, hài thanh đều giống thơ thất ngôn tứ tuyệt ( theo hình thức cắt lấy 4 câu cuối bài bát cú) Tuy nhiên, cái khác là ở chỗ không áp dụng phép đối một cách nghiêm ngặt như thơ Đường luật
*** Các thể thơ hiện đại VN đều kế thừa những yếu tố của các thể thơ truyền thống nhưng không bị bó buộc nghiêm ngặt vào luật thơ
Trang 44 Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: 2 phút
- Nhận xét chung tiết học
- Bài học sau Thực hành một số phép tu từ ngữ âm Chú ý soạn kĩ:
- Yếu tố nào tạo nên nhịp điệu và âm hưởng cho câu văn?
- Chỉ ra các phép điệp âm, điệp vần, điệp thanh và tác dụng của nó trong các câu thơ ở bài tập 1,2,3/ tr.130
IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:
………
………
………