Bài cũ: Ý nghĩa lần cho chữ cuối cùng của Huấn Cao trong tác phẩm Chữ người tử tù?. - Lao động cực nhọc nhưng vẫn không nuôi đủ gia đình, chết trong nghèo túng nghèo nhất trong số các nh
Trang 1TUẦN 12 - TIẾT 45, 46:
HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA.
( Vũ Trọng Phụng)
A Mục tiêu cần đạt:
Thống nhất SGK + SGV
B Phương tiện thực hiện:
SGK + SGV, thiết kế bài học, bảng phụ, tranh ảnh
C Cách thức tiến hành:
Trao đổi, thảo luận, trả lời câu hỏi
D Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định:
2 Bài cũ: Ý nghĩa lần cho chữ cuối cùng của Huấn Cao trong tác phẩm Chữ người tử tù? Suy nghĩ của anh chị về lời khuyên của Huấn Cao đối với Quản ngục?
3 Bài mới: GV giới thiệu vào bài
Hướng dẫn học sinh đọc phần tiểu dẫn
Nêu vài nét hiểu biết về tác giả ?
GV: Thành tựu: 9 tiểu thuyết, 8 phóng sự, 6 vở
I Đọc - hiểu khái quát:
1 Tác giả:
- Xuất thân trong một gia đình nghèo khổ, mồ côi cha khi 7 tháng tuổi
- 16 tuổi phải đi làm và hai lần bị đuổi việc
- 18 tuổi sáng tác và viết báo
- Lao động cực nhọc nhưng vẫn không nuôi đủ gia đình, chết trong nghèo túng( nghèo nhất trong số các nhà văn)
- Ra đi khi tuổi đời, tuổi nghề đang vào độ sung sức nhất nhưng cũng kịp để lại cho nền văn học những kiệt tác có giá trị hiện thực sâu sắc
- Được mệnh danh là ông vua phóng sự Bắc
Trang 2kịch, 30 truyện ngắn; Thành công nhất là
phóng sự, tiểu thuyết( vua phóng sự Bắc Kì)
Nêu vài nét về tác phẩm số đỏ? Xuất xứ tác
phẩm?
Vị trí đoạn trích?
Bối cảnh ra đời tác phẩm: 1936- năm đầu của
mặt trận dân chủ Đông Dương, không khí đấu
tranh diễn ra sôi nổi, chế độ kiểm duyệt sách
báo khắt khe của thực dân cũng tam thời bãi
bỏ
Theo em nên chia bố cục thành mấy phần? nội
dung từng phần?
HS đọc những đoạn tiêu biểu
Em hiểu thế nào là hạnh phúc? thế nào là tang
gia?
Tại sao lại là hạnh phúc của một tang gia?
Ý nghĩa nhan đề đoạn trích?
Người chết là ai? Vì sao mất?
Thông thường khi trong gia đình mất đi một
người thân thì như thế nào?
Nhưng ở gia đình này có gì đặc biệt?
Cách tổ chức tang lễ của họ?
Kì
2 Sự nghiệp sáng tác:
3 Tác phẩm:
- Trích từ tiểu thuyết Số đỏ - chương XV
- Số đỏ lên án bộ mặt xã hội tư sản thượng lưu: văn minh rởm, lố bịch, đồi bại Lên án tầng lớp thượng lưu vô đạo đức với đủ lứa tuổi, nghề nghiệp; những con người leo lên từ dưới đáy
xã hội, phơi bày hiện thực xấu xa
4 Bố cục: 3 phần:
- Phần 1: Từ đầu đến cho Tuyết vậy: niềm vui
và hạnh phúc của mọi người khi cụ Tổ mất
- Phần 2: Tiết theo đến đám cứ đi: Cảnh đám
ma gương mẫu
- Phần 3: Còn lại Cảnh hạ huyệt
II Đọc - hiểu chi tiết:
1 Ý nghĩa nhan đề đoạn trích:
- Hạnh phúc: Vui, sung sướng, thoả mạn nhu cầu
- Tang gia: nhà có tang, mất mát, đau thương
=> Cái chết đem lại sự sung sướng và hạnh phúc cho những người ở lại trong gia đình khi nhu cầu của họ đã được đáp ứng.
2 Cái chết và niềm vui sướng, hạnh phúc của mọi người
a Người chết:
- Cụ Tổ: lớn tuổi, có tài sản lớn
- Gia đình có tang: Đó là một tổn thất, mất mát lớn; đau xót, tiếc thương, bối rối; tổ chức tang
lễ trang nghiêm, thành kính >< Hạnh phúc, vui sướng; bát nháo, nhố nhăng; giả tạo
- Lễ tiết: Phát tang chậm, già: dâm, trẻ: la ó ->
Trang 3Tại sao gọi cái chết là niềm vui sướng, hạnh
phúc cho những người trong gia đình?
Cái chung mà mọi người mong đợi đó là gì?
GV: Nghĩa tử là nghĩa tận
Cái riêng ? Ở mỗi nhân vật có một niềm vui
riêng, hãy chỉ rõ từng người?
GV: Cụ cố Hồng: nói đến 1872 lần câu: Biết
rồi, khổ lắm
Văn Minh mang ơn Xuân tóc đỏ: “hai tội nhỏ,
một ơn lớn”- Suy nghĩ của em về câu này?
Cô Tuyết được miêu tả như thế nào?Suy nghĩ
của em về cách miêu tả ấy?
Em có nhận xét gì về cách ăn mặc của Tuyết ?(
Gái mới lãng mạn hư hỏng một cách ngây thơ:
tiệm may “Âu hóa” với những bộ sưu tập:
ngây thơ, dậy thì, hãy chờ một chút, ỡm ờ
Cậu Tú Tân thì mong muốn điều gì?
Phán mọc sừng đội ơn kẻ đã giết ông mình.Vợ
thì ngoại tình
Nhìn lại gia đình có người chết, ta thấy được
điều gì ở những con người này?
Qua cách ăn mặc và hành xử của những người
trong gia đình khi có người chết em có suy
nghĩ gì? Ý thức của bản thân?
Đoạn trích nào còn cho thấy trước cái dhết của
cụ Tổ còn mang lại hạnh phúc cho một số
người? Hãy tìm những chi tiết đó?
Tại sao họ lại hạnh phúc ?
GV: Bà Phó đoan – me tây đĩ thỏa; Ông Typn
Theo em họ đi đưa đám có phải là vì tình
nghĩa bạn bè, con cháu hay không?
lo đám cưới cho Tuyết
b Niềm vui sướng, hạnh phúc của một đại gia đình bất hiếu
- Cái chung - Tờ di chúc: đã được thực hành( chia), không còn là lí thuyết( trên giấy tờ)
- Cái riêng:
+ Cụ bà: Bàn chuyện đám cưới Tuyết - chạy tang
+ Cụ cố Hồng: Tỏ ra già yếu -> khen; mơ ước được gọi cụ cố - mặc đồ xô gai
+ Văn Minh: Lăng xê, quảng cáo mốt cho cửa hàng; nhà cải cách y phục
+ Cô Tuyết: Mặc bộ ngây thơ, khẳng định còn trinh (khiêu gợi): Buồn đúng mốt không phải
vì ông mất; vì Xuân tóc đỏ
+ Cậu Tú Tân: Được sử dụng máy ảnh; tài nghệ của mình
+ Ông Phán mọc sừng: Không ngờ đôi sừng hươu lại có giá trị( không còn tình nghĩa vợ chồng -> tiền)
=> Mỗi người một vẻ sung sướng khác nhau vì được thỏa mãn mục đích, ý nguyện của mình
Và điểm giống nhau ở những con người này: Tàn nhẫn, giả dối không một ai đoái thương
cụ Tổ của gia đình Đây chính là nghịch lí trong đạo lí cổ truyền của dân tộc với bao chua xót đắng cay.
c Đám người ngoài:
- Min đơ, Min toa: Cảnh sát giữ trật tự đám ma; có được việc làm
- Bạn bè của cụ cố Hồng: Khoe huân chương
- Đám bạn bè Tuyết ( trai thanh gái lịch): Hẹn
hò, lời lẽ
Trang 4Cảnh đưa đám diễn ra như thế nào?Tác giả
miêu tả ra sao?
Em có nhận xét gì về thái độ của mọi người
trong đám tang?
Thái đọ của tác giả?
Em có nhận xét gì vầ cảnh hạ huyệt?
Chi tiết Phán mọc sừng oặt người khóc… gợi
cho em suy nghĩ như thế nào?
GV: Thanh toán sòng phẳng với Xuân tóc đỏ
GV: Qua cảnh này thấy được ngòi bút trào
lộng, châm biếm sâu sắc, Vũ Trọng Phụng đã
làm rõ sự đua đòi trong lối sống văn minh
rởm, vạch trần bộ mặt trơ trẽn đến trâng tráo
của tầng lớp thượng lưu mới, đi ngược lại
truyền thống, đạo lí của dân tộc
Em có phát hiện ra những nét đặc sắc về nghệ
thuật?
Tổng kết
HS đọc ghi nhớ SGK
- Xuân tóc đỏ: Xuất hiện đúng lúc; biết lấy lòng người; ma cô, lém lĩnh
- Sư cụ Tăng phú: Tâng bốc mình lên
=> Xuất hiện với bề ngoài buồn, rầu rĩ nhưng thực chất bên trong là trống rỗng, giả dối Đó chính là sự suy đồi về đạo lí, tha hoá về nhân cách con người
3 Cảnh đưa đám:
- Đám tang: Đám ma như đám rước: huyên náo, kèn ta, tàu …
- Hàng trăm câu đối, vòng hoa
- Người đi đông, sang trọng: không phải vì đám ma mà chim nhau
- Đủ mốt quần áo nhằm quảng cáo
=> To tát, nhộn nhịp,, rầm rộ, khoa trương, khoe của.
4 Hạ huyệt( lộn xộn, không theo nghi lễ):
- Tú Tân bắt bẻ mọi người theo mình;
- Tiếng khóc của cụ cố Hồng và con rể
=> Gỉa tạo, che mắt thế gian, bản chất con người mất đi, giá trị nhân đạo không còn.
5 Nghệ thuật:
Tài miêu tả: tiếng khóc lạ đời; điệp khúc: đám
cứ đi nhưng vì mục đích riêng; Nghệ thuật trào phúng: Đám có thể làm cho người chết mỉm cười; khắc hoạ nhân vật; sự phóng đại: 1872 câu nói, đối
III Tổng kết:
- Nghệ thuật:
- Nội dung: Đả kích cay độc thói đời, sự giả
Trang 5dối mất hết tình người qua một đám ma giàu nhất Hà thành
Ghi nhớ: SGK
4 Củng cố: Nghệ thuật xây dựng trong tác phẩm(đặc biệt là đọan trích)? Gía trị nhân sinh qua đọan trích?
5 Dặn dò: Học bài cũ, soạn bài mới