Những nguyên tắc xây dựng Đảng Cộng Sản: Xây dựng Đảng về chính trị: Xây dựng Cương lĩnh và đường lối chính trị đúng đắn củađảng và lãnh đạo tổ chức thực hiện Cương lĩnh và đường lối chí
Trang 1CÂU HỎI THẢO LUẬN – ÔN TẬP HỌC PHẦN: NHỮNG V/ĐỀ CB VỀ NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC ĐẢNG Ở CƠ SỞ
A. Thảo luận lần 1 Câu 1: Phân tích quan điểm của Mác – Lênin về Đảng Cộng sản? Sự vận dụng sáng tạo của Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay?
Dàn ý:
• Nêu quan điểm Mác-A về ĐCS: 8 quan điểm
• Nêu quan điểm về Đảng kiểu mới của Lenin: 8 quan điểm
Đảng Cộng sản ra đời là một tất yếu: Đảng chính trị ra đời khi cuộc đấu tranh giai cấp
trong xã hội hiện đại phát triển đến một mức độ nhất định, xuất hiện các đảng chính trị của cácgiai cấp => Sự ra đời các đảng chính trị là tất yếu, do nhu cầu lãnh đạo cuộc đấu tranh giai cấpcủa các giai cấp (đặc biệt là vô sản vs tư sản) Đảng Cộng sản ra đời là một tất yếu, do yêu cầulãnh đạo cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống lại giai cấp tư sản và các thế lực áp bức bóc
lột Không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của một cá nhân, lực lượng nào Hai ông viết: “Giai cấp vô sản muốn đủ mạnh và có thể giành được thắng lợi trong thời cơ quyết định thì nó phải thành lập một đảng đặc biệt khác với tất cả các đảng khác và tự coi mình là đảng của giai cấp”.
Quy luật ra đời của Đảng Cộng sản: Sự ra đời của Đảng Cộng sản là kết quả của sự kết
hợp giữa CNXHKH với phong trào công nhân CNXHKH là hệ thống lý luận cách mạng, khoahọc do C.Mác và Phăngghen xây dựng và được tổng kết khái quát từ thực tiễn phong trào đấutranh của giai cấp công nhân ở các nước chống lại giai cấp tư sản Lý luận ấy đã chỉ rõ cho giaicấp công nhân, nhân dân lao động mục tiêu, con đường và biện pháp đấu tranh giành chínhquyền và xây dựng CNXH, CNCS CNXHKH luôn hướng tới phong trào công nhân, phục vụphong trào công nhân Phong trào công nhân muốn phát triển đạt kết quả cũng cần có CNXHKHsoi đường Sự kết hợp giữa CNXHKH với phong trào công nhân là tất yếu, kết quả của sự kếthợp ấy là sự ra đời của Đảng Cộng sản Liên đoàn những người cộng sản ra đời vào năm 1847 -Đảng Cộng sản đầu tiên trên thế giới, đảng độc lập của giai cấp công nhân - là kết quả của sự kếthợp đó
Bản chất của Đảng Cộng sản: Đảng là một tổ chức chính trị, là sản phẩm lịch sử tự nhiên
của cuộc đấu tranh chính trị của một giai cấp, và chủ yếu, trước hết nó đại biểu cho quyền lợi củagiai cấp đó Do đó, Đảng bao giờ cũng mang bản chất của một giai cấp, không có đảng phi giaicấp ĐCS là chính đảng của GCCN Đảng mang bản chất của giai cấp công nhân Trong lãnh đạocách mạng và xây dựng Đảng, Đảng luôn đứng trên lập trường của giai cấp công nhân Đảng đạibiểu trung thành lợi ích của GCCN, NDLĐ và dân tộc
Sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân; nhân tố bảo đảm thực hiện thắng lợi sứ mệnh đó và chức năng, nhiệm vụ của Đảng Cộng sản.
Sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân: C.Mác và Ăngghen đã phát hiện vàchứng minh một cách khoa học về sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân: Giai cấp
Trang 2có sứ mệnh lật đổ xã hội tư bản và xây dựng XHCSCN, một xã hội không có người bóc lộtngười, giai đoạn đầu là CNXH.
Nhân tố bảo đảm thực hiện thắng lợi sứ mệnh toàn thế giới của giai cấp công nhân:GCCN muốn thực hiện SMLS toàn thế giới của mình thì phải tổ chức được một đảng độc lập-ĐCS Đảng độc lập hoàn toàn với giai cấp tư sản, song đảng phải liên hệ chặt chẽ với các đảng,các tổ chức chính trị khác của giai cấp công nhân ĐCS là người lãnh đạo, dẫn đường giai cấpcông nhân, nhân dân lao động lật đổ chế độ tư bản, bọn áp bức bóc lột, xây dựng xã hội mới -XHCN Ở hai ông đã hình thành và ngày càng hoàn chỉnh những tư tưởng về ĐCS
Chức năng của Đảng Cộng sản: Chức năng của Đảng là lãnh đạo Lãnh đạo giai cấp côngnhân, nhân dân lao động thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, cũng là thực hiệnmục tiêu, lý tưởng của Đảng, đó là lật đổ xã hội tư bản, bọn áp bức bóc lột, xây dựng CNXH vàCNCS
Nhiệm vụ: Được xác định trong hai giai đoạn của CMVS: Khi chưa giành được chínhquyền: Đảng vận động, tập hợp giáo dục nhân dân đưa họ vào các phong trào cách mạng, đấutranh giành chính quyền Khi đã giành được chính quyền, trở thành đảng cầm quyền: lãnh đạogiai cấp công nhân và nhân dân lao động xây dựng thành công CNXH và bảo vệ vững chắc tổquốc, mà trọng tâm là lãnh đạo phát triển kinh tế, từng bước tiến lên CNCS Đảng phải chịu tráchnhiệm về vận mệnh và sự phát triển của đất nước, nhân dân, dân tộc
Những nguyên tắc xây dựng Đảng Cộng Sản:
Xây dựng Đảng về chính trị: Xây dựng Cương lĩnh và đường lối chính trị đúng đắn củađảng và lãnh đạo tổ chức thực hiện Cương lĩnh và đường lối chính trị; Nâng cao phẩm chất chínhtrị của đội ngũ đảng viên; Củng cố, nâng cao uy tín chính trị của đảng trong nhân dân, trêntrường quốc tế, nâng cao vai trò lãnh đạo chính trị của đảng Trong đó, xây dựng cương lĩnhchính trị là vấn đề quan trọng hàng đầu
Xây dựng Đảng về tư tưởng: Tức là củng cố vững chắc, phát triển nền tảng tư tưởng củaĐảng, làm cho chiếm ưu thế trong xã hội; Xây dựng và tăng cường sự thống nhất tư tưởng chỉnhtrị trong Đảng; Tăng cường đấu tranh tư tưởng lý luận, chủ động ngăn chặn, phản bác các thôngtin, quan điểm xuyên tạc, sai trái, thù địch và làm thất bại mọi âm mưu, hành động phá hoại đảng
và cách mạng của các thế lực thù địch; Đấu tranh ngăn chăn, đẩy lùi tình trạng tiêu cực, suy thoái
về tư tưởng chính trị trong các tổ chức đảng và đảng viên
Xây dựng Đảng về tổ chức và các nguyên tắc tổ chức, hoạt động của Đảng Cộng sản:Đảng xây dựng tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ Hệ thống tổ chức củaĐảng: gồm chi bộ và các tổ chức cấp trên của chi bộ đến BCHTW, đại hội đảng; nguyên tắc xâydựng hệ thống tổ chức đảng Xây dựng đội ngũ đảng viên: Xác định những đặc trưng của đảngviên, tiêu chuẩn đảng viên và điều kiện kết nạp đảng viên; Tăng cường kết nạp đảng viên và đưanhững người không xứng đáng ra khỏi Đảng, bảo đảm sự phát triển liên lục của Đảng “Về mặtthực tiễn, những người cộng sản là bộ phận kiên quyết nhất trong đảng công nhân ở tất cả cácnước, là bộ phận luôn luôn thúc đẩy phong trào tiến lên Về mặt lý luận, họ hơn bộ phận còn lạicủa giai cấp vô sản ở chỗ là họ hiểu rõ những điều kiện, tiến trình và kết quả chung của phongtrào vô sản” Đảng phải là một khối đoàn kết thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổ chức; Liên
hệ mật thiết với quần chúng là sức mạnh vô địch và sự sống còn của đảng; Vai trò quan trọng củacán bộ và công tác cán bộ của Đảng; Đấu tranh kiên quyết không khoan ngượng với chủ nghĩa
cơ hội, bè phái là quy luật phát triển của Đảng; Đảng phải thường xuyên tự phê bình và phê bình;Tăng cường công tác bảo vệ đảng
Một số vấn đề về Đảng cộng sản cầm quyền
Trong điều kiện lịch sử đương thời chưa cho phép hai ông bàn nhiều về Đảng Cộng sảncầm quyền, nhưng qua 72 ngày Công xã Pa ri hai ông đã đưa ra một số tư tưởng chủ yếu vềĐảng Cộng sản cầm quyền: hình thức, bản chất của Nhà nước XHCN; vấn đề Đảng lãnh đạo
Trang 3Nhà nước, lãnh đạo cải tạo xã hội cũ và quản lý xã hội mới; tiêu chuẩn, lựa chọn, quản lý, bãimiễn cán bộ, chế độ đãi ngộ của Đảng Cộng sản cầm quyền, cán bộ là công bộc của dân…
Trên đây là những luận điểm chủ yếu của C.Mác và Ph.ăngghen về vấn đề xây dựngĐảng Dẫu chưa thể coi là thật sự hoàn chỉnh, nhưng về cơ bản nó đã có ảnh hưởng sâu sắc tớitoàn bộ sự phát triển sau này của phong trào công nhân quốc tế và chuẩn bị điều kiện cho việcthành lập hàng loạt Đảng Cộng sản ở nhiều nước trên thế giới
Những nguyên lý về Đảng kiểu mới của V.I.Lênin (tr 26-34)
Chủ nghĩa Mác là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng Cộng sản
Chủ nghĩa Mác là hệ thống lý luận khoa học về cách mạng của giai cấp công nhân nhằm
tự giải phóng mình, là kết quả của sự phát triển một cách khoa học những tư tưởng tiên tiến của
xã hội loài người, thể hiện đúng đắn căn bản lợi ích của giai cấp công nhân, chỉ ra phương hướngchính trị của tất cả các mặt hoạt động cần thiết trong cuộc đấu tranh để thực hiện sứ mệnh lịch sửthế giới của mình
Lênin viết: "Học thuyết của Mác là học thuyết vạn năng vì nó là một học thuyết chínhxác Nó là một học thuyết hoàn bị và chặt chẽ; nó cung cấp cho người ta một thế giới quan hoànchỉnh, Nó là người thứ kế chính đáng của tất cả những cái tốt đẹp nhất mà loài người tạo ra từthế kỷ 19, đó là triết học Đức, kinh tế chính trị học Anh và chủ nghĩa xã hội Pháp" Học thuyết
đó là lý luận có vai trò đặc biệt quan trọng đối với phong trào công nhân và hoạt động của Đảng.Đối với ĐCS, Lênin khẳng định: “Trước hết và trên hết phải xem xét lý luận là kim chỉ nam chohành động”
Theo V.I.Lênin, chỉ có dựa vào lý luận khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác, Đảng
vô sản cách mạng mới lãnh đạo thực hiện thành công cách mạng giải phóng xã hội, giải phónggiai cấp và giải phóng con người
+ Dựa vào CN Mác để tổ chức, xây dựng chính đảng
+ Dựa vào CN Mác, Đảng Cộng sản tổ chức lãnh đạo đấu tranh giành chính quyền + Dựa vào CN Mác, Đảng Cộng sản tổ chức xây dựng xã hội XHCN
Phải phát triển lý luận của C Mác và vận dụng lý luận phù hợp với điều kiện cụ thể củamỗi nước
V I Lê-nin viết: "Chúng tôi nghĩ rằng những người xã hội chủ nghĩa ở Nga, đặc biệt phải
