+ Lời vào bài 2’Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta vẫn thường hay bắt gặp những văn bản tiểu sử tóm tắt về cuộc đời và sự nghiệp của một nhà văn, hay những văn bản tiểu sử tóm tắt về cu
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 11 TIỂU SỬ TÓM TẮT
A Mục tiêu bài học
Giúp học sinh:
-Nắm được mục đích, yêu cầu của tiểu sử tóm tắt
-Biết cách thức viết tiểu sử tóm tắt
B Phương pháp giảng dạy
-Gợi mở
-Diễn dịch và quy nạp
-Hướng dẫn học sinh tự học
C Phương tiện dạy học
-Giáo án giảng dạy (viết tay và powerpoint)
-SGV, SGK Ngữ Văn 11, tập 2, ban cơ bản, NXB: Giáo dục
-Giới thiệu giáo án Ngữ Văn 11, tập 2, ban cơ bản, NXB: Hà Nội
D Tiến trình dạy học
- Kiểm tra bài cũ (3’)
Bài thơ “Từ ấy” của Tố Hữu được chia làm mấy đoạn? Nêu ý chính của
từng đoạn.
Em hãy nêu chủ đề của bài thơ “Từ ấy” của Tố Hữu
- Bài học mới
Trang 2+ Lời vào bài (2’)
Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta vẫn thường hay bắt gặp những văn
bản tiểu sử tóm tắt về cuộc đời và sự nghiệp của một nhà văn, hay những văn bản tiểu sử tóm tắt về cuộc đời và sự nghiệp của một người được giới thiệu vào các cơ quan lãnh đạo của Nhà nước…Vậy, thế nào là “Tiểu sử tóm tắt”? và
cách viết một văn bản “Tiểu sử tóm tắt” như thế nào? Hôm nay, Thầy sẽ hướng
dẫn cả lớp tìm hiểu bài “Tiểu sử tóm tắt”
Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học
-GV: Yêu cầu 1 HS đọc bài,
“phần I.”
Câu1 Theo em, thế nào là
“tiểu sử”? Thế nào là “tóm
tắt” Từ đó, em hiểu thế nào là
“tiểu sử tóm tắt”?
-GV gợi ý: Giải thích nghĩa của
từ
-HS phát biểu
-GV ví dụ:
+Tiểu sử một nhà hoạt động
I.Mục đích, yêu cầu của tiểu sử tóm tắt (15’)
1.Khái niệm “Tiểu sử tóm tắt” (3’)
-Tiểu sử: là bản thuật lại thân thế, sự nghiệp một người
-Tóm tắt: là rút ngắn, giữ lại cái cốt yếu (những nội dung quan trọng)
“Tiểu sử tóm tắt”: là văn bản thông tin
một cách khách quan, trung thực những nét
cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp của một cá nhân
Trang 3chính trị, nhà khoa học, nhà văn,
nhà thơ
+Tiểu sử một cán bộ, giáo viên
Câu2.Theo em, viết văn bản
tiểu sử tóm tắt là nhằm mục
đích gì?
-Bầu cử
-Xin việc
-Đối với các nhà văn, nhà thơ
-HS thảo luận
-GV chốt ý và cho HS ghi bài
Câu3.Để viết thành công một
văn bản tiểu sử tóm tắt Theo
em, người viết cần đáp ứng
những yêu cầu nào?
2.Mục đích của tiểu sử tóm tắt (4’)
-Giới thiệu cho người đọc, người nghe về:
+Cuộc đời, sự nghiệp +Cống hiến của người được nói tới
-Giúp các nhà quản lí phân công công việc hợp lí
-Đối với các nhà văn, nhà thơ, nắm được tiểu sử tóm tắt của họ giúp chúng ta hiểu đúng và sâu hơn về tác phẩm của họ
3.Yêu cầu của tiểu sử tóm tắt (4’)
-Thông tin khách quan, chính xác về người được nói tới:
+Số liệu, mốc thời gian +Thành tích, đóng góp nổi bật
Trang 4-GV gợi ý:
+HS đọc kĩ sách giáo khoa trả lời
-HS tranh luận
-GV khái quát lại vấn đề, và cho
HS ghi bài
-GV cho HS tranh luận
-GV giải thích đáp án
-Đáp án: c và d
-GV nhắc lại 3 cách và 4 bước
của “Thao tác lập luận bác bỏ”
-GV gợi ý cho HS phần lí thuyết:
2 bước tiến hành viết tiểu sử
tóm tắt.
-Nội dung và độ dài của văn bản phù hợp với mục đích viết tiểu sử tóm tắt
-Văn phong
+Cô đọng, trong sáng +Không sử dụng các biện pháp tu từ
Bài tập 1- trang 55- sách giáo khoa (4’)
II.Cách viết tiểu sử tóm tắt (20’) -Các bước tiến hành viết tiểu sử tóm tắt (3’)
B1.Chọn tài liệu để viết tiểu sử tóm tắt
-Sưu tầm tài liệu: Sách, báo, tạp chí
-Chọn lọc tài liệu cần thiết
B2.Viết tiểu sử tóm tắt (4 phần)
-Giới thiệu khái quát về người được giới thiệu
+Họ tên, ngày tháng năm sinh
+Quê quán, gia đình +Học vấn
Trang 5-GV mời 1 HS đọc bài và trả lời
các câu hỏi:
Câu 1.Kể lại vắn tắt cuộc đời
và sự nghiệp của Lương Thế
Vinh
Câu 2.Bài viết gồm những nội
dung nào? Chúng được sắp
xếp ra sao?
Câu 1 Cuộc đời và sự nghiệp
của Lương Thế Vinh
-Nhà thơ, nhà toán học Lương
Thế Vinh tự Cảnh Nghi, hiệu
Thụy Hiên, dân gian thường gọi
là Trạng Lường, quê gốc ở tỉnh
Nam Định
-Từ nhỏ ông đã nổi tiếng là thần
đồng Năm 21 tuổi (1463), ông
-Hoạt động xã hội của người được giới thiệu
+Làm gì? Ở đâu?
+Mối quan hệ với mọi người ra sao?
-Những đóng góp, thành tựu tiêu biểu
-Đánh giá chung
2 Bài tập thực hành (15’)
Bài tập “Lương Thế Vinh”- trang 54 SGK
Ngữ Văn 11, tập 2, ban cơ bản (10’)
-HS ghi bài tập làm mẫu
- Bài tập 2- trang 55 SGK (5’)
+Phân biệt: Văn bản tiểu sử tóm tắt với các văn bản khác: điếu văn, sơ yếu lí lịch và
thuyết minh.
- Giống: Đều có thể viết về một nhân vật nào
đó
Tiểu
sử tóm
Điếu văn
Trang 6thi đỗ Trạng Nguyên Ông là
người biên tập cuốn “Đại thành
toán pháp”- cuốn sách giáo khoa
về toán đầu tiên ở nước ta
-Về văn chương, nghệ thuật, ông
cũng có nhiều đóng góp Cuốn
“Hí phường phả lục” của ông
được đánh giá là “một tác phẩm
lí luận đầu tiên về nghệ thuật
kịch hát cổ truyền”
-Nhà bác học Lê Quý Đôn đã
đánh giá ông là người có tài kinh
bang tế thế
Câu 2 Bài viết gồm 4 nội dung
và được sắp xếp như sau:
1, Nhân thân
2, Các hoạt động chính
3, Đóng góp về toán học; về
văn chương, nghệ thuật
4, Đánh giá chung
Củng cố và dặn dò (1’)
tắt
Giống -Có thể viết về một nhân vật nào
đó
Khác
-Ngoài nội dung tiểu sử của người đã mất còn thêm nhiều nội dung khác: Tiếc thương người
đã mất, lời chia buồn với gia quyến…
Tiểu sử tóm tắt Sơ yếu lí lịch
Giống -Thuật lại nét chính liên quan đến
một người nào đấy
Khác -Do người khác
viết
-Do chính bản thân viết
Tiểu sử tóm tắt
Thuyết minh
Giống -Có thể viết về một nhân vật nào
đó
Khác -Đối tượng:
con người
-Đối tượng: -Đối tượng: người, vật, danh
Trang 7-Học thuộc phần: Ghi nhớ
