Mục tiêu cần đạt: Hướng dẫn HS: - Cảm nhận những nét riêng của thiên nhiên và con người vùng U Minh Hạ.. - Phân tích tính cách, tài nghệ của nhân vật Năm Hên.. Sơn Nam là nhà văn am hiểu
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12 Tiết 97 Đọc thêm : BẮT SẤU RỪNG U MINH HẠ
(Trích Hương rừng Cà Mau - Sơn Nam)
I Mục tiêu cần đạt: Hướng dẫn HS:
- Cảm nhận những nét riêng của thiên nhiên và con người vùng U Minh Hạ
- Phân tích tính cách, tài nghệ của nhân vật Năm Hên
- Chú ý những đặc điểm kể chuyện, sử dụng ngôn ngữ đậm màu sắc Nam bộ của Sơn Nam
II- chuẩn bị
- HS đọc và tóm tắt truyện, trả lời những câu hỏi phần HD học bài (ở nhà)
- HS tìm hiểu thêm về nhà văn Sơn Nam và Hương rừng Cà Mau
III- Tiến trình lên lớp
2 Kiểm tra:
- Em có nhận xét gì về nhân vật chị Hoài? ( Mùa lá rụng trong vườn – MVK )
- Cuộc họp gia đình đêm tất niên diễn ra như thế nào? ý nghĩa?
3 Bài mới:
Hoạt động của
GV
Hoạt động của HS Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Tổ
chức tìm hiểu
chung
I Tìm hiểu chung
Trang 2dẫn, nêu câu hỏi
tìm hiểu tác giả,
tác phẩm
GV nhËn xÐt, lít
qua nh÷ng nÐt
chÝnh
Sơn Nam là nhà văn am hiểu sâu sắc thiên nhiên NB , tâm lí, tính cách ngôn ngữ góc cạnh của con người Nam bộ Ông xứng đáng được gọi là nhà văn của miền cực nam tổ quốc
2 Tập truyện Hương rừng Cà Mau.
- Nội dung:
- Nghệ thuật:
Hoạt động 2: Tổ
chức hướng dẫn
đọc- hiểu văn
bản đoạn trích
- Gv nờu cõu
hỏi tỡm bố
cục và đặc
sắc về nghệ
thuật trần
thuật của tỏc
giả
- Theo em vỡ
sao truyờn
hấp dẫn
người đọc?
HS dựa vào phần soạn bài trả lời theo chỉ định ( Cõu hỏi 1,2 )
II Hướng dẫn đọc- hiểu 1/ Bố cục : Tác giả chia thiờn truyện
làm 2 phần, nhưng theo dừi mạch truyện
cú thể chia làm 4 phần nhỏ:
+ Phần 1: ( Lược bỏ ) Cảnh tượng kÌ lạ : Rất nhiều cỏ sấu tập trung ở Rạch Cỏi tàu “ như trỏi mự u chớn rụng” => Bất ngờ thứ nhất
+ Phần 2: Bỗng Năm Hờn xuất hiện với lời tuyên bố cũng rất lạ: Bsấu bằng tay không => Bất ngờ thứ 2
+ Phần 3: Tư Hoạch đưa hàng đàn sấu trở về trước cặp mắt kinh hoàng của dân làng => Bất ngờ thứ 3
+ Phần 4: Tư Hoạch kể chuyện bắt sấu đơn giản tài tỡnh của ụng Năm Hờn =>
Trang 3Bất ngờ thứ 4
= > Tỏc giả tạo sự hấp dẫn cho truyện bằng việc đưa người đọc đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khỏc với bao cảm giỏc kinh ngạc hồi hộp, lo lắng , khõm phục…
1 GV nêu vấn đề:
Qua đoạn trích,
anh (chị) nhận
thấy thiên nhiên
và con người
vùng U Minh Hạ
có những đặc
điểm nổi bật nào?
- GV hướng dẫn
đọc, tìm hiểu,
thảo luận
- HS đọc đoạn trích, chú ý những chi tiết về thiên nhiên, con người,
từ đó đưa ra những nhận xét
2/ Thiên nhiên và con người U Minh Hạ
a) Thiên nhiên: Thiên nhiên vùng U
Minh Hạ là một thế giới bao la, lì thú, nghiệt ngó :
+ "U Minh đỏ ngòm Rừng tràm xanh biếc"
+ "Sấu lội từng đàn", "những ao sấu",
"Miền Rạch Giá, Cà Mau có những con lạch ngã ba mang tên Đầu Sấu, Lưng Sấu, Bàu Sấu" Đó là những nơi ghê gớm
b) Con người
Con người vùng U Minh Hạ là những người lao động có sức sống mãnh liệt, đậm sâu ân nghĩa và cũng đầy tài ba trí dũng, gan góc can trường
Trang 42 GV tổ chức cho
HS phân tích tính
cách, tài nghệ của
nhân vật ông Năm
Hên (Gợi ý: ông
là người thế nào?
điều đó được biểu
hiện qua những
chi tiết nào? Bài
hát của ông Năm
gợi cho anh (chị)
cảm nghĩ gì?,)
- Yờu cầu HS trao
đổi nhúm, hỡnh
thành luận điểm,
ghi vào phiếu học
tập, đại diện
nhúm trỡnh bày
Hs trao đổi nhúm , đại diện được chỉ định trỡnh bày cỏc ý chớnh
Lớp theo dừi, ghi chộp và tham gia
ý kiến bổ sung
2 Nhân vật ông Năm Hên
Tính cách, tài nghệ của ông Năm Hên tiêu biểu cho tính cách con người vùng U Minh Hạ:
+ Một con người tài ba, cởi mở giản dị khiờm tốn nhưng cũng đầy bí ẩn
+ Ông có tài nghệ phi phàm, mưu kế kì diệu, Ông là thợ bắt sấu, "bắt sấu bằng hai tay không",bắt sống 45 con sấu, "con này buộc nối đuôi con kia đen ngòm như một khúc cây khô dài"
+ Con người trọng nghĩa khinh tài “ Nghề bắt sỏu cú thể làm giàu được, ngặt tụi khụng màng thứ phỳ quý đú”
- Bài hát của ông Năm Hên:
Hồn ở đâu đây Hồn ơi! Hồn hỡi!
Ta thương ta tiếc Lập đàn giải oan.
"Tiếng như khóc lóc, nài nỉ Tiếng như phẫn nộ, bi ai" Tiếng hát ấy cùng hình ảnh: "ông đi ra khỏi mé rừng, áo rách vai, tóc rối mù, mắt đỏ ngầu, bó nhang
Trang 5cháy đỏ quơ đi quơ lại trên tay" gợi
những đau thương mà con người phải trả giá để sinh tồn trên mảnh đất hoang dại
kì thú Đồng thời hình ảnh ấy cũng thể hiện vẻ đẹp bi tráng của những con người gan góc vượt lên khắc nghiệt của thiên nhiên để chế ngự và làm chủ nó
3 Nghệ thuật kể
chuyện, sử dụng
ngôn ngữ của nhà
văn Sơn Nam có
gì đáng chú ý?
GV tổ chức cho
HS thảo luận và
chốt lại những ý
cơ bản
HS thảo luận tập thể, thống nhất nhận xét
3 Những nét đặc sắc về nghệ thuật
+ Nghệ thuật kể chuyện: Dựng chuyện
li kì, nhiều chi tiết gợi cảm
+ Nhân vật giàu chất sống
+ Ngôn ngữ đậm màu sắc địa phương Nam Bộ
Hoạt động 3: Tổ
chức tổng kết
III Tổng kết
GV hướng dẫn
HS ghi nhớ để tự
viết ở nhà
Hs thực hiện theo yờu cầu
Nội dung tổng kết:
+ Những đặc sắc nghệ thuật
+ chủ đề tư tưởng
+ Đánh giá chung về giá trị tác phẩm
* Củng cố:
- Thiên nhiên vung rừng U Minh được miêu tả có gì đặc sắc?
Trang 6- Nhân vật ông Năm Hên được miêu tả như thế nào? ý nghĩa?
- Những nét đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm?
* Dặn dò:
- Học bài ở nhà
- Ôn tập chuẩn bị cho hai tiết kiểm tra văn học giờ sau