MỤC TIÊU Hướng dẫn HS: - Cảm nhận những nét riêng của thiên nhiên và con người vùng U Minh Hạ.. - Phân tích tính cách, tài nghệ của nhân vật Năm Hên.. III- TIẾN TRÌNH LÊN LỚP - Kiểm tra
Trang 1Tiết thứ: 66 GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12
Tên bài: BẮT SẤU RỪNG U MINH HẠ
(Trích Hương rừng Cà Mâu) Sơn Nam
I MỤC TIÊU
Hướng dẫn HS:
- Cảm nhận những nét riêng của thiên nhiên và con người vùng U Minh Hạ
- Phân tích tính cách, tài nghệ của nhân vật Năm Hên
- Chú ý những đặc điểm kể chuyện, sử dụng ngôn ngữ đậm màu sắc Nam bộ của Sơn Nam
II- CHUẨN BỊ
- HS đọc và tóm tắt truyện, trả lời những câu hỏi phần Hướng dẫn học bài (ở nhà)
- HS tìm hiểu thêm về nhà văn Sơn Nam và Hương rừng Cà Mau
III- TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
- Kiểm tra bài cũ:
- Bài mới:
Hướng dẫn cho HS đọc hiểu những nội dung sau :
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Tổ chức tìm I Tìm hiểu chung
Trang 2hiểu chung
HS đọc phần Tiểu dẫn trong
SGK, nêu những nét chính về
nhà văn Sơn Nam và tập
truyện Hương rừng Cà Mau
GV nhận xét, lướt qua những
nét chính
1 Nhà văn Sơn Nam
- Tên bút danh, năm sinh, quê quán
- Quá trình sáng tác
- Các tác phẩm tiêu biểu
- Đặc điểm sáng tác
2 Tập truyện Hương rừng Cà Mau.
- Nội dung: viết về thiên nhiên và con người vùng rừng U Minh với những người lao động có sức sống mãnh liệt, sâu đậm ân nghĩa và tài ba can trường
- Nghệ thuật: Dựng truyện li kì, chi tiết gợi cảm, nhân vật và ngôn ngữ đậm màu sắc Nam Bộ
Hoạt động 2: Tổ chức
hướng dẫn đọc- hiểu văn
bản đoạn trích
II Hướng dẫn đọc- hiểu
1 GV nêu vấn đề: Qua đoạn
trích, anh (chị) nhận thấy
thiên nhiên và con người
vùng U Minh Hạ có những
đặc điểm nổi bật nào?
- HS đọc đoạn trích, chú ý
1 Thiên nhiên và con người U Minh Hạ
a) Thiên nhiên
Thiên nhiên vùng U Minh Hạ là một thế giới bao la, lì thú:
+ "U Minh đỏ ngòm Rừng tràm xanh biếc"
+ "Sấu lội từng đàn", "những ao sấu", "Miền
Trang 3những chi tiết về thiên nhiên,
con người, từ đó đưa ra
những nhận xét
- GV hướng dẫn đọc, tìm
hiểu, thảo luận
Rạch Giá, Cà Mau có những con lạch ngã ba mang tên Đầu Sấu, Lưng Sấu, Bàu Sấu" Đó là những nơi ghê gớm
b) Con người
+ Con người vùng U Minh Hạ là những người lao động có sức sống mãnh liệt, đậm sâu ân nghĩa và cũng đầy tài ba trí dũng, gan góc can trường
+ Tất cả những điều đó tập trung ở hình ảnh ông Năm Hên, một con người sống phóng khoáng giữa thiên nhiên bao la kì thú Tài năng đặc biệt của ông là bắt sấu Sự xuất hiện của ông Năm cùng một con xuồng, lọn nhang trần và một
hũ rượu, vừa bơi xuồng mà hát: "Hồn ở đâu đây Hồn ơi! Hồn hỡi!" vừa huyền bí vừa mang đậm dấu ấn con người đất rừng phương Nam
2 GV tổ chức cho HS phân
tích tính cách, tài nghệ của
nhân vật ông Năm Hên (Gợi
ý: ông là người thế nào? điều
đó được biểu hiện qua những
chi tiết nào? Bài hát của ông
Năm gợi cho anh (chị) cảm
nghĩ gì?,…)
2 Nhân vật ông Năm Hên
Tính cách, tài nghệ của ông Năm Hên tiêu biểu cho tính cách con người vùng U Minh Hạ:
+ Một con người tài ba, cởi mở nhưng cũng đầy bí ẩn
+ Ông là thợ bắt sấu, "bắt sấu bằng hai tay không"
+ Ông có tài nghệ phi phàm, mưu kế kì diệu, bắt sống 45 con sấu, "con này buộc nối đuôi con
Trang 4kia đen ngòm như một khúc cây khô dài".
+ Bài hát của ông Năm Hên:
Hồn ở đâu đây Hồn ơi! Hồn hỡi!
…
Ta thương ta tiếc Lập đàn giải oan…
"Tiếng như khóc lóc, nài nỉ Tiếng như phẫn
nộ, bi ai"
Tiếng hát ấy cùng hình ảnh: "ông đi ra khỏi mé rừng, áo rách vai, tóc rối mù, mắt đỏ ngầu, bó nhang cháy đỏ quơ đi quơ lại trên tay" gợi những đau thương mà con người phải trả giá để sinh tồn trên mảnh đất hoang dại kì thú Đồng thời hình ảnh ấy cũng thể hiện vẻ đẹp bi tráng của những con người gan góc vượt lên khắc nghiệt của thiên nhiên để chế ngự và làm chủ nó
3 Nghệ thuật kể chuyện, sử
dụng ngôn ngữ của nhà văn
Sơn Nam có gì đáng chú ý?
GV tổ chức cho HS thảo luận
và chốt lại những ý cơ bản
3 Những nét đặc sắc về nghệ thuật
+ Nghệ thuật kể chuyện: Dựng chuyện li kì, nhiều chi tiết gợi cảm
+ Nhân vật giàu chất sống
+ Ngôn ngữ đậm màu sắc địa phương Nam Bộ
Hoạt động 3: Tổ chức tổng III Tổng kết
Trang 5GV hướng dẫn HS ghi nhớ
để tự viết ở nhà
Nội dung tổng kết:
+ Những đặc sắc nghệ thuật
+ chủ đề tư tưởng
+ Đánh giá chung về giá trị tác phẩm