Mục tiêu cần đạt: giúp hs: - Nắm được điểm chính của thể bi kịch, hiểu và phân tích được xung đột kịch cơ bản, tính cách, diễn biến tâm trạng n.v chính trong hồi cuối của vở kịch.. - Nhậ
Trang 1Đọc văn VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI Trích Vũ Như Tô - Nguyễn Huy Tưởng
A Mục tiêu cần đạt: giúp hs:
- Nắm được điểm chính của thể bi kịch, hiểu và phân tích được xung đột kịch cơ bản, tính cách, diễn biến tâm trạng n.v chính trong hồi cuối của vở kịch
- Nhận thức được quan điểm nt của NHT, thái độ trân trọng tài năng của t/g đối với những nghệ sĩ tài năng và tâm huyết nhưng lại lâm vào bi kịch ko thể giải quyết được ( Kv lớn nhưng thực tế xh ko tạo điều kiện để thực hiện kv đó)
- Nắm được đặc sắc nt bk của NHT
B Phương pháp thực hiện: Diễn giảng, thảo luận , quy nạp
C Các bước tiến hành:
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: “ Chí Phèo" Nam Cao
3 Bài mới :
Tiết 1:
Hoạt động của thầy và
trò
Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Tìm hiểu
khái quát:
-Hs đọc tiểu dẫn và tóm
lược nét cơ bản về t/g và
I Tìm hiểu khái quát :
1.Tác giả NHT (1912- 1960)
- NHT nhà văn Thăng Long HN thành công nhất với 2 thể loại : tiểu thuyết và kịch lịch sử
Trang 2- Gv nhấn mạnh đến thành
công của NHT
- Hs dựa vào SGK tóm tắt
cốt truyện kịch
- GV nhận xét và bổ sung
- Gv chỉ đạo đọc phân vai
ở đoạn trích
Tiết 2:
Hoạt động 2: Tìm hiểu chi
tết:
Gv nêu vấn đề thảo luận
nhóm:
- Vở kịch Vũ Như Tô
được xd trên cơ sở
những mâu thuẫn –
xung đột cơ bản nào?
vì sao em nhận ra
điều đó?
+ Kịch : Bắc Sơn, những người ở lại, Vũ Như Tô + Tiểu thuyết ls: Đêm hội Long Trì, sống mãi với thủđô, An Tư ,lá cờ thêu 6 chữ vàng…
2 Tóm tắt cốt truyện kịch
3 Đọc phân vai :
-Bố cục : 5 hồi, nhiều lớp, cảnh
- Giọng phù hợp với từng vai đặc biệt là vai chính: Vũ Như Tô, Đan Thiềm
II Tìm hiểu chi tiết
1 Xung đột cơ bản của vở kịch và đoạn trích:
Có 2 mâu thuẫn cơ bản : -Xung đột giữa nhân dân lđ khổ cực lầm than với bọn hôn quân bạo chúa và phe cánh của chúng sống truỵ lạc:
+ Khi Lê Tương Dực bắt VNT xd Cửu trùng đài xung đột trở lên gay gắt và căng thẳng
+ Được giải quyết dữ dội bi thảm: Trịnh Duy Sản dấy binh giết Lê Tương Dực, Vũ Như Tô, Đan Thiềm… và thiêu huỷ Cửu Trùng Đài
- Mâu thuẫn giữa qn nt cao siêu , thuần tuý muôn đời và lợi ích thiết thực, trực tiếp của nhân dân + Bắt nguồn: người nghệ sĩ thiên tài đầy hoài
Trang 3Có thể kq tính cách Vũ
Như Tô như thế nào?
Trong đoạn trích ông
đang ở trong tình thế ntn?
