*Thể loại và bố cục - Nghệ thuật trào phúng : Xây dựng mâu thuẫn trào phúng, tình huống trào phúng, dùng tiếng cười giễu nhại để châm biếm - Bố cục : 3 phần * Đọc đoạn trích " Hạnh ph
Trang 1HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA
Trích Số Đỏ - Vũ Trọng Phụng
A Mục tiêu cần đạt: giúp hs:
- Nhận ra bản chất lố lăng, giả dối, đồi bại của xã hội tư sản thành thị VN trước cách mạng tháng Tám
- Thấy được bút pháp trào phúng châm biếm mãnh liệt đầy tài năng của VTPhụng
B Phương pháp thực hiện: Đọc hiểu, đàm thoại thảo luận , quy nạp
C Các bước tiến hành:
1 Ổn định tổ chức lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Họat động 1 Hướng dẫn đọc
hiểu khái quát
Nêu ý chính về tác giả?
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả: VTP (1912- 1939)
-Cuộc đời ngắn ngủi, nghèo túng, bệnh tật, vất vả
- Trong 10 năm cầm bút ông để lại sự nghiệp sáng tác đồ sộ :
9 tiểu thuyết, 8 phóng sự, 6 vở kịch, 30 truyện ngắn…
Trang 2Hs tóm tắt tp và cho biết vị trí
đoạn trích, thể loại, bố cục,
giá trị tác phẩm?
- Hs đọc đoạn trích và nhận
xét cách đọc?
-tiếng cười hóm hỉnh mạnh mẽ
và độc đáo
- nhấn mạnh những từ
- Ông mang nỗi lòng căm phẫn mãnh liệt xh thối nát đen tối đương thời Ông viết văn như trút giận lên đầu xã hội tư sản
- Ông có nhiều đóng góp lớn cho văn xuôi
VN, là nhà văn hiện thực lớn của văn học hiện đại
=> Ông vua phóng sự đất Bắc
2 T/p số đỏ
* Đăng năm 1936 trên HN báo (in thành sách năm 1938)
* Tóm tắt và giá trị tác phẩm:
“Đây là 1 trong những cuốn sách ghê gớm có thể làm vinh dự cho mọi nền văn học”
*Thể loại và bố cục
- Nghệ thuật trào phúng : Xây dựng mâu thuẫn trào phúng, tình huống trào phúng, dùng tiếng cười giễu nhại để châm biếm
- Bố cục : 3 phần
* Đọc đoạn trích " Hạnh phúc một tang gia"
Trang 3ngữ có t/c trào phúng:tiếng
khóc và hđ của ông phán mọc
sừng , tiếng trò chuyện của
khách đưa tang.
Hoạt động 2 Hướng dẫn đọc
hiểu chi tiết
-Thảo luận chung:
+ mâu thuẫn trào phúng là
gì ?
+ Tình huống trào phúng?
+ Sự thể hiện mâu thuẫn và
tình huống trào phúng trong
đoạn trích này?
II Tìm hiểu chi tiết:
1.Mâu thuẫn và tình huống trào phúng
- Mâu thuẫn trào phúng là tạo nên tiếng cười dựa trên sự đối lập tương phản giữa bên trong và bên ngoài
- Trong đoạn trích muâu thuẫn: bản chất của xã hội tư sản thành thị với hình thức bên ngoài và biểu hiện của nó
- Tình huống trào phúng: đám tang cụ cố Tổ, nhan đề của đoạn trích
+ Hạnh phúc: niềm vui, sung sướng của con người khi đạt được mơ ước của mình
+ Tang gia: gđ có người chết : đau thương buồn tiếc nuối…
Nhan đề hài hước ngược đời: đám tang lại đem lại niềm vui cho mọi người
2 Niềm vui và hạnh phúc của mọi người khi
cụ Tổ qua đời:
a/ Niềm vui chung:
Cái chết của cụ cố Tổ làm cho nhiều người sung
Trang 4- Thảo luận nhóm:
+ chỉ ra và pt những biểu
hiện và tâm trạng của từng
thành viên trong gđ cụ cố tổ ,
khi cụ cố tổ qua đời
+ Cách miêu tả có chân
thực ko, có phóng đại ko?
