Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng và phát triển của giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018 tại Thái NguyênNghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng và phát triển của giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018 tại Thái NguyênNghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng và phát triển của giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018 tại Thái NguyênNghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng và phát triển của giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018 tại Thái NguyênNghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng và phát triển của giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018 tại Thái NguyênNghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng và phát triển của giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018 tại Thái NguyênNghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng và phát triển của giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018 tại Thái NguyênNghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng và phát triển của giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018 tại Thái NguyênNghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng và phát triển của giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018 tại Thái NguyênNghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng và phát triển của giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018 tại Thái NguyênNghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng và phát triển của giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018 tại Thái NguyênNghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng và phát triển của giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018 tại Thái NguyênNghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng và phát triển của giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018 tại Thái Nguyên
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
VỤ XUÂN HÈ 2018 TẠI THÁI NGUYÊN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Khoa học Cây trồng
Khóa học : 2014 - 2018
Thái Nguyên, năm 2018
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
VỤ XUÂN HÈ 2018 TẠI THÁI NGUYÊN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Khoa học Cây trồng
Khóa học : 2014 - 2018 Giảng viên hướng dẫn : PGS.TS Nguyễn Thị Mão
Thái Nguyên, năm 2018
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Sau một quá trình học tập và rèn luyện tại trường mỗi sinh viên đều phải trải qua giai đoạn thực tập tốt nghiệp trước khi ra trường Thực tập là khoảng thời gian cần thiết để sinh viên củng cố và hệ thống hóa toàn bộ những kiến thức đã học, vận dụng lý thuyết đã học tại trường vào thực tiễn sản xuất, giúp cho sinh viên nâng cao trình độ chuyên môn, thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Xuất phát từ những cơ sở trên, được sự nhất trí của Nhà trường, khoa Nông học và Bộ môn Bảo Vệ thực vật – Trường Đại học Nông Lâm Thái
Nguyên, Chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng
của mật độ trồng đến sinh trưởng và phát triển của giống cà chua Hero 95
vụ Xuân Hè 2018 tại Thái Nguyên”
Trong thời gian nghiên cứu và hoàn thành báo cáo này ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi cũng được sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô giáo, anh chị
và các bạn sinh viên trong lớp Đặc biệt là nhờ sự hướng dẫn tận tình của cô
giáo PGS.TS.Nguyễn Thị Mão đã giúp tôi vượt qua những khó khăn trong
suốt thời gian thực tập để hoàn thành báo cáo của mình
đề tài của tôi không tránh khỏi những thiếu sót Tôi rất mong sự đóng góp ý kiến của các thầy cô và các bạn để bản báo cáo của tôi được hoàn thiện hơn
Thái nguyên,ngày 20 tháng 5 năm 2018
Sinh viên
Hoàng thị Hà
Trang 4DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang Bảng 2.1 Tình hình sản xuất cà chua trên thế giới trong những năm gần
đây năm 2013-2017 4Bảng 2.2 Diện tích, năng suất và sản lượng cà chua của các châu lục trên
thế giới năm 2016 6Bảng 2.4 Diện tích, năng suất và sản lượng cà chua của Việt Nam 7Bảng 4.1: Các thời kỳ sinh trưởng và phát triển của giống cà chuaHero 95 ở
các mật độ trồng khác nhau vụ Xuân Hè 2018 tại Thái Nguyên 23Bảng 4.2 Động thái tăng trưởng chiều cao cây của giống cà chua Hero 95 ở
các mật độ trồng khác nhau vụ Xuân Hè 2018 tại Thái Nguyên 25Bảng 4.3 tốc độ tăng trưởng chiều cao qua các kỳ theo dõi 27Bảng 4.4 Động thái ra lá trên thân chính của giống cà chua Hero95 ở các
mật độ trồng khác nhau vụ Xuân Hè 2018 tại Thái Nguyên 29Bảng 4.5 Tốc độ ra lá trên thân chính qua các kỳ theo dõi của giống cà
chua Hero95 ở các mật độ trồng khác nhau vụ Xuân Hè 2018 tại Thái Nguyên 31Bảng 4.6 Tình hình sâu, bệnh hại chính của giống cà chua Hero95 ở các
mật độ trồng khác nhau vụ Xuân Hè 2018 tại Thái Nguyên 33Bảng 4.7: Năng suất và các yếu tố tạo thành năng suất của giống cà chua
Hero95 ở các mật độ trồng khác nhau vụ Xuân Hè 2018 tại Thái Nguyên 36Bảng 4.8: Ảnh hưởng của các công thức mật độ đến hiệu quả kinh tế của
giống cà chua Hero 95 39
Trang 5DANH MỤC CÁC HÌNH
Trang Hình 4.1: Đồ thị biểu diễn động thái tăng trưởng chiều cao cây của giống
cà chua Hero 95 ở các mật độ trồng khác nhau vụ Xuân Hè
2018 tại Thái nguyên 27Hình 4.2: Biểu đồ biểu diễn tốc độ tăng trưởng chiều cao thân chính qua
các kỳ theo dõi 28Hình 4.3: Đồ thị biểu diễn động thái ra lá trên thân chính của giống cà
chua Hero95 ở các mật độ trồng khác nhau vụ Xuân Hè 2018 tại Thái Nguyên 30Hình 4.4: Biểu đồ biểu diễn tốc độ ra lá trên thân chính qua các kỳ theo dõi 32Hình 4.5: Biểu đồ biểu diễn năng suất thực thu của giống cà chua Hero95
ở các mật độ trồng khác nhau vụ Xuân Hè 2018 tại Thái Nguyên 36
Trang 6DANH MỤC VIẾT TẮT
Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Rau Châu Á
Trang 7MỤC LỤC
Trang
TRANG BÌA PHỤ
LỜI CẢM ƠN i
DANH MỤC CÁC BẢNG ii
DANH MỤC CÁC HÌNH iii
DANH MỤC VIẾT TẮT iv
MỤC LỤC v
PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1
1.1 Đặt vấn đề 1
1.2 Mục tiêu và yêu cầu 1
1.3 Ý nghĩa của đề tài 2
PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3
2.1 Cơ sở khoa học của đề tài 3
2.2.1 Tình hình sản xuất cà chua trên thế giới 4
2.2.2 Tình hình sản xuất cà chua ở Việt Nam 6
2.3 Tình hình nghiên cứu cà chua trên thế giới và Việt Nam 8
2.3.1 Tình hình nghiên cứu cà chua trên thế giới 8
2.3.2 Tình hình nghiên cứu cà chua ở Việt Nam 10
2.4 Yêu cầu ngoại cảnh của cây cà chua 12
2.4.1 Đất và dinh dưỡng 12
2.4.2 Nhiệt độ 13
2.4.3 Ánh sáng 14
2.4.4 Nước, độ ẩm 15
2.4.5 Những nghiên cứu về thời vụ 15
2.4.6 Những nghiên cứu về mật độ 17
2.5 Kết luận rút ra từ phần tổng quan tài liệu 17
PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 19
Trang 83.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 19
3.2 Địa điểm, thời gian tiến hành 19
3.3 Nội dung nghiên cứu 19
3.4 Phương pháp nghiên cứu 19
3.4.1 Phương pháp bố trí thí nghiệm 19
3.5 Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi 20
3.5.1 Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển 20
3.5.2 Động thái tăng trưởng chiều cao và số lá trên thân chính của các giống 21
3.5.3 Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất: 21
3.5.4 Đánh giá tình hình sâu bệnh hại theo phương pháp hiện hành của Viện Bảo vệ thực vật 21
3.6 Phương pháp tính toán và xử lý số liệu 22
PHẦN 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 23
4.1 Ảnh hưởng của mật độ trồng khác nhau đến sinh trưởng và phát triển của giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018 23
4.1.1 Ảnh hưởng của mật độ trồng khác nhau đến chiều cao cây cà chua 25
4.1.2 Ảnh hưởng của các mật độ trồng đến tốc độ ra lá trên thân chính của giống cà chua Hero95 29
4.1.3 Ảnh hưởng của mật độ trồng khác nhau đến tình hình sâu bệnh hại trên giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018 33
4.2 Ảnh hưởng của các mật độ trồng khác nhau đến năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất của giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018 35
4.3 Hạch toán hiệu quả kinh tế 39
PHẦN 5 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 40
5.1 Kết luận 40
5.2 Đề nghị 41
TÀI LIỆU THAM KHẢO 42 PHỤ LỤC
Trang 9PHẦN 1
MỞ ĐẦU
1.1 Đặt vấn đề
Cà chua Lycopersicon esculentum Mill thuộc họ cà Solanaceae , có
nguồn gốc ở Nam Mỹ là loại rau ăn quả được người tiêu dùng trên thế giới cũng như ở Việt Nam rất ưa chuộng Cà chua là loại quả cung cấp vitamin
và C quan trọng và được sử dụng rất phong phú, đa dạng, phù hợp với khẩu
vị của nhiều người và của nhiều lứa tuổi Cà chua có thể sử dụng theo nhiều phương thức khác nhau như: ăn tươi làm salat, ăn quả tươi, chế biến các món ăn ; chế biến cà chua cô đặc, cà chua đóng hộp nguyên quả, nước quả, tương cà chua Nhưng thực trạng sản xuất cà chua ở Việt Nam còn nhiều bất cập, mới chỉ tập trung ở một số vùng chuyên canh rau và vụ chính là vụ Đông Xuân, trong khi cây trồng này có tính thích ứng khá rộng Vì vậy, gây nên tình trạng dư thừa cà chua chính vụ và khan hiếm trong thời kỳ trái vụ
Hiện nay, có nhiều giống cà chua được tuyển chọn và nhập khẩu về Việt Nam để phục vụ sản xuất cà chua quanh năm, đặc biệt là sản xuất cà chua trái
vụ, trong đó có giống Hero 95 là giống triển vọng đã được khảo nghiệm 2 vụ tại Thái Nguyên Song trước khi giới thiệu giống mới cho người sản xuất, cần phải nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật như: mật độ, thời vụ trồng và lượng phân bón tối ưu
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:
“ Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng và phát triển của giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018 tạ i Thái Nguyên”.
1.2 Mục tiêu và yêu cầu
1.2.1 ục tiêu của đ tài
Xác định được mật độ trồng tối ưu cho giống cà chua triển vọng - Hero 95 trong điều kiện trái vụ tại Thái Nguyên
Trang 101.2.2 êu c u của đ tài
- Đánh giá tình hình sinh trưởng, phát triển của các giống cà chua Hero 95 trong vụ Xuân - Hè 2018
- Đánh giá ảnh hưởng của mật độ trồng đến tình hình nhiễm sâu bệnh hại đối với giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018
- Đánh giá ảnh hưởng của mật độ trồng đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018
1.3 Ý nghĩa của đề tài
1.3.1 Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
- Giúp cho sinh viên sau khi ra trường nắm chắc được lý thuyết cũng như làm quen với tay nghề, vận dụng vào trong sản xuất
- Biết cách thực hiện một đề tài nghiên cứu khoa học
- Giúp cho sinh viên hiểu biết hơn kiến thức thực tiễn sản xuất và
có tư duy, phương pháp nghiên cứu khoa học từ đó rút ra nhiều kinh nghiệm trong sản xuất nông nghiệp Đồng thời rèn luyện cho sinh viên có
ý thức tự lập, chủ động trong nghiên cứu, tự chịu trách nhiệm trong sản
xuất sau này
1.3.2 Ý nghĩa trong thực tiễn sản xuất
Từ kết quả nghiên cứu của đề tài giúp tìm ra được mật độ tốt nhất cho giống cà chua có triển vọng trong vụ Xuân Hè, góp phần hoàn thiện quy trình kỹ thuật cho giống mới trước khi giới thiệu cho sản xuất nhằm đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn, tăng thu nhập cho nông dân sản xuất cà chua, kích thích phát triển cà chua quanh năm ở Thái Nguyên
Trang 11PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1 Cơ sở khoa học của đề tài
“Cà chua trồng hiện nay có nguồn gốc phát sinh từ vùng Pêru, Ecurado và Bolivia dọc bờ biển Thái Bình Dương từ quần đảo Galanpagos tới Chile, là các nước Nam Mỹ thuộc khu vực nhiệt đới khô” De Candelle
A.P,1984) [12] Tuy nhiên nhiều tác giả khác nhận định L.esculetum var
cerasiforme cà chua anh đào là tổ tiên của cà chua trồng Cây cà chua xuất
hiện trên trái đất từ thế kỷ XVI nhưng phải đến hai thế kỷ sau, quả cà chua mới chiếm một vị trí khiêm tốn trong các bữa ăn thường ngày và chỉ hơn
150 năm nay cà chua mới trở thành loại rau ăn quả được sử dụng rộng rãi
Cà chua là nguồn cung cấp đường, vitamin , vitamin C… Những nghiên cứu gần đây cho thấy ở cà chua có các axit hữu cơ, axit peoumaric, axit cholorogennic có tác dụng ngăn ngừa bệnh ung thư Ngoài ra cà chua chứa nhiều khoáng chất và các nguyên tố vi lượng như kali, magie, sắt, kẽm và flo tăng thêm sự trẻ trung cho cơ thể Vì vậy, cà chua đang được trồng ngày
càng rộng rãi trên Thế giới và ở Việt Nam
Ở nước ta hiện nay, việc phát triển trồng cà chua còn có ý nghĩa quan trọng về mặt luân canh, tăng vụ và tăng năng suất trên đơn vị diện tích, do
đó cà chua là loại rau ăn quả được khuyến khích phát triển Tuy nhiên, sản xuất cà chua ở nước ta chưa phát triển mạnh vì điều kiện khí hậu nóng và ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho sâu bệnh hại phát triển, làm giảm năng suất cà chua Do những khó khăn của thời tiết như nhiệt độ cao, mưa nhiều, sâu bệnh hại, chất lượng quả kém nên việc tăng năng suất và sản lượng rất khó khăn
Bộ giống cà chua được các Viện nghiên cứu và trường Đại học chọn tạo ra khá phong phú Ngoài ra, giống Cà chua mới còn được một số công ty
Trang 12nhập khẩu từ nước ngoài vào Việt Nam như Công ty TNHH Trang Nông, Hoa Sen, Sygenta và Vin sean Tuy nhiên, giống cà chua mới trước khi giới thiệu vào sản xuất đại trà cho từng vùng sinh thái và từng vụ trồng cần phải qua xác định mật độ trồng thích hợp
Vì vậy, việc xác định mật độ trồng thích hợp cho giống cà chua mới
có triển vọng Hero 95 trong điều kiện trái vụ như vụ Xuân Hè là điều vô cùng cần thiết
2.2 Tình hình sản xuất cà chua trên thế giới và Việt Nam
2.2.1 Tình hình sản xuất cà chua trên thế giới
phẩm và có lịch sử phát triển tương đối muộn nhưng do nó có khả năng thích ứng rộng và hiệu quả kinh tế và giá trị sử dụng cao trên thế giới đã có nhiều giống mới được ra đời nhằm đáp ứng được nhu cầu hằng ngày của con người cả về số lượng và chất lượng
So với các cây trồng khác cây cà chua là cây có lịch sử phát triển tương đối muộn Song với giá trị dinh dưỡng, hiệu quả kinh tế và khả năng thích nghi cao, dễ canh tác phát triển nhanh chóng và ngày càng được chú trọng Qua bảng số liệu thống kê tình hình sản xuất cà chua trên thế giới trong nhưng năm gần đây chúng ta có thể thấy rõ điều này
Bảng 2.1 Tình hình sản xuất cà chua trên thế giới trong những năm gần
đây năm 2013-2017
(ha)
Năng suất (tạ/ha)
Sản lƣợng (tấn)
Trang 13Qua bảng 2.1 cho ta thấy:
Về diện tích: Năm 2013 diện tích trồng cà chua trên thế giới là 4.237,231 ha sau đó tăng lên 217,204 ha vào năm 2014 và đạt 4.544,525 ha Năm 2017 cả thế giới trồng được 4.803,680 ha tăng 476,449 ha so với năm
2013 Như vậy là sau 4 năm cà chua thế giới tăng lên đáng kể
Về năng suất: Năm 2013 năng suất cà chua chỉ đạt 332,925 tạ/ha đến năm 2015 là 335,487 tạ/ha tăng 2,562 tạ/ha Đến năm 2016 năng suất cà chua tăng nhẹ lên 335,892 tạ/ha Năm 2017 năng suất cà chua thế giới đạt 336,812 tạ/ha tăng 3,887 tạ/ha so với năm 2013
Về sản lượng: cùng với sự biến động về diện tích và năng suất, sản lượng cà chua cũng có sự thay đổi qua các năm Năm 2013 sản lượng cà chua thế giới đạt 141.068,130 tấn thì đến năm 2015 đạt 152.055,325 tấn, tăng 10.987,195 tấn Năm 2016 sản lượng cà chua thế giới đạt 159.023,383 tấn Sản lượng cà chua thế giới đạt cao nhất năm 2017 là 161.793,834 tấn, so với năm 2013 sản lượng cà chua tăng 20.725,704 tấn
