Mục tiêu bài học Giúp học sinh củng cố, hệ thống hoá những kiến thức cơ bản về văn học Việt nam và văn học nước ngoài đã học.. rèn năng lực phân tích văn học theo từng cấp độ: sự kiện, t
Trang 1ÔN TẬP VĂN HỌC
A Mục tiêu bài học
Giúp học sinh củng cố, hệ thống hoá những kiến thức cơ bản về văn học Việt nam và văn học nước ngoài đã học Biết vận dụng linh hoạt, sáng tạo những tri thức đó rèn năng lực phân tích văn học theo từng cấp độ: sự kiện, tác phẩm, hình tượng, ngôn ngữ văn học
B Phương tiện thực hiện
+Sách GK, sách GV
+Giáo án lên lớp cá nhân
C.Cách thức tiến hành
Giáo viên tổ chức giờ dạy theo cách kết hợp các phương pháp: hướng dẫn học sinh đọc, trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi
D.Tiến trình lên lớp
1.Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà của học sinh
2.Giới thiệu bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt.
Hs thảo luận nhóm 1 Câu 1
+Thơ mới nảy sinh trong hoàn cảnh xã hội thực dân nửa phong kiến
+Tác giả thơ mới: tri thức Tây học (thơ trung đại: Nho sĩ và quan lại)
+Thơ mới thể hiện cái tôi cá nhân một cách tuyệt đối (thơ trung đại tính phi ngã)
+Thơ mới ảnh hưởng thi pháp văn học Phương
Trang 2Hướng dẫn học sinh lập bảng so
sánh hai tác phẩm
Tây (thơ trung đại ảnh hưởng thi pháp văn học trung đại Trung Hoa)
Định hướng: học sinh bám vào nội dung và nghệ thuật của hai tác phẩm, để lập bảng so sánh
Bảng thống kê về hai tác phẩm
Lưu biệt khi xuất dương Hầu trời Nội dung Lí tưởng của trang nam nhi
chủ động xoay trời chuyển đất Không phụ thuộc vào hoàn cảnh cuộc sống
Cái tôi hào hoa, phóng túng, khẳng định tài năng văn chương Khao khát muốn được thể hiện mình giữa cuộc đời
Nghệ thuật Xây dựng hình tượng kì vĩ,
hào hùng (Thơ tuyên truyền
cổ động cách mạng)
Giọng điệu tự nhiên, có nhiều sáng tạo (hư cấu chuyện hầu trời Cái tôi ngông)
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt.
Những nét chính về hai bài thơ:
+Thời điểm ra đời: Lưu biệt khi xuất dương (1905), Hầu trời (1921) Đây là thời kì mở đầu cho quá trình hiện đại hoá văn học Việt Nam
+Cả hai bài thơ: đều thể hiện phần nào cái tôi, ý thức cá nhân Vẻ đẹp lãng mạn hào hùng ở Phan Bội Châu, cái
Trang 3tôi tài hoa, ngông ở Tản Đà +Cả hai bài thơ đều nằm ở điểm giao thời, của hai thời đại thi ca , từ thi ca trung đại chuyển sang thi ca hiện đại
*Vội vàng:
Cái tôi cá nhân thực sự trỗi dậy mạnh mẽ, sự cuồng nhiệt đến hết mình khi giao cảm với thiên nhiên, con người
Quan niệm mới mẻ về nhân sinh, về thời gian, cuộc đời
Đây thôn Vĩ Dạ
(Hàn Mặc Tử)
Tình cảm thiết tha với đời, với người Nỗi buồn bâng khuâng, với bao uẩn khúc trong lòng
Giàu hình ảnh thể hiện nội tâm, ngôn ngữ tinh tế, giàu sức gợi liên tưởng
Tương tư
(NguyễnBính)
Tâm trạng của chàng trai lúc tương tư, hồn quê hoà lẫn cảnh quê, khát vọng hạnh phúc lứa đôi giản dị
Ngôn ngữ thơ giản dị, ngọt ngào tha thiết, phảng phất ca dao dân gian làm sống dậy hồn xưa đất nước Nét chân quê
Chiều xuân
(Anh Thơ)
Cảnh chiều xuân ở đồng bằng Bắc Bộ Không khí, nhịp sống
êm ả, tĩnh lặng
Thủ pháp nghệ thuật gợi tả
(lấy cái động để tả cái tĩnh lặng của cảnh quê)
Chiều tối Tinh thần lạc quan, vượt lên Vẻ đẹp cổ điển mà hiện đại
Trang 4(Hồ chí minh) trên hoàn cảnh khắc nghiệt
Tình yêu thiên nhiên
Sự vận động của tư tưởng, hình ảnh, cảm xúc
Lai tân
(hồ chí Minh)
Tả thực bằng bút pháp châm biếm (hướng ngoại)
Mâu thuẫn để bật lên tiếng cười thâm thuý-> câu cuối
Từ ấy
(Tố Hữu)
Niềm vui khi đón nhận lí tưởng của Đảng, lời tâm nguyện chân thành, thiết tha, rạo rực
Vận động về tâm trạng thể hiện qua ngôn từ, hình ảnh, nhạc điệu (ảnh hưởng của thơ mới)
Nhớ đồng
(Tố Hữu)
Khao khát tự do, say mê lí tưởng, thể hiện qua nỗi nhớ
da diết, cháy bỏng với quê hương, con người
Diễn biến tâm trạng thể hiện qua ngôn từ, hình ảnh, nhạc điệu (điệp từ, điệp kiểu câu)
Tôi yêu em
(Pu-skin)
Tình yêu chân thành, mãnh liệt
vị tha, cao thượng
Ngôn ngữ giản dị, thể hiện tinh tế cảm xúc và lí trí của
“tôi”
Nhân vật bê-li-cốp Phê phán lối sống ích kỉ, bạc
nhược, bảo thủ của một bộ phận tri thức Nga cuối thế kỉ XIX, đặt vấn đề: phải thay đổi, lối sống, xã hội
Nhân vật điển hình Chi tiết nghệ thuật độc đáo:
cái vỏ bao giọng điệu chậm, mỉa mai, đượm buồn
Giăngvangiăng Trong hoàn cảnh bất công,
tuyệt vọng, con người chân chính vẫn có thể bằng ánh sáng của tình yêu thương đẩy lùi bóng tối của cường quyền bạo lực đặt niềm tin vào
Sự đối lập giữa hai nhân vật:
Gia-ve < > Giăng Van-giăng Hình ảnh lãng mạn: nụ cười của Phăng-tin
Nghệ thuật xây dựng nhân vật
Trang 5tương lai (cử chỉ, ngôn ngữ, hành động)
Hướng dẫn học bài, chuẩn bị bài sau:
Tóm tắt văn bản nghị luận