XVAI-G Ơ I/ Mục tiêu cần đạt : Giúp HS -Thấy được những nét chímh về tính cách và số phận của ĐÔ-XTÔI-ÉP-XKI qua một chân dung văn học.. + Trở về Tổ quốc phần còn lại Hạnh phúc tuy
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12 ĐÔ-XTÔI- ÉP-XKI
X XVAI-G Ơ
I/ Mục tiêu cần đạt : Giúp HS
-Thấy được những nét chímh về tính cách và số phận của ĐÔ-XTÔI-ÉP-XKI
qua một chân dung văn học
- Hiểu được giá trị của ngòi bút vẽ chân dung băng ngôn ngữ rất tài hoa của X XVAI-GƠ
II/ Chuẩn bị của thầy và trò :
- Tìm hiểu khái quát tiểu sử ĐÔ-XTÔI-ÉP-XKI ,X XVAI-GƠ
+ Đô-xtôi-ép-xki là nhà văn lớn của nước Nga Cuộc đời ông có nhiều thăng
trầm
( thay đổi nhiều công việc trước khi viết văn ); thay đổi quan điểm trong quá trình sáng tác và chuyển biến tư tưởng tình cảm ( lúc trẻ rất thích Biê –lin- xki sau này lại chông đối , phê phán chủ nghĩa tư bản , công khai ca ngợi hết lời chủ nghĩa cá
nhân ) Ông để lại nhiều tác phẩm có giá trị như Tội ác và trừng phạt, Lũ quỷ ám , Anh em nhà Ca-ra-ma-dôp
+ X Xvai-gơ ( xem Tiểu dẫn sgk )
- Tóm tắt những ý chính của đoạn trích
+ Kiếp sống lưu vong ( đoạn 1,2 )
Trang 2( Sống leo lét trong thế giới xa lạ, đầy đau khổ :cầm cả cái quần đùi cuối dùng để
đánh điện , làm việc suốt đêm trong cơn đau đẻ của vợ, sống giữa giống người
chấy rận , bệnh tật )
+ Trở về Tổ quốc ( phần còn lại )
( Hạnh phúc tuyệt đỉnh , là sứ giả của xứ sở mình, là tổng hòa giải của nước Nga
,đám tang của ông là sự đoàn kết của tất cả những người Nga, ông qua đời giữa
dông bão – dư chấn của những cuồng nhiệt yêu thương và dự báo của bão táp cách
mạng )
- Giải quyết những vấn đề đặt ra từ câu hỏi của sgk
III/ Phương pháp : thảo luận nhóm , phát vấn , quy nạp
IV/ Tiến trình dạy- học :
1 Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra việc chuẩn bị bài của các nhóm , cá nhân
2 Bài mới :“ Trái tim ông chỉ đập vì nước Nga còn thân thế ông sống leo lét
trong một thế giới đối với ông là xa lạ ” Đây là một trong những câu câu văn độc
đáo mà nhà viêt chân dung văn học tài hoa X XVAI-GƠ dành cho
Đô-xtôi-ép-xki , một nhà văn lớn của nước Nga Và chúng ta sẽ tìm hiểu khái quát về hình
tượng con người này trong đoạn trích Đô-xtôi-ép-xki của sách giáo khoa
Hoạt động của
GV
Hoạt động của HS
Nội dung kiến thức
HĐ 1 ( 10 phút )
Hướng dẫn Hs tóm
tắt nhanh văn bản
Hs tóm tắt văn bản
I Đọc- hiểu văn bản :
1 Chân dung Đô-xtôi-ép-xki : một tinh cách
mâu thuẫn và một số phận ngang trái
Trang 3- Gọi 1 hs tóm tắt
Tìm hiểu câu 1
- Cho biết chân
dung của
Đô-xtôi-ép-xki có những
nét gì đặc biệt ?
-Nét chung của
chân dung
-Nét cụ thể
( Phân nhóm làm
việc )
Hs tìm ra từ đoạn trích nét nổi bật
mà Xvai-gơ đã khắc họa chân dung Đô-xtôi-ép-xki qua đoạn trích Tổ1,2 tìm hiểu, phân tích số phận nghiệt ngã
Tổ3,4 tìm hiểu, phân tích tính cách mâu thuẫn
Hs thảo luận, khái quát vấn đề
a Số phận nghiệt ngã : + Trước cửa tò vò của ngân hàng , ông đứng chờ ngày lại ngày
+ Là người khách chuyên cần của hiệu cầm đồ + Làm việc suốt đêm trong cơn đau đẻ của vợ + Sống giữa giống người chấy rận
+ Bệnh tật
Những yếu tố đẩy nhân vật vào chỗ tận cùng của nghiệt ngã đầy bi kịch
b Tính cách mâu thuẫn : + Tình cảm mãnh liệt trong cơ thể yếu đuối của con bệnh thần kinh
+ Phải tìm đến những cơ hội “thấp hèn” để cho tròn khát vọng cao cả
+ Số phận vùi dập thiên tài nhưng thiên tài tự cứu vãn bằng lao động và tự đốt cháy trong lao động ( Lao động là sự giải thoát và là nỗi thống khổ của ông )
+ Chịu hàng thế kỉ dằn vặt để chắt lọc nên những vinh quang cho Tổ quốc , dân tộc mình (sứ giả của xứ sở , mang lại cho đất nước sự hòa giải , kiềm chế lần cuối sự cuồng nhiệt của các mâu thuẫn thời đại )
Trang 4Hoạt Động 2:
Tìm hiểu các câu
2,3,4.( SGK)
Hướng dẫn học
sinh đọc vài đoạn
và phát hiện chi
tiết nghệ thuật đặc
sắc
Trong VB yếu tố
nghệ thuật nào có
tính chất chủ
đạo ,yếu tố nghệ
thuật nào có tính
hỗ trợ đắc lực ?
Chân dung con
người hiện ra như
thế nào ?
HĐ 3 Hướng dẫn
hs về nhà thực hiện
luyện tập
HS đọc và phát hiện vấn đề theo gợi ý của Gv
Hs nhận xét chung về bút pháp của nhà văn
Hs về nhà thực hiện luyện tập
Nơi tận cùng của bế tắc, Đô-xtôi-ép-xki đã tỏa sáng cho vinh quang của Tổ quốc và dân tộc.
2 Nghệ thuật viết chân dung văn học :
- Đối lập : cấu trúc câu , hoàn cảnh , tính cách
- So sánh, ẩn dụ : cấu trúc câu , hình ảnh so sánh ẩn dụ có tính hệ thống
- Bút pháp vẽ chân dung văn học : Gắn hình tượng con người trên khung cảnh rộng lớn
Thể loại đứng ở ngã ba : Tiểu sử -tiểu
thuyết -chân dung văn học
Ngòi bút viết chân dung rất tài hoa giàu chất
thơ trong văn xuôi chứng tỏ tấm lòng kính trọng của X.Xvai-gơ dành cho Đô-xtôi-ép-xkithật lớn lao biết chừng nào
II Luyện tập :
Tìm những câu văn chứng tỏ sức hút của nhân vật với tác giả và với cả nước Nga
+ Với sự thành kính xuất thần ông báo trước
sứ mệnh thiêng liêng của sự hòa giải nước Nga
+ Sự hứng khởi thật không giới hạn ,một vòng hào quang chói lọi bao quanh cái của người bị
Trang 5hành khổ này + Giấc mơ thiêng liêng của Đô-xtôi-ép-xki được thực hiện trong đám tang của ông : sự đoàn kết của tất cả những người Nga
Đọc thêm : THƯƠNG TIẾC NHÀ VĂN NGUYÊN HỒNG
Bài viết gồm 3 luận điểm chính :
a Chủ nghĩa nhân đạo trong sáng tác của nhà văn NH :
- NH gắn bó với cuộc đời, với con người bằng cả tấm lòng Thể hiện trên từng
trang viết của ông
- CN nhân đạo còn gắn liền với niềm tin mãnh liệt vào bản chất tốt đẹp vốn có của
con người, với thiện căn bền vững của nhân dân lao động
Tất nhiên CNNĐ của NH sở dĩ thuyết phục được người đọc là do cơ sở từ hiện
thực từ chính cuộc sống luôn gắn bó với những người lao động nghèo
b Sức sống, sự sáng tạo mạnh mẽ, bền bỉ của nhà văn NH :
- Khẳng định NH có một vị trí chắc chắn trong lịch sử VHDT
c Tình cảm của tác giả dành cho NH :
- Tình cảm trân trọng, kính phục
- Bài viết giàu sức hấp dẫn, thuyết phục còn ở nghệ thuật viết của tác giả :
+ Kết hợp hài hoà giữa phân tích, đánh giá với so sánh và giải bày cảm nghĩ
Trang 6+ Lời văn giàu cảm xúc kết hợp với lối xây dựng hình ảnh dựa trên những chi tiết thực về cuộc đời nhà văn NH,
.