Bài cũ: Nêu định nghĩa về thành ngữ, điển cố.. Phân tích giá trị nghệ thuật trong những thành ngữ in đậm?. Chú thích về những điển cố in đậm ở hai câu thơ trong bài “ Khóc Dương Khuê” và
Trang 1TUẦN 6 - TIẾT 24:
THỰC HÀNH VỀ THÀNH NGỮ, ĐIỂN CỐ.
A Mục tiêu cần đạt:
Thống nhất SGK + SGV
B Phương tiện thực hiện:
SGK + SGV, thiết kế bài học, bảng phụ
C Cách thức tiến hành:
Trao đổi, thảo luận
D Tiến trình lên lớp
1 Ổn đình:
2 Bài cũ: Nêu định nghĩa về thành ngữ, điển cố
3 Bài mới: GV giới thiệu vào bài
Tìm thfnh ngữ, phân biệt với từ ngữ
thông thường ,đặc điểm, ý nghĩa
Phân tích giá trị nghệ thuật trong những
thành ngữ in đậm?
BT1:
- Thành ngữ:
+ Một duyên hai nợ: một mình đảm đương công việc gđình
để nuôi chồng, con
+ Năm nắng mười mưa: vất vả cực nhọc, chịu đựng dãi dầu nắng mưa
- So sánh với từ ngữ thông thường: Thành ngữ cô đọng ngắn gọn, cấu tạo ổn định -> khái quát nhưng giá trị biểu cảm cao
- Phối hợp các cụm “ eo sèo”, “lặn lội”: khắc tạc được dáng
vẻ tảo tần, vất vả, tháo vát của người vợ thật cụ thể -> nhờ thành ngữ
BT2:
- Đầu trâu mặt ngựa: Hung bạo, vô nhân tính của bọn quan quân đến nhà Thuý Kiều khi gia đình nàng bị vu oan
- Cá chậu chim lồng: Tù túng, chật hẹp, mất tự do
Trang 2Chú thích về những điển cố in đậm ở
hai câu thơ trong bài “ Khóc Dương
Khuê” và cho biết thế nào là điển cố?
Dựa vàochú thích trong các văn bản đã
học, phân tích tính hàm súc, thâm thuý
của điển cố trong những câu thơ?
GV: Sinh, cúc, phủ, sức, trưởng, dục,
cố, phục, phúc
Thay thế thành ngữ bằng những từ
thông thường, tương đương về nghĩa
Nhận xét sự khác biệt
- Đội trời đạp đất: Lối sống, hành động tự do, ngang tàng không chịu sự bó buộc, không chịu khuất phục quyền uy -> trang hảo hán Từ Hải
BT3:
- Giường kia: Trần Phồn( thời Hậu Hán) có người bạn là Từ Trĩ, dành riêng cho bạn một cái giường khi đến chơi, về lại treo lên
- Đàn kia: Chung Tử Kì nghe tiếng đàn Bá Nha mà hiểu được ý bạn( tri âm) Khi bạn chết Bá Nha không gảy đàn nữa vì cho rằng không ai hiểu được tiếng đàn mình
=> Tình bạn thắm thiết keo sơn, chữ dàng ngắn gọn mà biểu hiện tình ý sâu xa, hàm súc; để sử dụng được cần có vốn sống, văn hoá phong phú
* Điển cố:là sự việc trước đây hay những câu chữ trong sách đời trước được dẫn ra - chỉ cần nói hoặc nhắc đến là
đã chứa đựng nhiều hàm ý
BT4:
- Ba thu: Kim Trọng tương tư Kiều một ngày không thấy mặt lâu như ba năm
- Chín chữ: Thuý Kiều nghĩ đến công lao cha mẹ đối với bản thân, mà mình thì biền biệt nơi đất khách quê người chưa báo đáp
- Liễu Chương Đài: Thuý Kiều mường tưởng đến cảnh Kim Trọng trở lại thì mình đã thuộc về người khác mất rồi
- Mắt xanh: Từ Hải muốn nói Thuý Kiều ở lầu xanh phải tiếp khách nhưng chưa hề ưa ai, bằng lòng ai Tức Từ Hải quý trọng, đề cao phẩm giá của Thuý Kiều
BT5:
- Ma cũ bắt nạt ma mới: Cậy quen biết nhiều mà lên mặt, doạ dẫm, bắt nạt người mới Thay bằng: Bắt nạt người mới
- Chân ướt chân ráo: Mới đến còn lạ lẫm
- Cưỡi ngựa xem hoa: Làm qua loa, không đi sâu, sát, không tìm hiểu kĩ giống như người cưỡi ngựa đi nhanh thì không ngắm được vẻ đẹp -> Qua loa
Trang 3Đặt câu với thành ngữ?
Đặt câu với điển tích?
Nhận xét: Từ thay mất đi sắc thái biểu cảm, tính hình tượng
BT6: Nói với nó như nước đổ đầu vịt, chẳng ăn thua
Đừng có mà trứng khôn hơn vịt BT7: Với sức trai phù đổng, thanh niên ngày nay không ngần ngại bất cứ việc gì
Người ta làm quan thì giàu có còn nó làm quan thì nợ như cháu chổm
4 Củng cố: Tìm thành ngữ, điển cố, đặt câu
5 Dặn dò: Học bài cũ, soạn bài mới