1' Giới thiệu giờ trước chúng ta đã tìm hiểu tác giả Nam Cao, giờ này chúng ta cùng tìm hiểu tác phẩm Chí phèo, Đây là tác phẩm thể hiện đầy đủ phong cách bậc thầy về miêu tả và phân tíc
Trang 1TUẦN 14 - TIẾT 50-51: ĐỌC VĂN: CHÍ PHÈO (TT)
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
Tác giả: những đặc điểm chính về quan điểm nghệ thuật; những đề tài chủ yếu; phong cách nghệ thuật của nhà văn
2 Kỹ năng: - Tóm lược hệ thống luận điểm của bài về tác giả văn học.
- Đọc –hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại
3 Thái độ tư tưởng: Trân trọng tài năng của Nam Cao, và hiểu được nét đẹp tình người trong
tác phẩm
B Chuẩn bị của GV và HS
1 Giáo viên: Đọc SGK, SGV, TLTK, soạn giáo án, thiết kế bài học
2 Học sinh: Soạn bài
C Tiến trình dạy - học:
1 Ổn định tổ chức:
1'
2 Kiểm tra bài cũ: 4'
Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh
3 Các hoạt động dạy - học:
Hoạt động của GV và HS Tg Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới,
+ PP giới thiệu: thuyết
trình
1' Giới thiệu giờ trước chúng ta đã tìm hiểu tác giả Nam Cao, giờ này chúng ta cùng tìm hiểu tác phẩm Chí phèo, Đây là tác phẩm thể hiện đầy đủ phong cách bậc thầy về miêu tả và phân tích tâm lí nhân vật
Hoạt động 2: Tìm hiểu chung:
• Mục tiêu:
- Nắm được những nét cơ bản về tiểu sử,
quan điểm nghệ thuật, các đề tài chính,
tư tưởng chủ đạo và phong cách nghệ
thuật của Nam Cao
5' A.Tìm hiểu chung Tác phẩm I.Tìm hiểu chung
- Tên tác phẩm:
+ Cái lò gạch cũ: sự luẩn quẩn, bế tắc + Đôi lứa xứng đôi: nhấn mạnh mối tình
Trang 2- Hiểu được giá trị hiện thực và
nhân đạo sâu sắc, mới mẻ của tác phẩm
qua việc phân tích các nhân vật, đặc biệt
là nhân vật Chí Phèo
- Thấy được một số nét nghệ thuật đặc
sắc của tác phẩm
• Phương pháp: phát vấn
- Công việc của GV: cho học sinh đọc
kiến thức và nêu vài nét về tác phẩm
- Công việc của HS:đọc bài, suy nghĩ,
trao đổi và trả lời các câu hỏi
Chí Phèo- Thị Nở + Chí Phèo: nhấn mạnh nhân vật Chí Phèo
- Cơ sở của truyện: “Chí Phèo” là chuyện về người thật, việc thật ở làng Đại Hoàng- quê tác giả
Hoạt động 3: Tìm hiểu văn bản :
Thao tác 1: Đọc văn bản:
- GV: Gọi 1-2 HS đọc văn bản GV nhận
xét và đọc mẫu, giải thích từ khó
- HS: đọc văn bản, nhận xét bạn đọc văn
bản như thế nào? nêu bố cục văn bản
Gv nhấn mạnh
Thao tác 2:
Thao tác 2 Tìm hiểu hình tượng nhân vật
Chí Phèo
- GV: Đặt câu hỏi hình tượng nhân vật
Chí Phèo được miêu tả qua những quãng
đời nào? Đặc trưng của từng quãng đời?
- HS: Suy nghĩ và trả lời
34' II Đọc- hiểu văn bản
1 Đọc - Giải thích từ khó
- Bố cục: 3 phần (1) đoạn mở đầu: Chí Phèo say rượu, vừa đi vừa chửi càn
(2) Chí Phèo trước khi đi tù (3) Chí Phèo sau khi đi tù
2 Tìm hiểu văn bản
2 1 Hình tượng nhân vật Chí Phèo
a Chí phèo trước khi đi tù
- Hoàn cảnh xuất thân: không cha, không mẹ, không nhà, không cửa, không một tấc đất cắm dùi, đi ở hết nhà này đến nhà khác Cày thuê cuốc mướn để kiếm sống
- Từng mơ ước: một ngôi nhà nho nhỏ
- Năm 20 tuổi: đi ở cho nhà Bá Kiến Bị bà ba
Bá Kiến gọi lên đấm lưng, bóp chân xoa bụng Chí chỉ thấy nhục chứ yêu đương gì -> biết phân biệt tình yêu chân chính và thói dâm dục xấu xa
=> 20 năm đầu của cuộc đời Chí Phèo là một
Trang 3- GV: Đặt câu hỏi sau khi đi ở tù về thì
nhân vật Chí Phèo có sự thay đổi như thế
nào? Em hãy đưa ra chi tiết chứng minh
- HS: Suy nghĩ và trả lời
T2
- GV: Đặt câu hỏi cuộc gặp gỡ giữa Chí
Phèo, ý nghĩa của cuộc gặp gỡ này
- HS: Suy nghĩ và trả lời
- GV: Đặt câu hỏi khi chí phèo bị Thị Nở
40'
anh canh điền hiền lành, chất phác, có lòng tự trọng nhưng vì ghen tuông Bá Kiến đã đẩy anh canh điền hiền lành và chất phác ấy vào nhà tù
b Chí Phèo sau khi ở tù về
-Đi biệt 7,8 năm CP lù lù lần về trông khác hẳn:
+Nhân hình:
+ Nhân tính:
-> Chí phèo bị vùi dập cả thể xác lẫn linh hồn.nhà tù thực dân đã tiếp tay lão cường hào thâm độc giết chết phần người trông con người chí
=>Hiện tượng bi thảm ấy khá phổ biến và có tính qui luật trong xã hội đương thời.Nhà văn
đã nêu ra một vấn đề mới trong số phận tăm tối của người nông dân: bị tàn phá về tâm hồn, bị huỷ diệt cả nhân tính
c Cuộc gặp gỡ giữa Chí Phèo và Thị Nở
- Hoàn cảnh gặp gỡ:
- Tình yêu thương mộc mạc chân thành của người đàn bà xấu xí ấy đã khiến bản chất lương thiện của Chí Phèo thức dậy:
+Lần đầu tiên CP nhận ra sự hiện hữu của mình, nhận ra tình trạng bế tắc của thân phận mình
+ Khi thấy Thị Nở bưng bát cháo hành đến hắn “Rất ngạc nhiên” và hết sức xúc động + Hắn thấy thèm lương thiện, muốn làm hoà với mọi người biết bao
=> Linh hồn Chí Phèo đã trở về
d Tình thế bi kịch dẫn đến việc giết chết Bá Kiến rồi tự sát của Chí Phèo
- Bị Thị Nở cự tuyệt Chí phèo uống rượu:
Trang 4cự tuyệt thì CHí Phèo có hành động như
thế nào?
- HS: Suy nghĩ và trả lời
- GV:Em hãy cho biết giá nội dung và
giá trị nghệ thuật và ý nghĩa của văn
bản?
- HS: Suy nghĩ trao đổi và trả lời
càng uống càng tỉnh
- CP đến nhà Bá Kiến, giết chết Bá kiến và sau đó chỉ còn một cách là tự sát -> khi ý thức trở về CP không bằng lòng trở lại cuộc sống thú vật như trước nữa và CP đã chết trên ngưỡng cửa trở về cuộc sống
=> Tình trạng xung đột giai cấp ở nông thôn hết sức gay gắt không gì có thể xoa dịu dược
2 Giá trị
Tác phẩm có giá trị hiện thực bức tranh hiện thực về nông thôn VN trước cách mạng
giá trị nhân đạo sâu sắc phát hiện và khẳng định được phẩm chất của người nông dân
b Nghệ thuật:
- Xây dựng những nhân vật điển hình vừa có ý nghĩa tiêu biểu vừa sống động, có cá tính độc đáo và nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật sắc sảo
- Kết cấu truyện mới mẻ, tưởng như tự do nhưng l ại rất chặt chẽ, lôgic
- Cốt truyện và các tình tiết hấp dẫn, biến hoá giầu kịch tính
- Ngôn ngữ sống động, vừa điêu liệu lại gần gũi
tự nhiên, giọng điệu đan xen biến hoá, trần thuật linh hoạt
c ý nghĩa:
Chí Phèo tố cáo mạnh mẽ xã hội thuộc địa phong kiến tàn bạo đã cướp đi cả nhân hình và nhân tính của người nông dân lương thiện, đồng thời nhà văn phát hiện và khẳng định bản chất tốt đẹp của con người ngay cả khi tưởng
hư họ đã biến thành quỷ dữ
*Ghi nhớ
III Tổng kết
Trang 5Tổng kết
- GV: cho học sinh tổng kết đánh giá
truyện ngắn này?
- HS: Suy nghĩ và trả lời
Qua truyện ngắn Nam Cao muốn khái quát lên
1 hiện tượng xã hội ở nông thôn Việt Nam trước cách mạng
- Một bộ phận nông dân lao động lương thiện
bị đẩy vào con đường tha hoá, lưu mạnh hoá
- Kết án đanh thép tàn bạo xã hội, đồng thời phát hiện và ca ngợi bản chất lương thiện của
họ
=> Tác phẩm có giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo sâu sắc
Hoạt động 4: Bài tập vận dụng:
- Công việc của GV: ra bài tập, hướng
dẫn học sinh làm bài
- Công việc của HS: suy nghĩ trao đổi
làm bài
3' Bài tập 1: Vì sao truyện ngắn Chí Phèo được
coi là một kiệt tác của nền văn xuôi VN
Gợi ý:
- Chí Phèo có giá trị tư tưởng sâu sắc, độc đáo, mới mẻ
+ Giá trị hiện thực của tác phẩm + Giá trị nhân đạo của tác phẩm
- Nghệ thuật bậc thầy:
+ Trong việc xây dựng nhân vật, đặc biệt là nhân vật Chí Phèo
+ Lối kết cấu truyện hiện đại, lô gích, chặt chẽ + Trong việc sử dụng ngôn ngữ chuẩn mực, điêu luyện
+ Trong lối trần thuật biến hoá, linh hoạt, sáng tạo
=> Với giá trị nói trên, CHí Phèo xứng đáng là một kiệt tác của nền văn xuôi Việt Nam hiện đại, là một trong những truyện ngắn xuất sắc nhất của nền văn học giai đoạn 1930-1945
4 Củng cố, dặn dò: 2'
Trang 6* Chốt lại bài học: HS tự tóm tắt những nét chính về nội dung và nghệ thuật của bài
Gv chốt lại: nhân vật Chí Phèo, Bá Kiến
* Dặn dò: 1 Bài tập về nhà: Đọc lại văn bản và học kĩ kiến thức ?
2 Tiết học tiếp theo: : PCNN Báo chí