MỤC TIÊU 1.Kiến thức: Giúp học sinh: - Thấy được thái độ phẩn uất của nhà thơ trước chế độ khoa cử đương thời - Thấy được tâm sự của nhà thơ 2.. Triển khai bài HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ
Trang 1VỊNH KHOA THI HƯƠNG
(Trần Tế Xương)
A MỤC TIÊU
1.Kiến thức: Giúp học sinh:
- Thấy được thái độ phẩn uất của nhà thơ trước chế độ khoa cử đương thời
- Thấy được tâm sự của nhà thơ
2 Kĩ năng: phân tích thơ trào phúng- trữ tình
3 Thái độ: Có thái độ đúng đắn trong thi cử
B PHƯƠNG PHÁP: phát vấn, gợi mở, giảng bình
C CHUẨN BỊ GIÁO CỤ
1 GV: Đọc, thiết kế giáo án
2 HS: Đọc, soạn bài
D TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới
a Đặt vấn đề: Xã hội thực dân phong kiến đã sớm bộc lộ bản chất nhố nhăng, ô
hợp Một trong những cái nhố nhăng đó chính là chế độ thi cử.Vịnh khoa thi
Hương là bài thơ tiêu biểu.
b Triển khai bài
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG KIẾN THỨC
Hoạt động1: Tìm hiểu tiểu dẫn I.TIỂU DẪN
- Đề tài: thi cử
Trang 2Hoạt động 2: GV đọc và hướng dẫn cách
đọc cho học sinh
Hoạt động 3: hướng dẫn HS tìm hiểu văn
bản
Cảnh thi cử được nhà thơ được nhà thơ
khắc hoạ ntn?
Em có nhận xét gì về hình ảnh sỉ tử và
quan trường? Tác giả sử dụng những nghệ
thuật gì?
Phân tích hình ảnh quan sứ , bà đầm và
sức mạnh châm biếm đã kích và nghệ
thuật đối ở hai câu 5,6?
- Thể thơ: TNBCĐL
II HƯỚNG DẪN ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
1 Cách đọc
- Sáu câu đầu: đọc chậm, nhấn mạnh điểm bình thường và đặc biệt của kì thi -Câu 7,8: đọc chậm, thấy được tâm trạng nhà thơ
2 Tìm hiểu văn bản
a Cảnh thi cử.
- Thời gian: Kì thi mở theo đúng thông
lệ “ba năm mở một khoa”
- Hình thức: “Trường Nam thi lẫn với
trường Hà”-> thi lẫn: không nghiêm túc,
sự ô hợp, nhộn nhạo trong thi cử
- Sĩ tử: Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ: Nghệ
thuật đảo ngữ: nhấn mạnh sự luộm thuộm, không gọn gàng, nhách nhác, tội nghiệp, thể hiện sự giảm sút về “nho phong sĩ khí” của sĩ tử lúc bấy giờ
- Quan trường: “ậm oẹ miệng thét loa”
tỏ ra oai nhưng cái oai cố tạo ra, càng trở nên tức cười, thảm hại
-Quan sứ và bà đầm: đón tiếp long trọng><sự nhách nhác, thảm hai của nhân vật chính trong kì thi->nổi bật nỗi nhục nhã ê chề của những trí thức nho học
Trang 3Hs phát hiện, bình…
Gv chốt…
Qua những phân tích trên em có nhận xét
gì về cảnh thi cử ?Qua đó em thấy gì về xã
hội lúc bấy giờ?
Tâm trạng, thái độ của tác giả trước cảnh
tượng trường thi? Lời nhắn nhủ của Tú
Xương trong hai câu cuối có ý nghĩa tư
tưởng gì?
Lọng quan sứ ><váy mụ đầm: cờ trước
người sau, váy trước, người sau,cờ che đầu quan sứ đối với váy bà đầm-> châm biếm bọn quan thầy và tay sai
=>Bằng giọng điệu mỉa mai châm biếm,
từ ngữ đặc sắc tả cảnh thi cử diễn ra nhốn nháo, thảm hại, lố bịch không có
vẻ trang trọng nghiêm túc vốn có của một kì thi Hán học.Qua cảnh tượng kì thi Hương năm Đinh Dậu (1897), tác giả
đã khái quát bộ mặt xã hội việt nam những năm cuối tki XIX
b.Tâm trạng, thái độ nhà thơ.
- Nhân tài đất Bắc nào ai đó: câu hỏi
phiếm chỉ không chỉ hướng đến các sĩ tử
mà còn là những người được xem là
“nhân tài đất bắc”, những người có trách nhiệm, có tự trọng hãy nhìn thẳng vào sự thật
-Nỗi đau đớn xót xa của nhà thơ trước vận mệnh dân tộc.Cũng qua đó, cho thấy
tg là người trọng danh dự,và là người có tấm lòng với dân với nước
III TỔNG KẾT
1 Về nghệ thuật: trào phúng-trữ tình;
ngôn ngữ đặc sắc, đối tài tình
2 Về nội dung: Qua việc tái hiện hình
ảnh thảm hại của kì thi nhà thơ bày tỏ sự xót xa, cay đắng, đau đớn của con người trước tinh cảnh thảm hại của các nhà nho vào thời kì mạt vận của nho học
Trang 4Hoạt động 4: Hướng dẫn hs tổng kết
Rút ra những giá trị đặc sắc về mặt nội
dung, nghệ thuật?
GV chốt…
Bài thơ thể hiện tấm lòng của TX đối với dân tộc và đánh thức ý thức dân tộc trong mỗi người VN
4 Củng cố: -Thái độ tâm trạng của tác giả trước hiện thực xã hội?
- Phân tích nét đặc sắc trong giọng điệu trào phúng của Tú Xương?
5 Dặn dò: - Nắm chắc bài
- Chuẩn bị: Đọc thêm: Khóc Dương Khuê(Nguyễn Khuyến)
E RÚT KINH NGHIỆM: