Giáo án Ngữ văn 12 tuần 2: Giữ gìn trong sáng của Tiếng Việt

GIỮ GÌN SỰ TRONG SÁNG CỦA TIẾNG VIỆT A.Mục tiêu bài học Giúp hs - Nhận thức thúc được sự trong sáng là 1 trong những phẩm chất của tiếng Việt là kết quả phấn đấu lâu dài của ông cha ta.P

GIỮ GÌN SỰ TRONG SÁNG CỦA TIẾNG VIỆT A.Mục tiêu bài học

Giúp hs

- Nhận thức thúc được sự trong sáng là 1 trong những phẩm chất của tiếng Việt là kết quả phấn đấu lâu dài của ông cha ta.Phẩm chất đó được biểu hiện ở nhiều phương diện khác nhau

- Có ý thức giữ gìn và phát huy sự trong sáng của tiếng Việt,quí trọng di sản của cha ông,có thói quen rèn luyện các kĩ năng nói và viết nhằm đạtđược sự trong sáng ,đồng thời biết phê phán và khắc phục những hiện tượng làm vẩn đục tiếng Việt

B.Hoạt động dạy học

HĐ 1.Kiểm tra bài cũ

HĐ 2.Bài mới:Tìm hiểu sự trong sáng của

tiếngViệt

HS:Đọc phần 1

GV:

Sự trong sáng của tiếng Việt được biểu hiện

qua những phương diện nào?

Tiếng Việt có tính chuẩn mực ,có qui tắc

chung về những mặt nào?

I Sự trong sáng của tiếng Việt:

được biểu hiện qua 1 số phương diện cơ bản sau

1.Sự trong sáng của tiếng Việt thể hiện ở chính

hệ thống qui tắc và chuẩn mực chung,ở sự tuân thủ các qui tắc và chuẩn mực đó

(Phát âm,chữ viết,dùng từ,đặt câu,cấu tạo lời nói,bài văn…)

Chuẩn mực,quy tắc đó có tácdụng gì? (thể hiện rõ ràng ,mạch lạc nội dung tư tưởng,tình cảm Nói và viết đúng chuẩn mực ,đúng qui tắc của TV sẽ đảm bảo được

sự trong sáng của lời nói.)

HS:Trả lời những câu hỏi.GV nhận xét

GV:cho 1 số vd để hs nhận xét

VD 1(về chuẩn TV)

1.Xác định câu nào không đúng chuẩn TV: -Phải biết xử dụng hợp lí kinh phí được cấp.(1)

-Phải biết sử dụng hợp lí kinh phí được cấp.(2)

2Chỉ ra nhữg từ ngữ dùng sai và sửa lại cho đúng

-Xã em có 10 người được bầu là bà mẹ VN

anh hùng

-Chiều qua,lớp em họp để phong mức kỉ

luật cho các bạn vừa dính líu vào vụ ẩu đả

trước cửa trường

-Vừa qua,1 thuyền đánh cá đã với lên từ

đáy biển nhiều kỉ vật thời chiến tranh.

(Bầu:chọn bằng cách bỏ phiếu hoặc biểu

quyết để giao cho làm đại biểu haygiữ 1

chức vụ;phong:ban tặng chức vị,danh

hiệu.Kỉ vật:vật kỉ niệm,không thể nhầm lẫn

vói di vật.)

GV:Chúng ta phải có ý thức gì trong việc

dùng ngôn ngữ nói và viết?

(Tuân thủ qui tắc và chuẩn mực)

GV:Các qui tắc và chuẩn mực có phủ nhận

sự chuyển đổi linh hoạt sự sáng tạo không ?

Hs:Không phủ nhận Ở 2 vd sgk người đọc

vẫn lĩnh hôi đựợc nội dung tư tưởng ,tình

cảm của ngưởi viết vì sự sáng tạo đó phù

hợp với phương thức chuyển hóa của từ về

ý nghĩa và đặc điểm ngữ pháp

GV:cho hs thấy có người viết câu ngắn,câu

đơn giản lại sai ngữ pháp nhưng có người

2.Không dung nạp tạp chất

viết câu dài,mở rộng câu thỏa mái mà vẫn

đúng cấu trúc ngữ pháp

GV:Để giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt

chúng ta còn phải có ý thức gì?

HS:Đọc phần 2 và trả lời câu hỏi

-Căn cứ vào sgk hãy cho biết do đâu mà có

tạp chất xâm nhận vào tiếng ta?

(do vay mượn cả khi không cần thiết)

-Suy nghĩ của em về sự vay mượn này?Vay

mượn thế nào cho đúng?

(Vay mượn là cần thiết và tất yếu Tuy

nhiên chỉ vay mượn những từ mà ta chưa

có)

-Hiện nay lớp từ nào tiếng Việt vay mượn

nhiều nhất/Tác dụng của sự vay mượn ấy ?

(Vay mượn nhiều nhất là lớp từ KH-KT.Sự

vay mượn này làm tiếng ta trở nên phong

phú hơn,có phương tiện để diễn đạt những

khái niệm mới)

3.Tính lịch sự,văn hóa trong lời nói

=>Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt thực chất là yêu quí tiếng mẹ đẻ,thể hiện tính thần dân tộc,lòng yêu nước,bảo vệ tài sản vô gia 1của quốc gia

GV:Khi dùng từ cần thể hiện mình là người

có văn hóa ,lịch sự cần chú ý điều gì?

(Không dùng từ thô tục,có cách nói hợp với

tâm lí người khác.)

-Tìm hiểu đoạn văn trích trong Lão Hạc

(NC) để phát hiện những từ ngữ,cách nói

thể hiện phẩm chất văn hóa lịch sự ?

(Cụ…,ông con mình,vâng,chứ ông giáo…)

GV:Cho hs hệ thống lại kiến thức cơ bản

về sự trong sáng của tiếng Việt ,,thái độ sử

dụng

-Muốn giữ gìn sự trong sáng của

tiếngViệt ,chúng ta cần phải có những nỗ

lực như thế nào?

-Yêu cầu 2-3 hs tự tìm hiểu và đưa ra

những câu ca,câu thơ góp phần nuôi dưỡng

tâm hồn VN

Củng cố:1 hs đọc phần ghi nhớ cho cả lớp

cùng nghe

II.Trách nhiệm giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt

Cần nỗ lực trên 3 phương diện:ình cảm,nhận thức và hành động

1Yêu mến,quí trọng tiếng Việt 2.Phải nhận thức và có hiểu biết cần thiết về tiếng Việt

3.Tuân thủ chuẩn mực và những qui định là quan trọng nhưng cũng cần biết sử dụng tiếng Việt 1 cách sáng tạo

III.Luyện tập

Dặn dò :hs học bài cũ và chuẩn bị bài mới:viết bài làm văn số 1 :bàn về 1 tư tưởng,đạo lí