1 Kiến thức: - Lòng yêu thiên nhiên, yêu con người, yêu cuộc sống ; nghị lực kiên cường vượt lên hoàn cảnh, phong thái tự tại và niềm lạc quan của Hồ Chí Minh - Vẻ đẹp của bài thơ trữ
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 11
LAI TÂN
Hồ Chí Minh
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT.
1 Kiến thức:
- Lòng yêu thiên nhiên, yêu con người, yêu cuộc sống ; nghị lực kiên cường vượt lên hoàn cảnh, phong thái tự tại và niềm lạc quan của Hồ Chí Minh
- Vẻ đẹp của bài thơ trữ tình Hồ Chí Minh : sự kết hợp hài hoà giữa màu sắc cổ điển và hiện đại, giữa chất thép và chất tình
2 Kĩ năng:
- Đọc - hiểu tác phẩm trữ tình
-Phân tích một bài thơ thất ngôn tứ tuyệt theo đặc trưng thể loại
3 Thái độ: Bồi dưỡng lòng yêu văn học
II CHUẨN BỊ:
- GV: SGK, SGV, bài soạn , chuẩn kiến thức kĩ năng Ngữ văn 11
- HS: Vở soạn, sgk , vở ghi
III PHƯƠNG PHÁP:
Kết hợp các phương pháp đọc diễn cảm, nêu vấn đề, bình giảng, thảo luận
IV TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN:
1 Ổn định:
2 Bài cũ:
3 Bài mới:
LAI TÂN
Trang 2GV: HS đọc phần tiểu dẫn
GV:: Hoàn cảnh ra đời và mảng đề tài của bài
thơ?
HS: trả lời
Gv: HS đọc bài thơ
GV: nhận xét, hướng dẫn lại cách đọc (nếu cần).
Gv: Kết cấu của bài thơ có gì đbiệt ?
Hs: Kết cấu: 2 phần
-Phần 1:( 3 câu đầu) là 3 câu tự sự nói về
hành vi thường thấy ở 3 viên quan ở Lai Tân
-Phần 2:( câu cuối) là một lời kết luận, một
nhận xét, đánh giá của tác giả
TT 3: Chân dung bọn quan lại ở Lai Tân được
miêu tả như thế nào qua 3 câu đầu của bài thơ ?
I GIỚI THIÊU:
1 Hcảnh stác:
Bài thơ được stác trong khoảng bốn tháng đầu của thgian HCM bị giam giữ tại các nhà tù của bọn Quốc dân đảng TQ ở Quảng Tây
1 Mảng đề tài :
Bài thơ thuộc mảng thơ hướng ngoại, nội dung phê phán nhà tù và xã hội Trung Quốc với nghệ thuật châm biếm sắc sảo
II TÌM HIỂU ĐỌC THÊM
1 Chân dung tầng lớp chóp bu ở Lai Tân:
-Ba câu thơ đầu là ba nét vẽ rạch ròi chân dung của những kẻ đứng đầu trong bộ máy quản lí nhà tù của Tưởng Giới Thạch
ở Lai Tân:
Ban trưởng: ngày ngày đánh bạc NGUYỄN NHẬT BẰNG
Trang 3Gv: Hành vi “ Chong đèn làm việc công” của
huyện trưởng - theo em - nên hiểu như thế nào?
Chất châm biếm trong cách nói ấy? (GV hướng
dẫn HS đặt trong lôgic hai câu trên để suy ra
“việc công” thực chất là việc gì? Chính trực hay
mờ ám để từ đó thấy được nụ cười châm biếm
của tác giả)
Hs: suy nghĩ, trả lời
Gv: Từ chân dung những kẻ chóp bu ấy, em có
suy nghĩ gì về chế độ nhà tù và xã hội Trung
Quốc dưới thời Tưởng Giới Thạch ?
Hs: phát biểu tự do
Gv: nhận xét lại
Gv: Chia nhóm , cho HS thảo luận và trình bày
theo các câu hỏi sau :
-Thái độ của tác giả trước thực trạng thối nát
phổ biến của bọn quan lại Trung Quốc thời
Tưởng Giới Thạch ? Thể hiện rõ nhất qua câu
nào, từ nào? Hiệu quả nghệ thuật của những câu
chữ đó? (Lưu ý từ “Thái bình”- hiểu theo nghĩa
gốc và nghĩa trong vb này)
Hs: thảo luận trong 3 phát, trả lời
Cảnh trưởng: ăn tiền của phạm nhân
Huyện trưởng: chong đèn làm việc công ( Việc mờ ám - hút thuốc phiện? )
-Lần lượt từng tên, hiện ra rõ mồn một, tất cả đều thối nát, đều hoàn toàn vô trách nhiệm Đó là những kẻ đại diện thực thi , bảo vệ công lí, pháp luật nhưng hành vi lại phi pháp
-Nhà tù là nơi cải hoá người xấu thành người tốt nhưng với những kẻ cai quản nhà
tù như thế kia thì thực chất của loại nhà tù nàylà gì là điều dễ hiểu Một kiểu nhà tù như thế với những kẻ cai quản như thế thì làm sao xã hội có thể thái bình thực sự được
2 Đòn đả kích của tác giả:
-Tưởng rằng kết bài sẽ là một lời buộc tội gay gắt nhưng câu thơ cuối buông ra lại quá nhẹ nhàng, mát mẻ Đại loạn thế, thối nát thế mà “Trời đất Lai Tân vẫn thái bình”
- “Thái bình” là nhãn tự, là trục hút châm biếm của cả bài thơ Hoá ra tình trạng ấy là chuyện bình thường, chuyện bản chất của guồng máy cai trị nơi đây
“Chỉ một chữ ấy mà xé toang tất cả sự
Trang 4Gv: GV hướng dẫn HS chốt lại những nét đặc
sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ
“thái bình” dối trá nhưng thực sự là “đại loạn bên trong”
-Không “đao to búa lớn” mà theo như cách dân gian thường nói là “Mát nước thối cỏ”, lối châm biếm nhẹ nhàng, mát mẻ của HCM đã có tác dụng lật tẩy bchất của
cả bộ máy nhà nước ở Lai Tân.Qủa là một đòn đã kích độc đáo và bất ngờ
III TỔNG KẾT
-Bài thơ nhỏ nhưng có giá trị hiện thực lớn Nó cho người đọc thấy được tình trạng thối nát phổ biến của bọn quan lại Trung Quốc thời Tưởng Giới Thạch và thái
độ bất bình của nhà thơ HCM
- NT châm biếm nhẹ nhàng mà thâm thuý, thể hiện rõ phong cách châm biếm của HCM
4 Củng cố:
Sự vận động của cảnh vật và con người trong bài thơ Chiều tối cho thấy đặc điểm gì trong tâm hồn của HCM?
5 dặn dò:
- về nhà học thuộc lòng 2 bài thơ
- Chuẩn bị bài: Từ ấy
+ Vài nét về tác già, tác phẩm + Niềm vui sướng say mê khi bắt gặp lí tưởng của Đảng?
+ Những nhận thức mới về lẽ sống của TH?
+ Những chuyển biến trong tình cảm của TH?
6 Rút kinh nghiệm:
NGUYỄN NHẬT BẰNG