Mục tiêu cần đạt * Giúp HS - Tìm hiểu một vài nét chính về cuộc đời và sự nghiệp văn chương của Xuân Diệu - Cảm nhận được niềm khao khát sống mãnh liệt , sống hết mình và quan niệm v
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 11
Tiết 57 & 58 VỘI VÀNG
( Xuân Diệu
I Mục tiêu cần đạt
* Giúp HS
- Tìm hiểu một vài nét chính về cuộc đời và sự nghiệp văn chương của Xuân
Diệu
- Cảm nhận được niềm khao khát sống mãnh liệt , sống hết mình và quan niệm về thời gian , tuổi trẻ và hạnh phúc của Xuân Diệu
- Thấy được sự kết hợp nhuần nhị giữa mạch cảm xúc mãnh liệt dồi dào và những sáng tác độc đáo về nghệ thuật thơ Xuân Diệu
II Phương tiện dạy học
SGK , SGV , Thiết kế bài học
II Tiến trình lên lớp
Ổn định lớp
● Bài cũ : Đọc thuộc lòng một đoạn thơ trong bài thơ Hầu trời và phân tích ý nghĩa ?
● Bài mới :
HĐ 1 : HD HS tìm hiểu đôi I Tìm hiểu chung
Trang 2nét về cuộc đời và sự
nghiệp thơ văn của Xuân
Diệu
TT1 : Cho Hs đọc phần tiểu
dẫn và tìm hiểu về cuộc đời
và nghệ thuật thơ văn của
XD
● Nêu những nét chính về
cuộc đời và nghệ thuật thơ
văn của Xuân Diệu ?
● Nêu những nét chính về
sự nghiệp thơ văn của Xuân
Diệu ?
● Nội dung thơ Xuân Diệu
trước CMT8 ?
1 Cuộc về cuộc đời và sự nghiệp thơ văn của Xuân Diệu
a Cuộc đời
- Xuân Diệu ( 1916-1985) tên khai sinh Ngô Xuân Diệu
- Bút danh Trảo Nha , quê cha ở Hà Tĩnh , quê mẹ ở Bình Định , lớn lên ở Quy Nhơn
- Xa gia đình từ nhỏ và sống ở nhiều nơi
- Trước CMT8 Xuân Diệu là “nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ Mới ”
- Sau CMT8 nhanh chóng hoà nhập với đất nước , nhân dân và nền văn học dân tộc
b Sự nghiệp thơ văn :
- Xuân Diệu để lại một sự nghiệp văn học lớn , là cây bút có sức sáng tạo dồi dào mãnh liệt
♣ Thơ Xuân Diệu trước CMT8
- Yêu đời tha thiết với cuộc sống , cảnh vật tràn đầy sức sống , thiên nhiên được cảm nhận bằng mọi giác quan
- Tình yêu được diễn tả bằng mọi sắc thái cung bậc , từ e ấp dịu dàng đến nồng nàn ,
Trang 3● Nội dung thơ Xuân Diệu
sau CMT8 ?
TT2 : Cho Hs rút ra nhận
nhận xét về cuộc đời và
nghệ thuật thơ văn XD
● Ta rút ra được điều gì từ
cuộc đời và nghệ thuật thơ
văn của xuân Diệu ?
HĐ 2 : Cho HS tìm hiểu nội
mãnh liệt , có khi điên cuồng đến si mê
- Tuy nhiên cũng nói lên nhiều chán nản hoài nghi , nhân vật trữ tình hiện diện trong thơ hết sức cô đơn
- Chịu ảnh hưởng phong trào thơ Mới thời
kì 1930 – 1945 đặc biệt là chịu ảnh hưởng sâu sắc thơ ca lãng mạn phương Tây nhất
là thơ Pháp
♣ Thơ Xuân Diệu sau CMT8
- Chan chứa niềm tin yêu về cuộc sống về đất nước
- Không còn chán nán hoài nghi mà mà nổ lực hoà cái riêng vào cái chung của dân tộc , vào cuộc sống xây dựng xã hội mới
2 Nhận xét
- Là nhà thơ lớn của nền văn học hiện đại
là “nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ Mới ”
- Thơ Xuân Diệu thể hiện một tâm hồn
khát khao giao cảm với đời
- Hồn thơ nhạy cảm với thời gian , là nhà
thơ của tuổi trẻ và tình yêu và được mệnh
danh là “Ông hoàng của thơ tình ”
II Đọc - Hiểu văn bản
Trang 4dung bài thơ
TT1 : GV đọc
TT2 : Gọi Hs đọc lại và tìm
hiểu bố cục
● Tìm bố cục của bài thơ ?
TT2 : Cho Hs tìm hiểu đoạn
1
● Hãy nêu ý nghĩa và hình
thức diễn đạt của 4 câu
đầu ?
● Tác giả miêu tả thiên
nhiên bởi những chi tiết và
hình ảnh nào ?
1 Đọc – tìm hiểu bố cục
- Bài thơ có thể chia làm 3 đoạn
◘ Đoạn 1 : 13 câu đầu : Tình yêu cuộc
sống đến mức say mê tha thiết của nhà thơ
◘ Đoạn 2 : 16 câu tiếp : Nổi băn khoăn trước thời gian và cuộc đời
◘ Đoạn 1 : 9 câu còn lại : Khát vọng sống
và khát vọng yêu cuồng nhiệt hối hả
2 : Đọc - hiểu đoạn 1 :
Tôi muốn tắt nắng đi khát vọng mảnh liệt
Cho màu đừng nhạt mất của cái tôi , muốn
Tôi muốn buộc gió lại thay đổi quy luật tự
Cho hương đừng bay đi nhiên
ý tưởng táo bạo
- Tuần tháng mật Cảnh sắc thiên nhiên
- Hoa cỏ đồng nội xanh rì tràn đầy niềm vui và
Trang 5● Dụng ý của tác giả khi lặp
đi lặp lại từ này đây ?
TT3 : GV sơ kết đoạn 1
● Cảm nhận chung về đoạn
thơ ?
TT4 : HD HS phân tích
đoạn 2
● Vì sao thi nhân đang vui
bỗng chợt buồn , đang say
sưa ngây ngất bỗng chợt
day dứt băn khoăn ?
- Cành tơ phất phơ hạnh phúc
- Tháng giêng ngon …
Điệp ngữ này đây dồn dập , diễn tả tính chất phong phú , bất tận của thiên nhiên như có chút gì thôi thúc , giục giã , khiến cho ai đó dù có vô tình cũng không thể làm ngơ
Đoạn thơ là tiếng reo vui , đó là ước
muốn ngăn chặn thời gian , chặn sự già nua , tàn tạ để giữ mãi hương sắc cho cuộc đời Ý tưởng có vẻ như ngông cuồng nhưng lại xuất phát từ một trái tim yêu cuộc sống đến tha thiết si mê
3: Đọc - hiểu đoạn 2
Xuân tới xuân qua Nhà thơ hoài xuân ,tiếc
Xuân non xuân già xuân ngay cả khi mới
Xuân hết đời tôi mất bắt đầu băn khoăn
Sự đối lập cái hữu hạn của đời người với cái vô hạn của thiên nhiên tâm
Trang 6TT5 : GV sơ kết đoạn 2
TT6 : HD HS tìm hiểu đoạn
3
● Tâm trạng của thi nhân ở
đoạn thơ này ?
Đoạn thơ này không còn là
sự chán nản mà thúc giục
mình hãy nắm bắt hương vị
của cuộc sống
TT6 : GV sơ kết đoạn 3
trạng chán nản
Ôi chẳng bao giờ , chẳng bao giờ nữa
Cảm nhận rất rõ bước đi của thời gian , những gì đẹp nhất của mùa xuân , của tuổi trẻ , của tình yêu rồi sẽ đi không trở lại
Nhà thơ khao khát đến cháy bỏng , giao
cảm đến nồng nàn nhưng luôn cảm thấy
bơ vơ và có lúc hoảng sợ Có điều ông không thể hiện nổi tuyệt vọng Đoạn thơ thể hiện tâm trạng chán nản hoài nghi vì tuổi xuân trôi qua mà đời người thì giới hạn
4: Đọc - hiểu đoạn 3
Mau đi thôi thúc giục mình nắm bắt tận hưởng cái đẹp của cuộc sống
Ta muốn ôm
Ta muốn riết khát vọng sống mảnh liệt của
Ta muốn say nhà thơ , muốn ngự trị tất cả
Ta muốn thâu
- Ôm , riết , say , thâu , chuếnh choáng , đã đầy , no nê , cắn : là những động từ và tính
Trang 7HĐ3 : HD HS tổng kết bài
học
● Củng cố: Nội dung bài
học
● Dặn dò: Học thuộc bài
thơ và soạn bài mới : Thao
tác lập luận bác bỏ
từ mạnh được dùng ở mức độ tăng tiến
Lòng yêu cuộc sống đến độ cuồng si đó
là kiểu giao cảm mạnh mẽ , cường tráng của một trái tim căng đầy nhiệt huyết của tuổi trẻ
III Tổng kết
1 Nội dung : bài thơ thể hiện niềm thiết
tha yêu đời , yêu cuộc sống , muốn tận hưởng hạnh phúc tràn đầy Tuy nhiên nhà thơ cũng cảm thấy chán nản trước cái giới hạn của đời người và cái vô hạn đất trời và thiên nhiên Từ đó thêm yêu mùa xuân tuổi trẻ
2 Nghệ thuật :
Với những cách tân của thơ Mới thể hiện một cách sáng tạo và táo bạo qua ngòi bút thể hiện rõ phong cách thơ xuân Diệu