GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12 QUÁ TRÌNH VĂN HỌC VÀ PHONG CÁCH VĂN HỌC I/ Mục tiêu cần đạt : Giúp Hs - Nắm được khái niệm Quá trình văn học cùng các quy luật cơ bản của quá trình VH.. + GV theo
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12 QUÁ TRÌNH VĂN HỌC VÀ PHONG CÁCH VĂN HỌC
I/ Mục tiêu cần đạt : Giúp Hs
- Nắm được khái niệm Quá trình văn học cùng các quy luật cơ bản của quá
trình VH
- Biết nhận ra trên nét lớn, sự khác biệt và mối quan hệ giữa các thời kì văn
học
II/ Phương pháp : Nêu vấn đề, trao đổi, thuyết giảng
III/ Phương tiện : SGK, SGV, Thiết kế dạy học.
IV/ Tiến trình dạy học :
- Ổn định lớp :
- Bài mới:
Hoạt động của Gv Hoạt động của HS Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Hướng
dẫn HS tìm hiểu nội
dung bài học.
+ Nêu các câu hỏi
trong bài tập 1, yêu cầu
HS dựa vào SGK trả
lời
+ GV theo dõi, hướng
dẫn trao đổi bổ sung và
chốt lại ý chính trên
HS đọc SGK , trả lời các câu hỏi:
- Thế nào là quá trình văn học
- Các quy luật của quá trình văn học
- Thế nào là
I/ Khái niệm Quá trình văn học :
- Quá trình văn học là sự tồn tại , vận động và tiến hóa của văn học vừa phụ thuộc vào quá trình lịch sử xã hội vừa tuân theo những quy luật riêng
+ Quá trình văn học phản ánh sự vận động văn học trong không gian ( khu vực văn hóa, lãnh thổ,quốc gia, dân tộc, toàn cầu)và thời gian ( thời
Trang 2- Đua các ví dụ, phân
tích minh họa giúp HS
hiểu rõ khái niệm
- Hiểu biết của em
về các quy luật
như thế nào ?
Hãy chứng minh
bằng một hiện
tượng văn học
cụ thể
TLVH, TPVH?
HS giải thích và chứng minh quy luật
kì, giai đoạn) + Quá trình văn học còn chỉ ra cả cấu trúc của bản thân văn học ( TPVH, hình thức, quan hệ đa chiều, sự đổi thay )
=> Khái niệm quá trình văn học có ý nghĩa rất quan trọng trong việc nghên cứu, phê bình, thưởng thức văn học
II/ Các quy luật cơ bản của quá trình văn học:
1) Quy luật tiếp nhận tác động của
đời sống và lịch sử: Có thể nói Mọi
hiện tượng của quá trình văn học đều
có tiền đề trực tiếp hay gián tiếp trong đời sống văn hóa, xã hội và lịch sử ( dù rằng quá trình VH không phải bao giờ cũng trùng khít với các thời kì lịch sử)
2) Quy luật kế thừa và cách tân :
- QTVH chủ yếu là quá trình của sự
sáng tạo và đổi mới, những thành tựu
có trước luôn là điểm xuất phát thuận lợi cho những tìm tòi đổi mới
- Giữa kế thừa và cách tân có mối
Trang 3- Yêu cầu HS
trình bày cáh
hiểu của mình
về các khái niệm
qua giải thích,
phân tích, chứng
minh
HS thực hiện theo yêu cầu
quan hệ hết sức chặt chẽ
3) Quy luật giao lưu:
- Giao lưu là điều kiện để VH phát triển
- Trong giao lưu, các yếu tó nội sinh
và ngoại lai cần có sự tương tác tích cực, khiến các yếu tố bản sắc càng thêm phong phú sâu đậm
= > VH trở nên phong phú và phức tạp chính là từ các quy luật trên
III/ Các trào lưu và trường phái văn học:
1) Khái niệm:
+ Trào lưu văn học: Là một hiện
tượng lịch sử của quá trình văn học, thể hiện chính những nỗ lực của quá trình văn học nhằm khắc phục những mâu thuẫn nội tại để tự vượt lên chính mình, nhằm phát triển sang một giai đoạn mới hoặc một hướng mới
- Một TLVH có thể bao gồm hay làm nảy sinh nhiều khuynh hướng, ngược lại một KHVH khi đã hình
Trang 4Hướng dẫn HS chú ý
kiến thức trong SGK,
ghi vở ý chính
Hoạt động 2 : Hướng
dẫn Hs luyện tập các
bài tập SGK
- GV chia nhóm
cho HS luyện
tập ( 4 nhóm)
- Gọi đại diện 2
nhóm trình bày
kết quả , các
nhóm khác theo
dõi, tham gia ý
kiến trao đổi
thống nhất
- GV định hướng
ý chính
Chú ý: khuynh hướng văn học là
khái niệm nghiêng
về phản ánh định hướng tư tưởng thẩm
mĩ của một loạt sự kiện văn học
HS ghi bổ sung những kiến thức chưa thể hiện trong phần soạn bài
HS luyện tập theo nhóm ghi kết quả vào phiếu học tập và trình bày theo chỉ định của GV
Nhóm 1,2 bài tập 2 Nhóm 3,4 bài tập 3
thành thì có thể tồn tại xuyên qua nhiều trào lưu khác nhau
+ Trường phái văn học:
a)Khái niệm:
b)Một số trào lưu trường phái văn học lớn
C)Sự tác động của các trường phái, trào lưu văn học thế giới vào văn học Việt Nam
IV/ Luyện tập : Bài tập 2,3
* Bài tập 1: Sự khác biệt giữa
VHTĐ và VHHĐ VN:
- VHTĐ Việt Nam phát triển dưới sự
chi phối của các hệ ý thức tư tưởng
Nho, Phật, Lão và quan niệm về
tính thống nhất có tính khép kín của
vũ trụ Nó thường tồn tại dưới dạng văn, sử, triết bất phân và quan tâm đến việc tỏ chí, tải đạo Hình tượng
có tính tao nhã Ngôn ngữ uyên bác, cách điệu, giàu điển cố, điển tích Các thể loại chức năng như: Chiếu, biểu, cáo, hịch, văn tế .rất phát triển.
Trang 5- VHHĐ VN phát triển trong điều kiện hiện đại của một thế giới có sự giao lưu quốc tế rộng rãi Xuất hiện nhiều trường phái , khuynh hướng, phát triển với nhịp độ cách tân mau
lẹ cả về hình thức và nội dung Nó tiếp nhận ảnh hưởng từ nhiều nguồn khác nhau trên tinh thần khẳng định con người cá nhân , khẳng định cá tính và phẩm chất đặc thù của dân tộc.Cá tính sáng tạo và phong cách nhà văn được tôn trọng Nhiều thể loại mới, nhiều hình thức diễn tả phong phú được thể nghiệm
* Bài tâp 3: Sự kế thừa và cách tân
của VH 45-75 đối với VHVN 30-45:
- VHVN 45-75 tiếp tục hoàn thiện quá trình hiện đại hóa ở giai đoạn trước
- VHVN 45-75 phat triển trong thời
kì mới của lịch sử dân tộc nên có những thay đổi : VH diễn ra theo những quy luật khác nhau của hai miền đất nước
Trang 6* Củng cố : Việc nắm vững khái niệm quá trình văn học và hiểu rõ các quy luật
của QTVH là điều hết sức cần thiết Cần chú ý nhận thức về một nguyên tắc, phương pháp đnhs giá văn học: Khi xem xét một hiện tượng văn học cụ thể , phải xác định đúng vị trí của nó trong quá trình văn học
* Dặn dò : Chuẩn bị bài học sau: Luyện tập về cách tránh hiện tượng trùng nghĩa