Giáo án Ngữ văn 12 tuần 23 bài: Những đứa con trong gia đình Nguyễn Thi

Hi sinh trong cuộc tổng tiến cụng Mậu thõn 1968 ở tuổi 40 nhưng Nguyễn Thi đó để lại cho nền văn học Việt Nam những tỏc phẩm cú giỏ trị trong đú cú “Những đứa con trong gia đỡnh”.. - Năm

Trang 1

GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12 NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH

Giúp học sinh

1 Về kiến thức

- Hiểu được tâm trạng đau thương, đầy hi sinh gian khổ nhưng

râùt đỗi anh dũng, kiên cường, bất khuất của nhân dân miền

Nam trong những năm chống Mĩ cứu nước Sự gắn bó sâu nặng

giữa tình cảm gia đình và tình yêu nước, tình cách mạng, giữa

truyền thống dân tộc đã tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn của

con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam trong kháng chiến chống

Mĩ

2 Về kĩ năng:

-Nắm được những đặc sắc về nghệ thuật của thiên truyện; nghệ thuật trần thuật đặc sắc; khắc hoạ tính cách, miêu tả tâm lí sắc sảo; ngôn ngữ phong phú, góc cạnh, giàu giá trị tạo hình và đậm chất Nam Bộ

3 Về thái độ:

- Biết trân trọng, yêu thương và cảm phục những con người bình thường mà giàu lòng trung hậu, vô cùng dũng cảm đã đem xương máu để giữ gìn, bảo vệ đất

nước

1.Chuẩn bị của giáo viên

- Đồ dùng dạy học : Tài liệu tham khảo: Sách giáo viên, Thiết kế bài giảng

Ngữ văn 1 Soạn giáo án

- Phương án tổ chức lớp học : Đọc diễn cảm, gợi mở, thảo luận, bình giảng

2 Chuẩn bị của học sinh : Đọc sách giáo khoa, soạn bài theo hướng dẫn sách

giáo khoa

Trang 2

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1 Ổn định tỡnh hỡnh lớp : (1phỳt) Kiểm tra nề nếp, sĩ số, tỏc phong học

sinh

2 Kiểm tra bài cũ : (5 phỳt)

Cõu hỏi: Em hóy trỡnh bày cảm nhận của mỡnh về thiờn nhiờn và con người Nam Bộ qua những trang viết giàu giỏ trị nghệ thuật của nhà văn Sơn Nam trong đoạn trớch “Bắt sấu ở rừng U Minh Hạ”

3 Giảng bài mới:

Vào bài (1phỳt) :

Nguyễn Thi là người Bắc (Hải Hậu – Nam Định) nhưng 15 tuổi đó vào Sài Gũn vừa tự học vừa đi làm để kiếm sống Nguyễn Thi rất am hiểu đất và người phương Nam Trong những năm đỏnh Mĩ, Nguyễn Thi đó sống ở những vựng đất rất ỏc liệt Hi sinh trong cuộc tổng tiến cụng Mậu thõn 1968 ở tuổi 40 nhưng Nguyễn Thi

đó để lại cho nền văn học Việt Nam những tỏc phẩm cú giỏ trị trong đú cú “Những đứa con trong gia đỡnh” Nguyễn Thi được coi là nhà văn của người nụng dõn Nam

Bộ trong cụng cuộc chống Mĩ cứu nước vĩ đại Đọc “Những đứa con trong gia đỡnh”, chỳng ta sẽ hiểu sõu sắc thờm điều đú

- Tiến trỡnh bài dạy:

THỜI

GIAN

HOẠT ĐỘNG

CỦA GIÁO VIấN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

NỘI DUNG KIẾN THỨC

Giỏo viờn hướng

dẫn học sinh đọc

phần tiĨu dẫn

Hoạt động 1

Học sinh đọc phần tiểu dẫn trang 56 Sỏch giỏo khoa

I/Tỡm hiểu chung:

1/ Tỏc giả:

-Tờn khai sinh : Nguyễn Hoàng Ca, bỳt danh khỏc Nguyễn Ngọc Tấn (

Trang 3

Nêu những nét tiêu

biểu về tiểu sử nhà

văn Nguyễn Thi ?

Những cột mốc

quan trọng trong

cuộc đời của

Nguyễn Thi?

Ông sáng tác chủ

yếu thể loại nào?

Học sinh làm việc cá nhân trả lời

Học sinh suy nghĩ trả lời

1968)

- Quê quán: Nam Định

- Mồ côi cha sớm, mẹ đi bước nữa, sống nhờ họ hàng,vất vả, tủi cực từ nhỏ

- Năm 1943 vào Sài Gòn cùng người anh, vừa đi làm kiếm sống vừa tự học

- Năm 1945 tham gia cách mạng rồi gia nhập lực lượng

vũ trang -Trong kháng chiến chống Pháp, làm công tác tuyên huấn, vừa chiến đấu, vừa hoạt động văn nghệ

- Năm 1954 tập kết ra Bắc công tác ở toà soạn tạp chí Văn nghệ Quân Đội

-Sáng tác nhiều thể loại :

bút kí, truyện ngắn, tiểu thuyết …

- Năm 1962 tình nguyện trở lại chiến trường miến Nam, công tác tại Cục chính trị Quân giải phóng miền Nam, một trong những thành viên sáng lập và phụ trách “Tạp chí Văn nghệ Quân giải

Trang 4

Nguyễn Thi được

giải thưởng Hồ Chí

Minh về văn học

nghệ thuật năm

mấy?

Hoàn cảnh sáng tác

tác phẩm “ Những

đứa con trong gia

đình”

Nêu ý nghĩa nhan

đề của tác phẩm

phóng” -Năm 1968 hi sinh trong cuộc tổng tiến công nổi dậy tết Mậu thân tại Sài Gòn -Năm 2000 được tặng giải thường HồChí Minh về Văn học Nghệ thuật

Tác phẩm tiêu biểu :

Trăng sáng (1960), Đôi bạn (1962), Nguyễn Ngọc Tấn -Nguyễn Thi toàn tập …

2/ Tác phẩm:

a/ Hoàn cảnh sáng tác:

Viết ngay trong những ngày chiến đấu ác liệt khi ông đang công tác ở Tạp chí Văn nghệ Quân giải phóng

b/ Ý nghĩa nhan đề:

Truyện viết về những đứa con của một gia đình có truyền thống cách mạng, là hình ảnh thu nhỏ của cả miền Nam đau thương, anh dũng trong thời chống Mĩ, gánh chịu tang tóc do đế quốc Mĩ gây ra, đồng thời cũng lập được chiến tích lẫy lừng

Trang 5

Thông qua nhan đề

nêu chủ đề của tác

phẩm

Em hãy phân tích

tình huống truyện?

Học sinh phân vai đọc tác phẩm

Hình ảnh thu nhỏ của cả dân tộc Việt Nam, muôn người là một, đoàn kết chiến đấu giải phóng quê hương, xây dựng đất nước

c/ Chủ đề:

Qua nhân vật Việt và Chiến nổi bật lên tình yêu đối với quê hương, đất nước Thù nhà, nợ nước là động lực tinh thần và tình cảm giúp thế hệ trẻ Việt Nam tiếp nối cha ông đứng lên anh dũng đánh Mĩ

d/ Tóm tắt tác phẩm( SGK)

II/ Đọc hiểu tác phẩm: 1.Tình huống truyện:

Đây là câu chuyện của gia đình anh giải phóng quân tên Việt Nhân vật nay rơi vào một tình huống đặc biệt: Trong một trận đánh, anh bị thương nặng phải nằm lại giữa chiến trường, nhiều lần ngất đi tỉnh lại Truyện được kể theo dòng nội tâm của nhân vật khi đứt, khi nối (ngất đi, tỉnh

Trang 6

10’

Những thành viên

trong gia đình Việt

có đặc điểm , nét

tính cách như thế

nào?

Ơ Ûhọ có những

đặc điểm chung

nào?

Nhân vật chú Năm

là người như thế

nào?

lại)

2 Những thành viên trong gia đình :

- Gan góc, dũng cảm , khao

khát được chiến đấu giết giặc

- Căm thù giặc sâu sắc

- Giàu tình nghĩa, rất mực thuỷ chung, son sắt với quê hương và cách mạng

 Mỗi nhân vật có một nét độc đáo riêng biệt

a/ Nhân vật chú Năm:

- Ghi lại tất cả những sự

kiện diễn ra trong gia đình

 kết tinh đầy đủ truyền thống của gia đình

-Là người lao động chất phác nhưng rất đỗi giàu tình cảm, cũng dạt dào cảm xúc khi cất lên điệu hò và Việt chính là hiện thân, là nơi gởi gắm những câu hò của chú Năm

- Chú Năm chính là khúc thượng nguồn trong “ dòng sông truyền thống” của gia đình Việt

Trang 7

Em nghĩ thế nào về

má Việt ?

b/ Nhân vật má Việt :

- Cũng là hiện thân của truyền thống, nhân vật phụ

nữ mang đậm tính cách của Nguyễn Thi

- Rất gan góc, căm thù giặc sâu sắc

- Rất mực thương chồng, thương con, đảm đang, tháo vát, nén chặt nỗi đau

thương để nuôi con, đánh giặc

 Một người mẹ suốt đời

vất va, lam lũ nhưng rất đỗi kiên cường, cao cả

c/ Nhân vật Chiến:

- Trải qua hoàn cảnh bi thương, sớm trưởng thành, già dặn trước tuổi

- Mang những nét đepï của

mẹ :gan gó, đảm đang, tháo vát, căm thù giặc sâu sắc

- Có một tính cách rất đa dạng : là cô gái mới lớn, tính khí còn trẻ con, biết nhường nhịn e, trừ việc đi “

bộ đội”, thực hiện lời thề như “dao chém đá” : Nếu

Trang 8

10’

Nhân vật Chiến ở

đây có những nét

nào đáng quí ? cô

mang những nét tiêu

biểu nào của người

mẹ?

Nét tính cách của

Việt đuợc biểu hiện

như thế nào qua

đoạn trích?

giặc còn thì tao mất

 Chiến mang nét tiêu biểu của phụ nữ thời chiến, đương đầu với hoàn cảnh bi thương, vươn lên mạnh mẽ

để chiến đấu anh dũng

d/ Nhân vật Việt :

-Đứa con tiêu biểu trong gia đình

-Tính tình dễ mến, trẻ con, hiếu động, hay giành phần hơn với chị

-Vô tư, trong sáng, mọi việc đều phó thác cho chị “lăn kềnh ra ván cười khì khì … chụp con đom đóm úp trong lòng tay”

- Yêu quý đồng đội nhưng giấu việc có chị, giấu chị

“như giấu của riêng vì sợ mất chị”

-Chững chạc trong tư thế chiến sĩ trẻ, dũng cảm, kiên cường, gan góc, quả cảm, không khuất phục truớc quân thù

-Luôn trong tư thế chiến đấu với giặc

Trang 9

Nêu những nét

nghệ thuật tiêu biểu

đuợc sử dụng trong

đoạn trích Học sinh làm việc cá

nhân trả lời

*Nhân vật Việt tiêu biểu mang đầy đủ phẩm chất của người Việt Nam : kiên cường, bất khuất, không sợ

hi sinh…

2/ Vài nét nghệ thuật :

- Truyện đặt trong bối cảnh đặc biệt, hoàn cảnh khác thường

- Giọng văn trần thuật đặc sắc, khắc hoạ miêu tả tâm lí sắc sảo Ngôn ngữ phong phú, chọn lọc, giàu chất tạo hình và đậm chất Nam Bộ

…

III/ Tổng kết :

Tác phẩm miêu tả đặc sắc những nhân vật trong gia đình Việt, mỗi người đều mang nét tính cách của người dân Việt Nam : kiên cường, bất khuất, trung hậu, đảm đang, dũng cảm đứng lên tiêu diệt giặc bảo vệ độc lập cho nước nhà

IV.luyện tập

Trang 10

5’

Em hãy nhận xét

tổng quát về nội

dung và đặc sắc

nghệ thuật của tác

phẩm?

4 Củng cố :(3 phút)

- Ra bài tập về nhà: Học sinh về nhàhọc bài, đọc lại tác phẩm Làm bài tập ở

sách giáo khoa

- Chuẩn bị bài : - Xem trước bài mới - Soạn “Chiếc thuyền ngoài xa”

IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

Trang 11

-Việt vẫn được đồng đội gọi bằng cái tên âu yếm Cậu Tư Trận chiến đấu ở rừng

cao su với bọn Mĩ ,Việt tiêu diệt một xe bọc thép của địch nhưng bị thương khắp người, hai mắt không nhìn thấy gì Lúc tỉnh,Việt cố lết từng đoạn để đi tìm đồng đội Nhiều lúc Việt ngất đi

- Những lúc thiếp đi,Việt lại như gặp từng người thân trong gia đình Việt nhớ lúc

ở nhà cùng chị Chiến theo du kích đánh tàu Mĩ trên dòng sông Định Thuỷ Một thằng Mĩ bị bắn chết Chị Chiến nhường công ấy cho Việt Nghe tiếng ếch, nhái kêu,Việt nhớ những đêm cùng chị Chiến đi bắt ếch, hai chị em cứ giành nhau mình bắt được nhiều nhất

-Trong gia đình lúc này chỉ còn lại chú Năm Ông nội bị lính tổng phòng bắn chết

Bà nội bị bọn lính đánh, bệnh rồi chết Ba Việt tham gia kháng chiến hồi chín năm

bị bọn Tây và tay sai lùng bắt, chặt đầu Má và chị em Chiến Việt đi đòi đầu ba

Má cũng hi sinh vì đi lượm vũ khí cho đằng mình bị đại bác ở Mỏ Cày bắn Tất cả mọi chi tiết đều được chú Năm ghi lạỉ trong cuốn sổ gia đình Việt không thể quên

- Ngày chị em Chiến Việt ghi tên tòng quân, ai cũng muốn đi trước Chú Năm phải đứng ra nói với anh cán bộ về lấy quân để hai chị em cùng được đi Việt nhớ cái đêm trước ngày lên đường, chị Chiến giải quyết mọi việc Nào là cho xã mượn nhà dạy học Thằng út em ở với chú Năm Ruộng đất giao lại cho chi bộ chia cho bà con Hai chị em quyết định khiêng bàn thờ ba, má sang gửi nhà chú Năm Tất cả những chi tiết ấy cứ sống dậy trong lòng Việt

-Đến ngày thứ ba, anh Tánh dẫn tiểu đội đi tìm, mấy lần đụng địch Cuối cùng gặp được Cậu Tư trong một bụi rậm Không nhanh miệng lên tiếng trước thì đã ăn đạn của Cậu Tư rồi Một ngón tay cậu vẫn còn nhúc nhích, một viên đạn đẫ lên nòng Việt được đưa về điều trị ở một bệnh xá dã chiến Sức khoẻ hồi phục dần Anh em trong tiểu đội giục Việt viết thư cho chị Chiến Việt nhớ chị Chiến, muốn viết thư nhưng không biết viết sao Việt cũng không muốn kể chiến công của mình vì chưa thấm gì với thành tích của đơn vị và chưa đáp ứng được nguyện vọng của Má

Trang 12



Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	184 KB