Tiếng cười trào phúng bật ra
từ đâu
+ Em thích nhất chi tiết nào?
vì sao ?
sướng lắm, ai cũng vui vẻ
- Người ta tưng bừng đi đưa giấy cáo phó, gọi phường kèn, thuê xe đám ma…
+ Bề ngoài: Họ cũng đi tìm lang băm đông, lang băm tây, lang tì, lang phế…Đặc biệt là đốc tờ Xuân
Họ vui mừng vì cái chúc thư đi vào thời kì thực hành
b Niềm vui của từng thành viên trong gia đình.
* Con trai trưởng (cụ cố Hồng)
- Thản nhiên nằm trên gác hút thuốc phiện và gắt 1872 “Biết rồi khổ lắm nói mãi”
- Mơ màng đến lúc được mặc đồ xô gai
- Tỏ ra là người có hiếu,
- Thích được khen: nhớn, già thế kia…
-> kẻ háo danh, khoe khoang, tàn nhẫn, tình phụ
tử chỉ là giả dối
* Cháu đích tôn Văn Minh:
Văn minh chồng
- Băn khoăn đăm chiêu "hợp thời trang" đi mời luật sư và lo lắng không biết đối xử như thế nào với Xuân
Trang 5-Mừng vì di chúc sẽ được thực hiện.
* Bà văn minh( cháu dâu)
- Sốt ruột vì chưa phát tang
- Mừng vì được mặc đồ xô gai tân thời…
=> Đám tang ông nội trở thành sân khấu thời trang
*Cháu gái nội (Cô Tuyết)
- Buồn đau khổ 1 cách chính đáng khi "bạn giai" chưa tới:
- Vui vì có cơ hội tốt để thanh minh với thiên
hạ mình chưa đánh mất cả chữ trinh), được mặc quần áo ngây thơ, khiêu dâm
=> Biến đám tang thành buổi dạ hội
* Cháu nội: cậu Tú Tân
- Sướng điên người lên vì có cơ hội khoe tài chụp ảnh
=> Bất hiếu vì những sở thích tầm thường, phù phiếm
*Ông TYPN
- Hồi hộp chờ đợi giây phút sp chế tạo của mình ra mắt công chúng
* Ông phán mọc sừng
Trang 6Tiết 2:
Hoạt động 3:
Chia lớp thành 4 nhóm thảo
luận :
- Niềm vui của những người
ngoài gia đình? Nhận xét về
xã hội tư sản?
-Vui mừng vì cái sừng hươu vô hình trên đầu
- Vui vì khoản thừa kế được chia, ông ta nghĩ ngay đến cuộc doanh thương với Xuân
KLC => mỗi người có niềm hp riêng nhưng đều
có chung một thái độ:
+ sốt ruột, điên lên, bực mình… háo hức chờ phát tang như chờ đón lễ hội
+ Hồi hộp chờ chia gia tài kếch xù của người chết
-> vô nhân đạo, bất hiếu, háo danh, trái với truyền thống đạo lí
b Niềm vui của những thành viên ngoài gia đình
* Xuân tóc đỏ
- Sung sướng, tự hào, hãnh diện vì " có công lớn
"
- Uy tín và danh dự càng to Cơ hội được trọng vọng, thăng tiến càng lớn
Nhờ có hắn mà đám tang cụ cố Tổ to hơn khi hắn xuất hiện với 6 xe…2 vòng hoa
* 2 Cảnh sát: Min đơ- Min Toa
- Vinh dự, vui cực điểm vì: chấm dứt tháng ngày thất nghiệp nên trông nom rất nhiệt tình
Trang 7* Sư cụ Tăng Phú:
- Sung sướng, vênh váo vì đánh đổ được hội phật giáo, cuộc đắc thắng đầu tiên của báo Gõ Mõ
* Bạn bè cụ cố Hồng
- Khoe khoang huân chương…
- Khoe râu…
-Ngắm vẻ đẹp của Tuyết
* Bạn bè của bà VM, cô Tuyết, bà phó Đoan ( Đám trai thanh gái lịch của Hà thành)
- Tưng bừng thăm hỏi
- Có cơ hội gặp gỡ hẹn hò, chim chuột nhau, bình phẩm, chê bai nhau, cười tình với nhau…
=> Đám tang trở thành đám rước, lễ hội…
Mọi vui buồn đều không liên quan đến đám tang, nhưng họ che đậy bằng bộ mặt buồn rầu giả tạo Người đi đưa đám là những người thanh lịch, giàu sang nhưng chỉ chiếu lệ ( thực chất dâm đãng, thì thầm trêu cợt, dung tục …)
* Hàng phố:
- Sung sướng chiêm ngưỡng đám ma to, gương mẫu chưa từng thấy
=> bằng bút pháp tp hiện thực tác giả vạch trần
Trang 8Hoạt động 4: Gợi mở, thảo
luận chung
- Đám tang diễn ra như thế
nào?
- Nghi thức, quang cảnh,
không khí?
- Nhận xét về điệp ngữ “Đám
cứ đi”?
- Thái độ của tác giả?
thời
Cả xã hội suy đồi đạo đức
3 Cảnh đám ma gương mẫu
-Nghi thức: Ta, Tàu, Tây + Hàng trăm câu đối, vòng hoa, lợn quay đi lọng, kiệu bát cống, vài trăm người đi đưa, ảnh chụp như hội chợ, quần áo như buổi dạ hội… -> Quá đầy đủ, long trọng nhưng hổ đốn, bát nháo cốt để khoe sang, giàu một cách lố bịch và hợm hĩnh
( Thật là một đám ma to tát khiến người chết cũng phải mỉm cười sung sướng, nếu không gật
gù cái đầu)
- Không khí:
+ Sôi nổi hỗn loạn + Vui vẻ, đông đúc, nhộn nhịp Đám đi tới đâu huyên náo tới đó -> như một lễ hội
* đám cứ đi: lặp lại và ngắt xuống dòng
- Diễn tả tốc độ chậm chạp đến dềnh dàng của đám tang
- Thể hiện sự quyến luyến đau thương và chủ yếu để cố ý khoe sang, giàu của gđ cụ cố Hồng -> tác giả xót xa tố cáo sự vô tâm của mọi người,
Trang 9Hoạt động 4: gợi ý học sinh
trả lời câu hỏi
Cảnh hạ huyệt được tác giả
miêu tả như thế nào? chi tiết
nào đáng chú ý nhất?
Hoạt động 5: Tổng kết.
xã hội
4 Cảnh hạ huyệt
- Là màn hài kịch nhỏ:
+ Cậu Tú Tân lăng xăng chụp ảnh, bắt bẻ mọi người tạo dáng để chụp
+ Xuân trang nghiêm 1 cách giả vờ + Cụ cố Hồng: ho, khạc, mếu máo, ngất đi + ông Phán mọc sừng khóc to " hứt hứt hứt", mãi ko thôi Ông không đủ sức mang tình thương nhưng vẫn đủ sức rúi vào tay Xuân tờ giấy bạc 5 đồng gấp tư
+ Chi tiết đó lột trần vỏ bọc giả tạo, chẳng qua
để che giấu 1 hđ thanh toán với Xuân và thiết lập một quan hệ mới
III Tổng kết
- Đoạn trích là 1 tấn đại hài kịch nói lên sự lố lăng đồi bại của xh ts thượng lưu trước cm
- Bằng nt trào phúng bậc thầy VTP đã xd thành công 1 sự " báo hiếu linh đình của gđ đại bất hiếu " 1 đám ma gương mẫu cho sự giả dối , đáng lên án
Ông đã quay những thước phim hiện thực cận cảnh, toàn cảnh để phơi bày, bóc trần bộ mặt cái
Trang 10Hs đọc ghi nhớ sgk.
Hs tiến hành theo nhóm và
từng đại diện trình bày, các
nhóm nhận xét => kl
xấu xa, tàn bạo vô nhân tính của xã hội đương thời
Vi Luyện tập:
Chỉ ra những chân dung, những hành vi, những câu nói trào phúng trong đoạn trích “ Hạnh phúc của một tang gia”