GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12 DIỄN ĐẠT TRONG VĂN NGHỊ LUẬN A/.. MỤC TIÊU: Giúp H: - Nắm được những yêu cầu về diễn đạt và một số cách diễn đạt hay trong văn nghị luận.. - Nhận biết được những
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12 DIỄN ĐẠT TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
A/ MỤC TIÊU:
Giúp H:
- Nắm được những yêu cầu về diễn đạt và một số cách diễn đạt hay trong văn nghị luận
- Nhận biết được những đặc sắc trong cách diễn đạt của một đoạn văn, bài văn nghị luận và
có kĩ năng diễn đạt tốt
B/.CHUẨN BỊ:
*GV: SGK, SGV, Thiết kế bài học
*HS: SGK, k/thức c/bản về “Diễn đạt trong văn NL”
C/.PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Gợi tìm, thảo luận
D/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 On định tổ chức: Kiểm diện HS
2 Kiểm tra bài cũ:
- Kết bài là gì? Mục đích của kết bài?(II.1,2)
- Kết bài có nhiệm vụ gì? Khi viết phần kết bài cần chú ý gì?(II.3,4)
- Có những dạng kết bài nào? Thử cho TD? (III)
3.Giảng bài mới:
* Giới thiệu
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ
HS
NỘI DUNG BÀI HỌC
* H đọc mục 1 I/ Yêu cầu diễn đạt trong văn nghị luận:
Trang 2- Diễn đạt trong văn nghị luận
có những yêu cầu gì?
+ Yêu cầu chung?
+ Yêu cầu riêng?
+ Trong diễn đạt cần tránh
điều gì?
* H đọc mục 2
- Làm thế nào để diễn đạt
Văn nghị luận là sản phẩm tư duy lôgíc, đòi hỏi phải chặt chẽ, gọn gàng, sáng sủa, thể hiện sự khẳng định cũng như phủ định Để có sức thuyết phục cao, văn nghị luận cần lập luận sắc sảo, kín kẽ bên cạnh cạnh việc rèn luyện kỹ năng tìm ý, lập dàn ý, vận dụng các thao tác lập luận, cần rèn luyện kỹ năn diễn đạt theo các yêu cầu đúng và hay
* Các yêu cầu diễn đạt:
1/.Yêu cầu chung : dùng từ, đặt câu đúng nghĩa, đúng ngữ
pháp, hành văn trong sáng, phù hợp với nội dung biểu đạt, thể hiện trung thành ý nghĩ và tình cảm của bản thân
2/.Yêu cầu riêng đối với văn nghị luận : cần đảm bảo tính
chặt chẽ, chuẩn xác nhưng cũng cần có tính biểu cảm.
3/ Các lỗi về diễn đạt : dùng từ thiếu chính xác, dùng không đúng quan hệ từ, quan hệ nghĩa, mạch liên kết đứt đoạn hoặc trùng lặp, Cũng cần tránh lối dùng từ khuôn sáo, lối viết khoa trương, khoe chữ, nhận định đánh giá cực đoan, dùng hình ảnh hoặc từ cảm thán một cách tràn lan, không đúng chỗ
* Các biẻu hiện của năng diễn đạt kém thường là:
a/ Diễn đạt lủng củng:Dùng từ, đặt câu sai, trùng lặp trước sau
b/ Diễn đạt tối nghĩa: Viết k rõ ý, thiếu mạch lạc, thậm chí k hiểu điều mình viết
c/ Diễn đạt dài dòng: Câu dài lê thê, phát biểu nhiều thành phần phụ làm mờ trọng tâm thông báo
d/ Diễn đạt khô khan: Văn viết cọc lốc, thiếu hình ảnh, thiếu “chất văn”
II/ Cách diễn đạt hay:
Trang 3+ Dùng từ chính xác độc đáo?
+ Viết câu linh hoạt?
+ Viết văn có hình ảnh?
+ Lập luận chặt chẽ, sắc sảo?
+ Giọng văn biểu cảm?
- H nêu yêu cầu của phần
luyện tập
- H đọc các đoạn văn và chỉ
ra những nét đặc sắc trong
1/ Dùng từ chính xác độc đáo: là một trong những yếu tố quyết định để có cách diễn đạt hay
TD1/168 2/ Viết câu linh hoạt: là biết vận dụng tất cả các loại câu để tạo giọng điệu cho bài văn NL
TD2/169 3/ Viết văn có hình ảnh: là biết vận dụng từ ngữ có hình ảnh và có sức gợi cảm để gây sự hấp dẫn, lôi cuốn TD3/169
4/ Lập luận chặt chẽ, sắc sảo: là biết vận dụng tốt các phương pháp lập luận như diễn dịch, quy nạp, tổng-phân-hợp, tương phản, loại suy,…
TD4/170 5/ Giọng văn biểu cảm: là sự thay đổi giọng văn phù hợp với thái độ, tình cảm của mình trước vấn đề đang bàn luận như tán thành phản đối, ngợi ca hay châm biếm, kính cẩn hay thân mật, …Để tạo được giọng văn cho bài văn NL, cần biết sử dụng hệ thống các từ xưng hô, từ tình thái; phát huy vai trò ngữ âm; nhịp điệu,…
TD5/170 III/ Luyện tập:
* Những nét đặc sắc trong cách diễn đạt của từng đoạn văn 1/ Đoạn 1: Cách diễn đạt của Hoài Thanh
Để làm nổi bật sự phân hoá đa dạng và phần nàocũng là sự quẩn quanh, bế tắc của ý thức cá nhân trong thơ mới, tác giả đã dùng nhiều từ ngữ rất ấn tượng, phù hợp và khái quát được phong cách riêng của mỗi nhà thơ Câu văn linh hoạt, giàu nhịp điệu, cách cấu tứ độc đáo: tạo ra hình ảnh một
Trang 4cách diễn đạt của từng đoạn
văn?
độc giả đang theochân các nhà thơ mới để bước vào thế giới riêng của mỗi người
2/ Đoạn 2: Cách diễn đạt của Nguyễn Đình Thi Những cảm xúc ban đầu khi NĐT bước chân vào con đường sáng tác mới và niềm tin rằng mình sẽ làm được Tất cả điều đó được NĐT thể hiện qua những từ ngữ giàu cảm xúc, hình ảnh, những câu văn khẳng định, câu trường
cú bên cạnh nhịp điệu ngắt vế giàn trãi trong câu
4/ Củng cố và luyện tập:
- Nhắc lại vai trò của diễn đạt và các lỗi trong diễn đạt thường mắc
- Yêu cầu HS suư tầm các đoạn văn, bài văn nghị luận có cách diễn đạt hay, độc đáo 5/ Hướng dẫn H tự học ở nha:
♦ Học bài, làm BT còn lại Chuẩn bị bài: Tiếp nhận văn học
+ Đọc VB và trả lời câu hỏi luyện tập
E/ RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………
………
………
………