Giáo án Ngữ văn 12 tuần 26 bài: Rèn luyện cách mở bài, kết bài trong bài văn nghị luận

Mục tiêu bài học Qua bài giảng, nhằm giúp học sinh: - Hiểu được một cách đầy đủ về chức năng của mở bài và kết bài trong bài văn nghị luận - Nắm vững hơn các kiểu mở bài và kết bài thô

GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12

RÈN LUYỆN KĨ NĂNG Ở BÀI, KẾT BÀI TRONG BÀI VĂN NGHỊ LUẬN

A Mục tiêu bài học

Qua bài giảng, nhằm giúp học sinh:

- Hiểu được một cách đầy đủ về chức năng của mở bài và kết bài trong bài văn nghị luận

- Nắm vững hơn các kiểu mở bài và kết bài thông dụng trong văn nghị luận

- Có ý thức vận dụng một cách linh hoạt các kiểu mở bài và kết bài trong khi viết văn nghị luận

- Biết nhận diện những lỗi thường mắc trong khi viết mở bài, kết bài và có ý thức tránh những lỗi đó

B Phương tiện thực hiện

- SGK, SGV

- Giáo án

- Thiết kế bài giảng

C Cách thức tiến hành

- Trao đổi, thảo luận

- Đàm thoại, phát vấn

- Thực hành, luyện tập

D Tiến trình dạy học

1 Ổn định

2 KTBC

3 GTBM

4 Hoạt động dạy học

Hoạt động của Thầy và Trò Yêu cầu cần đạt

GV: yêu cầu HS đọc bài tập 1 (T 112, 113)

và thực hiện theo yêu cầu

GV: đây là lỗi mà trong bài viết Hs thường

có ý thức vào đề gián tiếp xong vấn đề đưa ra

lại không liên quan trực tiếp với nội dung của

vấn đề nghị luận

GV: trong đó mở bài (3) tạo ra sự lôi cuốn, tự

nhiên phù hợp với đề bài hơn cả

GV yêu cầu hs đọc ví dụ và thực hiện những

yêu cầu nêu ra

I Viết phần mở bài

1 Tìm hiểu các mở bài

- Mở bài (1) chưa đạt yêu cầu: không nêu rõ được vấn đề của bài viết, bắt đầu từ phạm vi quá rộng, không liên quan trực tiếp đến vấn

đề nghị luận

- Mở bài (2) và (3) phù hợp với yêu cầu của

đề bài: nêu bật được nội dung yêu cầu của đề bài - tình huống truyện

2 Phân tích cách mở bài

- Để nêu vấn đề, Bác đã đặt vấn đề như thế

nào?

GV: nêu vấn đề theo kiểu này là dẫn nhận

định, câu thơ, câu văn có nội dung liên quan

trực tiếp đến vấn đề cần trình bày Yêu cầu:

sử dụng những tiền đề có tính chất tích cực,

quan hệ chặt chẽ với vấn đề chính, có xuất xứ

rõ ràng, chính xác

GV: người viết nêu vấn đề bằng cách so

sánh, đối chiếu đối tượng đang được trình

bày với một đối tượng khác dựa trên một đặc

điểm tương đồng, nổi bật, từ đó nhấn mạnh

đối tượng được trình bày

GV: cũng bằng cách so sánh, liên tưởng ->

khắc hoạ sự khác biệt để nhấn mạnh đối

tượng cần trình bày

- Trong mở bài (1) người viết nêu vấn đề bằng một số tiền đề sẵn có, vấn đề: quyền tự

do độc lập của dân tộc Việt Nam

- Trong mở bài (2): nét đặc sắc của tư tưởng nghệ thuật bài thơ Tống biệt hành của Thâm Tâm

- Trong mpr bài (3): nhưng khám phá độc đáo, sâu sắc của Nam Cao về đề tài nông thôn trong tác phẩm Chí Phèo

GV: qua những ví dụ trên hãy rút ra những

yêu cầu của mở bài?

HS trả lời Gv chốt lại

GV: yêu cầu hs đọc ví dụ -> thực hiện theo

yêu cầu

GV yêu cầu HS đọc ví dụ làm theo yêu cầu

-> cả 3 cách mở bài trên đều là mở bài gián tiếp, dẫn dắt tợ nhiên, tạo được ấn tượng hấp dẫn và sự chú ý của người đọc hướng tới vấn

đề cần nghị luận

3 Yêu cầu của phần mở bài

- Thông báo ngắn gọn vấn đề cần nghị luận

- Hướng người đọc vào nội dung bàn luận một cách tự nhiên

- Gợi sự hứng thú với vấn đề được trình bày

II Viết phần kết bài

1 Tìm hiểu cách kết bài

- Kết bài (1) không đạ yêu cầu: không đưa được vấn đề chính, không đánh giá khái quát được vấn đề

- Kết bài (2) phù hợp: nội dung kết bài liên quan trực tiếp đến vấn đề trình bày, nêu được mối quan hệ giữa các phần, đánh dấu việc kết thúc quá trình trình bày văn bản

2 Phân tích kết bài

GV: kết bài cần đảm bảo yêu cầu gì?

HS trả lời GV chốt lại

GV yêu cầu học sinh viết mở bài và kết bài

cho đề 1, đề 2 sau đó thu về chấm và chữa

- Kết bài (1): tuyên bố độc lập và khẳng định quyết tâm của dân tộc Việt Nam đem tinh thần, lực lượng, tính mạng và của cải để bảo

vệ nền độc lập đó

- Kết bài (2): ấn tượng đẹp đẽ không bao giờ phai nhoà về hình nahrphố huyện nghèo trong câu chuyện Hai đứa trẻ của Thạch Lam -> cả 2 cách kết bài người viết đều sử dụng phương tiện liên kết để biểu thị quan hệ chặt chẽ giữa kết bài và các phần trước đó: Vì những lẽ trên, hơn thế nữa, bây giờ và mãi sau này

3 Yêu cầu của kết bài

- Tông báo về sự kết thúc của việc trình bày vấn đề

- Nêu đánh giá khái quát của người viết về những khía cạnh nổi bật nhất

- Gợi liên tưởng rộng hơn và sâu sắc hơn

III Luyện Tập

1 Bài tập 3

Đề 1

*Mở bài:

5 Củng cố và dặn dò

- Nhắc lại kiến thức cơ bản

- Chuẩn bị bài Số phận con người - Sô lô khốp