GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12Tên bài dạy:BẮT SẤU RỪNG U MINH HẠ Trích “ Hương rừng Cà Mau” Sơn Nam I/-MỤC TIÊU: Giúp HS: -ThẤY được tài trí và tinh thần dũng cảm tuyệt vời của người dân miền cự
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12
Tên bài dạy:BẮT SẤU RỪNG U MINH HẠ
(Trích “ Hương rừng Cà Mau”)
Sơn Nam
I/-MỤC TIÊU: Giúp HS:
-ThẤY được tài trí và tinh thần dũng cảm tuyệt vời của người dân miền cực Nam đất nước đã đổ bao mồ hôi, cả máu nữa trong cuộc vật lộn với thiên nhiên để mở mang bờ cõi cho Tổ quốc
- Hiểu được những đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm: nghệ thuật trần thuật, khắc họa nhân vật, tạo không khí,sử dụng ngôn ngữ thể hiện đậm nét màu sắc địa phương Nam bộ
II/CHUẨN BỊ:
1/ Giáo viên: SGK,Giáo án,Tư liệu có liên quan,Bảng phụ…
2/Học sinh:SGK, Bài soạn,Tập ghi bài.
III/-PHƯƠNG PHÁP :Phát vấn,nêu vấn đề,tạo tình huống,thảo luận nhóm…
IV/- TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1/ỔN ĐỊNH LỚP:
2/KIỂM TRA BÀI CŨ:
-Câu 1:
Đáp án + Biểu điểm:
-Câu 2:
Đáp án + Biểu điểm:
3/ DẠY BÀI MỚI:
Trang 2Hoạt động của GV
+ HS
NỘI DUNG BÀI DẠY
-HS đọc phần tiểu
dẫn trong SGK
- Hãy trình bày
những nét chính về
cuộc đời của tác giả
Sơn Nam?
- Những tác phẩm
chính của nhà văn
SN theo từng thời kì
là gì?
+Thời chống Pháp?
+ Thời chống MĨ?
+ Thời ki sau 1975?
-Em hãy cho biết
đôi nét chimnh1 về
tác phẩm “Hương
rừng Cà Mau” của
nhà văn SN?
I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
Nhà văn Sơn Nam:sinh năm 1926.Tên khai sinh là
Phạm Minh Tài.Quê ở Đồng Hới,An Biên, Rạch Giá(Kiên Giang)
-Học hết trung học,SN tham gia CM từ năm 1945 và hoạt động văn nghệ chống Pháp ở khu IX.Từ 1954-1975,ông làm báo ở Sài Gòn.Sau 1975 ,ông là hội viên hội nhà văn Việt Nam, ủy viên BCH Hội liên hiệp Văn học nghệ thuật thành phồ Hồ Chí Minh -Tác phẩm chính:
+Thời kì chống Pháp: “ Tây đầu đỏ”, “ Bên rừng cú lao Dung”
+ Thời chống Mĩ: “Hương rừng Cà Mau”, “Hai cõ U Minh”, “Bà Chúa Hàn”, “Chim quyên xuống đất”, “ Văn minh miệt vườn”…
-Thời kì sau 1975: “ Bến Nghé xưa”, “Đất Gia Định”, “Đồng bằng sông Cửu Long- nét sinh hoạt xưa”
2.Tác phẩm:
“ Hương rừng Cà Mau” gồm 18 truyện ngắn viết vềnhững con người lao động có sức sống, đậm sâu
ân nghĩa, tài ba trí dũng,gan góc, kiên cường.Bộc lộ tình ỵêu quê hương , đất nước.Cách dựng truyện nhiều chi tiết li kì, nhân vật giàu chất sống, ngôn ngữ đậm sắc thái địa phương Nam bộ
Trang 3-Nêu đặc điểm của
rừng U Minh?
-HS đọc văn bản
- Hãy nêu đại ý của
đoạn trích “ Bắt sấu
rừng U Minh Hạ”?
- Qua đoạn trích
này nhân vật ông
Năm Hên được tác
giả miêu tả như thế
nào?
- Bài hát cầu hồn
của ông Năm Hên
thể hiện điều gì
trong tình cảm của
ông?
- Tại sao nói ông
Năm Hên là người
- Rừng U Minh có diện tích 2000km2, từ sông Ông Đốc đến Rạch Giá, tựa lưng vào miền Tây Nam bộ, mặt hướng ra vịnh Thái Lan Sông Trạm và sông Cái Tàu chia U Minh thành U Minh Thượng phía Bắc,U Minh Hạ phiá Nam
3.Đại ý đoạn trích:
Tài năng, mưu lược và lòng dũng cảm của ông Năm Hên đã bắt được đàn cá sấu và lòng ngưỡng
mộ, khâm phục của mọi người
II Đọc-Tìm hiểu văn bản:
1 Ông Năm Hên:
-Là người chuyên bắt sấu ở Kiên Giang đã chủ động tìm đến ngọn rạch Cái Tàu
- Ông là người nông dân nghèo
-Bài hát gọi hồn của ông nghe thật ảo não, rùng rợn.Đó là gọi những cô hồn.Họ chẳng được ai cúng bái vì không biết bị chết ngày nào Những con người xấu số, thiệt phận ấy chỉ vì miếng cơm, manh áo mà phải lìa bỏ gia đình, người thân“ Xa cây, xa cối, xa cội , xa cành“ Bài hát thể hiện nỗi lòng thương tiếc của người sống với những người xấu số thiệt phận, thể hiện tình cảm của người nông dân
- Bài hát ấy cũng thể hiện ông Năm Hên là người
có cái khác thường.Ông nhận mình là người bắt sấu trên khô, không cần lưỡi như người đi cây cá sấu.Mà lại „bắt bằng tay không“ và „sấy ở ao giữa
Trang 4khác thường?
- Hãy thuật lại
những chi tiết thể
hiện tài bắt sấu của
ông Năm Hên?
(HS thảo luận theo
tổ và cử đại diện trả
lời)
- Tài bắt sấu của
ông Năm Hên nói
lên điều gì về người
dân Nam Bộ?
rừng tôi bắt nhiều lần rồi“.Ông còn giảng giải cho người ta biết „ theo như người khác thì người ta nói đó là bùa phép để kiếm tiền.Nghề bắt sấu có thể làm giàu được, ngặt tôi không mang thứ phú quới đó“
- Tài bắt sấu của ông Năm Hên:
+Ông chỉ cần người dẫn đường còn tự mình dùng mưu để bắt cá sấu.Ao cá sấu ở rạch do ông Năm Hên và Tư Hoạch đào cho cạn dần nước ở trong
ao Đốt lửa cho bén xuống lau sậy laoị to trong ao.Nước cạn.Cá sấu bị nóng theo rạch đào sẵn lên rừng
+Khi sấy há miệng đớp mồi,bị ông Năm Hên đút vào miệng sấy khúc mướp làm dính chặt hai hàm răng Cắt cái gân đuôi làm đươi sấu bị tê liệt Lấy dây thừng trói hai chân sau quặt về phía sau Còn chân trước để sấu tự bơi theo thuyền
-Ông Năm Hên có mưu mẹo thật tài ba:Đúng là
tay không mà bắt sấu.Điều đó cho thấy người nông dân ở xứ rừng sông nước Cá Mau rất hiểu biết thiên nhiên,dẫu có phải đối mặt với hiểm nguy vẫn sáng tạo mọi cách để vượt qua và chiến thắng.Chuyễn bắt sấu có thể hư cấu đôi phần nhưng trong cược sống phải có những người tài giỏi như ông Năm Hên.Đó là những người nông dân sống chất phác, thuần hậu, ngay thẳng, không lợi dụng để kiếm tiền, lừa ngừơi khác.Ông Năm Hên bắt cá sấu như loại trừ một thảm họa của thiên nhiên đối với con người
Trang 5-Bài học cuộc sống
mà chúng ta rút ra
được từ việc bắt sấu
của ông Năm Hên
là gì?
Hãy trình bày
những nét chính về
nghệ thuật của đoạn
trích?
- Ở đời thấy thảm họa mà tìm cách chạy trốn thì
dù có chạy đến cùng trời cuối đất, thảm họa vẫn
cứ đến.Phải tìm mọi cách trừ thảm họa ấy.Ông Năm Hên đã từng mất một người anh ruột, cũng như chứng kiến bao con người vì kế sinh
nhaihằng ngày, khai khẩn đất hoang ở xứ U MinhCà Mau này mà bị lìa bỏ người thân vì bị cá sấu ăn thịt.Trong khó khăn ác liệt con người đã nảy sinh ra sáng kiến.Đây cũng là đặc điểm của người dân Nam bộ ở vùng cực Nam Tổ quốc nói riêng và đất nước ta nói chung
2 Nghệ thuật:
- NGhệ thuật kể chuyện rất ngắn gọn mà nghe như không khí huyền thoại.Cốt truyện thì như
cổ tích Nhân vật không hề bộc lộ tâm trạng và diễn biến tâm trạng, nói là làm.Nói như thế nào thì làm như thế ấy.Nói tóm lại nhân vật không bộc lộ nội tâm, không có đời sống tâm
lí phức tạp
- Ngôn ngữ địa phương, giàu yếu tố thổ ngữ
4/.CỦNG CỐ : GV giúp HS củng cố nội dung chính của bài
-Tác giả Sơn Nam
- Tác phẩm „Bắt sấu rừng U Minh Hạ“
- Nhân vật ông Năm Hên.- Nghệ thuật của truyện
5/.DẶN DÒ:
+ Học bài cũ
Trang 6+ Chuẩn bị bài mới: “ Những đứa con trong gia đình”
*RÚT KINH NGHIỆM: