Giáo án Ngữ văn 11 tuần 5: Viết bài làm văn số 2: Nghị luận văn học (làm ở nhà)

Kiến thức: - Hiểu rõ những ưu khuyết điểm của bài làm để củng cố kiến thức và kĩ năng về văn nghị luận 2.. 1' Nhiều học sinh nhận thức giờ trả bài chỉ cần nhận được bài và được điểm cao

TUẦN 5 - TIẾT 19: TRẢ BÀI LÀM VĂN SỐ 1 - VIẾT BÀI

LÀM VĂN SỐ 2 Nghị luận văn học (bài làm ở nhà)

A Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

- Hiểu rõ những ưu khuyết điểm của bài làm để củng cố kiến thức và kĩ năng về văn nghị luận

2 Kỹ năng: -Rút kinh nghiệm về cách phân tích đề, lập dàn ý bài văn nghị luận

- Sửa lỗi về dùng từ, đặt câu, xây dựng bố cục, liên kết văn bản

3 Thái độ tư tưởng: - Biết vận dụng kiế

n thức vào bài viết

B Chuẩn bị của GV và HS

1 Giáo viên: Đọc SGK, SGV, TLTK, soạn giáo án, thiết kế bài học

2 Học sinh: Đọc kĩ bài học, soạn bài

C Tiến trình dạy - học:

1 Ổn định tổ chức:

1'

2 Kiểm tra bài cũ:Kiểm tra sự chuẩn bị bài của hs 4

3 Các hoạt động dạy học :

Hoạt động của GV và HS Tg Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Giới thiệu ND trả bài

+ PP giới thiệu: thuyết

trình

1' Nhiều học sinh nhận thức giờ trả bài chỉ cần nhận được bài và được điểm cao là vui rồi, nhưng chúng ta đâu có nhận ra được những ưu điểm và nhược điểm của bài viết để tự rút kinh nghiệm cho bài sau giờ này chúng ta sẽ đi tìm hiểu kĩ về 1 tiết trả bài

Hoạt động 2: Tìm hiểu đề, lập dàn ý,

nhận xét chung,thang điểm

 Mục tiêu:- Nhằm giúp cho học

sinh có cái nhìn tổng quát về bài viết,

20' A Trả bài số 1

1 Tìm hiểu đề và lập dàn ý:

Đề: Từ hành động của nhân vật Ngô Tử Văn

tự rút kinh nghiệm cho bài viết sau

- Biết tự sửa lỗi

 Phương pháp: Phát vấn

Thao tác 1: Tìm hiểu đề, lập dàn ý

- Công việc của GV: cho hs đọc đề và

phân tích đề và lập dàn ý của bài

- Công việc của HS: suy nghĩ trao đổi

trả lời

(Chuyện chức phán sự đền Tản Viên- Nguyễn Dữ), anh (chị) có suy nghĩ gỡ về hướng hành động của thanh niên trong xó hội hiện nay?

a Tìm hiểu đề: Tìm hiểu yêu cầu chung của đề.

- Phạm vi: trong cuộc sống xh

- Kĩ năng: Nghị luận xã hội

- Nội dung: Từ hành động của Ngô Tử Văn phân tích đến hành động của thanh niên và học sinh hiện nay

b Lập dàn ý: Lập dàn ý chi tiết cho đề.

- MB: Nêu được vấn đề cần nghị luận

- TB:- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận

- Nêu ngắn gọn việc làm của Ngô Tử Văn: đốt đền, vạch mặt hồn ma tên tướng giặc họ Thôi

- ý nghĩa của việc làm đó:

+ Giải trừ được hậu họa, diệt từ tận gốc thế lực xâm lược tàn ác;

+ Đem lại an lành cho nhân dân; làm sáng tỏ nỗi oan khuất và phục hồi danh vị cho Thổ thần nước Việt; thể hiện tinh thần dân tộc mạnh mẽ + Được tiến cử vào chức phán sự đền Tản Viên, đảm đương nhiệm vụ giữ gìn công lí

+ Đem lại niềm tin và cổ vũ những con người dám đứng lên chống lại cỏi xấu cỏi ỏc trong xó hội

- Việc làm đó là tấm gương cho mọi người, mọi thời Thanh niên ngày nay cần học tập Ngô Tử Văn:

+ Dám nghĩ dám làm, dám đấu tranh chống lại cái xấu, cái ác, cái bất công cũn tồn tại trong xó hội; biết sống vỡ người khác (không hèn nhát ) + Dám thẳng thắn phê bình và tự phê bình; đấu tranh loại bỏ, khắc phục những hạn chế của bản

Thao tác 2: Nhận xét chung:

- Công việc của GV: GV gọi học sinh

nhận xét trước

- Công việc của HS: Suy ghĩ và trả lời

GVnhận xét sau khi HS đã nhận xét:

tập trung các nội dung sau đây: sơ kết,

bổ sung, uốn nắn, đưa ra kết luận của

mình

(Nếu HS chưa nhận xét được thì GV

gợi ý để HS nhận xét sau đó GV mới

nhận xét và kết luận)

Thao tác 3: Thang điểm

- Công việc của GV: GV đưa ra thang

điểm

thân để sống lành mạnh; (không a dua ) + Luôn nêu cao tinh thần dân tộc trong mọi lúc, mọi nơi, mọi lĩnh vực, luôn cảnh giác với những luận điệu xảo trá của kẻ thù

- Khẳng định việc làm của Ngô Tử Văn và nêu cảm nghĩ của bản thõn

-KB: Đánh giá tổng kết vấn đề

2 Nhận xét chung:

a Học sinh tự nhận xét: HS tự đánh giá bài làm của bản thân và nhận xét, đánh giá bài làm của bạn

b Giáo viên nhận xét:

+ Ưu điểm: Đa số HS xác định được đề bài, một số bài viết tốt, đảm bảo các yêu cầu về nội dung, hình thức, diễn đạt khá trôi chảy: Tú, Phương

+ Nhược điểm: Một số bài viết yếu, mắc nhiều lỗi diễn đạt, chính tả: Nam, Hùng

3 Thang điểm:

- Giỏi: 8-10 đạt được tốt các yêu cầu trên, bài viết có lập luận chặt chẽ, dẫn chứng phù hợp, có liên hệ bản thân

- Khá: 6.5-7.5: Đạt tương đối tốt các yêu cầu trên, lập luận tốt, dẫn chứng chưa nhiều có liên

hệ bản thân

- TB: 5: Đạt cơ bản các yêu cầu nhưng chỉ đạt ở mức trung bình

- Yếu: <5 những bài viết còn lại

Hoạt động 3: Chữa lỗi cho học sinh :

- Công việc của GV: chỉ ra lỗi của HS

và tiến hành phân tích và chữa lỗi

- Công việc của HS: chú ý vào bài của

mình, suy nghĩ trao đổi và tự chữa lỗi

15' 4 Chữa lỗi cho học sinh

- Chưa biết cách triển khai các yêu cầu cơ bản của bài văn NLXH Cụ thể:

+ Giải thích khái niệm chưa đúng

rút kinh nghiệm cho bản thân + Phần bình luận còn sơ sài

+ Phần chứng minh không có, hoặc có thì cũng không tiêu biểu

+ Thiếu phần nêu suy nghĩ, liên hệ của bản thân

- Học sinh viết bài lan man

- Trình bày kém, chưa khoa học

Hoạt động 4: Đọc bài tốt, trả bài,

tổng kết:

- Công việc của GV:

* Đọc một số bài hoặc một số đoạn

viết tốt

* GV nhận xét, khích lệ, động viên

- Công việc của HS: HS tự đọc và sửa

chữa và đưa ra những thắc mắc về bài

của mình

5' 1 Đọc bài làm tốt:

Đọc một số bài của em Tâm

2 Trả bài cho HS:

3 Tổng kết:

- Ưu điểm

- Nhược điểm

- Tổng kết điểm:

Lớp: 11I Giỏi: SL 4 Khá: SL 26 TB: SL 16 Yếu: SL 3

- Rút ra bài học kinh nghiệm cho các bài viết sau

- Xác định bài tập về nhà

B Ra đề bài viết số 2

I MỤC TIÊU ĐỀ KIỂM TRA:

1.Thu thập thông tin để đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng bài vào phủ chúa Trịnh môn Ngữ văn lớp 11

2 Do yêu cầu về thời gian và cách xây dựng bộ công cụ, đề khảo sát chỉ bao quát một số nội dung kiến thức, kĩ năng trọng tâm của chương trình Ngữ văn 11 học kì I

3 Đánh giá việc học sinh vận dụng kiến thức kĩ năng đó học vào làm các bài kiểm tra

Cụ thể: Nhận biết, thông hiểu, vận dụng các đơn vị tri thức:

+ Kiến thức về bài vào phủ chúa Trịnh

II HÌNH THỨC KIỂM TRA: Tự luận

III THIẾT LẬP MA TRẬN:

1 Bài viết số 1 Ma trận bài viết về nhà

Mức

độ

Chủ đề

Nhận biết Thông

hiểu

Vận dụng cấp độ thấp

Vận dụng cấp

độ cao

Cộng

Câu 1: Nêu vị trí, xuất

xứ đoạn trích

Nêu chính xác

Số câu:1

tỉ lệ

30%

(15%=1,5điểm) (15%=1,5

điểm)

30% = 3.0 điểm

Làm văn

- Tạo lập

văn bản

(NLVH):

Giá trị

hiện thực

của Vào

phủ chúa

Trịnh

Cảm nhận về nội dung hiện thực của đoạn trích:

Nêu được nghệ thuật được sử dụng trong đoạn trớch

Đánh giá giá trị hiện thực của đoạn trích;

Viết bài văn

nghị luận về

Giá trị hiện thực của Vào phủ chúa Trịnh

Số câu:1

tỉ lệ

70%

(10%=1,0điểm) (20%=2,0

điểm)

(30%=3,0 điểm)

(10%=1,0điểm) 70%=7,0

điểm

Tổng

cộng

Số câu: 2

25 %

(2,5 điểm)

35 %

(3,5 điểm)

30 %

(3,0 điểm)

10 %

(1,0 điểm)

100%

(10,0 điểm)

IV BIÊN SOẠN CÂU HỎI THEO MA TRẬN

Câu 1: Nêu vị trí xuất xứ bài ca ngất ngưởng của Nguyễn Công Trứ

Câu 2: Cảm nghĩ của anh chị về giá trị hiện thực sâu sắc của đoạn trích Vào phủ chúa Trịnh

(trích thượng kinh kí sự của Lê Hữu Trác)

V, XÂY DỰNG HƯỚNG DẪN CHẤM

CÂ

U

M Câ

u 1

Nêu vị trí xuất xứ bài ca ngất ngưởng của Nguyễn Công Trứ 3.0

Câ

u 2

Cảm nghĩ của anh chị về giá trị hiện thực sâu sắc của đoạn trích Vào

phủ chúa Trịnh (trích thượng kinh kí sự của Lê Hữu Trác)

a/ Yêu cầu về kĩ năng :

- Biết cách làm bài văn nghị luận văn học

- Kết cấu rừ ràng, diễn đạt lưu loát, trong sáng ; có chính kiến, có

tính biểu cảm Hạn chế tối đa các lỗi: chính tả, dùng từ, viết câu…

- Chữ viết rừ ràng, bài sạch sẽ;

b Yêu cầu về kiến thức: HS có thể trình bày theo nhiều cách nhưng

cần đạt được các nội dung cơ bản sau:

TB- -TB: 1 Cảm nhận về nội dung hiện thực của đoạn trích:

- Bức tranh sinh động về cuộc sống và con người trong phủ chúa: như

cảnh quan vừa tráng lệ vừa tôn nghiêm với cách kiến trúc và với sự

hiện diện của người lính gác, lính canh lại vừa ngột ngạt, âm u, tăm tối

trong cách bài trí sắp xếp (mấy lần cửa mấy lần trướng gấm )

3,0

+ Đời sống sinh hoạt: xa hoa, sang trọng, mang rõ phong cách sống

của bậc vương giả uy quyền (vườn thượng uyển, hồ, cây, các công

trình kiến trúc có quy mô lớn, các đồ dùng sang trọng )

+ Con người nhiều loại với sự phân cấp từ cao xuống thấp mà ở sđó , thế tử Trịnh Cán là trung tâm chú ý được chăm sóc, bao bọc và đề cao đặc biệt - một đứa trẻ còn ngây thơ song đã sống vương giả, tôn

nghiêm và đầy uy quyền

- Cảm nghĩ của tác giả cũng được thể hiện sinh động, chân thực:

+ Khi mới vào phủ chúa: phê phán kín đáo sự lộng hành cuả chúa

Trịnh, mỉa mai cuộc sống xa hoa hưởng lạc (Cách miêu tả tỉ mỉ sự xa

hoa quá mức trong kiểu cách bài trí cũng như sinh hoạt, ăn uống với

phong vị của đại gia: suy nghĩ về căn nguyên bệnh tật của thế tử" ở

chốn màn che trướng phủ, ăn quá no, mặc quá ấm nên tạng phủ yếu

đi")

+ Lúc xem bệnh cho thế tử: phân vân giữa việc chữa bệnh hiệu quả

ngay để giữ y đức và chữa bệnh cầm chừng để tránh bị CD trói buộc

Cuối cùng y đức đã chiến thắng: Ông đã bốc đúng thuốc, chữa bệnh

đúng dù cách chữa của ông không phù hợp với các ý của thái y

2 Đánh giá giá trị hiện thực của đoạn trích;

- Phản ánh chân thực cuộc sống và cách sống của tầng lớp vua chúa

quan lại phong kiến: xa hoa, hưởng lạc và chuyên quyền, giúp người

đọc có một cái nhìn đầy đủ về cuộc sống của tầng lớp phong kiến quý tộc trong xã hội cũ

- bộc lộ thái độ và những suy nghĩ chân thực, nghiêm túc của người

trí thức trước thực tế đời sống thực tế: vừa muốn giữ lương tâm nghề

nghiệp, bản lĩmh nhà nho cứng cỏi không dưạ dẫm vừa chán ghét

cuộc sống chốn quan trường Qua thái độ và cách nghĩ ấy của tác giả, người đọc có thể nhận ra không chỉ vẻ đẹp nhân cách của tác giả mà

còn thấy thêm một tầng sâu nữa của hiện thực được phản ánh : Chế độ phong kiến không tìm thấy được tiếng nói chung với các tầng lớp nhân dân nên cũng không có được sự đòng thuận của tầng lớp trí thức có tài năng Đó là dấu hiệu của sự dạn nứt và đổ vỡ khó tránh khỏi của thể

chế xã hội sau này

3.0

KB- - Tài năng: lối kể hấp dẫn vừa chân thực, khách quan vừa châm 0,5

biếm hài hước, vừa quan sát tỉ mỉ, vừa chân thực, cụ thể, sinh động bằng những chi tiết đắt giá, kết hợp bút pháp kí sự với bút pháp trữ tình tạo được cả độ rộng và chiều sâu cho cái nhìn hiện thực

- Tấm lòng: Lương tâm, đạo đức của người thầy thuốc và nhân cách nhà nho thanh cao trong sạch là cơ sở tạo nên chiều sâu và giá trị của cách nhìn đối với một mảng hiện thực đời sống trong xã hội xưa

* Lưu ý: - HS chỉ đạt điểm tối đa cho mỗi ý ở mục yờu cầu về kiến

thức khi cùng với yêu cần về kiến thức phải đạt được những yêu cầu

về kĩ năng

- Điểm trừ cho kĩ năng làm bài tối đa là 1,0 điểm

4 Củng cố, dặn dò: 2'

* Chốt lại bài học: HS tự tóm tắt những nét chính về nội dung của bài.

Gv chốt lại: phân tích đề và lập dàn ý

* Dặn dò: 1 Bài tập về nhà: Xem lại toàn bộ nội dung của bài.

2 Tiết học tiếp theo: Tác giả Nguyễn Đình Chiểu