Giáo án Ngữ văn 12 tuần 15 bài: Quá trình văn học và phong cách văn học

Mục tiêu cần đạt : + Kiến thức : Qua bài học giúp HS: Nắm được khái niệm quá trình văn học, bước đầu có ý niệm về các trào lưu văn học tiêu biểu.. Hiểu được khái niệm phong cách văn họ

TUẦN: 15 GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12

Lí luận văn học: QUÁ TRÌNH VĂN HỌC VÀ

PHONG CÁCH VĂN HỌC.

A Mục tiêu cần đạt :

+ Kiến thức : Qua bài học giúp HS: Nắm được khái niệm quá trình văn học, bước đầu

có ý niệm về các trào lưu văn học tiêu biểu Hiểu được khái niệm phong cách văn

học, Làm rõ quá trình văn học là diễn tiến hình thành, tồn tại, thay đổi, phát triển của toàn bộ đời sống văn học qua các thời kì lịch sử

Hoạt động nổi bật của quá trình văn học là trào lưu văn học.Thành tựu chính của quá trình văn học kết tinh ở các phong cách văn học độc đáo

+ Kĩ năng : biết nhận diện những biểu hiện của phong cách văn

+ Thái độ :

B Chuẩn bị :

+GV : Soạn bài , chuẩn bị tư liệu giảng dạy SGK, SGV, Thiết kế bài học +HS chuẩn bị: đọc kĩ SGK và trả lời các câu hỏi trong phần hướng dẫn học bài

C.Phương tiện: SGK, SGV, Thiết kế bài học.

D Phương pháp:

- Nêu vấn đề, đàm thoại với HS

- Chú ý tính ứng dụng của kiến thức đã học: nhận biết sáng tác của một tác giả cụ thể thuộc trào lưu văn học nào đó, ý nghĩa của sáng tác ấy trong quá trình văn học dân tộc, phân tích những biểu hiện phong cách ở một trường hợp nhất định

E Tiến trình tổ chức:

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới:

+ Đặt vấn đề

+ Nội dung bài :

HOẠT ĐỘNG THẦY &

TRÒ

YÊU CẦU CẦN ĐẠT

HĐ1:Tìm hiểu chung

- Cho HS đọc mục I trong

Sgk trang 178 và trả lời

các câu hỏi

- Văn học là gì?

-Lịch sử văn học khác với

quá trình văn học như thế

nào?

- Bản thân văn học và

toàn bộ đời sống văn học

khác nhau như thế nào?

I Quá trình văn học:

1 Khái niệm:

- Văn học là một loại hình nghệ thuật, một hình thái ý thức xã hội luôn vận động biến chuyển

- Diễn tiến của văn học như một hệ thống chỉnh thể với sự hình thành, tồn tại thay đổi có mối quan hệ khắng khít với thời kỳ lịch sử

- Quá trình văn học là diễn tiến, hình thành, tồn tại, phát triển và thay đổi của văn học qua các thời kỳ lịch sử

* Những quy luật chung tác động đến quá trình văn học

+ Qui luật văn học gắn bó với đời sống xã hội: Bản chất

của đời sống xã hội trong từng thời kỳ lịch sử sẽ qui định nội dung, tính chất của văn học

+ Qui luật kế thừa và cách tân

- Giữa văn học và lịch sử

có mối quan hệ ra sao?

- Mối quan hệ giữa các

thời kỳ văn học như thế

nào?

- Qui luật bảo lưu và tiếp

biến là gì ?

- Có nền văn học nào tồn

tại, phát triển mà không

cần giao lưu? Vì sao

HĐ2:Trào lưuVH

- Trào lưu Vh là gì?

- Có phải mỗi trào lưu chỉ

có một khuynh hướng,

một trường phái ?

Kế thừa là dựa trên nền tảng truyền thống, là cơ sở tồn tại của văn học

Cách tân là làm ra cái mới, làm chovăn học luôn vận động và phát triển

+ Qui luật bảo lưu và tiếp biến: Văn học mỗi dân tộc để

tồn tại và phát triển phải giao lưu với văn học các nước khác đồng thời biết chọn lọc, cải biến để làm giàu cho văn học tộc mình

2 Trào lưu văn học:

Trào lưu văn học là một hiện tượng có tính chất lịch sử

Đó là một phong trào sáng tác tập hợp những tác giả, tác phẩm gần gũi nhau về cảm hứng, tư tưởng, nguyên tắc miêu tả hiện thực tạo thành một dòng rộng lớn có bề thế trong đời sống văn học của một dân tộc hoặc một thời đại

*Các trào lưu văn học lớn trên thế giới:

a Văn học thời phục hưng (ở Châu Âu vào TK

XV-XVI)

- Đặc trưng : Đề cao con người, giải phóng cá tính chống

lại tư tưởng khắc nghiệt thời trung cổ

- Tác giả tiêu biểu : Sêch-xpia ( Anh), Xec- van- tec (Tây

Ban Nha)

b Chủ nghĩa cổ điển (Pháp VàoTK XVII)

- Đặc trưng : Coi Văn hóa cổ đại là hình mẫu lý tưởng,

luôn đề cao lý trí, sáng tác theo các quy phạm chặt chẽ

Hãy nêu các trào lưu lớn

trên thế giới?

*Thảo luận nhóm

* Nhóm 1:

-VH thời phục hưng

- Chủ nghĩa cổ điển

* Nhóm 2 :

- Chủ nghĩa lãng mạn

* Nhóm 3 :

- Chủ nghĩa hiện thực phê

phán

- Chủ nghĩa hiện thực

XHCN

* Nhóm 4 :

- Chủ nghĩa siêu thực

- Chủ nghĩa hiện thực

huyền ảo

- Tác giả tiêu biểu : Cooc- nây,

Mô-li-e ( Pháp )

c Chủ nghĩa lãng mạn: ( Ở các nước Tây âu sau cách

mạng tư sản Pháp 1789)

-Đặc trưng : Đề cao những nguyên tắc chủ quan, lấy đề

tài trong thề giới tưởng tượng của nhà văn, hình tượng nghệ thuật thường có vẻ đẹp khác thường

- Tác giả tiêu biểu :V.Huygô(Pháp)

F Si-le ( Đức)

d Chủ nghĩa hiện thực phê phán: (Châu âu TKXIX )

- Đặc trưng : Thiên về những nguyên tắc sáng tác khách

quan thường lấy đề tài từ đời sống hiện thực, xây dựng những tính cách điển hình, vừa có tính khái quát, vừa có tính cụ thể

-Tác giả tiêu biểu : H Ban- dăc( Pháp) L Tôn-tôi ( Nga)

e Chủ nghĩa hiện thực XHCN: (TK XX sau Cách mạng

tháng Mười Nga)

- Đặc trưng : Miêu tả cuộc sống trong quá trình phát triển

cách mạng

-Tác giả tiêu biểu:M.Gooc-ki(Nga)

Giooc – giơ A-ma- đô ( Braxin)

g.Chủ nghĩa siêu thực : ( Pháp- 1922)

-Đặc trưng : Quan niệm thế giới trên hiện thực mới là

Nhận xét chung các

nhóm, kết luận

mảnh đất sáng tạo của người nghệ sĩ

- Tác giả tiêu biểu:A Brơ- tôn ( Pháp )

h Chủ nghĩa hiện thực huyền ảo: (Mỹ La tinh sau thế

chiến thứ hai)

- Đặc trưng : Coi thực tại bao gồm cả đời sống tâm linh,

niềm tin tôn giáo , các huyền thoại, truyền thuyết

-Tác giả tiêu biểu : G Mac- ket.

* Ở Việt Nam :

- Trào lưu xuất hiện vào những năm 30 của TK XX

+ Trào lưu lãng mạn + Trào lưu hiện thực phê phán + Trào lưu hiện thực XHCN

HĐ3 : Phong cách văn

học

Cho HS đọc và tìm hiểu

VB

- Phong cách văn học là gì

?

II Phong cách văn học :

1 Khái niệm :

-PCVH là sự độc đáo, riêng biệt của các nghệ sĩ biểu hiện trong tác phẩm

- PCVH nẩy sinh do chính nhu cầu, đòi hỏi sự xuất hiện cái mới và nhu cầu của quá trình sáng tạo văn học

- Quá trình văn học được đánh dấu bằng những nhà văn kiệt xuất với phong cách độc đáo của họ

- Phong cách in dậm dấu ấn dân tộc và thời đại

2 Những biểu hiện của phong cách văn học :

-Phong cách văn học có

những biểu hiện gì ?

- Giọng điệu riêng biệt, cách nhìn, cách cảm thụ có tính khám phá

- Sự sáng tạo các yếu tố thuộc nội dung tác phẩm

- Hệ thống phương thức biểu hiện, các thủ pháp kỹ thuật mang dấu ấn riêng

- Thống nhất từ cốt lõi, nhưng có sự triển khai đa dạng đổi mới

- Có phẩm chất thẩm mỹ cao, giàu tính nghệ thuật

HĐ 4: Tổng kết

Cho HS đọc ghi nhớ Sgk

trang 183

III Ghi nhớ : (SGK)

HĐ 5: Luyện tập

-Cho HSlàmluyện tập Sgk

trang183

V Luyện tập :Căn cứ hướng dẫn SGK trang 183

- Củng cố : - Quá trình phát triển của văn học ntn?

- Phong cách văn hoc là gì ?

- Dặn dò : Đọc lại văn bản, nắm vững ý chính.

Chuẩn bị trả bài viết số 3

Soạn bài “ Người lái đò sông Đà ”

F Đánh giá - Rút kinh nghiệm: