- Cách xác lập luận điểm, luạn cứ cho bài văn nghị luận.. - Yêu cầu của mỗi phần trong dàn ý của một bài văn nghị luận.. 1' ND Giới thiệu qua tầm quan trọng của phân tích đề và lập dàn ý
Trang 1TUẦN 2 - TIẾT 7: LÀM VĂN: PHÂN TÍCH ĐỀ, LẬP DÀN Ý
BÀI VĂN NGHỊ LUẬN
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:- Các nội dung cần tìm trong một đề bài văn.
- Cách xác lập luận điểm, luạn cứ cho bài văn nghị luận
- Yêu cầu của mỗi phần trong dàn ý của một bài văn nghị luận
- Một số vấn đề xã hội, văn học
2 Kỹ năng: - Phân tích đề văn nghị luận.
- Lập dàn ý bài văn nghị luận
3 Thái độ tư tưởng: Có ý thức phân tích đề và lập dàn ý trước khi làm bài
B Chuẩn bị của GV và HS
1 Giáo viên: Đọc SGK, SGV, TLTK, soạn giáo án, thiết kế bài học
2 Học sinh: Soạn bài
C Tiến trình dạy - học:
1 Ổn định tổ chức:
1'
2 Kiểm tra bài cũ: 4 '
Kiểm tra sự chuẩn bị bài của hs
3 Các hoạt động dạy học :40 '
Hoạt động của GV và HS Tg Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Giới thiệu ND dạy,
+ PP giới thiệu: thuyết trình
1' ND Giới thiệu qua tầm quan trọng của phân tích đề và lập dàn ý khi viết bài văn
Hoạt động 2: Tìm hiểu chung về nội dung
dạy:
• Mục tiêu: - Nắm được cách thức phân
tích đề;
- Biết cách lập dàn ý bài văn
nghị luận
2' Phân tích đề Lập dàn ý
Và luyện tập phân tích đề và lập dàn ý
Trang 2• Phương pháp:Phát vấn
- Công việc của GV:Đặt câu hỏi gợi ý học
sinh trả lời
- Công việc của HS: Học sinh đọc bài,
suy nghĩ, trao đổi và trả lời các câu hỏi
Hoạt động 3: Tìm hiểu cụ thể :
Thao tác 1: ND 1:
- GV: đưa ra bài tập trong sgk cho học sinh
thảo luậ ví dụ 1,2
- HS: Suy ghĩ trao đổi và trả lời
20' I Phân tích đề
1 Ví dụ: Đề 1 và Đề 2 (SGK)
* Đề1:
- Thuộc dạng đề có định hướng cụ thể, nêu rõ các yêu cầu về nội dung, giới hạn dẫn chứng
- Vấn đề cần nghị luận:Việc chuẩn bị hành trang vào thế kỷ mới
- Yêu cầu về nội dung: Từ ý kiến của Vũ Khoan có thể suy ra
+ Người Việt Nam có nhiều điểm mạnh: Thông minh, nhạy bén với cái mới
+ Người Việt Nam cũng không ít điểm yếu: Thiếu hụt về kiến thức cơ bản, khả năng thực hành và sáng tạo hạn chế
+ Phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm yếu
là thiết thực chuẩn bị hành trang vào thế kỷ
21
- Yêu cầu về phương pháp; sử dụng thao tác lập luận bình luận, giải thích, chứng minh; dùng dẫn chứng thực tế xã hội là chủ yếu
* Đề 2: Thuộc dạng đề mở
- Vấn đề cần nghị luận: Tâm sự của Hồ Xuân Hương trong bài Tự tình II
- Yêu cầu về nội dung: Nêu cảm nghĩ của mình về tâm sự và diễn biến tâm trạng của Hồ Xuân Hương
- Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác
Trang 3Thao tác 2:
- GV:cho học sinh gạch ý và lập dàn ý cho
bài tập trong sgk Em cho biết lập dàn ý
trải qua những bước nào?
- HS: Suy ghĩ trao đổi và trả lời
lập luận phân tích kết hợp với nêu cảm nghĩ, dẫn chứng thơ Hồ Xuân Hương là chủ yếu
* Phân tích đề là:
+ Xác định yêu cầu về nội dung + Xác định yêu cầu về hình thức + Phạm vi tư liệu sử dụng
II Lập dàn ý
* Khái niệm Lập dàn ý là sắp xếp các ý theo trình tự lôgíc Lập dàn ý giúp cho người viết không bỏ sót những ý quan trọng, đồng thời loại bỏ được những ý không cần thiết Lập dàn ý tốt, có thể viết dễ dàng hơn, nhanh nhẹn hơn
* Quá trình lập dàn ý bao gồm:
1 Xác lập luận điểm
Ví dụ: Đề 1 có 3 luận điểm + Người Việt Nam có nhiều điểm mạnh: Thông minh, nhạy bén với cái mới
+ Người Việt Nam cũng không ít điểm yếu: Thiếu hụt về kiến thức cơ bản, khả năng thực hành và sáng tạo hạn chế
+ Phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm yếu
là thiết thực chuẩn bị hành trang vào thế kỷ
21
Đề 2 Tâm trạng của HXH buồn tủi cô đơn
và khao khát được hưởng hạnh phúc
2 Xác lập luận cứ: Tìm những luận cứ làm sáng tỏ cho từng luận điểm VD kuận cứ cho luận điểm 1 là : Hiểu nhanh , có khả năng học hỏi bằng nhiều cách qua sách vở, trường lớp, cuộc sống môi trường làm việc, háo hức với cái mới - có khả năng vượt thoát ra khỏi 1 số nếp nghĩ và thói quen bảo thủ lạc hậu
Trang 43 Sắp xếp luận điểm, luận cứ
a Mở bài: Giới thiệu đối tượng
b Thân bài : Triển khai vấn đề
c Kết bài: Đánh giá vấn đề
4 Để dàn ý mạch lạc cần có ký hiệu trước đề mục
Hoạt động 4: Bài tập vận dụng:
- Công việc của GV: ra bài tập, hướng dẫn
học sinh làm bài
- Công việc của HS: suy nghĩ trao đổi làm
bài
15' Bài tập 1 trang 24 Gợi ý:
Đề thuộc dạng đề định hướng rõ nội dung nghị luận
Vấn đề cần nghị luận: Giá trị hiện thực sâu sắc của đoạn trích
Yêu cầu về nội dung:
+ Bức tranh cụ thể sinh động về cuộc sống xa hoa nơi phủ chúa
+ Thái độ của tác giả Yêu cầu về phương pháp: Thao tác lập luận phân tích kết hợp nêu cảm nghĩ dùng dẫn chứng trong văn bản
4 Củng cố, dặn dò: 1'
* Chốt lại bài học: HS tự tóm tắt những nét chính về nội dung chính của bài
Gv chốt lại: Phân tích đề và lập dàn ý
* Dặn dò: 1 Bài tập về nhà: Em hãy phân tích bài thơ câu cá mùa thu của Nguyễn
Khuyến(yêu cầu phân tích đề và lập dàn ý)
2 Tiết học tiếp theo: Thao tác lập luận phân tích