Cà chua là một loại rau ăn trái đã và đang nắm giữ vị trí quan trọng và
là tâm điểm nghiên cứu của các nhà chon tạo giống cây trồng tương lai Nhờ vậy mà hàng loạt các giống cà chua mới, năng suất cao, phẩm chất tốt được
ra đời để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường Nhìn chung, cả diện tích, năng suất và sản lượng cà chua trên thế giới điều tăng theo thời gian qua những năm gần đây Tuy nhiên, ở các châu lục khác nhau lại có sự chênh lệch nhau về diện tích, năng suất và sản lượng
Trang 14Bảng 2.2 Diện tích, năng suất và sản lƣợng cà chua của các châu lục
trên thế giới năm 2016 Tên châu lục Diện tích (ha) Năng suất
(tạ/ha)
Sản lƣợng (tấn)
Nguồn : FAOSTAT-FAO statistic Division,2018 [13]
Theo bảng thông kê của FAO cho thấy năm 2016 đứng đầu về diện tích cà chua là Châu Á với diện tích 2.563,569 ha, sản lượng lớn nhất đạt 106.486,015 tấn Tuy nhiên, năng suất ở cà chua châu lục này lại gần như thấp nhất với 415,382 tạ/ha chỉ cao hơn Châu Phi (155,911 tạ/ha Châu Mỹ
là châu có diện tích gần như thấp nhất chỉ cao hơn Châu Đại Dương, nhưng
do có năng suất đạt cao thứ 2 sau Châu Đại Dương nên sản lượng đạt cao nhất với 26.094,425 tấn
2.2.2 Tình hình sản xuất cà chua ở Việt Nam
Cà chua là cây được du nhập vào Việt Nam mới được hơn 100 năm
nhưng đã trở thành một loại rau phổ biến và được sử dụng ngày càng rộng rãi Cà chua ở nước ta được trồng chủ yếu vào vụ Đông Xuân với diện tích khoảng 6.800-7.300 ha và thường tập trung ở các tỉnh thuộc đồng bằng và trung du Bắc Bộ Hà Nội, Hải Dương, Vĩnh Phúc, còn ở Miền Nam tập trung ở các tỉnh n Giang, Tiền Giang, Lâm Đồng,
Trang 15Bảng 2.4 Diện tích, năng suất và sản lƣợng cà chua của Việt Nam
Năm Diện tích (ha) Năng suất
Nguồn: tổng cục thống kê năm 2017[9]
chua của việt Nam có sự tăng giảm nhẹ Từ năm 2012 đến năm 2017, diện tích trồng cà chua tăng từ 24,644ha lên 24,850ha, tăng thêm 206ha Năng suất tăng nhưng không đáng kể từ 172tạ/ha vào năm 2012 tăng lên 216tạ/ha năm 2016 Sản lượng tăng từ 424,126tấn năm 2012 tăng lên 535,438tấn/năm 2016 Đây là nguồn thu nhập lớn cho nông nghiệp Việt Nam
Sản xuất cà chua ở nước ta có một số tốn tại chủ yếu, chưa có bộ giống tốt cho từng vùng trồng đặc biệt là giống cho vụ Thu Đông, sản phẩm chủ yếu tập trung vào vụ Đông Xuân Đầu tư cho sản xuất còn thấp, nhất là phân hữu cơ, chưa có quy trình canh tác và giống thích hợp cho từng vùng, việc sản xuất còn manh mún, chưa có sản phẩm hàng hóa lớn cho chế biến công nghiệp Quy trình thu hái diễn ra còn thủ công
Tuy nhiên so với các nước trong khu vực, sản xuất ở khu vực Việt Nam có lợi thế rõ rệt do khí hậu thời tiết, đất đai của nước ta, đặc biệt là các tỉnh phía Bắc phù hợp cho sinh trưởng phát triển của cây cà chua nếu được đầu tư tốt năng suất năng suất cà chua rất cao, diện tích cho phát triển cà chua còn rất lớn vì trồng vụ Đông Xuân không ảnh hưởng đến hai vụ lúa
Trang 16nhưng sản phẩm lại trái vụ với trung quốc, nước có khối lượng cà chua lớn nhất thế giới 20 triệu tấn/năm Các vùng trồng cà chua đều có nguồn lao động lớn, nông dân có kinh nghiệm canh tác nên nếu có thị trường sẽ thu hút được nhiều lao động do giá nhân công rẻ nên giá thành có khả năng cạnh tranh cao, chính vì vậy có thể nói triển vọng phát triển cà chua ở nước ta là rất lớn
2.3 Tình hình nghiên cứu cà chua trên thế giới và Việt Nam
2.3.1 Tình hình nghiên cứu cà chua trên thế giới
Trên thế giới hiện nay đã có rất nhiều công trình nghiên cứu chọn tạo những giống cà chua có năng suất và chất lượng cao, thích hợp cho từng vùng sinh thái, từng mùa vụ và mục đích sử dụng Các nhà khoa học đã sử dụng nguồn gen di truyền của các loài hoang dại và bán hoang dại, nhằm khai thác khả năng chống chịu tốt với nhiều điều kiện ngoại cảnh bất thuận Bằng nhiều con đường khác nhau như: lai tạo, chọn lọc, gây đột biến … Để tạo ra các giống cà chua có nhiều đặc điểm như mong muốn
Trường đại học Califocnia ở Mỹ đã chọn ra được những giống cà chua mới như: UC-105, UC-134, UC-82 có năng suất cao hơn hẳn VF-145 và có nhiều đặc điểm tốt như: tính chống chịu nứt quả cao và quả cứng (Tạ Thu Cúc và cs,2000) [2]
Trung tâm nghiên cứu và phát triển rau Châu Á VRDC từ những ngày đầu thành lập 1972 đã bắt đầu chương trình chọn tạo, nhằm tăng cường khả năng thích ứng của cà chua với vùng điều kiện nóng ẩm Hầu hết các giống AVRDC lai tạo là các giống đã được cải thiện trong tập đoàn từ năm 1974 đến nay đều có khả năng chịu nhiệt cũng như chống chịu sâu bệnh tốt Viện nghiên cứu và phát triển nông nghiệp Malaysia M RDI đã phối hợp với VRDC và trung tâm nghiên cứu Nông nghiệp nhiệt đới (TARC) ở
Trang 17Nhật Bản để xúc tiến chương trình cải tiến giống cà chua triển vọng Đã chọn được 6 dòng có khả năng chịu nhiệt và chống chịu vi khuẩn: MT1, MT2, MT3, MT5, MT6, MT10 (Trần Đình Long và cs,1992 [7]
Để phát triển sản xuất cà chua, ở Indonesia nhiều chương trình đã tập trung nghiên cứu giống cà chua cho năng suất cao, chống chịu bệnh héo
xanh vi khuẩn (Pseudomonas solanacearum Thí nghiệm đã tiến hành lai
giữa các giống địa phương với giống nhập nội có khả năng chống chịu bệnh héo xanh vi khuẩn Kết quả cho thấy: Berlian và Mutiara là 2 giống vừa cho năng suất cao, vừa có khả năng chống chịu với bệnh héo xanh vi khuẩn (Hardy C.C, 1979) [14]
Cùng với sự phát triển của khoa học và kỹ thuật, những năm gần đây công nghệ gen ngày càng được áp dụng nhiều vào công tác tạo ra các giống
cà chua có những đặc tính tốt, ít hoặc chưa có trong tự nhiên bằng công nghệ gen, các nhà khoa học đã đưa vào cà chua một gen có tác dụng hạn chế sự hình thành nên enzim phân giải các chất pectin pectin là chất có nhiều khi quả còn xanh có tác dụng làm quả cứng chắc, khi quả chín chất này bị phân giải làm cho quả mềm dần ra) Mặt khác đưa vào cà chua một gen có tác dụng hạn chế việc tạo ra Etylen (chất này có liên quan đến sự chín của quả) trong quả, từ đó hạn chế và làm chậm lại quá trình chín của quả Cũng bằng công nghệ gen, các nhà khoa học đã xác định và tìm cách vô hiệu hóa 1 số gen có vai trò trong quá trình tổng hợp Etylen, điều này cho phép thu hoạch quả muộn hơn cũng như có thể bảo quản lâu hơn Trương Đích, 1998 [5]
Bên cạnh các thành tựu về gen, việc áp dụng hiệu quả ưu thế lai vào cà chua đã được phát triển mạnh ở thế kỷ 20 Hiện nay ưu thế lai được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất do con lai có những ưu điểm vượt trội so với bố
mẹ như: chỉ số chín sớm, chất lượng, năng suất, độ đồng đều của quả cao, có khả năng chống chịu sâu bệnh hại và điều kiện bất thuận của thời tiết tốt
Trang 18Như vậy, hướng nghiên cứu cà chua trên thế giới rất đa dạng, không ngừng tạo ra các giống mới phù hợp với yêu cầu sinh thái từng vùng, tạo giống chín sớm phục vụ cho sản xuất vụ sớm, tạo giống chống chịu sâu bệnh, giống chín đồng loạt thích hợp cho cơ giới hóa và ngày càng nâng cao năng suất cũng như chất lượng cà chua
2.3.2 Tình hình nghiên cứu cà chua ở Việt Nam
Một số nhà nghiên cứu cho rằng cà chua bắt đầu xuất hiện ở nước ta từ thời kỳ thực dân Pháp xâm lược và chiếm đóng Đến nay, cây cà chua ngày càng được ưa chuộng và sử dụng rộng rãi khắp cả nước Công tác chọn tạo giống cà chua ở Việt Nam bắt đầu từ sau thế kỷ 20 Trong những năm gần đây quá trình nghiên cứu và chọn tạo giống cà chua đã có nhiều thành tựu đáng kể
Nhiều cơ sở khoa học: Viện nghiên cứu Rau-Quả, Viện cây Lương thực-Thực phẩm, trường Đại học đã nghiên cứu và chọn lọc ra nhiều giống
cà chua thích hợp với các vùng: HP5, HP7, Hồng Yên Mỹ, Đồng thời các nhà khoa học cũng đã nghiên cứu xây dựng nên các quy trình thâm canh tăng năng suất cà chua và đã được thực tế áp dụng Bùi Bảo Hoàn và cs, 2000) [3]
Giai đoạn 1991 - 1995: chương trình nghiên cứu đề tài KN01 - 12 của
Bộ Nông nghiệp và Công nghiệp thực phẩm với đề tài “Nghiên cứu và chọn
tạo một số giống rau chủ yếu và biện pháp kỹ thuật thâm canh” đã được
triển khai thực hiện trên quy mô rộng, với sự tham gia của nhiều cơ quan nghiên cứu Trong đó cây cà chua là đối tượng nghiên cứu chính của đề tài, với số lượng mẫu giống được thu thập, nhập nội để nghiên cứu qua các năm (1991-1995 là lớn nhất (Trần Khắc Thi,2003) [8]
Trong giai đoạn 1994 - 1995, chương trình nghiên cứu đề tài cấp bộ,
mã số B9-11-42, với tên đề tài “Nghiên cứu chọn lọc giống cà chua thích
Trang 19hợp với vùng sinh thái khí hậu phù hợp miền Bắc Việt Nam” đề tài được tiến
hành nghiên cứu tại trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội I và một số xã ở ngoại thành Hà Nội với 38 dòng, giống có nguồn gốc khác nhau, sau 2 năm nghiên cứu, kết quả cho thấy: trong điều kiện trồng trái vụ, năng suất thực thu của các giống đạt từ 21.495 - 29.100 kg/ha Còn về chất lượng đa số các giống đều có phẩm chất tương đối tốt, quả cứng, tỷ lệ thịt quả và hàm lượng chất khô cao, đặc biệt là giống Merikurri Giống DT - 4287 có triển vọng trồng chính vụ, những giống này có tính chín sớm và tính trạng có lợi cho sản xuất vụ sớm Cuối cùng tác giả đã kết luận: hầu hết các giống nghiên cứu đều có những tính trạng có lợi riêng như: tính kháng bệnh tốt, có năng suất và chất lượng tương đối tốt Đây là nguồn gen rất quý dùng làm vật liệu khởi đầu cho lại tạo (Tạ Thu Cúc và cs, 2000) [2]
Hàng năm các cơ sở nghiên cứu thuộc đề tài NK-01012 đã lai tạo được hàng trăm cặp lai cà chua và chọn lọc được hàng ngàn cá thể từ các đôi lai khác nhau Kết quả có 3 giống đã được công nhận là giống quốc gia, còn lại một số giống khác được phép khu vực hóa Trần Khắc Thi, 2003) [8]
Gần đây, trong chương trình hội thảo nghiên cứu và phát triển giống cà chua ở Việt Nam, ngày 18 tháng 1 năm 2003, tại Viện nghiên cứu Rau-Quả, một số giống mới được giới thiệu như: C90, C50 do Viện cây Lương thực và Thực phẩm chọn lọc; VL2000 F1, VL 2500 F1, VL 2910 F1, VL 2922 F1 do Công ty Hoa Sen cung cấp Ngoài ra Công ty giống cây trồng miền Nam đã đưa ra 2 giống T - 41 và T – 42 (Trần Đình Long và cs,1992 [7]
Như vậy, những kết quả nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước đạt được là rất khả quan và đây cũng chính là cơ sở khoa học cho những chương trình nghiên cứu tiếp Đặc biệt để đáp ứng nhu cầu về phát triển sản xuất và tiêu dùng cà chua ngày càng cao và tính chất cạnh tranh với các giống ngoại nhập ngày càng khốc liệt, các nghiên cứu về tạo giống cà
Trang 20chua lai trong nước cần được đẩy mạnh để tiếp tục đưa ra các giống mới phục vụ cho sản xuất
2.4 Yêu cầu ngoại cảnh của cây cà chua
Cây trồng nói chung và cà chua nói riêng, trong suốt quá trình sinh trưởng và phát triển của mình, cây cà chua chịu rất nhiều tác động của các điều kiện ngoại cảnh như đất đai, nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, …
2.4.1 Đất và dinh dưỡng
Cũng như các loại cây trồng khác, trong suốt quá trình sinh trưởng và phát triển của mình, cây cà chua chịu rất nhiều tác động của các điều kiện ngoại cảnh như nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, đất đai… Cà chua yêu cầu chế độ luân canh rất nghiêm ngặt, không được trồng cà chua trên đất mà cây trồng trước là cây họ cà Đất có ít nấm bệnh là điều kiện rất cơ bản để trồng cà chua có năng suất cao và chất lượng tốt
Đất phù hợp với cây cà chua là đất thịt nhẹ, đất cát pha, tơi xốp, tưới tiêu dễ dàng, độ pH từ 5,5 – 7,5 Độ pH thích hợp nhất cho cà chua sinh trưởng phát triển là từ 6 – 6,5 Trên đất có độ pH dưới 5, cây cà chua bị dễ bệnh héo xanh gây hại Cà chua là cây thân lá sinh trưởng mạnh, khả năng
ra hoa quả rất lớn, vì vậy cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng là yếu tố có tính chất quyết định đến năng suất, chất lượng quả
Bo, Fe, Cu, Zn và molipđen Cà chua hút nhiều nhất là Kali, sau đó là đạm và
ít nhất là lân Cà chua sử dụng 60% lượng N, 50-60% K20 và 15-20% P205 tổng lượng phân bón vào đất suốt vụ trồng Tạ Thu Cúc và cs 2000 [2]
lượng hoa trên cây nhiều, hoa to, tăng khối lượng quả và làm tăng năng suất trên đơn vị diện tích
Trang 21- Phốt pho: lân có tác dụng kích thích hệ rễ cà chua sinh trưởng nhất là thời kỳ cây con Bón lân đầy đủ rút ngắn thời gian sinh trưởng, cây ra hoa sớm, tăng tỷ lệ đậu quả, quả chín sớm, tăng chất lượng quả Lân khó hoà tan nên thường bón lót trước khi trồng
chắc, tăng khả năng chống chịu sâu bệnh và điều kiện bất thuận, tăng quá trình quang hợp, tăng cường quá trình vận chuyển các chất hữu cơ và đường vào quả Đặc biệt kali có tác dụng tốt đối với hình thái quả, quả nhẵn, thịt quả chắc, do đó làm tăng khả năng bảo quản và vận chuyển quả chín Cây cần nhiều kali nhất vào thời kỳ ra hoa, hình thành quả
và phát triển của cây đặc biệt là cải tiến chất lượng quả Cà chua phản ứng tốt với các nguyên tố vi lượng B, Mn, Zn… Trên đất chua nên bón phân
Mo Để có thể đắp ứng đầy đủ và đúng lúc cho cây cà chua, chúng ta cần phải hiểu rõ nhu cầu dinh dưỡng của cây và khả năng cung cấp dinh dưỡng của đất định trồng cà chua Có như vậy năng suất cà chua mới cao và được
ổn định
2.4.2 Nhiệt độ
nhiệt độ ôn hòa Nhiệt độ ảnh hưởng suốt quá trình sinh trưởng phát triển của cà chua: nảy mầm, tăng trưởng cây, ra hoa, đậu quả, hình thành hạt, năng suất thương phẩm, mẫu mã quả, chất lượng quả Hạt cà chua có thể nảy mầm ở nhiệt độ từ 15-18°C Giới hạn nhiệt độ từ 15,5-29°C thì nhiệt độ càng cao, tốc độ nảy mầm càng cao Ngoài ngưỡng này tỷ lệ nảy mầm của hạt cà chua giảm hoặc nảy mầm chậm,dễ mất sức sống và mầm bị dị dạng Theo Tiwari và Choudhury 1993 , thì nhiệt độ tối ưu cho hạt nảy mầm là 24-25°C Nhiệt độ thích hợp cho sự ra hoa là 20- 25°C Sau khi gieo 15-22
Trang 22ngày, nếu điều kiện nhiệt độ ban đêm xuống tới 10°C- 13°C thì cà chua ra
hoa sớm và tăng số hoa Trong thời kỳ quả chín, nhiệt độ và ánh sáng có
ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành các sắc tố quả, chủ yếu là lycopen và caroten Nhiệt độ thích hợp nhất cho quả chín là 22°C Nhiệt độ dưới 10°C
quả không phát triển màu đỏ và vàng, trên 35°C sắc tố bị phân giải, trên 40°C quả không có màu đỏ Tạ Thu Cúc và cs 2000) [2]
2.4.3 Ánh sáng
Theo một số kết quả nghiên cứu thì cà chua là cây trồng không phản ứng chặt chẽ với thời gian chiếu sáng trong ngày Vì vậy nhiều giống cà chua trồng trọt có thể ra hoa trong điều kiện thời gian chiếu sáng dài hoặc ngắn Nếu nhiệt độ thích hợp thì cây cà chua có thể sinh trưởng, phát triển ở nhiều vùng sinh thái và nhiều mùa vụ khác nhau Tuy cây cà chua không phản ứng chặt chẽ với thời gian chiếu sáng nhưng cây cà chua đòi hỏi cường
độ chiếu sáng mạnh trong suốt thời kỳ sinh trưởng, nếu thiếu ánh sáng cây
sẽ sinh trưởng yếu, thời gian sinh trưởng kéo dài và sản lượng thấp, chất lượng quả giảm, hương vị kém
Cường độ ánh sáng yếu làm cho nhụy bị co rút lại phát triển không bình thường giảm khả năng tiếp thu hạt phấn của núm nhụy Cường độ ánh sáng thích hợp cho cà chua sinh trưởng phát triển từ 4.000-10.000 lux (Tạ Thu Cúc và cs 2000) [2]
sống và vòi nhụy vươn dài, gây khó khăn cho sự thụ phấn, giảm khả năng thụ tinh dẫn đến năng suất giảm và quả thường bị dị hình Kallo, 1993 Trong điều kiện thiếu ánh sáng có thể điều khiển sự sinh trưởng, phát triển của cây thông qua chế độ dinh dưỡng khoáng Chất lượng quả cà chua phụ thuộc nhiều bởi chất lượng, thời gian và cường độ ánh sáng Vì trong điều
Trang 23kiện chiếu sáng không đầy đủ lượng axit ascorbic trong quả giảm, do đó trong điều kiện này cần tăng cường bón phân kali và phân lân tùy theo đặc trưng đặc tính của từng giống Cần bố trí mật độ thích hợp để cây sử dụng ánh sáng có hiệu quả nhất
2.4.4 Nước, độ ẩm
độ của các quá trình sinh lý cơ bản: quang hợp, hô hấp, sinh trưởng và phát triển…Theo cấu tạo của lá và hệ rễ thì cây cà chua là loại cây trồng tương đối chịu hạn nhưng không có khả năng chịu úng Tuy vậy do cà chua sinh trưởng trong thời gian dài, trong quá trình phát triển hình thành khối lượng thân
lá lớn, năng suất sinh vật học và năng suất kinh tế khá cao nên yên cầu độ ẩm của cây cà chua là rất lớn Do thân lá phát triển mạnh, ra hoa, ra quả nhiều, năng suất cao nên trong quá trình sinh trưởng cây cà chua không thể thiếu nước
Độ ẩm thích hợp cho cây cà chua sinh trưởng và phát triển là từ 70 – 80% Thời kỳ khủng hoảng nước là thời kỳ từ hình thành hạt phấn ra hoa đến khi hình thành quả Thiếu nước cây sinh trưởng kém, lóng ngắn, lá nhỏ, rụng hoa, rụng quả Nhưng nước dư thừa cũng gây ảnh hưởng xấu đến sinh trưởng phát triển của cà chua Khi chuyển đột ngột từ chế độ ẩm thấp sang chế độ ẩm cao sẽ có hiện tượng nứt quả Độ ẩm đất thuận lợi cho cà chua là
từ 60 - 70% độ ẩm đồng ruộng, độ ẩm không khí thích hợp là 45 - 55% Độ
ẩm cao làm giảm khả năng chống chịu sâu bệnh, điều kiện bất thuận; hàm lượng nước trong quả cao, giảm hàm lượng các chất hoà tan, quả chín có khả năng bảo quản và vận chuyển kém Tạ Thu Cúc và cs) [4]
2.4.5 Những nghiên cứu v thời vụ
Về thời vụ trồng cà chua được các nhà nghiên cứu quan tâm nhiều , ở Việt Nam, các tác giả Tạ Thu Cúc, Đường Hồng Dật, Trần Khác Thi và Chu Thị Thơm cho rằng: đối với các vùng đồng bằng Sông Hồng có thể trồng vụ
Trang 24Hè Thu và Thu Đông , gieo hạt từ đầu tháng 6 đến tháng 7, trồng từ khoảng đầu tháng 7 và đến cuối tháng 7, cho thu hoạch vào tháng 10 dương lịch Vụ Đông Xuân có 3 trà: trà sớm gieo hạt vào tháng 7, tháng 8 thu hoạch vào cuối tháng 10 đến tháng 12; Trà chính gieo hạt từ giữa tháng 9 đến giữa tháng 10 thu hoạch cuối tháng 12 đến tháng 3 năm sau; trà muộn gieo hạt từ tháng 11, 12 thu hoạch vào tháng 3, tháng 4 năm sau Vụ xuân hè gieo hạt cuối tháng 1, đầu tháng 2, thu hoạch vào tháng 5 tháng 6 Vụ Hè gieo hạt vào tháng 2 đến 3, thu hoạch vào tháng 5 tháng 6
Các tác giả trên đã chỉ ra rằng, trong 5 vụ trên chỉ có đông xuân là thuận lợi hơn cả, vì điều kiện thời tiết thuận lợi cho cây cà chua sinh trưởng và phát triển, ít sâu bệnh hại, năng suất và chất lượng quả cao, vì vậy mà sản lượng thường tập trung nhiều, giá bán thấp ảnh hưởng đến thu nhập của người sản xuất Các vụ còn lại thời tiết không thuận lợi, sâu bệnh phá hoại nặng nên ảnh hưởng xấu đến năng suất cà chua, nhưng nó ưu điểm là rải vụ, đáp ứng cho người tiêu dùng vào những ngày nắng nóng đồng thời giá bán cao có lợi cho người sản xuất Tuy nhiên, để hạn chế những thất thoát về năng suất trong điều kiện trái vụ này, các tác giả trên cũng khuyến cáo là nên chọn dùng những giống cà chua có khả năng chống chịu với điều kiện ngoại cảnh bất thuận và sâu bệnh hại tốt cần tăng cường chăm sóc cho cà chua
Vùng Bắc Trung Bộ có đặc điểm khí hậu gần giống như vùng Đồng Bằng Băc Bộ, nhưng do mưa muộn nên thời vụ muộn hơn từ 15-20 ngày so với vùng Đồng Bằng Sông Hồng Ở miền nam chủ yếu là trồng cà chua vụ Đông Xuân từ tháng 10 đến tháng 2 năm sau là thích hợp nhất, vụ này cà chua đạt tỷ lệ đậu quả cao, năng suất cao
Trang 252.4.6 Những nghiên cứu v mật độ
cho rằng, những giống thuộc loại thuộc loại hình sinh trưởng vô hạn có cành
lá sum xuê, phân cành mạnh phải trồng thưa hơn 2 loại hình còn lại [4] Theo Trần Khắc Thi và cộng sự thì cà chua có thể phát triển phù hợp với khoảng cách 0,7x 0,4m ; (mật độ 3,5-4,0 vạn cây/ha [8] Theo Đào Xuân Thảng, Dương Kim Thoa và cộng sự thì giống VT3, PT18 hữu hạn, bán hữu hạn có thể trồng với mật độ 3,1-4,0 vạn cây/ha Khoảng cách (75x40cm hay 70x40-45cm là tốt nhất [8] Giống vô hạn như TN148, TN129 trồng với khoảng cách 70x50cm , mật độ 2,8 vạn cây/ha.Tác giả Trần Khắc Thi và cộng sự cho rằng, ở Việt Nam có năng suất cao nên trồng với mật độ 3,2-4,0 vạn cây/ha [8], hiện nay trong sản xuất thường áp dụng với mật độ khoảng cách sau:
Đối với giống vô hạn: 70cm x 40cm 3,2 vạn cây/ha
Đối với giống hữu hạn: 70cm x 35cm 3,5 vạn cây/ha Nói chung khoảng cách trồng cà chua: hàng cách hàng 70-80 cm, cây cách cây 30-40 cm Đối với giống hữu hạn vụ sớm: 70x30cm 4,0 vạn cây/ha
Tác giả Ngô Xuân Chinh, năm 2012 đã khuyến cáo rằng mật độ phù hợp cho
cà chua là 25.000 cây/ha và đã so sánh các công thức phân bón trong đó
2.5 Kết luận rút ra từ phần tổng quan tài liệu
- Nhìn chung cà chua trên thế giới tăng lên cả về diện tích, năng suất
và sản lượng chỉ tiêu này ở châu Á và Việt Nam chưa tăng nhiều so với thế giới Vì vậy cần phát triển cây cà chua hơn nữa ở châu Á và Việt Nam
Trang 26- Điều kiện ngoại cảnh rất thuận lợi cho cây cà chua phát triển quanh năm, nhưng việc sản xuất cây cà chua ở Việt Nam chưa khai thác hết tiềm năng để phát triển cây cà chua trong điều kiện trái vụ
- Các kết quả nghiên cứu về mật độ đối với các giống cà chua trong nước đã được các nhà khoa học đưa ra khá cụ thể Tuy nhiên, đối với từng giống từng vùng sinh thái và thời vụ thì cần phải nghiên cứu cụ thể hơn
Trang 27
PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng là giống cà chua mới Hero95 được nhập nội từ Hàn Quốc
do Công ty TNHH Vina sean cung cấp
- Phạm vi nghiên cứu: So sánh khả năng sinh trưởng và phát triển của giống cà chua ở các mật độ trồng khác nhau
3.2 Địa điểm, thời gian tiến hành
- Địa điểm: Tại trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
- Thời gian: Từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2018
3.3 Nội dung nghiên cứu
- So sánh tình hình sinh trưởng, phát triển của giống cà chua triển vọng Hero95 ở các mật độ trồng khác nhau trong vụ Xuân Hè 2018
- Đánh giá tình hình nhiễm sâu bệnh của giống cà chua Hero95 ở các mật độ trồng khác nhau vụ Xuân Hè 2018
- So sánh các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của cà chua Hero95 ở các mật độ trồng khác nhau vụ Xuân Hè 2018 tại tỉnh Thái Nguyên
3.4 Phương pháp nghiên cứu
3.4.1 Phương pháp bố trí thí nghiệm
- Công thức thí nghiệm
+ CT 1: Đ/C: Khoảng cách 70cm x 40cm, mật độ = 35714 cây/ha + CT 2: Khoảng cách 70cm x 30cm, mật độ = 47619 cây/ha
+ CT 3: Khoảng cách 70cm x 35cm, mật độ = 40816 cây/ha
+ CT 4: Khoảng cách 70cm x 45cm, mật độ = 31746 cây/ha
+ CT 5: Khoảng cách 70cm x 50cm, mật độ = 28571 cây/ha
+ CT 6: Khoảng cách 70cm x 55cm, mật độ = 25974 cây/ha
Trang 283.5 Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi đều tuân theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khảo nghiệm giá trị canh tác và giá trị sử dụng của giống
Trang 293.5.2 Động thái tăng trưởng chi u cao và số lá trên thân chính của các giống
+ Động thái tăng trưởng chiều cao cây (cm): Đo từ cổ rễ đến đỉnh sinh trưởng, đo đếm 5 cây/1 lần nhắc lại/công thức, cứ 7 ngày/1 lần
+ Động thái ra lá và số lá trên thân chính: Đếm số lá thật từ gốc đến đỉnh, đo đếm 5 cây/1 lần nhắc lại/công thức, cứ 7 ngày/1 lần
+ Chiều cao cuối cùng cm : Đo từ cổ rễ đến đỉnh sinh trưởng khi thu hết quả thương phẩm trên cây
3.5.3 Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất:
+ Tỉ lệ đậu quả % = số quả đậu/số hoa x 100
+ Số quả trung bình/cây: = tổng số quả thu được/tổng số cây cho thu hoạch
+ Khối lượng trung bình/quả g : = tổng khối lượng quả các đợt thu/tổng số quả thu được
Theo dõi trên 5 chùm đầu của cây từ dưới lên , theo dõi 15 cây/công thức, tính tỷ lệ đậu quả trên từng chùm và tỷ lệ đậu quả trung bình
+ Số chùm quả/cây chùm
+ Năng suất cá thể g/cây = số quả TB/cây x Khối lượng TB/quả
- NSTT = khối lượng quả thực thu trên ô thí nghiệm, sau đó tính ra tấn/ha
3.5.4 Đánh giá tình hình sâu bệnh hại theo phương pháp hiện hành của Viện Bảo vệ thực vật
- Đối với bệnh xoăn lá: phương pháp xác định tỷ lệ bệnh hại bằng cách đếm số cây bị bệnh trên tổng số cây/mỗi lần nhắc lại:
Chỉ tiêu đánh giá:
Tổng số cây điều tra
Trang 30* Sâu đục quả và sâu ăn lá gồm sâu xanh - Heliothis armigera H và sâu khoang - Spodoptera littura Fabr
Phương pháp điều tra sâu hại: Theo dõi 5 cây/mỗi lần nhắc lại trừ 3 cây đầu luống , quan sát các bộ phận của cây gồm thân, lá, ngọn, nụ, hoa, quả kể cả các nụ, hoa, quả bị rụng xuống gốc cây, có triệu chứng bị sâu hại
để xác định tỷ lệ hại Đồng thời đếm số lượng sâu trên các bộ phận của cây, thu và bổ những quả bị hại để xác định số lượng sâu nằm trong quả
+ Chỉ tiêu đánh giá
Tổng số cây theo dõi
Tổng số cây theo dõi
3.6 Phương pháp tính toán và xử lý số liệu
Số liệu được tính toán và xử lý theo chương trình S S INNOVA 9.1,
xử lý thống kê trong excel
Trang 31PHẦN 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 4.1 Ảnh hưởng của mật độ trồng khác nhau đến sinh trưởng và phát triển của giống cà chua Hero 95 vụ Xuân Hè 2018
Bảng 4.1: Các thời kỳ sinh trưởng và phát triển của giống cà chuaHero
95 ở các mật độ trồng khác nhau vụ Xuân Hè 2018 tại Thái Nguyên
Đơn vị: Ngày
Công
thức
Tuổi cây con khi trồng
Thời gian từ trồng đến ngày …
Tổng thời gian sinh trưởng
Ra hoa Đậu
quả
Quả chín
Kết thúc thu hoạch
(1) Tính từ khi cây mọc trong vườn ươm đến khi kết thúc thu hoạch
Qua bảng 4.1 cho thấy thời gian sinh trưởng tính từ lúc gieo đến khi kết thúc thu hoạch, giữa các công thức không có sự chênh lệch đáng kể, chỉ lệch nhau từ 1 đến 3 ngày
(1) Thời kỳ vườn ươm:
Giống cà chua Hero 95 ở các công thức mật độ đều được trồng vào thời điểm cây cà chua được 27 ngày tuổi trong vườn ươm, khi cây có từ 4-5
lá thật, cây con khỏe mạnh, không mắc bệnh