Kiến thức: Giúp học sinh: - Nắm được đặc điểm của thể loại bi kịch.trên cơ sở đó để hiểu và phân tích được xung đột kịch, tính cách diễn biến tâm trạng những nhân vật chính.. - Nhận thức
Trang 1VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI (Trích Vũ Như Tô- Nguyễn Huy Tưởng)
A MỤC TIÊU
1 Kiến thức: Giúp học sinh:
- Nắm được đặc điểm của thể loại bi kịch.trên cơ sở đó để hiểu và phân tích được xung đột kịch, tính cách diễn biến tâm trạng những nhân vật chính
- Nhận thức được quan điểm nghệ thuật của Nguyễn Huy Tưởng, thái độ ngưỡng
mộ, trân trọng tài năng đối với những nghệ sĩ tài năng và tâm huyết nhưng lại rơi vào bi kịch
2.Về kĩ năng: Đọc- hiểu văn bản kịch
3 Về thái độ: Trân trọng những người tài năng
B PHƯƠNG PHÁP: đọc sáng tạo, phát vấn, giảng bình
C CHUẨN BỊ GIÁO CỤ
1 GV: Đọc tài liệu, thiết kế giáo án
2 HS: Đọc sgk, soạn bài
D TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
a Đặt vấn đề:
b Triển khai bài:
Trang 2TRÒ Hoạt động 1
HS đọc và tóm tắt phần tiểu dẫn ở
sgk
Những nét riêng trong sáng tác của
Nguyễn Huy Tưởng?
GV yêu cầu học sinh tóm tắt tác
phẩm Vũ Như Tô
Hoạt động 2.
Gv phân vai hướng dẫn học sinh đọc
I Tìm hiểu chung.
1 Tác giả
- Nguyễn Huy Tưởng là nhà văn có thiên hướng khai thác đề tài lịch sử và có đóng góp nổi bật ở thể loại tiểu thuyết và kịch
- Ông khao khát viết những tác phẩm có quy mô lớn, dựng lên được những bức tranh về lịch sử bi hùng của dân tộc, nói lên những vấn đề có tính triết lí về con người, cuộc sống và nghệ thuật
2 Tác phẩm.
- Tóm tắt tác phẩm
- Đặc điểm bi kịch lịch sử: lấy đề tài trong lịch sử, tôn trọng sự thật lịch sử Nhân vật
bi kịch: anh hùng, nghệ sĩ, con người có khát vọng lớn lao, cao đẹp, cũng có khi sai lầm phải trả giá
II Đọc- hiểu văn bản.
1 Đọc
2 Tìm hiểu chi tiết
a Những mâu thuẫn, xung đột cơ bản.
* Mâu thuẫn xung đột giữa nhân dân lao
Trang 3Theo em, vở bi kịch Vũ Như Tô
được xây dựng trên cơ sở những mâu
thuẩn – xung đột nào cơ bản nào? Vì
sao em nhận ra điều đó?
Học sinh thảo luận nhóm, đại diện
phát biểu trả lời
động lao khổ, lầm than với bọn hôn quân bạo chúa và phe cánh của chúng sống xa hoa truỵ lạc Mâu thuẫn này vốn có từ trước, đến khi Lê Tương Dực bắt Vũ Như
Tô xây Cửu Trùng Đài thì mâu thuẫn càng gay gắt, căng thẳng
* Mâu thuẫn giữa quan niệm nghệ thuật cao siêu thuần tuý muôn đời và lợi ích thiết thực, trực tiếp của nhân dân
- Nguồn gốc sâu xa: Người nghệ sĩ thiên tài đầy hoài bão, tâm huyết cũng không thể thi thố tài năng của mình đem lại cái đẹp cho đời, cho đất nước trong một chế độ thối nát, nhân dân đói khổ lầm than
- Vũ Như Tô nghe theo lời khuyên của cung nữ Đan Thiềm người bạn tri kỉ -mượn tiền bạc và uy quyền của vua Lê Tương Dực để thực hiện hoài bão lớn lao: xây dựng cho đất nước và dân tộc một toà nhà nguy nga vĩ đại
-> Mâu thuẫn giữa mục đích chân chính và con đường thực hiện mục đích
- Chính khao khát đó đã đẩy Vũ vào tình trạng đối nghịch trực tiếp với nhân dân
- Muốn thực hiện lí tưởng thì sẽ đi ngược
Trang 4lại quyền lợi trực tiếp của nhân dân Nếu xuất phát từ lợi ích nhân dân thì không thực hiện được lí tưởng
-> Tấn bi kịch không lối thoát của nghệ sĩ thiên tài VNT
4 Củng cố: Những mâu thuẩn, xung đột cơ bản.
5 Dặn dò: Chuẩn bị bài mới: “ Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài”(tt)
- Tính cách và diễn biến tâm trạng của người nghệ sĩ thiên tài Vũ Như Tô
- Nhân vật Đan Thiềm
E RÚT KINH NGHIỆM:
VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI (Trích Vũ Như Tô- Nguyễn Huy Tưởng)
Trang 5A MỤC TIÊU
1 Kiến thức: Giúp học sinh:
- Nắm được đặc điểm của thể loại bi kịch.trên cơ sở đó để hiểu và phân tích được xung đột kịch, tính cách diễn biến tâm trạng những nhân vật chính
- Nhận thức được quan điểm nghệ thuật của Nguyễn Huy Tưởng, thái độ ngưỡng
mộ, trân trọng tài năng đối với những nghệ sĩ tài năng và tâm huyết nhưng lại rơi vào bi kịch
2.Về kĩ năng: Đọc- hiểu văn bản kịch
3 Về thái độ: Trân trọng những người tài năng
B PHƯƠNG PHÁP: đọc sáng tạo, phát vấn, giảng bình
C CHUẨN BỊ GIÁO CỤ
1 GV: Đọc tài liệu, thiết kế giáo án
2 HS: Đọc sgk, soạn bài
D TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ: Những mâu thuẩn, xung đột cơ bản của đoạn trích “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài”?
3 Bài mới:
a Đặt vấn đề:
b Triển khai bài:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ
TRÒ
NỘI DUNG KIẾN THỨC
Trang 6Có thể khái quát tính cách của nhân
vật Vũ Như Tô như thế nào?
Ở hồi V, tâm trạng của Vũ Như Tô
đang băn khoăn, day dứt về những
vấn đề gì? Vì sao? Ông chọn cách
giải quyết nào ? Vì sao ông nhất
quyết không nghe lời Đan Thiềm bỏ
trốn?
Hs tập trung thảo luận từng cặp một
GV gọi bất kì lên trình bày
GV: Vũ Như Tô đã đứng trên lập
trường của người nghệ sĩ mà không
đứng trên lập trường của nhân dân,
đứng trên lập trường cái đẹp mà
không đứng trên lập trường cái thiện
b Tính cách và diễn biến tâm trạng của người nghệ sĩ thiên tài Vũ Như Tô.
- Vũ Như Tô, một nghệ sĩ- kiến trúc sư thiên tài “ kiến trúc sai khiến gạch đá như viên tướng cầm quân ”
- Người có nhân cách lớn, hoài bão lớn, lí tưởng cao cả, nghệ sĩ chân chính, gắn bó với nhân dân Không khuất phục trước uy quyền, kiên quyết không nhận xây đài Có ước mơ lí tưởng lớn lao nhưng đã thoát li khỏi hoàn cảnh xã hội vì vậy đã không nhận ra Cửu Trùng Đài được xây dựng bằng mồ hôi nước mắt và xương máu của nhân dân
- Khát vọng của ông là khát vọng chính đáng của người nghệ sĩ Ông rơi vào bi kịch vì lầm lạc trong nghĩ suy và hành động Ông không chịu trốn chạy vì vẫn tin vào việc làm chính đại và quang minh và sáng ngời chính nghiã của mình, vẫn cho rằng mình có công hơn có tội
- Khi bị dẫn ra pháp trường “Ôi mộng lớn…”-> tâm trạng đau xót tuyệt vọng, phẩn uất cùng cực của Vũ
c Nhân vật Đan Thiềm.
Trang 7Đan Thiềm là người phụ nữ như thế
nào trong mắt mọi người và trong suy
nghĩ của Vũ Như Tô?
Em hiểu bệnh Đan Thiềm là gì?Tại
sao Đan Thiềm lại nài nỉ Vũ đi trốn?
Nhân vật Đan Thiềm gợi em nhớ đến
nhân vật nào trong một tác phẩm văn
học?
(Nhân vật Viên quản ngục (Chữ
người tử tù))
Hoạt động 3
Những giá trị về nội dung và nghệ
thuật ?
- Trong mắt mọi người thì Đan Thiềm là người đáng coi thường nhưng trong lòng
Vũ thì nàng là người tri kỉ, tri âm
- Là người cái tài cái đẹp “ Bệnh Đan Thiềm là chính là bệnh mê đắm tài hoa siêu việt của người nghệ sĩ sáng tạo cái đẹp”
- Người luôn tỉnh táo trong mọi trường hợp, khẩn khoản khuyên Vũ bỏ trốn, sẵn sàng đổi tính mạng để của mình để cứu Vũ Không cứu được người tài đã vĩnh biệt tất
cả
3 Tổng kết.
a Nghệ thuật :
- Ngôn ngữ kịch điêu luyện,có tính tổng hợp cao
- Xây dựng nhân vật kịch sắc nét, khắc hoạ tính cách tâm trạng qua ngôn ngữ và hành động
- Mâu thuẫn kịch đẩy đến cao trào, đỉnh điểm đầy kịch tính
b Nội dung:
Qua tấn bi kịch của Vũ Như Tô, tác giả
đã đặt ra những vấn đề sâu sắc, có ý nghĩa muôn thuở về mối quan hệ giữa nghệ thuật
Trang 8với cuộc sống, giữa lý tưởng nghệ thuật cao siêu, thuần tuý của muôn đời với lợi
ích thiết thân và trực tiếp của nhân dân
4 Củng cố: Trong lời đề tựa kịch Vũ Như Tô, Nguyễn Huy Tưởng viết: “Than ôi! Như Tô phải hay những người giết Như Tô phải? Ta chẳng biết Cầm bút chẳng qua cùng một bệnh với Đan Thiềm”. Em hãy phát biểu ý kiến cuủamình về lời đề tựa trên 5 Dặn dò: Chuẩn bị bài mới: Thực hành về sử dụng một số kiểu câu trong văn bản: HS làm tất cả các bài tập trong sgk E RÚT KINH NGHIỆM: