Giáo án Ngữ văn 11 tuần 3: Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân (tiếp)

Kiến thức: Giúp học sinh hiểu được biểu hiện của cái chung trong ngôn ngữ của xã hội và cái riêng trong lời nói cá nhân,mối tương quan giữa chúng.. Về kĩ năng: nâng cao năng lực lĩnh hội

TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN

(tiếp theo)

A MỤC TIÊU

1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu được biểu hiện của cái chung trong ngôn ngữ của

xã hội và cái riêng trong lời nói cá nhân,mối tương quan giữa chúng

2 Về kĩ năng: nâng cao năng lực lĩnh hội những nét riêng trong ngôn ngữ của cá nhân Rèn luyện để hình thành và nâng cao năng lực sáng tạo của cá nhân

3 Về thái độ: vừa có thái độ tôn trọng những quy tắc ngôn ngữ chung của xã hội vừa có sáng tạo, góp phần vào phát triển ngôn ngữ xã hội

B PHƯƠNG PHÁP: - Phát vấn, nêu vấn đề

- Trao đổi, thảo luận

C CHUẨN BỊ GIÁO CỤ

1 GV: Đọc, thiết kế giáo án

2 HS: Đọc, soạn bài

D TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới

a Đặt vấn đề: tiếp theo

b Triển khai bài

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu quan hệ giữa

ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân

I QUAN HỆ GIỮA NGÔN NGỮ

Giữa lời nói cá nhân và ngôn ngữ chung

có mối quan hệ ntn?

GV yêu cầu học sinh lấy ví dụ cho mqh

đó

Hoạt động 2: Luyện tập

Học sinh đọc và làm bài tập Hs làm

việc cá nhân

Từ “nách” trong câu thơ ND có ý nghĩa

ntn?

Trong các câu thơ từ xuân được dùng

theo sự sáng tạo riêng của mỗi nhà thơ

ntn? Hãy phân tích nghĩa từ xuân trong

mỗi câu thơ?

CHUNG VÀ LỜI NÓI CÁ NHÂN

-Ngôn ngữ chung là cơ sở để mỗi cá nhân sản sinh ra những lời nói cụ thể của mình, đồng thời lĩnh hội được lời nói cá nhân khác

-Lời nói cá nhân là thực tế sinh động, hiện thực hoá những yếu tố chung, những quy tắc và phương thức chung của ngôn ngữ

II LUYỆN TẬP Bài tập 1

Từ “nách” trong câu thơ chỉ khoảng không gian chật hẹp giữa hai bức tường nhằm tạo nên sự ngăn cách giữa hai nhà.->cái đẹp của thiên nhiên vẫn tìm được ra nơi tồn tại ngay cả trong những hoàn cảnh đặc biệt nhất

Bài tập 2

Từ “xuân” trong ngôn ngữ chung được các nhà thơ dùng với nghĩa riêng:

* Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại

Xuân: -mùa xuân

- tuổi xuân

- nhu cầu tình cảm của tuổi trẻ

*Cành xuân đã bẻ cho người

chuyên tay.

Xuân: chỉ vẻ đẹp, sự trong trắng, trinh

tiết của người phụ nữ

*Chén quỳnh tương ăm ắp bầu

Trong những câu sau từ nào là từ mới

được tạo ra trong thời gian gần đây? Nó

được tạo ra dựa vào những tiếng nào có

sẳn và theo phương thức cấu tạo ntn?

xuân.

Bầu xuân:chất men say nồng của rượu

ngon và chỉ sự thân thiết, tri âm giữa NK

và DK

*Mùa xuân là tết trồng cây Làm cho đất nước ngày ngày thêm

xuân.

Xuân 2: chỉ sự xanh tươi, giàu có, phồn

thịnh

Bài tập 3

a Từ mọn mằn dược cá nhân tạo ra khi

dựa vào:

+Tiếng mọn: nhỏ đến mức không đáng kể

+ Dựa vào quy tắc cấu từ láy hai tiếng lặp lại phụ âm đầu

+ Tiếng gốc “mọn” đặt trước, tiếng láy đặt sau

=>Mọn mằn: nhỏ nhặt, tầm thường, không đáng kể

b Từ “nội soi” được tạo từ hai tiếng có

sẳn, đồng thời dựa vào phương thức cấu tạo từ ghép chính phụ

4 Củng cố: Phân tích nét sáng tạo của nhà thơ trong câu thơ sau.

Lôi thôi sỉ tử vai đeo lọ

Âm oẹ quan trường miệng thét loa.

5 Dặn dò: Chuẩn bị bài mới: Đọc và tìm hiểu bài thơ: “Bài ca ngất ngưởng”

E RÚT KINH NGHIỆM: