- Cảm nhận được giá trị hiện thực sâu sắc và nhân cách thanh cao của Lê Hữu Trác.. Đặt vấn đề: Qua Thượng Kinh kí sự, LHT đã ghi chép trung thực và sắc sảo hiện thực cuộc sống trong phủ
Trang 1Đọc văn VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH
( Trích Thượng kinh kí sự -Lê Hữu Trác)
A MỤC TIÊU
1.Kiến thức: Giúp học sinh:
- Hiểu được đặc điểm của thể loại kí sự trong văn học Trung đại
- Cảm nhận được giá trị hiện thực sâu sắc và nhân cách thanh cao của Lê Hữu Trác
2 Kĩ năng: Đọc hiểu, cảm thụ, phân tích.
3 Thái độ : Trân trọng nhân cách cao thượng của Lê Hữu Trác
B PHƯƠNG PHÁP: phát vấn- giảng bình- tích hợp
C CHUẨN BỊ GIÁO CỤ
1 GV: Đọc, thiết kế giáo án
2 HS: Đọc, soạn bài
D TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
a Đặt vấn đề: Qua Thượng Kinh kí sự, LHT đã ghi chép trung thực và sắc sảo hiện
thực cuộc sống trong phủ chúa Trịnh Để hiểu rõ tài năng, nhân cách của ông cũng như xã hội VN thế kỉ XVIII, chúng ta đi vào tìm hiểu đoạn trích.
b Triển khai bài
Hoat động 1: Tìm hiểu tiểu dẫn I TIỂU DẪN
Trang 2GV yêu cầu HS đọc và tóm tắt những ý
chính trong phần tiểu dẫn (trang 3)
Định hướng:
- Vài nét về tác giả?
- ND của tác phẩm “Thượng kinh
ký sự”?
- Vị trí và nội dung của đoạn
trích?
Hoat động 2: Giáo viên hướng dẫn
cách đọc cho hs và yêu cầu hs đọc
những đoạn chính
Hoạt động 3: Tìm hiểu chi tiết
Quang cảnh trong phủ chúa được miêu
tả ntn? Qua những chi tiết cụ thể nào?
Phân tích những chi tiết đó để thấy
được giá trị hiện thực của tác phẩm?
GV dẫn dắt, gợi mở HS phát hiện,
phân tích
1 Tác giả Lê Hữu Trác ( 1724 – 1791 )
- Biệt hiệu: Hải Thượng Lãn Ông LHT
- Là một danh y, không chỉ chữa bệnh mà còn soạn sách và mở trường dạy nghề thuốc để truyền bá y học
2 Thượng kinh kí sự
- Tập kí sự bằng chữ Hán, viết năm 1782, khắc in 1885
- Tả quang cảnh ở Kinh đô, cuộc sống xa hoa trong phủ chúa và quyền uy, thế lực của nhà chúa
3 Đoạn trích: Tác giả vào phủ để bắt
mạch, kê đơn cho thế tử Trịnh Cán
II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
1 Đọc
2 Tìm hiểu chi tiết
a.Quang cảnh và cung cách sinh hoạt trong phủ chúa
* Quang cảnh trong phủ chúa
- Qua nhiều lần cửa…hành lang quanh co… ở mổi cửa đều có vệ sĩ canh gác…
có “điếm” “hậu mã quân túc trực” …“cây cối um tùm ”
- Cách bài trí, trang trí: Nhà đại đường, quyển bồng, gác tía với kiệu son võng diều, đồ nghi trượng sơn son thếp vàng
Trang 3GV tham gia bình
Qua những điều đã phân tích ở trên, em
có nhận xét gì về quang cảnh trong phủ
chúa?
Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa
được miêu tả qua những chi tiết đặc
sắc nào?
HS phát hiện, bình
GV chốt
Ví dụ: Thánh thượng đang ngự ở đấy”,
- Căn phòng nơi Trịnh Cán và Trịnh Sâm
ở phải đi qua 5,6 lần trướng gấm Trong phòng thắp nến, có sập thếp vàng, ghế rồng sơn son thếp vàng xung quanh ngươi hầu đứng hầu hai bên
=)Quang cảnh phủ chúa cực kì tráng lệ, lộng lẩy, không đâu sánh bằng, biểu hiện một đời sống xa hoa, cầu kì khác với cuộc sống bình thường khung cảnh vàng son song tù hảm, thiếu sinh khí, ngột ngạt
* Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa.
- Khi tác giả lên cáng vào phủ theo lệnh chúa thì có “tên đầy tớ chạy đằng trước hét đường ” và “cáng chạy như ngựa lồng”
- Trong phủ chúa “Người giữ cửa truyền
bá rộn ràng, người có việc quan qua lại như mắc cửi”
- Bài thơ
- Những lời lẽ nhắc đến chúa Trịnh và thế
tử đều phải hết sức cung kính, lễ độ
- Chúa Trịnh luôn luôn có “phi tần chầu chực” xung quanh
- T/g làm theo mệnh lệnh của chúa do quan Chánh đường truyền đạt lại; xem bệnh xong chỉ được viết tờ khải để quan Chánh đường dâng lên chúa
- Nội cung trang nghiêm
Trang 4“chưa thể yết kiến”, “hầu mạch Đông
cung thế tử” , “hầu trà”, “phòng trà ”
“nín thở đứng chờ ở xa”, “khúm núm
đến trước sập xem mạch”
Qua việc phân tích trên em có nhận xét
gì về quang cảnh và cung cách sinh
hoạt trong phủ chúa?
Nhân cách con người Lê Hữu Trác
được bộc lộ qua những chi tiết nào?
Những chi tiết đó bộc lộ nhân cách gì
của ông?
Minh hoạ:
- Thế tử bị bệnh có đến 7,8 thầy thuốc phục dịch Khi vào xem bệnh, tác giả -một cụ già - phải quỳ lạy Muốn xem thân hình của thế tử phải có một viên quan nội thành đến xin phép được cởi áo cho thế tử
Cao sang, quyền uy tột đỉnh cùng với cuộc sống xa hoa đến cực điểm và sự lộng uyền của nhà chúa Mặc dù khen cái đep, cái sang nơi phủ chúa song tác giả tỏ
ra dửng dưng và cả sự mỉa mai
b Nhân cách, con người Lê Hữu Trác
-Tài năng, có kiến thức sâu rộng và dày dặn kinh nghiệm
-Ông là một thầy thuốc có lương tâm và đức độ
-Là người có những phẩm chất cao quý: khinh thường lợi danh,yêu thích tự do và lối sống giản dị, thanh đạm
c.Nét đặc sắc trong bút pháp kí sự
Quan sát tỉ mỉ, ghi chép trung thực, tả cảnh sinh động, kể diễn biến sự việc sinh động, tạo nên được chất hiện thực của tác phẩm
3 Tổng kết
Bằng tài quan sát tinh tế và ngòi bút ghi chép chi tiết chân thực, tác giả đã vẽ
Trang 5+Đoán được chính xác căn bệnh của
thế tử
+Nói thẳng nguyên nhân căn bệnh và
cách chữa bệnh; sự giàng co…nhưng
ông đã gạt đi sở thích cá nhân để làm
tròn trách nhiệm của người thầy thuốc
Nét đặc sắc trong bút pháp kí sự của
tác phẩm là gì?
GV minh hoạ
Hoạt động 4: Hướng dẫn HS tổng kết lại bức tranh sinh động về cuộc sống xa hoa quyền quý của chúa Trịnh Đồng thời bộc lộ thái độ coi thường danh lợi 4 Củng cố: +Gía trị hiện thực của tác phẩm +Thái độ của tác giả +Ngòi bút kí sự sắc sảo 5 Dặn dò : - Nắm chắc bài - Chuẩn bị: Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân. E RÚT KINH NGHIỆM: