Kiến thức: Giúp học sinh: - Hiểu được tầm tư tưởng mang tính chiến lược, chủ trương tập hợp nhân tài để xây dựng đất nước của vua Quang Trung.. Về thái độ: Nhận thức được đúng đắn vai tr
Trang 1 CHIẾU CẦU HIỀN
(Cầu hiền chiếu- Ngô Thì Nhậm)
A MỤC TIÊU
1 Kiến thức: Giúp học sinh:
- Hiểu được tầm tư tưởng mang tính chiến lược, chủ trương tập hợp nhân tài để xây dựng đất nước của vua Quang Trung
- Hiểu thêm đặc điểm của thể chiếu- một thể văn nghị luận trung đại
2.Về kĩ năng: Đọc hiểu thể loại chiếu
3 Về thái độ: Nhận thức được đúng đắn vai trò của người trí thức đối với công cuộc xây dựng đất nước hiện nay
B PHƯƠNG PHÁP: Đọc sáng tạo, trao đổi, thảo luận kết hợp với gợi tìm gợi
mở, tích hợp với bài “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”……
C CHUẨN BỊ GIÁO CỤ
1 GV: Đọc tài liệu (sgk, sgv, từ điển thuật ngữ văn học ), thiết kế giáo án
2 HS: Đọc, soạn bài
D TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ: Vì sao nói tiếng khóc trong VTNSCG là tiếng khóc đau thương nhưng lớn lao, cao cả?
3 Bài mới:
Trang 2a Đặt vấn đề: Nền văn học Trung đại rất phong phú về thể loại như: cáo, hịch, thơ
Nôm…Chiếu cầu hiền của Ngô Thì Nhậm là tác phẩm tiêu biểu của thể loại chiếu.
Chúng ta cùng tìm hiểu giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm này
b Triển khai bài:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ
TRÒ
NỘI DUNG KIẾN THỨC
Hoạt động 1: H/d hs tìm hiểu tiểu
dẫn
Trình bày những ý chính về tác
giả?
Gv chốt lại ý chính
Nêu hoàn cảnh ra đời của tác
phẩm “Chiếu cầu hiền”?
Gv nêu rõ sự phức tạp của tình hình
để thấy rõ ý nghĩa của việc chiêu
mộ hiền tài
I.TIỂU DẪN
1 Ngô Thì Nhậm: một sủng thần của triều
đình Lê Trịnh nhưng đã thức thời theo nhà Tây Sơn Ông là người có nhiều đóng góp
cho phong trào TS, nhiều văn kiện giấy tờ đều do ông soạn thảo
2 Tác phẩm
a Hoàn cảnh ra đời
- Cuối thế kỉ XVIII, tình hình xã hội rất rối ren, phức tạp: mâu thuẫn gay gắt giữa vua
Lê chúa Trịnh, quân Thanh xâm lược Kẻ sĩ
lúng túng, bi quan
- Khoảng 1788-1789 sau đại thắng quân
Thanh, trang sử mới mở ra, vua Quang Trung quyết tâm lên kế hoạch xây dựng đất nước song tình hình khá phức tạp.Bởi vậy
nhiệm vụ phải làm sao để thuyết phục giới trí thức miền Bắc (hơn 300 năm phụng sự
Trang 3Đặc điểm của thể loại chiếu?
Hoạt động 2: H/d hs đọc văn bản
Gv nêu y/c: đọc chậm rãi, tình cảm,
tha thiết
GV gọi 2 hs đọc, nhận xét, đọc mẫu
Hoạt động 3: H/d hs tìm hiểu chi
tiết
Bài chiếu được viết nhằm hướng
tới đối tượng nào?
Người viết đã xác định vai trò của
người hiền như thế nào? Cách nêu
vấn đề đó có tác dụng gì đối với các
nhà Lê, do quan điểm đạo đức bảo thủ nên
đã bất hợp tác, thâm chí chống lại Tây Sơn)
hiểu đúng những nhiệm vụ xây dựng đất nước, ra cộng tác phục vụ triều đại mới.
- Ngô Thì Nhậm viết thay Quang Trung
b Thể loại: Chiếu là văn bản do vua hoặc
các đại thần thừa lệnh vua viết để toàn dân đọc để thực hiện một mệnh lệnh hoặc theo yêu cầu trọng đại của đất nước
II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
1 Đọc
2 Tìm hiểu chi tiết
a Vai trò của hiền tài đối với đất nước
- Đối tượng: giới sĩ phu Bắc Hà
- Vai trò của hiền tài đối với đất nước:
+ Như sao sáng trên trời cao so sánh
người tài như tinh hoa, tinh tú của non sông
trời đất
+ Hiền tài chỉ phát huy tác dụng… chầu về ngôi Bắc Thần- làm sứ giả cho thiên tử
Trang 4đoạn tiếp theo?
Liên hệ: Hiền tài là nguyên khí
quốc gia
( Thân Nhân Trung): người tài cao
học rộng là khí chất ban đầu làm
nên sự sống còn và phát triển của
đất nước, xã hội
Những từ ngữ diễn tả không gian vũ trụ
đã tạo cảm giác trang trọng, thiêng liêng cho lời kêu gọi
4 Củng cố: Tầm quan trọng của hiền tài đối với mọi thời đại
5 Dặn dò: Chuẩn bị phần tiếp theo: Đường lối, chủ trương cầu hiền và thái độ, tình cảm của vua Quang Trung; tìm đọc “Chiếu dời đô”