Giáo án Ngữ văn 12 tuần 21 bài: Nghị luận về một đoạn trích, một tác phẩm văn xuôi

GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12 Làm văn: NGHỊ LUẬN VỀ MỘT TÁC PHẨM, MỘT ĐOẠN TRÍCH VĂN XUÔI.. Mục tiêu bài học: Giúp HS: - Có kĩ năng vận dụng các thao tác phân tích, bình luận, chứng minh, so sá

TUẦN: 21

Tiết: 63

GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12 Làm văn: NGHỊ LUẬN VỀ MỘT TÁC PHẨM, MỘT

ĐOẠN TRÍCH VĂN XUÔI.

I Mục tiêu bài học: Giúp HS:

- Có kĩ năng vận dụng các thao tác phân tích, bình luận, chứng minh, so sánh để làm bài văn nghị luận văn học

- Biết cách làm bài văn nghị luận văn học về một tác phẩm, đoạn trích văn xuôi

II Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án.

III Phương pháp: GV nêu câu hỏi gợi ý, HS trả lời GV chỉnh sửa những phát

biểu sai, củng cố kiến thức cần thiết và tổng kết

IV Trọng tâm bài học: Rèn luyện cách phân tích, bình luận căn cứ vào đặc điểm

của tác phẩm, bám sát câu chữ, chi tiết, tránh nói chung chung, suy diễn vô căn cứ

V Tiến trình tổ chức:

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới:

- Ở lớp 11, các em đã được học: Đặc trưng của các thể loại VH

- Các em vừa biết cách vận dụng các đặc trưng của thể loại thơ để làm bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

- Yêu cầu HS nhắc lại những đặc điểm của thể loại truyện? (Cốt truyện, nhân vật, những chi tiết, sự kiện, biến cố, cách kể, ngôn ngữ)

GV yêu cầu HS đọc đề 1,2 SGK và nêu

đối tượng nghị luận ở các đề bài trên

Yêu cầu HS xem gợi ý đã trình bày ở

SGK , phần tìm hiểu đề

GV diễn giảng thêm để HS rõ

* Cho HS làm việc theo nhóm: lập dàn ý

các đề bài trên

* GV bổ sung, hoàn chỉnh nội dung và

nhận xét tinh thần học tập của các nhóm

(GV trình bày bằng bảng phụ)

1 Tìm hiểu đề, lập dàn ý:

Đề 1: Phân tích truyện ngắn "Tinh

thần thể dục" của Nguyễn Công

Hoan

a Tìm hiểu đề:

- Nội dung: toàn bộ nội dung và nghệ

thuật của truyện ngắn

- Thể loại: Phân tích là chính, có kết hợp với giải thích, chứng minh, bình luận

- Tư liệu dẫn chứng: truyện ngắn Tinh thần thể dục.

b Lập dàn ý:

A Mở bài:

Giới thiệu truyện ngắn với những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật

B Thân bài:

- Đặc sắc của kết cấu truyện: Truyện gồm những cảnh khác nhau tưởng như rời rạc nhưng đều tập trung biểu hiện chủ đề: bọn quan lại cầm quyền cưỡng bức dân chúng, thực hiện ý đồ bịp bợm, đen tối

- Mâu thuẫn và tính chất trào phúng

GV thực hiện thao tác như với đề 1

của truyện: mâu thuẫn giữa tinh thần thể dục và cuộc sống khốn khổ, đói rách của ND

- Ngôn ngữ truyện:

+ Ngôn ngữ người kể chuyện: rất ít lời

+ Ngôn ngữ các nhân vật: tự nhiên, sinh động, thể hiện đúng thân phận và trình độ của họ (dẫn chứng: )

- Giá trị hiện thực và ý nghĩa phê phán:

+ ND truyện bắt nguồn từ hiện thực

xã hội => Giá trị HT sâu sắc + Châm biếm, phê phán bằng bút pháp trào phúng

* Kết bài: Đóng góp của tác phẩm đối với VHHT phê phán, đối với nền VH:

Đề 2:

a Tìm hiểu đề:

- Nội dung: sự khác nhau về từ ngữ và

giọng văn của hai tác phẩm Chữ người tử tù và Hạnh phúc của một tang gia.

?Xác định đối tượng, nội dung của bài

nghị luận về một tác phẩm, một đoạn

trích văn xuôi.

Qua những bài thực hành trên, hãy nêu

đối tượng, nội dung của một bài nghị luận

về một tác phẩm, đoạn trích văn xuôi?

- Thể loại: Phân tích, giải thích

- Tư liệu dẫn chứng: hai tác phẩm

b Dàn ý:

A Mở bài: SGK

B Thân bài:

- Khác nhau về từ ngữ:

+ Nguyễn Tuân: sử dụng nhiều từ Hán Việt, từ cổ để dựng lại một vẻ đẹp xưa, một con người tài hoa, khí phách, thiên lương (dẫn chứng)

+ Vũ T Phụng: ngôn ngữ trào phúng: nhiều từ khẩu ngữ, nhiều cách chơi chữ (dẫn chứng)

- Khác nhau về giọng văn:

+ “CNTT”: cổ kính, trang trọng-> ca ngợi, tôn vinh

+ “HPCMTG”: mỉa mai, giễu cợt-> phê phán tính chất giả dối, lố lăng đồi baị của XH

- Giải thích: Việc dùng từ, chọn giọng văn phải phù hợp với chủ đề của truyện và thể hiện đúng tư tưởng, tình cảm của tác giả

C Kết bài: Đánh giá chung

2 Đối tượng, nội dung của bài nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi

Ghi nhớ: SGK

3 Luyện tập:

a Nhận thức đề

Yêu cầu nghị luận một tác phẩm: đòn châm biếm đả kích trong truyện ngắn

Vi hành của Nguyễn Ái Quốc

b Các ý cần khai thác:

- Sáng tạo tình huống: nhầm lẫn

- Tác dụng của tình huống: miêu tả chân dung Khải Định mà không cần y xuất hiện, từ đó làm rõ thực chất những ngày trên đất Pháp của vị vua

An Nam này, đồng thời tố cáo cái gọi

là “văn minh”, “khai hóa” của thực dân Pháp

Củng cố, dặn dò:

- Củng cố phần ghi nhớ

- Hướng dẫn học ở nhà:

Tự đặt một số đề và phân tích, tìm ý cho bài viết

- Soạn bài mới: “Rừng xà nu” theo câu hỏi SGK

RÚT KINH NGHIỆM: