*Khi ở tù về : Chí có thay đổigì về ngoại hình, tâm hồn, nhân tính Phân tích tiếng chửi của Chí , mấy lần đến nhà BK và mđ cụ thể đương gì, run run sợ hãi, uất ức chịu đựng -> con ngườ
Trang 1CHÍ PHÈO Nam Cao PHẦN HAI TÁC PHẨM
A Mục tiêu bài học : Giúp hs:
- Hiểu và phân tích được các n.v trong truyện Hiểu được giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của tphẩm
- Nghệ thuật của kiệt tác xd n.v điển hình …
B Phương pháp thực hiện : Thảo luận, diễn giảng
C Các bước tiến hành :
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
Tiết 1:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Tìm hiểu kq:
- Hoàn cảnh sáng tác và
nhan đề của truyện?
- Đọc và tóm tắt
I Giới thiệu chung
1 Hoàn cảnh sáng tác và nhan đề của truyện
- Dựa vào cảnh thật, người thật, tác giả viết tp năm 1941
Trang 2- Bố cục
Hoạt động 2 : Hướng dẫn
đọc hiểu chi tiết :
- Hình tượng n.v Chí phèo :
+ Tổ chức thảo luận nhóm :
* Trước khi đi tù Chí là con
người ntn? (xuất thân ,công
việc và nhan phẩm qua thái
độ bóp chân cho bà Ba)
- Nhan đề : + Đầu tiên : Cái lò gạch cũ : nhấn mạnh ko gian và hiện tượng mang tính ql
+ Thứ hai : Đôi lứa xứng đôi: (Lê Văn Trương tự ý đặt) tạo sức hút về mối tình kì lạ + Cuối cùng : CP : (do NC đặt) làm nổi bầt n.v trung tâm và ý nghĩa tt của truyện
2 Đọc, tóm tắt:
- Ngôn ngữ biến hoá giọng buồn thương, lạnh lùng Chú ý ngôn ngữ trong lời thoại thể hiện bản chất n vật
- Tóm tắt
II Tìm hiểu chi tiết
1 Hình tượng nhân vật CP
a Trước khi đi ở tù
-Một nông dân lương thiện : + Sinh ra tội nghiệp đi ở +làm canh điền cho BK + Ao ước có 1 gđ nhỏ hp -> con người lđ nghèo khổ đáng thương , hiền lành
- Khi bóp chân cho bà Ba: Thấy nhục chứ yêu
Trang 3*Khi ở tù về : Chí có thay đổi
gì về ngoại hình, tâm hồn,
nhân tính ( Phân tích tiếng
chửi của Chí , mấy lần đến
nhà BK và mđ cụ thể )
đương gì, run run sợ hãi, uất ức chịu đựng -> con người luôn ý thức được nhân phẩm, có lòng
tự trọng và nhẫn nhịn trong thân phận tôi đòi, đáng thương
b Khi ở tù về:
Khác hẳn cả về thể xác và tâm hồn
- Thể xác: dữ dằn, gớm chết ( đùu trọc, răng cạo trắng hớn, mắt gườm gườm, mặt cơng cơng,vằn ngang dọc sẹo)
-> CP như con vật lạ, con quỷ dữ của làng VĐại Nhà tù đã tha hoá con người cướp đi hình người của Chí
- Tâm hồn:
+ Triền miên trong cơn say rượu + Sống bất cần ko, mơ ước, ko suy nghĩ ( ko biết mình là ai,bao nhiêu tuổi, qk của mình ra sao …)
-> Ko còn biết nhục như trước, tâm hồn Chí chai lì
tê dại vì tội ác của cđ nhà tù Nhà tù pk đã huỷ hoại tâm hồn CP
+ Tiếng chửi của CP: trời, đời, làng VĐ, kẻ ko chửi nhau ,cha mẹ sinh ra hắn
Khát khao giao tiếp, hoà nhập với cộng
Trang 4Tiết 2:
*Cuộc gặp gỡ với thị nở có ý
nghĩa gì (chí có thay đổi gì,
chi tiết bát cháo hành )
nhận xét về giá trị nhân đạo
.
đồngmột cách tuyệt vọng Sự vật vã bế tắc của con ngưòi bị loài người xua đuổi
-> đáng sợ : CP đã mất hết nhân tính T/g đồng cảm và căm phẫn
- Hành động : + Phá phách c/s yên vui của dân làng + Đâm thuê chém mướn, uống máu người ko tanh
+ 3 lần đến nhà BK( xin tiền, xin đi ở tù và giết BK)
=> lối kể lạnh lùng, lôi cuốn CP hiện lên chân dung của kẻ bị lưu manh hoá mất hết nhân tính và
bị cự tuyệt quyền làm người Lên án xh và đồng cảm với con người
c Cuộc gặp gỡ CP- TN
-Thay đổi trong con người Chí : + Thấy bâng khuâng tỉnh hẳn + Cảm nhận âm thanh của sự sống vốn quen thuộc(chim ríu rít, người đi chợ, gõ mái chèo ) +Hồi tưởng ước mơ về c/s gđ ấm cúng -> Buồn +Sợ hãi và lo lắng về tuổi già, bệnh,sự cô đơn
Trang 5* Hành động giết Bá kiến và
tự sát có ý nghĩa gì ?
+Bủn rủn rùng mình khi nghĩ đến rượu -> dấu hiệu thức tỉnh tâm hồn, Chí đối mặt và nhận ra hoàn cảnh của mình
- Bát cháo hành của Thị Nở làm Chí xđ:
+ Mắt ươn ướt: cảm động + Tâm trạng ăn năn, vui ,buồn ( Có người chăm sóc, nhìn thấy c/đ thú vật của mình, hối hận về những gì gây ra)
+ Chí thèm hp, lương thiện ( tin Thị sẽ là người
mở đường cho hắn ) -> bát cháo hành có ý nghĩa thức tỉnh nhân tính
CP Vị thơm của cháo là vị thơm của tình người, ty
và sự chăm sóc ân cần của TN đã đánh thức phần người trong sáng đã bị vùi lấp từ lâu của CP
=> NC đã trân trọng tình người đáng quý đằng sau những khuôn mặt quỷ đó, đây chính là giá trị nhân đạo sâu sắc của tp
d Hành động giết Bá Kiến
-Nhanh, mạnh , dứt khoát:
+ Nhận rõ kẻ thù giai cấp, kẻ cướp quyền làm người của Chí
+ Khao khát trả thù và vạch trần tội ác của g/c thống trị
Trang 6->Nhận xét chung về hình
tượng n.v CP
Hoạt động 3: N.v Bá Kiến :
-Thảo luận chung : địa vị xh,
âm mưu, phương châm cai
trị, bản chất …
-> Nhận xét chung về n.v BK
( so sánh với n.v địa chủ
cường hào thường thấy trong
các tp văn chương cũ
- Hành động tự sát : + Khao khát mãnh liệt được làm người lương thiện
+ ý thức sâu sắc về nỗi đau bị xh từ chối + Ko chấp nhận cuộc sống thú vật -> hành động tự phát, đấu tranh trong tuyệt vọng
và bất lực Đây là bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người của người nông dân lđ nghèo trước cm
2 Hình tượng n.v Bá Kiến
- Bản chất gian hùng :(giọng quát sang, cười Tào Tháo,lối nói ngọt nhạt: cái nghề làm quan bám thằng có tóc ai bám thằng trọc đầu thứ nhất sợ kẻ anh hùng thứ nhì sợ kẻ cố cùng liều thân, háo sắc ghen tuông thảm hại, đê tiện )
-> Tính toán cáo già của 1 tên cường hào
- Phương châm : trị ko lợi thì dùng, lấy thằng đầu
bò trị thằng đầu bò, trong nội bộ thì nhè chỗ hở của nhau để trị )
- Âm mưu: mềm nắn rắn buông, ngấm ngầm đẩy người ta xuống sông rồi lại dắt nó lên để được đền ơn
-> Con người BK đầy thủ đoạn xảo quyệt, âm mưu thâm độc điển hình cho b/c của bọn thống trị
Trang 7Hoạt động 4 Tổng kết và
luyện tập
Đọc ghi nhớ
- Kq lại ý nghĩa nd và độc
đáo nt
- NCH, VTP, NTT… luôn
xd những điển hình g/c
thống trị : Nghị hách,
nghị lại , nghị quế…
cường hào pk đương thời
NC đã dùng ngòi bút hiện thực sắc sảo để vạch trần bộ mặt xấu xa tàn nhẫn của g/c thống trị phong kiến thực dân ở nông thôn trước cm
III Tổng kết
Ghi nhớ SGK
IV Hướng dẫn học bài:
- Tóm tắt được cốt truyện, pt được nv
- Hiểu giá trị nd và nt của tp
- Chuẩn bị tiết Tiếng Việt