-Tìm hiểu trước bài: “Đặc điểm
loại hình tiếng Việt” và thử trả
lời các câu hỏi cuối sách giáo
khoa
cảnh…
III.Tổng kết (1’)
-Phần trọng tâm bài học: Cách thức viết một
văn bản tiểu sử tóm tắt
Ý kiến của giáo viên hướng dẫn giảng dạy
………
………
………
Trang 8HỌC SINH GHI NHỚ
BÀI 1: LẬP LUẬN BÁC BỎ
1.Khái niệm “lập luận bác bỏ”
-Bác bỏ: bác đi, gạt đi, không chấp nhận
Lập luận bác bỏ: là cách thức đưa ra những lí lẽ, dẫn chứng khoa học của mình để phủ nhận ý kiến, quan điểm thiếu chính xác của người khác Từ đó, nêu
ý kiến đúng của mình để thuyết phục người nghe
2.Cách bác bỏ
-Có 3 cách bác bỏ
-Có thể bác bỏ một luận điểm, luận cứ, lập luận bằng cách:
+Nêu tác hại
+Chỉ ra nguyên nhân
+Phân tích những khía cạnh sai lệch, thiếu chính xác của chúng
-Có 4 bước để bác bỏ:
B1 Xác định luận điểm bị bác bỏ
B2 Bác bỏ bằng cách nào?
B3 Xác định những luận cứ được đưa ra để bác bỏ luận điểm sai
B4 Cách thức diễn đạt
+Các kiểu câu được phối hợp
Trang 9+Các biện pháp nghệ thuật
BÀI 2: TIỂU SỬ TÓM TẮT
1 Khái niệm “Tiểu sử tóm tắt”
-Tiểu sử: là bản thuật lại thân thế, sự nghiệp một người
-Tóm tắt: là rút ngắn, giữ lại cái cốt yếu (những nội dung quan trọng)
“Tiểu sử tóm tắt”: là văn bản thông tin một cách khách quan, trung thực
những nét cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp của một cá nhân
2.Cách viết tiểu sử tóm tắt
-Có 2 bước tiến hành viết tiểu sử tóm tắt
B1.Chọn tài liệu để viết tiểu sử tóm tắt
-Sưu tầm tài liệu: Sách, báo, tạp chí
-Chọn lọc tài liệu cần thiết
B2.Viết tiểu sử tóm tắt (4 phần)
-Giới thiệu khái quát về người được giới thiệu
+Họ tên, ngày tháng năm sinh
+Quê quán, gia đình
+Học vấn
-Hoạt động xã hội của người được giới thiệu
+Làm gì? Ở đâu?
+Mối quan hệ với mọi người ra sao?
Trang 10-Những đóng góp, thành tựu tiêu biểu
-Đánh giá chung
3 Phân biệt: Văn bản tiểu sử tóm tắt với các văn bản khác: điếu văn, sơ yếu
lí lịch và thuyết minh.
- Giống: Đều có thể viết về một nhân vật nào đó
Tiểu
sử tóm
tắt
Điếu văn
Giốn
g
-Có thể viết về một nhân vật nào
đó
Khác
-Ngoài nội dung tiểu sử của người đã mất còn thêm nhiều nội dung khác: Tiếc thương người
đã mất, lời chia buồn với gia quyến…
Tiểu sử tóm tắt Sơ yếu lí lịch
Giống -Thuật lại nét chính liên quan đến
Trang 11một người nào đấy
Khác -Do người khác
viết
-Do chính bản thân viết
Tiểu sử tóm
tắt
Thuyết minh
Giống -Có thể viết về một nhân vật nào
đó
Khác -Đối tượng:
con người
-Đối tượng:
-Đối tượng:
người, vật, danh
cảnh…