tự mình phát triển hơn nữa lý luận của C Mác vì lý luận này chỉ đề ra những nguyên lý chỉ đạochung còn việc áp dụng những nguyên lý đó thì, xét riêng từng nơi: ở Anh không giống ở Nga, ởPháp không giống ở Đức và ở Đức không giống ở Nga"
Đảng Cộng sản là đội tiên phong chính trị có tổ chức và là đội ngũ có tổ chức chặt chẽ nhất, cách mạng nhất và giác ngộ nhất của giai cấp công nhân
Đảng là tập hợp những người tiên tiến, ưu tú nhất của giai cấp công nhân, thể hiện ở sựtiên phong về lý luận và tiên phong về hành động
Đảng là bộ phận của giai cấp, là của giai cấp nhưng không phải toàn bộ giai cấp Đảngkhác với toàn bộ giai cấp, thể hiện ở sự tiên phong về lý luận, về tổ chức và hành động:
Tiên phong về lý luận: Đảng được vũ trang bằng lý luận cách mạng Lênin: “Chỉ cóĐảng nào có một lý luận tiên phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò người chiến
sỹ tiên phong” Đảng là tổ chức của những người giác ngộ cao về mục tiêu, lý tưởng của GCCN
và kiên quyết đấu tranh cho lý tưởng đó
Do đó đòi hỏi Đảng viên phải giác ngộ lý tưởng CSCN, có trình độ lý luận về chủ nghĩaMác- Lênin, Đảng phải trung thành, phải vận dụng sáng tạo CN Mác- Lênin
Tiên phong về tổ chức, hành động: ĐCS còn là đội tiên phong về tổ chức: đây là đội ngũ
có tổ chức chặt chẽ nhất, tính tổ chức của đảng thể hiện ngay trong điều kiện gia nhập đảng vàđòi hỏi sự giác ngộ về tổ chức Cán bộ, đảng viên phải sinh hoạt trong một tổ chức của đảng,
Trang 4phải bằng hành động có tổ chức để chiến đấu cho nhiệm vụ của đảng, phải chấp hành mọinguyên tắc tổ chức và sinh hoạt của đảng Bên cạnh đó, đảng tập họp những người có tính giácngộ cao vì vậy đảng cũng mang tính tiên phong về hành động, “tính đảng không chỉ thể hiện ởlời nói mà còn ở việc làm” Tiên phong về hành động tức là Đảng viên phải gương mẫu đi đầutrong các phong trào và phải biết tổ chức lôi kéo quần chúng theo mình
Đảng là đội ngũ có tổ chức chặt chẽ nhất, có kỷ luật sắt, tự giác, nghiêm minh thống nhất
Xa rời nguyên tắc này Đảng sẽ giảm sức mạnh và không tránh khỏi tan rã
Đoàn kết thống nhất là sức mạnh vô địch của Đảng, tự phê bình và phê bình là quy luật phát triển của Đảng.
Đoàn kết thống nhất: Đoàn kết trong Đảng là để tạo ra sự thống nhất ý chí và hành động;
Là sức mạnh to lớn của Đảng Đó là sự đoàn kết của những người cùng chung lý tưởng cộng sản,chung mục đích và có lợi ích chung; Là cơ sở và điều kiện để đoàn kết giai cấp công nhân
Dựa trên cơ sở Cương lĩnh chính trị, Điều lệ và các nguyên tắc tổ chức, kỷ luật của Đảng
Tự phê bình và phê bình là biện pháp căn bản để xây dựng, củng cố sự đoàn kết thốngnhất của Đảng, là quy luật phát triển của Đảng
Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, đấu tranh kiên quyết ngăn chặn và loại trừ bệnh quan liêu.
Cách mạng là sự nghiệp của nhân dân do Đảng lãnh đạo Song để lãnh đạo cách mạnggiành thắng lợi Đảng phải gắn bó với nhân dân, được nhân dân đồng tình, ủng hộ Một Đảng nếukhông có sự đồng tình ủng hộ của quần chúng thì chủ trương, đường lối, chính sách sẽ khôngthành hiện thực, phong trào cách mạng sẽ đi đến thất bại
Trong mối liên hệ với quần chúng, Đảng phải khắc phục khuynh hướng xa rời quầnchúng, đồng thời cần đề phòng khuynh hướng theo đuôi quần chúng, hạ thấp trình độ của Đảngxuống ngang trình độ quần chúng
Gắn bó mật thiết với nhân dân thuộc về bản chất của Đảng Quan liêu xa dân Đảng khôngtránh khỏi tan rã, thậm chí mất chính quyền Quan liêu xa dân là một nguy cơ lớn của ĐảngCộng sản cầm quyền
Đảng kết nạp những người ưu tú của giai cấp công nhân, nhân dân lao động vào Đảng
và kịp thời đưa những người không đủ tiêu chuẩn đảng viên ra khỏi Đảng.
Đảng là đội tiên phong của giai cấp Đảng chỉ có thể làm tròn vai trò nếu trong Đảngtrước hết chỉ bao gồm những chiến sỹ tiên phong, cùng chí hướng Do đó Đảng tích cực kết nạpnhững đại biểu ưu tú của giai cấp công nhân và nhân dân lao động vào Đảng là biện pháp quantrọng để tăng cường sinh lực, thành phần, chất lượng của Đảng Đây là điều kiện trọng yếu đểnâng cao uy tín và giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng
Để đội ngũ của đảng luôn trong sạch, được nhân dân tin yêu, thì Đảng phải thường xuyênđưa những người không đủ tiêu chuẩn, những phần tử cơ hội, thoái hoá, biến chất ra khỏi Đảng,
đó là biện pháp đặc biệt quan trọng nhằm nâng cao năng lực và sức chiến đấu của Đảng
Khi có chính quyền, Đảng là hạt nhân lãnh đạo hệ thống chuyên chính vô sản và là một
bộ phận của hệ thống đó.
Trở thành đảng cầm quyền lãnh đạo xây dựng CNXH, Đảng lập nên hệ thống chuyênchính vô sản khác về chất với hệ thống chính trị TBCN Đảng lãnh đạo hệ thống ấy để cải tạo xãhội cũ, xây dựng xã hội mới
Trang 5Hệ thống chuyên chính vô sản bao gồm: Đảng Cộng sản - Nhà nước - các đoàn thể nhândân.
Đảng là một bộ phận của hệ thống chuyên chính vô sản, song là hạt nhân lãnh đạo hệthống đó
Sự lãnh đạo của Đảng là điều kiện tiên quyết bảo đảm cho công cuộc xây dựng CNXHthành công Buông lỏng sự lãnh đạo của Đảng là sai lầm về nguyên tắc, là thủ tiêu sức mạnh củaNhà nước và hệ thống chính trị trong XHCN, mở đường cho các phần tử phản động cướp chínhquyền
Tính chất quốc tế của Đảng Cộng sản
Tính quốc tế của Đảng cộng sản được quy định bởi tính chất quốc tế của GCCN Nó bắtnguồn từ sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của GCCN Đó là lãnh đạo và tổ chức nhân dân lao độngcác nước tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, xây dựng chế độ XHCN, CSCN Sứ mệnh lịch
sử của GCCN là một phạm trù trung tâm của CNXHKH
Tính quốc tế của Đảng cộng sản thể hiện: Đảng được tổ chức và hoạt động theo nguyên
lý của chủ nghĩa Mác; đường lối, chiến lược, sách lược đối nội, đối ngoại phải thể hiện chủ nghĩaquốc tế vô sản Đảng luôn quan tâm giáo dục đảng viên và nhân dân tinh thần quốc tế vô sản vàthực hiện tinh thần quốc tế vô sản
Đảng phải tích cực chống những biểu hiện nước lớn hoặc chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi
Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng Sản
Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin về Đảng Cộngsản vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, xây dựng thành công một Đảng kiểu mới của giai cấpcông nhân và dân tộc Việt Nam, đưa cách mạng nước ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác
Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản bao gồm những nội dung sau:
Đảng Cộng sản là nhân tố hàng đầu quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam
Cách mạng Việt Nam cần phải có Đảng lãnh đạo Đảng là người giác ngộ, tổ chức vàlãnh đạo quần chúng theo một đường lối đúng đắn để đưa cách mạng đến thắng lợi Sự lãnh đạocủa Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam Năm 1927, trongtác phẩm Đường Cách mệnh, Người viết: “cách mệnh trước hết phải có cái gì?”, “Trước hết phải
có Đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị
áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như ngườicầm lái có vững thì con thuyền mới chạy.”
Đảng là nhân tố quyết định hàng đầu để đưa cách mạng Việt Nam đến thắng lợi Bởi vì:Đảng được trang bị học thuyết Mác – Lênin, Đây là học thuyết cách mạng và khoa học nhất;Đảng viên của Đảng là những người ưu tú nhất của giai cấp, của dân tộc; Đảng trung thành tuyệtđối với lợi ích của giai cấp, của nhân dân và dân tộc
Từ nhận thức đúng đắn đó, Nguyễn Ái Quốc (Hồ Chí Minh) đã chuẩn bị tích cực cho sự
ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam Ngày 3/2/1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời Từ khi rađời đến nay, Đảng luôn giữ vai trò lãnh đạo cách mạng Việt Nam
Gần 90 năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, cách mạng Việt Nam đã đi từthắng lợi này đến thắng lợi khác có ý nghĩa dân tộc và quốc tế sâu sắc
Đảng Cộng sản Việt Nam là kết quả của sự kết hợp chủ nghĩa Mác-Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước
Đây chính là quy luật hình thành và phát triển Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng thời là sự
bổ sung sáng tạo vào kho tàng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin
Theo Nguyễn Ái Quốc: Để thành lập Đảng ở Việt Nam phải làm cho phong trào côngnhân và phong trào yêu nước chuyển biến về chất và phải được chủ nghĩa Mác - Lênin soi sáng,các yếu tố đó phải được kết hợp chặt chẽ với nhau
Xuất phát từ tình hình Việt Nam đang là một nước thuộc địa, nửa phong kiến, kinh tếnông nghiệp lạc hậu, giai cấp công nhân còn nhỏ bé (Năm 1929, giai cấp công nhân có khoảng
Trang 622 vạn người, chiếm 1,2% dân số), phong trào yêu nước phát triển rất mạnh mẽ Nguyễn ÁiQuốc nhận thấy ngoài việc phải truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào phong trào công nhân cònphải truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào phong trào yêu nước Vì:
Phong trào yêu nước có vị trí, vai trò cực kỳ to lớn trong quá trình phát triển của dân tộcViệt Nam Yêu nước là truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam đã có từ lâu đời Mỗi khi đấtnước bị xâm lược, phong trào yêu nước lại dâng cao, lôi cuốn mọi tầng lớp nhân dân, toàn thểdân tộc đứng lên chống kẻ thù chung để giành lại và bảo vệ nền độc lập của dân tộc
Phong trào yêu nước Việt Nam là phong trào rộng lớn nhất, có trước phong trào côngnhân từ nghìn năm lịch sử Nó cuốn hút mọi tầng lớp nhân dân, toàn dân tộc đứng lên chống kẻthù Đây là điểm khác biệt, không giống với các nước phương Tây Ở đây, phong trào công nhân
dù có tiên tiến nhất, nhưng nếu không gắn bó với phong trào yêu nước, trở thành nòng cốt củaphong trào yêu nước, thì cũng không mở rộng được cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân vàđưa cuộc đấu tranh đến thắng lợi
Trong suốt quá trình chuẩn bị thành lập Đảng, Người đã thực hiện thành công việc truyền
bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào trong phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam,dẫn tới sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam vào 3/2/1930
Khái quát về quy luật ra đời của Đảng, Hồ Chí Minh đã viết: “Chủ nghĩa Mác-Lênin kếthợp với phong trào công nhân và phong trào yêu nước đã dẫn tới việc thành lập Đảng Cộng sảnĐông Dương vào đầu năm 1930”
Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân, đồng thời là Đảng của dân tộc Việt Nam
Từ luận điểm phải kết hợp chủ nghĩa Mác – Lênin với phong trào công nhân và phongtrào yêu nước để hình thành Đảng Cộng sản Hồ Chí Minh còn đi đến kết luận: Đảng Cộng sảnViệt Nam là Đảng của giai cấp công nhân, đồng thời là Đảng của dân tộc Việt Nam
Ngay từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, trong các văn kiện do Người soạn thảo vàđược thông qua tại Hội nghị thành lập Đảng, đã khẳng định: “Đảng là đội tiền phong của vô sảngiai cấp”, “Đảng của giai cấp vô sản” Tại Đại hội lần thứ II của Đảng (2/1951), khi đất nước tiếnhành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, Người đã khẳng định: “Trong giai đoạn này, quyềnlợi của giai cấp công nhân và nhân dân lao động và của dân tộc là một Chính vì Đảng Lao độngViệt Nam là Đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, cho nên nó phải là Đảng củadân tộc Việt Nam”
Năm 1961, luận điểm đó vẫn được Người nhắc lại: “Đảng ta là Đảng của giai cấp côngnhân, đồng thời cũng là của dân tộc, không thiên tư, thiên vị.”
Bản chất giai cấp công nhân của Đảng: Khi nói Đảng ta là Đảng của giai cấp, đồng thời
là Đảng của dân tộc, Người vẫn luôn khẳng định bản chất giai cấp của Đảng - Đó là bản chấtgiai cấp công nhân Bản chất giai cấp công nhân của Đảng được quyết định chủ yếu bởi các yếu
tố cơ bản: nền tảng tư tưởng của Đảng là chủ nghĩa Mác Lênin; mục tiêu, đường lối của Đảngthực sự vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng xãgiai cấp và giải phóng con người; Đảng nghiêm túc tuân thủ những nguyên tắc của Đảng kiểumới của giai cấp công nhân
Tính dân tộc của Đảng: Với Hồ Chí Minh, vấn đề giai cấp và vấn đề dân tộc luôn luôngắn bó chặt chẽ với nhau, không tách rời trong qúa trình tiến hành cách mạng Đảng vừa mangbản chất giai cấp công nhân, vừa mang tính dân tộc Vì: Một là, trong cuộc đấu tranh giành độclập dân tộc và xây dựng xã hội mới – xã hội chủ nghĩa, Đảng là đội tiên phong của giai cấp côngnhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và dân tộc Đảng không chỉ là người đạibiểu trung thành cho lợi ích của giai cấp công nhân mà còn đại biểu cho lợi ích của nhân dân laođộng và của cả dân tộc Việt Nam, ngoài ra Đảng Cộng sản Việt Nam không có một lợi ích nàokhác “Đảng ta vĩ đại, vì ngoài lợi ích của giai cấp, của nhân dân, của dân tộc, Đảng ta không cólợi ích gì khác” Hai là, cơ sở xã hội của Đảng không chỉ là giai cấp công nhân mà còn là nhân
Trang 7dân lao động, toàn thể dân tộc Việt Nam Quan điểm trên của Hồ Chí Minh đã định hướng choviệc xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam thành một Đảng có sự gắn bó máu thịt với giai cấp côngnhân, nhân dân lao động và toàn thể dân tộc trong mọi giai đoạn, mọi thời kỳ phát triển của cáchmạng Việt Nam.
Đảng Cộng sản Việt Nam phải được xây dựng theo những nguyên lý Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân
Đảng phải lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm cốt: Theo Hồ Chí Minh “Đảng muốn vững thìphải có chủ nghĩa làm cốt, trong đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy Đảng
mà không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam” “Chủnghĩa của Đảng là chủ nghĩa Mác - Lê nin" bởi vì: Chủ nghĩa Mác - Lênin là học thuyết cáchmạng và khoa học nhất; Chủ nghĩa Mác - Lênin là hệ tư tưởng của giai cấp công nhân Lấy chủnghĩa Mác - Lênin làm cốt cũng là sự khẳng định bản chất giai cấp công nhân của Đảng ta; Quyluật ra đời của Đảng ta là chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp với phong trào công nhân và phong tràoyêu nước Sự sống còn của Đảng cũng không nằm ngoài quy luật ấy
Thực tiễn cách mạng Việt Nam đã khẳng định chân lý đó Chỉ sau khi Chủ tịch Hồ ChíMinh đưa ánh sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin vào nước ta với tư tưởng chỉ đạo "Muốn cứunước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản", cáchmạng giải phóng dân tộc ở nước ta mới thoát ra khỏi cuộc khủng hoảng về tư tưởng và có đượctôn chỉ hành động đúng đắn
Theo quan điểm của Hồ Chí Minh, chủ nghĩa Mác – Lênin là chiếc “cẩm nang thần kỳ”,
là "mặt trời soi sáng" cho chúng ta đi tới thắng lợi cuối cùng Nhưng chủ nghĩa Mác - Lê-ninkhông phải là “chìa khóa vạn năng”, càng "không phải là kinh thánh" Do đó “… chúng ta phảihọc chủ nghĩa Mác - Lê-nin để phân tích và giải quyết các vấn đề cụ thể của cách mạng nước ta,cho hợp với điều kiện đặc biệt của nước ta Khi vận dụng thì bổ sung, làm phong phú thêm lýluận bằng những kết luận mới rút ra từ trong thực tiễn cách mạng của ta”
Hồ Chí Minh là tấm gương mẫu mực tuyệt vời trong việc bảo vệ, vận dụng đúng đắn,phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lê-nin vào điều kiện cụ thể của cách mạng Việt Nam
Vận dụng tư tưởng của Hồ Chí Minh, để chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minhluôn là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng, Đảng ta cần phải: Nghiêncứu nắm vững bản chất cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ ChíMinh Trên cơ sở đó vận dụng đúng đắn, sáng tạo vào điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của nước ta;Thường xuyên đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp tuyên truyền giáo dục chủ nghĩa Mác -Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh cho phù hợp với từng đối tượng; Đẩy mạnh công tác nghiên cứu
lý luận và tổng kết thực tiễn, tiếp tục làm sáng tỏ hơn nữa những vấn đề bức xúc do thực tiễn đổimới đặt ra; Đẩy mạnh đấu tranh chống các quan điểm sai trái phủ nhận, xuyên tạc chủ nghĩa Mác
- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, quan điểm của Đảng
Nguyên tắc tập trung dân chủ: Là nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng; Tập trung và dânchủ là hai mặt có quan hệ gắn bó và thống nhất với nhau trong một nguyên tắc Tập trung trênnền tảng dân chủ Dân chủ dưới sự chỉ đạo tập trung
Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách: Hồ Chí Minh gọi đây là nguyên tắc lãnh đạo củaĐảng Về tập thể lãnh đạo: tập thể lãnh đạo mới phát huy được dân chủ, tập trung được trí tuệcủa mọi đảng viên nhằm xem xét, quyết định các vấn đề một cách đúng đắn, tránh được nhữngsai sót, tránh được tình trạng độc đoán, bao biện, chủ quan Về cá nhân phụ trách: Khi đã cóquyết định của tập thể thì căn cứ vào khả năng, nhiệm vụ và chức trách của từng người mà phâncông cụ thể để tổ chức thực hiện Như thế vừa phát huy được tính năng động, sáng tạo của từngngười, vừa tránh được hiện tượng dựa dẫm, ỷ lại vào tập thể Tập thể lãnh đạo và cá nhân phụtrách cần phải luôn đi đôi với nhau "Tập thể lãnh đạo là dân chủ Cá nhân phụ trách là tập trung.Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, tức là dân chủ tập trung
Trang 8Nguyên tắc tự phê bình và phê bình: Là nguyên tắc sinh hoạt của Đảng, là quy luật pháttriển của Đảng.
Nguyên tắc kỷ luật nghiêm minh và tự giác: Sức mạnh vô địch của Đảng bắt nguồn từ ýthức tổ chức kỷ luật nghiêm minh, tự giác của cán bộ, đảng viên; Kỷ luật Đảng phải nghiêmminh: nghĩa là mọi tổ chức đảng, mọi đảng viên đều phải bình đẳng trước kỷ luật Đảng Tất cảđều phải chấp hành Cương lĩnh, Điều lệ, Nghị quyết, quyết định của Đảng; Kỷ luật Đảng phải tựgiác: cán bộ, đảng viên tự giác chấp hành Cương lĩnh, Điều lệ Đảng, Nghị quyết, quyết định củaĐảng
Nguyên tắc đoàn kết thống nhất trong Đảng: Đoàn kết trong Đảng là truyền thống cực kỳquý báu và là nguyên nhân thắng lợi của cách mạng; Thực hiện đoàn kết là trách nhiệm của toànĐảng
Nguyên tắc xây dựng, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên có đức, có tài
Đảng vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ trung thành của nhân dân
Đây là hai vấn đề nhưng thống nhất trong một nguyên tắc xây dựng quan hệ giữa Đảngvới nhân dân Trong quan điểm này, hai mặt "lãnh đạo" và "đầy tớ" không tách rời nhau, đối lậpnhau, mà như Người đã nhấn mạnh: "Lãnh đạo có nghĩa là làm đầy tớ" Đây là một quan điểmnhất quán khi Người xác định vai trò của Đảng và trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên
Trong mối quan hệ giữa Đảng với dân, Đảng là người giữ vai trò lãnh đạo: Để thực hiệntốt vai trò lãnh đạo, Hồ Chí Minh yêu cầu: Đảng phải đề ra đường lối, chủ trương, chính sáchđúng đắn, phản ánh đúng tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, thực sự dẫn đường chỉ lối cho nhândân hành động; Cán bộ, đảng viên của Đảng phải có: năng lực tổ chức triển khai thực hiệnđường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng và pháp luật của Nhà nước; phải có phong cách làmviệc dân chủ, tập thể, khoa học, phải “mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm”; liên hệmật thiết với dân, học dân, hỏi dân, nghe dân góp ý phê bình, chứ không phải dán lên trán haichữ "cộng sản" để loè dân; phải thực sự tiên phong, gương mẫu trước nhân dân, nói đi đôi vớilàm.“Trước mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ “cộng sản” mà ta được họ yêumến Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách, đạo đức Muốn hướng dẫn nhân dân,mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước"
Quá trình thực hiện vai trò là người lãnh đạo, Đảng phải làm tròn bổn phận của người đầy
tớ nhân dân “Lãnh đạo là làm đầy tớ nhân dân và phải làm cho tốt” Theo Chủ tịch Hồ ChíMinh, trong xã hội ta, Đảng cầm quyền nhưng dân là chủ Đảng cầm quyền phải ý thức thật sâusắc mình là đầy tớ nhân dân, chứ không phải là ông chủ của nhân dân, tự cho phép mình đứngtrên dân, trên pháp luật Đảng lãnh đạo Nhà nước là nhằm xây dựng một Nhà nước thực sự củadân, do dân và vì dân để nhân dân làm chủ Nhà nước, điều mà trước khi cách mạng thành côngkhông thể có được Đảng không phải là một tổ chức thăng quan phát tài Đảng sinh ra là để đấutranh cho ĐLDT và CNXH, vì lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dântộc Ngoài lợi ích đó ra Đảng không có lợi ích nào khác Vì vậy, vào Đảng là để phục vụ nhândân, phục vụ giai cấp
Để làm tròn bổn phận người đầy tớ trung thành của nhân dân, Hồ Chí Minh yêu cầu cán
bộ, đảng viên phải: Tuyệt đối trung thành với Đảng, với sự nghiệp cách mạng; Từ suy nghĩ đếnhành động đều phải tận tâm, tận lực phục vụ nhân dân “việc gì có lợi cho dân thì hết sức làm,việc gì có hại cho dân thì hết sức tránh”; Phải học hỏi, lắng nghe ý kiến của dân, tin dân; Phải cóđức và tài, trong đó đức là gốc
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, để xứng đáng vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớthật trung thành của nhân dân, Đảng phải thường xuyên chăm lo xây dựng, củng cố mối quan hệmáu thịt giữa Đảng với nhân dân Đồng thời phải chăm lo xây dựng, chỉnh đốn Đảng làm choĐảng thật sự trong sạch, vững mạnh
Trong Di chúc, Người viết: “Đảng ta là một Đảng cầm quyền Mỗi đảng viên và cán bộphải thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư Phải
Trang 9giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật sự trungthành của nhân dân”.
Đảng phải thường xuyên chăm lo xây dựng, chỉnh đốn Đảng
Thường xuyên xây dựng, chỉnh đốn Đảng là yêu cầu tự thân của một Đảng cách mạngchân chính: Để xứng đáng là một Đảng cách mạng chân chính lãnh đạo sự nghiệp cách mạng tolớn của giai cấp và dân tộc, một Đảng “vừa là đạo đức, vừa là văn minh”, tiêu biểu cho trí tuệ,danh dự, lương tâm của dân tộc và thời đại, Đảng phải thường xuyên chăm lo đến việc xây dựng,chỉnh đốn Đảng, nhằm làm cho Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và
tổ chức Trong quá trình tồn tại, phát triển và lãnh đạo cách mạng của Đảng, bên cạnh số đôngđảng viên xứng đáng với danh hiệu của mình thì vẫn có một số “thấp kém về tinh thần đạo đứccách mạng thậm chí sa vào tội lỗi” Do đó, phải chỉnh đốn để tẩy rửa tất cả những lỗi lầm, saitrái ấy
Theo Hồ Chí Minh "xây dựng" và "chỉnh đốn" là hai vấn đề có quan hệ biện chứng vớinhau Phải trên cơ sở xây dựng mà chỉnh đốn Đảng; đồng thời chỉnh đốn Đảng đều nhằm làmcho Đảng ngày càng vững mạnh, có năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cao, hoàn thành mụctiêu, nhiệm vụ từng giai đoạn cách mạng, đưa cách mạng nước ta đên thắng lợi
Trong điều kiện cách mạng chuyển sang giai đoạn mới càng cần quan tâm đến công tácxây dựng Đảng Vì đây là thời điểm thường có những cái bất cập, bên cạnh đó là những chaođảo, suy thoái có thể xảy ra Trước lúc đi xa, Người còn để lại những lời tâm huyết căn dặn toànĐảng: “Việc cần phải làm trước tiên là chỉnh đốn lại Đảng ”
Trong điều kiện Đảng cầm quyền, xây dựng, chỉnh đốn Đảng là công việc thường xuyêncủa Đảng Vì theo Hồ Chí Minh, quyền lực có tính hai mặt: Một mặt, quyền lực có sức mạnh rất
to lớn để cải tạo cái cũ và xây dựng cái mới trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, nếubiết sử dụng đúng quyền lực Mặt khác, nó cũng có sức phá hoại rất ghê gớm, vì con người nắmquyền lực có thể thoái hoá, biến chất rất nhanh chóng, nếu đi vào con đường tham muốn quyềnlực, chạy theo quyền lực, tranh giành quyền lực; và khi đã có quyền lực thì lợi dụng quyền lực,lạm quyền, lộng quyền, đặc quyền đặc lợi Vì vậy, Đảng phải đặc biệt quan tâm đến việc xâydựng, chỉnh đốn Đảng để hạn chế, ngăn chặn, đẩy lùi và tẩy trừ mọi tệ nạn do thoái hoá biến chấtgây ra trong điều kiện Đảng lãnh đạo chính quyền
Đảng phải thường xuyên xây dựng, chỉnh đốn Đảng trên những nội dung sau đây: Tăngcường công tác xây dựng Đảng cả về chính trị, tư tưởng, tổ chức; Luôn luôn chú ý đề phòng vàkhắc phục những biểu hiện tiêu cực, thoái hóa, biến chất; giữ gìn Đảng thật trong sạch, vữngmạnh; Giáo dục, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên luôn luôn toàn tâm, toàn ý phục vụ Tổquốc, phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân
Ý nghĩa của học thuyết Mác- Lênin về Đảng Cộng Sản
Học thuyết Mác – Lênin về Đảng Cộng sản là cơ sở lý luận cho sự ra đời, phát triển của các Đảng Cộng sản trên thế giới: Học thuyết Mác – Lênin về Đảng Cộng sản là cơ sở lý luận
cho sự ra đời, phát triển của các Đảng Cộng sản trên thế giới trong gần 170 năm qua Được họcthuyết này soi sáng, các Đảng Cộng sản đã xây dựng ngày càng lớn mạnh, đưa chủ nghĩa xã hội
từ lý thuyết trở thành hiện thực và đã từng bước trở thành hệ thống hùng mạnh, đạt được nhiềuthành tựu to lớn về kinh tế - xã hội, khoa học – kỹ thuật, quân sự…nhiều mặt đứng đầu thế giớitrong một thời gian dài Mặc dù gần đây, một số Đảng Cộng sản cầm quyền ở các nước XHCNLiên Xô và Đông Âu tan rã, mất chính quyền, chế độ xã hội chủ nghĩa sụp đổ Song các ĐảngCộng sản cầm quyền ở các nước XHCN còn lại như Trung Quốc, Việt Nam đã tiến hành cảicách, đổi mới, đạt được nhiều thành tựu to lớn, đưa đất nước vững bước tiến lên chủ nghĩa xãhội, mở ra thời kỳ phát triển mới của CNXH và Đảng Cộng sản Trong thời đại ngày nay, họcthuyết Mác – Lênin về Đảng cộng sản vẫn còn nguyên giá trị và có ý nghĩa to lớn, tiếp tục là cơ
sở lý luận cho sự phát triển của các Đảng Cộng sản trên thế giới Các Đảng Cộng sản sẽ vượt quakhủng hoảng tạm thời, ngày càng vững mạnh, chủ nghĩa xã hội hiện thực sẽ tiếp tục phát triển
Trang 10Trách nhiệm của các Đảng cộng sản ngày nay là: một mặt vận dụng sáng tạo những nguyên lý
ấy, mặt khác không ngừng bổ sung, hoàn thiện và phát triển học thuyết Mác- Lênin về chínhĐảng của giai cấp công nhân cũng như toàn bộ chủ nghĩa Mác - Lênin với bản chất cách mạng
về tổ chức, thể hiện ở việc xây dựng được hệ thống tổ chức Đảng từ Trung ương đến cơ sở, đảmbảo sự lãnh đạo của Đảng trong từng thời kỳ cách mạng; nội bộ luôn đoàn kết thống nhất; duy trì
và thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng; chú trọng xây dựng độingũ cán bộ, đảng viên có phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ; Luôn chú trọng giữvững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân của Đảng, đồng thời xây dựng Đảng có mốiquan hệ gắn bó mật thiết với nhân dân Đảng vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ trungthành của nhân dân; Thường xuyên chăm lo xây dựng, chỉnh đốn Đảng, làm cho Đảng ngày càngvững mạnh, có năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cao
Ý nghĩa của học thuyết Mác – Lênin về Đảng Cộng sản đối với xây dựng, chỉnh đốn Đảng ta hiện nay Trong thời kỳ đổi mới, Đảng ta xác định xây dựng Đảng là nhiệm vụ then
chốt, có vai trò quyết định đến thành công của công cuộc đổi mới Học thuyết Mác - Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản vẫn là cẩm nang có giá trị nhất, là ngọn đuốc soi đường
để Đảng và nhân dân ta tiến hành công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng để Đảng có đủ năng lựclãnh đạo thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới, đưa đất nước Việt Nam vững bước tiến lên chủnghĩa xã hội, với mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Câu 2: Nội dung của nguyên tắc tập trung dân chủ? Liên hệ thực tế tại tổ chức cơ sở đảng đồng chí? Đề xuất giải pháp thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ? Liên hệ bản thân?
Dàn ý:
• Vị trí, vai trò của nguyên tắc TTDC:
Cơ sở lý luận, thực tiễn (M-A-L nói gì)
Mục đích nguyên tắc này ra đời để làm gì
Thực tiễn của các cuộc cách mạng minh chứng cho giá trị nguyên tắc (muốn phá Đảng thì chỉ cần phá nguyên tắc này)
Thực tiễn cách mạng VN minh chứng: Hầu hết các lãnh đạo VN đều bị kỷ luật vì vi phạm nguyên tắc này
• Làm rõ 6 nội dung của nguyên tắc TTDC (Điều 9, chương II, Điều lệ Đảng)
• Đánh giá thực trạng việc thực hiện nguyên tắc TTDC tại đơn vị mình
• Lấy 6 nội dung trên tham chiếu vào, chỉ ra mặt được và chưa được.
• Đề xuất một số giải pháp để thực hiện tốt nguyên tắc TTDC hiện nay:
Giải pháp lý thuyết
Giải pháp tổ chức (Ban giám đốc, công đoàn, đoàn thanh niên…)
Đề xuất giải pháp cá nhân
Tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức cơ bản giữ cho đảng cộng sản khó chấp nhận cáckhuynh hướng của chủ nghĩa cơ hội Tập trung dân chủ là một "pháp bảo" về “tổ chức chínhđảng kiểu mới của giai cấp công nhân,” tổng kết từ lịch sử đấu tranh gian khổ của phong trào
Trang 11XHCN trên toàn thế giới; Phát huy tính ưu việt của nguyên tắc tổ chức cơ bản, khắc phục nhữngnhận thức sai lầm trong quá trình thực hiện nguyên tắc “tập trung dân chủ”.
Ý nghĩa của nguyên tắc tập trung dân chủ: Mang ý nghĩa đặc biệt to lớn, sự kết hợp đúngđẳn giữa tập trung và dân chủ là một trong những yếu tố quyết định sức mạnh và hiệu quả hoạtđộng của bộ máy hành chính Nhà nước Nó tạo ra sự thống nhất về tổ chức và hành động, pháthuy và kết hợp chặt chẽ sức mạnh của cả tập thể với sức mạnh từng cá nhân; của cả nước và từngđịa phương, từng cơ sở; của cả hệ thống bộ máy cơ quan hành chính Nhà nước và từng tổ chức.Tập trung và dân chủ là hai mặt của một hệ thống nhất không thể tách rời
Vai trò: Tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức cơ bản của ĐCS Nguyên tắc TTDC là
sự thống nhất biện chứng giữa hai mặt tập trung và dân chủ Hai mặt đó không mâu thuẫn vớinhau mà luôn thống nhất, tác động, bổ sung cho nhau, tạo thành một chỉnh thể thống nhất
TTDC là nguyên tắc phân biệt chính đảng cách mạng chân chính của GCCN với các đảngphái khác
Nội dung, bản chất của nguyên tắc tập trung dân chủ: Điều 9, Điều lệ Đảng
Đảm bảo nguyên tắc tập trung chủ là vấn đề sống còn của Đảng trong giai đoạn hiện nay.Nội dung cơ bản của nguyên tắc đó bao gồm:
1 Cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng do bầu cử lập ra, thực hiện tập thể lãnh đạo, cánhân phụ trách
2 Cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng là Đại hội đại biểu toàn quốc Cơ quan lãnh đạo ởmỗi cấp là đại hội đại biểu hoặc đại hội đảng viên Giữa hai kỳ đại hội, cơ quan lãnh đạo củaĐảng là Ban Chấp hành Trung ương, ở mỗi cấp là ban chấp hành đảng bộ, chi bộ (gọi tắt là cấpuỷ)
3 Cấp uỷ các cấp báo cáo và chịu trách nhiệm về hoạt động của mình trước đại hội cùngcấp, trước cấp uỷ cấp trên và cấp dưới; định kỳ thông báo tình hình hoạt động của mình đến các
tổ chức đảng trực thuộc, thực hiện tự phê bình và phê bình
4 Tổ chức đảng và đảng viên phải chấp hành nghị quyết của Đảng Thiểu số phục tùng
đa số, cấp dưới phục tùng cấp trên, cá nhân phục tùng tổ chức, các tổ chức trong toàn Đảng phụctùng Đại hội đại biểu toàn quốc và Ban Chấp hành Trung ương Trong lãnh đạo, Hồ Chí Minhđòi hỏi Đảng phải thực hiện đúng đắn nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách “Tập thểlãnh đạo là dân chủ Cá nhân phụ trách là tập trung Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, tức làdân chủ tập trung” Thực hiện đúng đắn nguyên tắc này mới tránh cho Đảng không rơi vào chủquan, độc đoán, chuyên quyền và mới biến đường lối của Đảng trở thành thực tiễn sinh động
5 Nghị quyết của các cơ quan lãnh đạo của Đảng chỉ có giá trị thi hành khi có hơn mộtnửa số thành viên trong cơ quan đó tán thành Trước khi biểu quyết, mỗi thành viên được phátbiểu ý kiến của mình Đảng viên có ý kiến thuộc về thiểu số được quyền bảo lưu và báo cáo lêncấp uỷ cấp trên cho đến Đại hội đại biểu toàn quốc, song phải chấp hành nghiêm chỉnh nghịquyết, không được truyền bá ý kiến trái với nghị quyết của Đảng Cấp uỷ có thẩm quyền nghiêncứu xem xét ý kiến đó; không phân biệt đối xử với đảng viên có ý kiến thuộc về thiểu số
6 Tổ chức đảng quyết định các vấn đề thuộc phạm vi quyền hạn của mình, song khôngđược trái với nguyên tắc, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và nghị quyếtcủa cấp trên
Qua 6 nội dung trên, tính tập trung trên cơ sở dân chủ trong Đảng được thể hiện ở tính tựgiác của toàn thể đảng viên Tính tập trung trong Đảng đòi hỏi Đảng phải có cương lĩnh, đườnglối, mục tiêu cách mạng thống nhất, được mọi tổ chức Đảng và đảng viên tuân thủ và thực hiện,toàn dân hướng vào phấn đấu Đảng phải có điều lệ thống nhất - Điều lệ chính là bộ luật của toànĐảng mà mọi tổ chức Đảng và đảng viên phải chấp hành vô điều kiện cả về mặt nhận thức vàchấp hành Tập trung trong Đảng còn đòi hỏi Đảng phải có một cơ quan lãnh đạo thống nhất, đó
là đại hội đại biểu toàn quốc, giữa 2 kỳ đại hội là Ban chấp hành TW do đại hội bầu ra Về mặt tổchức, Đảng phải thống nhất về quy mô và hình thức tổ chức của Đảng Đảng phải có kỷ luật