Thảo luận cặp và nối nhau
trả lời tập trung vào hồi 5
của vở kịch
- Tâm trạng cuả Vũ Như
Tô dang băn khoăn
bão tâm huyết ko thể thực hiện trong một cđộ thối nát, nd phải đói khổ lầm than
+ Nghe lời Đan Thiềm, bạn tri kỉ,mượn uy quyền
và tiền bạc của vua để thực hiện hoài bão
đó là mâu thuẫn giữa mđ chân chính và con đường thực hiện mđ sai lầm
Đẩy Vũ đối lập trực tiếp và thiết thực với nhân dân từ người được kính trọng Vũ thành kẻ thù của họ
+ Muốn thực hiện lí tưởng nt thì đi ngược quyền lợi của nd Nếu xuất phát từ lợi ích của nd thì ko thể thực hiện được mơ ước của mình -> BK ko lối thoát của VNT
2 Vũ Như Tô( Tính cách và diễn biến tâm trạng )
* Một kiến trúc sư thiên tài:
- Nhân cách lớn ,hoài bão lớn, lí tưởng cao cả ,nghệ
sĩ chân chính ,gắn bó với nhân dân + Ko khuất phục trước uy quyền, kiên quyết ko nhận xây đài cho vua lê Tương Dực
+ Ko hám lợi : chia hết vàng bạc vua ban cho thợ
* Mâu thuẫn: ước mơ tích cực nhưng thực tế tàn
nhẫn CTĐ xây bằng mồ hôi nước mắt và xương máu của nd
Trang 4day dứt về điều gì? vì
sao?
- Ông chọn cách giải
quyết nào ? Vì sao ko
nghe lời Đan Thiềm bỏ
trốn?
Tiết 3:
Về nhân vật Đan Thiềm:
- Có phải là 1 cung nữ
thường trong mắt vua
Lê và VNTô?
- Bệnh Đan Thiềm là
gì ?
- Vì sao có mâu thuẫn:
trước thì khuyên VNT
đừng trốn, sau lại nài
VNT đi trốn.
- Không nhận ra mình có tội mà cho mình có công :
+ Khát vọng chính đáng nhưng đặt lầm chỗ, xa rời thực tế, vì ảo tưởng lợi dụng g/c cầm quyền tàn bạo để thực hiện mđ chân chính của mình, ông tự đưa mình là kẻ thù của nd
+ Không nghe theo ĐT đi trốn vì chưa nhận ra thực tế tàn nhẫn, ông qđ sống chết cùng CTĐ
-> Bi kịch ls : kv lớn và lầm lạc trong suy nghĩ, hành động
3 Nhân vật Đan Thiềm
- Trong mắt vua: ĐT là 1 cung nữ già, đối với VNT thì nàng là tri kỉ duy nhất ở triều đình
- ĐT là người đam mê cái tài và cái đẹp
- Bệnh ĐT: mê đắm tài hoa siêu việt của người nghệ sĩ ( khích lệ động viên VNT xây đài- khuyên đừng trốn)
+ ĐT luôn tỉnh táo,không ảo tưởng như Vũ -> khuyên Vũ bỏ trốn
-> Bi kịch: tuyệt vọng trước thực tế: ĐT cố cứu Vũ
nhưng không được nàng đành vĩnh biệt tất cả
=> Người sáng tạo nghệ thuật và kẻ tri âm liên tài
Trang 5- Cho biết mqh của ĐT
và VNT?
- ĐT có giúp em liên hệ
với nhân vật nào có
tấm lòng biệt nhỡn
liên tài nào đã học ?
Hoạt động 3: Tổng kết và
luyện tập
- Đọc ghi nhớ
- Trong 2 mâu thuẫn
thì mâu thuẫn nào
được giải quyết? Vì
sao ?
- Tập diễn kịch
đều có thể chết sẵn sàng chết vì đài cao,vì tài lớn và
vì tri âm
III Tổng kết
- Mâu thuẫn thứ nhất được giải quyết dứt khoát : đài bị phá, người bị giết
- Mâu thuẫn 2: bế tắc, bi kịch VNT khi chết vẫn cho mình vô tội
- T/g thành công trong xd mt- bi kịch
IV Hướng dẫn học bài:
- Tập diễn kịch
- Nắm chắc pt về bi kịch
- Chuẩn bị tình yêu và thù hận…
C Nhận xét