Kiến thức: Giúp học sinh nắm được những kiến thức cơ bản về thân thế, sự nghiệp và giá trị nội dung, nghệ thuật của thơ văn Nguyễn Đình Chiểu.. Đặt vấn đề: Năm nay chúng ta kỷ niệm 185 n
Trang 1VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC
(Nguyễn Đình Chiểu)
A MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm được những kiến thức cơ bản về thân thế, sự nghiệp và giá trị nội dung, nghệ thuật của thơ văn Nguyễn Đình Chiểu
2.Về kĩ năng: khái quát, tổng hợp
3 Về thái độ: kính phục nhân cách, tài năng NĐC, có thái độ sống đúng đắn
B PHƯƠNG PHÁP: phát vấn, diễn giảng, tích hợp
C CHUẨN BỊ GIÁO CỤ
1 GV: Đọc, thiết kế giáo án
2 HS: Đọc, soạn bài
D TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
a Đặt vấn đề: Năm nay chúng ta kỷ niệm 185 năm ngày sinh của Nguyễn Đình Chiểu với tất cả sự ngưỡng mộ và tấm lòng tôn kính tài năng và sự cống hiến to lớn của nhà thơ cho sự phát triển nền văn hóa nước nhà Nguyễn Đình Chiểu có được sự ngưỡng mộ và tôn kính ấy là do di sản thơ văn của ông để lại cho đời sau
và những giá trị tinh thần tỏa ra từ những áng thơ văn đó
b Triển khai bài:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ
TRÒ
NỘI DUNG KIẾN THỨC
Hoạt động 1: H/d hs tìm hiểu những
nét chính về cuộc đời NĐC
A PHẦN MỘT: TÁC GIẢ
I CUỘC ĐỜI(1822-1888)
Trang 2Dựa vào sgk, em hãy tóm tắt những
nét chính về cuộc đời tác giả?
GV chốt
Qua cuộc đời, em có cảm nhận sâu
sắc gì về nhân cách nhà thơ?
GV minh hoạ, diễn giảng
Hoạt động 2: H/d hs tìm hiểu những
nét chính về sự nghiệp văn chương
NĐC
Kể tên những tác phẩm chính của
NĐC?
1 Tóm tắt tiểu sử(SGK)
- Tự: Mạnh Trạch, hiêu Trọng Phủ, Hối Trai
- Xuất thân trong một gia đình nhà nho
- 1843: đỗ tú tài tại trường thi Gia Định
- 1846: ra Huế học bỏ thi về Nam chịu tang Mẹ bị mù
- Về GĐ mở trường dạy học, bốc thuốc, làm thơ
- Khi Pháp đánh GĐ: về quê vợ về Ba Tri
và giữ trọn tấm lòng thuỷ chung son sắt với nước với dân cho đến hơi thở cuối cùng
2 Nhân cách nhà thơ:
- Có hiếu, rất thương mẹ
- Ý chí và nghị lực sống
- Lòng yêu nước thương dân
- Tinh thần bất khuất trước kẻ thù
II SỰ NGHIỆP VĂN CHƯƠNG
1 Các tác phẩm chính:
- Truyện Lục Vân Tiên
- Dương Từ- Hà Mậu
- Chạy giăc
- Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc
- Văn tế Trương Định
Trang 3Từ các tác phẩm, đoạn trích đã học,
em hãy rút ra quan điểm sáng tác của
NĐC?
Cảm nhận của em về hai câu thơ:
Chở bao nhiêu đạo thuyền không
khẳm
Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà
GV bình , liên hệ
Gía trị thơ văn NĐC thể hiện ntn?
Dựa vào những đoạn trích đã học về
Truyện LVT, hãy cho biết lí tưởng
đạo đức của NĐC được xây dựng
chủ yếu trên những cơ sở t/c nào?
Có điều gì gần gũi về tư tưởng nhân
nghĩa của NTrãi và NĐC?
GV diễn giảng
Nội dung trữ tình yêu nước trong thơ
văn NĐC? Tác động tích cực của
- Ngư tiều y thuật vấn đáp
2 Quan điểm sáng tác: Dùng văn chương
đề cao chính đạo, chính nghĩa; văn chương
là vũ khí “phò chính trừ tà”
Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà
(Dương Từ- Hà Mậu)
3 Nội dung thơ văn
a Lý tưởng đạo đức nhân nghĩa
Làm thơ để truyền dạy những bài học về đạo lý làm người chân chính
+Mang tinh thần nhân nghĩa của đạo Nho nhưng lại đậm đà tính nhân dân và truyền thống dân tộc
+ Những n/v lý tưởng: xuất thân nơi nghèo khó, sống nhân hậu thuỷ chung, biết gìn giữ nhân cách thẳng ngay, cao cả, dám đấu tranh và có đủ sức mạnh để chiến thắng những thế lực bạo tàn, cứu nhân độ thế
b Lòng yêu nước thương dân
- Khóc than cho tổ quốc gặp buổi thương đau
- Tố cáo tội ác của kẻ thù, lên án những kẻ bán nước cầu vinh
- Ca ngợi những sĩ phu yêu nước, biểu
Trang 4những sáng tác thơ văn ấy đối với
cuộc chiến đấu chống thực dân Pháp
đương thời?
GV minh hoạ
Nghệ thuật thơ văn NĐC có gì đặc
sắc?
Sắc thái NB biểu hiện ở những điểm
nào?
GV minh hoạ
Hoạt động 3: H/d hs tổng kết lại bài
học
Gọi 1 hs đọc to phần ghi nhớ ở sgk
GV chốt
dương những nghĩa sĩ đã chiến đấu hi sinh
vì tổ quốc
- Gĩư niềm tin vào ngày mai
- Bất khuất trước kẻ thù Khích lệ lòng yêu nước và ý chí cứu nước của nhân dân ta
4 Nghệ thuật thơ văn
- Văn chương trữ tình -đạo đức Bút pháp trữ tình xuất phát từ cõi tâm trong sáng, nhiệt thành
- Văn chương đậm đà sắc thái Nam Bộ: xây dựng tính cách Nam Bộ, lời ăn tiếng nói mộc mạc, giản dị, lối thơ thiên về kể
III GHI NHỚ
- Cuộc đời Nguyễn Đình Chiểu là một tấm gương trong sáng, cao đẹp
- Thơ văn Nguyễn Đình Chiểu là “vì sao có ánh sáng khác thường” ”phải chăm chú nhìn thì mới thấy và càng nhìn càng thấy sáng” Ánh sáng toả ra từ thơ văn của ông
là ánh sáng của đạo đức, nhân nghĩa, là tiếng nói yêu nước, là thành tựu nghệ thuật xuất sắc mang đậm sắc thái Nam Bộ
Trang 54 Củng cố: Suy nghĩ về nhận định của XD “ Cái ưu ái đối với người laođộng, sự kính mến họ là một đặc điểm của tâm hồn Đồ Chiểu”
5 Dặn dò: - Nắm chắc đặc điểm về nội dung và nghệ thuật thơ Đồ Chiểu
- Chuẩn bị:Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc : Hình ảnh người nông dân nghĩa
sĩ?
E RÚT KINH NGHIỆM: