Mục tiêu bài học: - Kiến thức: Giúp học sinh hiểu được nghệ thuật lập luận của Ăng-ghen qua biện pháp so sánh tầng bậc cùng những đóng góp vĩ đại của Mác cho nhân loại.. - Kĩ năng: Phân
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 11 ĐỌC THÊM : BA CỐNG HIẾN VĨ ĐẠI CỦA CÁC MÁC
( Ăng – ghen)
A Mục tiêu bài học:
- Kiến thức: Giúp học sinh hiểu được nghệ thuật lập luận của Ăng-ghen qua biện pháp so
sánh tầng bậc cùng những đóng góp vĩ đại của Mác cho nhân loại
- Kĩ năng: Phân tích được tình cảm tiếc thương vô hạn của Ăng-ghen đối với Mác qua bài
điếu văn
- Thái độ: Biết ơn và trân trọng những thành quả cách mạng mà các bậc tiền bối đã tạo ra.
B Chuẩn bị bài học:
1 Giáo viên:
- Sử dụng phương pháp phát vấn, giảng bình, Thảo luận nhóm
- Sgk, giáo án, đọc tài liệu tham khảo
2 Học sinh:
Chủ động tìm hiểu soạn bài học qua các câu hỏi sgk
C Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: Em hãy nêu giá trị và vai trò của tiếng nói trong sự nghiệp giải phóng dân tộc? bài viết có ý nghĩa thời sự như thế nào?
3 Giới thiệu bài mới:
Hoạt động 1 : tìm hiểu chung
Gọi 1 HS đọc tiểu dẫn SGK/92
I.Giới thiệu chung
1 Vài nét về Ăng-ghen và Các Mác
Trang 2và trả lời câu hỏi :
-Em biết gì về Các Mác và
Ăng-ghen ( cuộc đời , công
việc , đóng góp cống hiến của
hai ông đối với nhân loại )
HS tự do phát biểu , GV tổng
hợp các ý và nhận xét , giảng
thêm để HS hiểu về 2 ông , về
lý tưởng xã hội chủ nghĩa mà
chúng ta đang thực hiện
Cho biết bài điếu văn được viết
theo thể văn nào ? Bố cục và
nội dung của mỗi phần ?
Hoạt động 2 : đọc hiểu
Gọi 2 HS đọc diễn cảm bài
điếu văn -> Gv nhân xét giọng
đọc
Phần mở đầu của bài điếu văn
Ăng-ghen thông báo điều gì ?
Nhận xét cách đặt vấn đề của
tác giả
HS trả lời , GV chốt ý
- Ăng-ghen ( 1820- 1895 )
- Các Mác ( 1818- 1883 )
Cả hai đều là người Đức , là triết học , nhà lý luận và hoạt động cách mạng ; Là lãnh tụ của giai cấp vô sản toàn thế giới Họ là bạn thân của nhau
2.Tác phẩm Ba cống hiến vĩ đại của Các Mác
a Thể loại : văn chính luận
b Hoàn cảnh ra đời : khi Các mác qua đời
c Bố cục : 3 phần + Mở đầu : thông báo về sự ra đi của Các Mác + Phần giữa : đánh giá ngắn gọn ba cống hiến vĩ đại của Các Mác
+ Phần kết : giá trị tổng quát của những cống hiến của Các Mác – những cống hiến đó đều hướng vào mục tiêu chung là phục vụ nhân loại
II Đọc hiểu 1.Phần mở đầu
- Thông báo cụ thể , rõ ràng thời điểm ra đi mãi mãi
của Các Mác : “ lúc 3 giờ kém 15 phút chiều 14 tháng
3 năm 1883” -> cái bình thường như bao con người
- Cách nói : ngừng suy nghĩ + Nhà tư tưởng vĩ đại nhất đã ngủ thiếp đi giấc ngủ ngàn thu
Trang 3Thảo luận 5 phút (bảng phụ )
câu hỏi
Để làm nổi bật tầm vóc vĩ đại
của C Mác , Ăng –ghen đã
triển khai bằng những luận
điểm nào ? Biện pháp nghệ
thuật Ăng-ghen sử dụng trong
bài điếu văn?
Hết thời gian thảo luận các
nhóm dán bảng phụ , cử đại
diện lần lượt lên trình bày ,
nhóm khác nhận xét phần trình
bày của nhóm bạn GV nhận
xét chung
Phân tích thái độ và tình cảm
cách nói giảm , nói tránh nhằm giảm bớt đau thương + Mác ra đi là tổn thất lớn đối với giai cấp vô sản , với khoa học lịch sử
+ Mác ra đi để lại nỗi trống vắng lớn cho bao người …
Nhấn mạnh cái phi thường ở con người rất đỗi bình thường – Các Mác , Cách nói thể hiện niềm trân trong
5 , sự tiếc nuối sâu xa của Ăng-ghen ( nói riêng ) và nhân loại ( nói chung ) trước sự ra đi của Các Mác
2.Những cống hiến vĩ đại của Các Mác
* Tìm ra quy luật phát triển của lịch sử loài người :
=>phát hiện mới mẻ , quan trọng đến mức vĩ đại , nó làm đảo lộn và phá sản tất cả các giải thích về lịch sử
xã hội trước đó và đương thời Nó trở thành hạt nhân của chủ nghĩa duy vật lịch sử
* Tìm ra quy luật vận động riêng của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa hiện nay và của xã hội tư sản do phương thức đó đẻ ra : giá trị thặng dư (m)
->Mác nhìn ra bản chất đặc thù của phương thức sản
xuất tư bản chủ nghĩa là tìm cách có được m Các Mác
phản đối giai cấp tư sản ( bóc lột lao động làm thuê )
…
* Kết hợp lý luận với thực tiễn , biến lý luận cách mạng , khoa học thành hành động cách mạng Tóm lại
Những cống hiến của Các Mác được Ăng-ghen sắp
Trang 4của Ăng-ghen đối với Mác qua
cách lập luận , so sánh trong
bài điếu văn ?
Em hiểu như thế nào về ý kiến
“ Ông có thể có nhiều kẻ đối
địch , nhưng chưa chắc đã có
một kẻ thù riêng nào cả” ?
Hoạt động 3: tổng kết
Gọi 2 HS khái quát nội dung và
nghệ thuật của toàn bài điếu
văn -> GV nhắc lại một số ý
Củng cố
HS đọc diễn cảm toàn bài
xếp theo một trật tự tăng tiến , cống hiến sau lớn hơn cống hiến trước , mặc dù chỉ có được một trong những cống hiến ấy cũng đã trở thành vĩ nhân rồi Các cống hiến của Mác mang tầm vóc khái quát thời đại , mở đường cho thời đại Trong ý nghĩa đó Mác nổi lên là nhà tư tưởng vĩ đại nhất trong số những nhà tư tưởng hiện đại
3.Phần kết
* Khẳng định cống hiến vĩ đại của Các Mác : Những cống hiến của Mác là tài sản chung của nhân loại Những cống hiến ấy không chỉ có giá trị lý luận
mà còn có giá trị hành động , góp phần mở đường cho nhân loại tiến lên
III Tổng kết
* Nội dung : bài điếu văn không nói nhiều về cái chết
mà nhấn mạnh ý nghĩa của sự sống , ý nghĩa của cuộc đời Mác và sự bất tử của những đóng góp sáng tạo mà Mác đã cống hiến cho nhân loại
* Nghệ thuật : cách lập luận vừa trùng điệp , vừa tăng
tiến với những so sánh đặc biệt : những tinh hoa , những đỉnh cao của thời đại để làm rõ điều khẳng định : Mác là đỉnh cao của những đỉnh cao , là người khổng
lồ của những khổng lồ , là vĩ nhân của mọi vĩ nhân , nhà tư tưởng vĩ đại nhất trong các nhà tư tưởng vĩ đại hiện đại
Trang 54 Hướng dẫn HS học bài cũ và chuẩn bị bài mới :
- Học kỹ bài , làm bài 1 phần luyện tập ( SGK/95).
- Chuẩn bị bài PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN
5 Rút kinh nghiệm tiết dạy